Hili e fononga ʻa e kakai ʻIsilelí ʻi he toafá, naʻe fekauʻi ʻe he ʻEikí ʻa Sosiua ke tataki kinautolu ki he fonua ʻo e talaʻofá. Naʻe fiemaʻu ke nau fakaʻaongaʻi ʻenau tui kia Sīsū Kalaisí ʻi heʻenau aʻu ki he fonua ʻo e talaʻofá. Naʻe fakahaaʻi ʻe he fānau ʻa ʻIsilelí mo ha fefine ko Lēhapi ʻa ʻenau tui kia Sīsū Kalaisí. ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ke mahino ki he kau akó ʻa e founga te nau lava ai ʻo fakaʻaongaʻi ʻenau tui kia Sīsū Kalaisí.
Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke kumi ha potufolofola ʻoku tokoni ke mahino kiate kinautolu ʻa e ʻuhinga ʻo e tui kia Sīsū Kalaisí. Kole ange ke nau omi mateuteu ke vahevahe ʻi he kalasí. ʻO ka fiemaʻu, ʻe lava ke nau kumi ʻa e “Tuí” ʻi he Fakahinohino ki he Ngaahi Folofolá.
Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó
Tui kia Sīsū Kalaisí
Fakakaukau ke kamata e kalasí ʻaki hano fakaafeʻi ha tokotaha ako ke fakakaukau ki ha foʻi lea ʻokú ne fakafofongaʻi e meʻa ʻoku saiʻia aí—hangē ko ʻení, pasiketipoló pe hivá. Kole ki he kau akó ke fakamatalaʻi ʻenau ngaahi leá ʻo ʻikai fakaʻaongaʻi ʻa e foʻi leá ʻi he fakamatalá. ʻE lava ke mateʻi ʻe he kau akó ʻa e foʻi leá.
Hokó, hiki ʻa e tuí ʻi he palakipoé, pea fakaafeʻi e kau akó ke nau fakamatalaʻi ʻa e tui kia Sīsū Kalaisí. Te nau lava ʻo vahevahe ʻa e meʻa naʻa nau maʻú ko ha konga ʻo ʻenau teuteu ki he kalasí. Mahalo te ke fie fakamahinoʻi ange ʻoku finangalo ʻa e Tamai Hēvaní ke tau fakaʻaongaʻi ʻa e tui kia Sīsū Kalaisí koeʻuhí ke Ne lava ʻo fakamoʻui mo tāpuakiʻi kitautolu (vakai, 2 Nīfai 26:13; ʻEta 12:12, 18; Molonai 7:33).
Fakamanatu ki he kau akó ko e taha ʻo e ngaahi fatongia ʻo e Laumālie Māʻoniʻoní ke tataki kitautolu ki he moʻoní (vakai, Sione 16:13). Poupouʻi e kau akó ke fakaafeʻi ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní ke tokoni ke mahino lelei ange kiate kinautolu ʻa e tui kia Sīsū Kalaisí.
ʻE tokoniʻi fēfē koe ʻe hono fakatupulaki hoʻo tui kia Sīsū Kalaisí ʻi ho ngaahi tūkunga lolotongá?
Lau ʻa e meʻa naʻe akoʻi ʻe ʻEletā Tēvita A. Petinā ʻo e Kōlomu ʻo e Kau ʻAposetolo ʻe Toko Hongofulu Mā Uá fekauʻaki mo e tui kia Sīsū Kalaisí, pe mamata ʻi he foʻi vitiō “Seek Learning by Faith” mei he taimi 3:15 ki he 4:33. ʻOku maʻu ʻa e foʻi vitioó ʻi he ChurchofJesusChrist.org.
33:36
Ne fakaʻuhingaʻi ʻe he ʻAposetolo ko Paulá ʻa e tuí ko ha “tuʻunga ia ʻo e ngaahi meʻa ʻoku ʻamanaki lelei ki ai, [mo e] fakamoʻoni ʻo ha ngaahi meʻa taʻe hā mai” (Hepelū 11:1). Naʻe tala ʻe ʻAlamā ʻoku ʻikai ko e tuí ʻa e maʻu ha ʻilo haohaoá; ka, kapau ʻoku tau tui, ʻoku tau “ʻamanaki lelei ki he ngaahi meʻa ʻoku ʻikai ke mamata ki ai, [ka] ʻoku moʻoni” (ʻAlamā 32:21). ʻIkai ngata aí, ʻoku tau ako ʻi he Lectures on Faith ko e tuí ko e … “tefitoʻi ngāue ia ʻa e taha ʻatamai lelei kotoa pē.”
ʻOku fakamahino mai ʻe he ngaahi akonakí ni ha ngaahi ʻelemēniti mahuʻinga ʻe tolu ʻo e tuí: (1) ko e tuí ʻo hangē ko hano fakapapauʻi ʻo ha ngaahi meʻa ʻoku fai ha ʻamanaki ki ai ʻoku nau moʻoni, (2) tuí ʻo hangē ha fakamoʻoni ki ha ngaahi meʻa ʻoku ʻikai hā mai, pea mo e (3) tuí ʻi heʻene hoko ko ha tefitoʻi moʻoni ʻo e ngāué ʻi he taha maʻu ʻatamai kotoa pē. ʻOku ou lau ʻa e ngaahi kupu ko ʻeni ʻe tolu ʻo e tui ki he Fakamoʻuí ko ha sio maʻu pē ki he kahaʻú, vakai ki he kuohilí, mo kamataʻi ha ngāue ʻi he lolotongá. (“Seek Learning by Faith,” Ensign, Sept. 2007, 61–62)
ʻE lava ke tokoni ʻa e fakatātā “Ngāue ʻaki ʻa e tui kia Sīsū Kalaisí” ke mahino ki he kau akó ʻa e fakaʻuhinga ʻa ʻEletā Petinā ki he tui kia Sīsū Kalaisí. Tā ʻa e fakatātaá ʻi he palakipoé pe fakaʻaliʻali ia ke fakamoʻoni ki ai ʻa e kau akó ʻi he lolotonga ʻo e lēsoní.
Ko e hā ha meʻa kuo fai ʻe he ʻOtuá ʻi he kuohilí ʻe lava ʻo tokoni atu ke ke tui kiate Iá?
ʻE tokoni fēfē hoʻo maʻu ha ʻamanaki lelei ki he ngaahi tāpuaki kuo talaʻofa mai ʻe he ʻOtuá ke ke ngāue ʻaki hoʻo tui kiate Iá?
Te ke fakamatalaʻi fakanounou fēfē ʻa e ngaahi akonaki ʻa ʻEletā Petinā fekauʻaki mo e tui kia Sīsū Kalaisí?
Tokoni ke ʻiloʻi ʻe he kau akó ha moʻoni hangē ko ʻení: ʻOku tau ngāue ʻaki ʻa e tui kia Sīsū Kalaisí ʻi heʻetau fehangahangai mo e kahaʻú, vakai ki he kuohilí, pea ngāue ʻi he lolotongá.
Ngaahi sīpinga ʻo e tuí
ʻOku fakatātaaʻi ʻe he ngaahi talanoa ʻi he Sosiua 2–4 ha taha ʻo e ngaahi ʻelemēniti ko ʻení pe ha ngaahi ʻelemēniti lahi ange ʻo hono ngāue ʻaki ʻa e tui kia Sīsū Kalaisí.
Tokoni ke ako ʻe he kau akó ʻa e ngaahi talanoa ko ʻení. Ko e founga ʻe taha ko hono fokotuʻu ha feituʻu akoʻanga ki he vahe takitaha. Te ke lava ʻo tuku ha konga ʻe taha ʻo e laʻipepa tufa “Ngaahi Sīpinga ʻo e Tui kia Sīsū Kalaisí mei he Sosiua 2–4” ʻi ha tafaʻaki kehekehe ʻe tolu ʻo e loki akó. ʻE lava ke vilo ʻa e kau akó ʻi he tuʻuʻanga takitaha pea muimui ki he ngaahi fakahinohino ʻi he laʻipepa tufá. Ki he ngaahi kalasi lalahi angé, mahalo te ke fie fokotuʻu ha ngaahi feituʻu ako lahi ki he konga takitaha. ʻE lava ke ngāue fakafoʻituitui ʻa e kau akó pe ʻi ha fanga kiʻi kulupu iiki.
Kapau ʻe lava, te ke lava ʻo fakaʻaliʻali ʻa e ngaahi meʻá ni ʻi he feituʻu ako takitaha:
Kapau ʻoku ʻi ai ha ngaahi fehuʻi ʻa e kau akó fekauʻaki mo hono fakaʻauha ʻo e kakai ʻi Selikoó, te ke lava ʻo vakai ki he fehuʻi “Ko e hā e ʻuhinga naʻe fakaʻauha ai ʻa e kau Kēnaní?” ʻi he konga ʻo e Ngaahi Maʻuʻanga Tokoni Kehé ʻi he Lēsoni 63: “Sosiua 23–24.”
Hili ha taimi feʻunga, fakaafeʻi ha kau ako ke vahevahe mo e kalasí ʻa e meʻa naʻa nau ako fekauʻaki mo e tui kia Sīsū Kalaisí. ʻE lava ke pukepuke ʻe he kau akó ʻa e filo kulokulá, hoaʻi suú, pe foʻi maká ʻi heʻenau vahevahé. ʻE lava ke tokoni ʻa e ngaahi fehuʻi pehení.
Ko e hā ha meʻa kuó ke ako fekauʻaki mo hono ngāue ʻaki ʻo e tui kia Sīsū Kalaisí? ʻE tokoniʻi fēfē ʻe he meʻa naʻá ke akó ʻa e toʻu tupu ʻo e ʻaho ní?
Fakakaukau ke fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe ʻa e founga kuo nau ngāue ʻaki ai pe ko ha taha ʻoku nau ʻilo ʻa e tui kia Sīsū Kalaisí ʻaki ʻenau fehangahangai mo e kahaʻú, ngāue ʻi he lolotongá, pea vakai ki he kuohilí. Te ke lava foki ʻo vahevahe ha aʻusia fakataautaha fekauʻaki mo hono ngāue ʻaki ʻo e tui kia Sīsū Kalaisí.