Seminelí
Sēnesi 37–41: “Pea Naʻe ʻIa Siosefa ʻa [e ʻEikí]”


“Sēnesi 37–41: ‘Pea Naʻe ʻIa Siosefa ʻa [e ʻEikí],’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)

“Sēnesi 37–41: ‘Pea Naʻe ʻIa Siosefa ʻa [e ʻEikí],’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí

Sēnesi 37–41: Lēsoni 33

Sēnesi 37–41

“Pea Naʻe ʻIa Siosefa ʻa [e ʻEikí]”

Joseph showing Pharaoh food storage

Neongo hono fakatau atu ʻo Siosefa ko ha pōpula, tukuakiʻi loi, mo tuku pōpulá, ka naʻá ne moʻui angatonu mo ngāue ʻaki ʻa e tui ki he ʻOtuá. Ko hono olá, naʻe tāpuakiʻi mo tokoniʻi ia ʻe he ʻEikí ʻi hono ngaahi faingataʻaʻiá. ʻE lava ke tokoni ʻa e lēsoni ko ʻení ke ongoʻi ʻe he kau akó ʻa e ʻamanaki lelei ʻe lava ke fakaʻaongaʻi ʻe he ʻOtuá honau ngaahi faingataʻaʻiá ke faitāpuekina ʻenau moʻuí.

Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke fakakaukau ki ha ngaahi ʻahiʻahi pe ngaahi faingataʻa kuo nau fehangahangai mo ia pe ʻe lava ke nau fehangahangai mo ia. Fakaafeʻi kinautolu ke omi mateuteu ki he kalasí ke vahevahe ʻa e founga ʻe lava ke fakaʻaongaʻi pe kuo fakaʻaongaʻi ai ʻe he ʻEikí ʻa e ngaahi faingataʻá ke tāpuekina ʻenau moʻuí.

Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó

Ko ha talanoa fakatātā ki ha ʻasi

Fakakaukau ke fakaʻaliʻali ha fakatātā ʻo ha ʻasi lolotonga hono lau ʻe ha tokotaha ako ʻa e palakalafi ko ʻení.

Grey donkey in field

Kuo fakamatalaʻi ʻa e talanoa fakatātaá ʻo kau ki ha ʻasi naʻe tō ki ha luo. ʻI he ilifia ʻa e ʻasí kuó ne ʻefihiá, naʻá ne tangi mo longoaʻa. Hili e fekumi ʻa e tokotaha ʻoku ʻaʻaná ki ha founga ke fakahaofi ai e ʻasí, naʻe kamata ke ne tata ʻa e kelekelé ki he loto luó. Naʻe ngangana ʻa e sāvolo kelekele kotoa pē ʻi he tuʻa ʻo e ʻasí, ʻo fakalalahi ange ai ʻene tangí.

Kimuʻa pea hoko atu e talanoá, mahalo ʻe tokoni ki he kau akó ke nau kiʻi tuʻu hifo ʻo fakakaukau ki he talanoa fakatātā ko ʻení ʻaki hono tali ha ngaahi fehuʻi hangē ko ʻení:

  • Te ke pehē nai ko ha meʻa lelei pe ʻikai lelei ʻa e ʻū sāvolo kelekelé? Ko e hā hono ʻuhingá?

  • Ko e hā ʻe lava ke fakafofongaʻi ʻe he ʻū savolo fonu kelekelé ʻi heʻetau moʻuí?

Fakaafeʻi ha tokotaha ako ke ne lau ʻa e fakaʻosinga ʻo e talanoa fakatātaá ʻi he palakalafi ko ʻení.

Naʻe tupeʻi ʻe he ʻasí ʻa e kelekelé mei hono tuʻá, ʻo tupu ai ha ngaahi fokotuʻunga kelekele ʻi lalo. Naʻe toutou tupeʻi pē ʻe he ʻasí e kelekelé peá ne tuʻu ʻi he fokotuʻunga maʻolungá kae ʻoua kuó ne māʻolunga feʻunga hake ke ne lava ʻo puna ki tuʻa mei he luó.

  • ʻE lava fēfē ke felāveʻi ʻa e talanoa fakatātā ko ʻení ki he ngaahi ʻahiʻahi mo e ngaahi faingataʻa ʻoku fakaʻatā ʻe he Tamai Hēvaní ke tau aʻusiá?

Fakakaukau ke fakaʻaliʻali e meʻá ni pea fakaafeʻi e kau akó ke fakakakato ia ʻiate kinautolu pē.

Fakakaukau ki ha ngaahi taimi ʻi hoʻo moʻuí naʻá ke aʻusia ai ha ngaahi ʻahiʻahi pe ngaahi taimi ʻo e loto-foʻí. Lekooti hoʻo ngaahi tali ki ha fehuʻi ʻe taha pe lahi ange mei heni ʻi hoʻo tohinoa akó:

  • Naʻá ke tali fēfē e ngaahi aʻusia ko iá?

  • Ko e hā ʻe lava ke faingataʻa ai ke manatuʻi ʻa e ʻEikí ʻi he taimi ʻokú te fehangahangai ai mo e ngaahi faingataʻá?

  • Mei ha vakai ʻoku taʻengatá, ʻoku malava fēfē ke fakaʻaongaʻi ʻe he Tamai Hēvaní ho ngaahi faingataʻaʻiá ke faitāpuekina ai hoʻo moʻuí?

ʻI hoʻo ako ki he moʻui ʻa Siosefá he ʻaho ní, fekumi ki ha fakahā mei he Laumālie Māʻoniʻoní ke ʻoatu ha ʻamanaki lelei ʻe lava ke liliu ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ʻa e ngaahi ʻahiʻahi faingataʻá ki ha ngaahi tāpuaki ʻi hoʻo moʻuí.

Vakai Fakalūkufua ʻo e Sēnesi 37–41

Ke tokoni ke mahino ki he kau akó ʻa e talanoa ʻo e Sēnesi 37–41, te ke lava ʻo fakaʻaliʻali ʻa e fakatātā ʻe nima ʻoku ʻoatu ʻi laló ʻi ha faʻahinga fakahokohoko pē. ʻE lava ke ngāue fakataha ʻa e kau akó ko ha kalasi pe ʻi ha fanga kiʻi kulupu iiki ke fokotuʻutuʻu kinautolu ʻi hono fakahokohokó. Hili iá, ʻe lava ke fakaʻaongaʻi ʻe ha niʻihi ʻo e kau akó e ngaahi fakatātaá ke fakamatalaʻi fakanounou ʻa e talanoa ʻi he Sēnesi 37–41.

ʻE lava ke fakaʻaongaʻi ʻe he kau akó ʻa e ngaahi fakamatala fakanounou ʻi laló pe ngaahi ʻuluʻi fakamatala ʻo e vahé takitaha ke tokoni ke nau fakamatalaʻi fakanounou pe fakapapauʻi ʻa e hokohoko ʻo e ngaahi fakatātaá.

Jacob and Joseph in his coat

ʻI he taʻu 17 ʻa Siosefá, naʻe meheka hono ngaahi taʻoketé ki he tuʻunga naʻe ʻofeina ai ia ʻe heʻena tamai ko Sēkopé. Naʻa nau fehiʻa kia Siosefa ʻi heʻene vahevahe naʻá ne maʻu ha ngaahi misi fekauʻaki mo kinautolu ʻoku nau punou ʻi hono ʻaó ʻi he kahaʻú. Naʻe aʻu ki ha taimi naʻa nau fakatau ai ʻa Siosefa ko ha pōpula (vakai, Sēnesi 37).

Joseph sold to Potiphar

Naʻe fakatau ʻa Siosefa kia Potifā, ko ha ʻōfisa ki he ʻIsipite ko Feló. Naʻe faifai pea hoko ʻa Siosefa ko ha leʻo ki he fale ʻo Potifaá (vakai, Sēnesi 39:1–4).

Joseph telling Potiphar’s wife no

Naʻe holi kovi ʻa e uaifi ʻo Potifaá kia Siosefa, ka naʻe fakafisi ʻa Siosefa ke ne maumauʻi e fono ʻo e angamaʻá peá ne hola meiate ia. Naʻe tukuakiʻi loi ʻe he uaifi ʻo Potifaá ʻa Siosefa ki hono ngaohikovia iá, pea naʻe lī ia ki he fale fakapōpulá (vakai, Sēnesi 39:7–20).

Joseph interpreting prisoners’ dreams

Lolotonga e nofo pōpula ʻa Siosefá, naʻá ne fakaʻuhingaʻi e misi ʻa ha ongo sevāniti ʻa Felo (vakai, Sēnesi 40).

Joseph interpreting Pharaoh’s dreams

Hili ha taʻu ʻe ua mei ai, naʻe maʻu ʻe Felo ha ngaahi misi naʻe ʻikai mahino kiate ia. Naʻe talaange ʻe ha taha ʻo e kau tamaioʻeiki ʻa Feló, ʻa ia naʻe tukuange mei he fale fakapōpulá, kia Felo ʻoku lava ʻe Siosefa ʻo fakaʻuhingaʻi ʻa e ngaahi misí. Naʻe akoʻi ʻe Siosefa ʻa Felo naʻe fakafofongaʻi ʻe heʻene ngaahi misí ʻa e taʻu ʻe fitu ʻo e ututaʻu leleí mo e taʻu ʻe fitu ʻo e hongé ʻa ia ʻe vavé ni haʻane hoko ki ʻIsipite (vakai, Sēnesi 41).

Ngaahi tāpuaki mei hotau ngaahi ʻahiʻahí

Ke tokoni ke ʻiloʻi ʻe he kau akó ha ngaahi lēsoni te tau lava ʻo ako mei he aʻusia ʻa Siosefá, fakakaukau ke vahevahe ʻa e kau akó ki ha fanga kiʻi kulupu iiki pea ʻoange pe fakaʻaliʻali ʻa e ngaahi fakahinohino mo e ngaahi fehuʻi ko ʻení.

Fakatokangaʻi ange: ʻE nofotaha ʻa e Lēsoni 34, “Sēnesi 39,” ʻi he fono ʻo e angamaʻá.

  1. Lau ʻa e ngaahi veesi ko ʻení ʻo kumi e founga naʻe tokoniʻi ai ʻe he ʻEikí ʻa Siosefa lolotonga hono ngaahi faingataʻaʻiá.

    1. Sēnesi 39:1–6 (Hili hono fakatau atu ʻo Siosefa ko ha pōpula ʻe hono ngaahi tokouá)

    2. Sēnesi 39:20–23 (Hili hono lī ʻo Siosefa ki he fale fakapōpulá ʻe Potifaá)

    3. Sēnesi 41:14–16, 25–32 (Hili hono faifai pea tukuange ʻa Siosefa mei he fale fakapōpulá)

  2. Tali ʻa e ngaahi fehuʻi ko ‘ení:

    • Ko e hā ha ngaahi moʻoni te tau lava ʻo ako mei he tali ʻa Siosefa ki hono ngaahi faingataʻaʻiá?

    • ʻOkú ke pehē ko e hā naʻe pau ai ke tatali ʻa Siosefa ʻi ha ngaahi taʻu lahi ke maʻu e ngaahi tāpuaki naʻá ne fekumi ki aí?

    • Ko e hā ha fakamoʻoni ʻokú ke mamata ai ki hono tokoniʻi ʻe he ʻOtuá ʻa Siosefa ʻi hono ngaahi faingataʻaʻiá?

    • ʻE tokoniʻi fēfē kitautolu ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ʻi he founga tatau ʻi he taimi ʻoku tau foua ai ha ngaahi taimi faingataʻá?

Lue takai ʻo fakafanongo kae aleaʻi ʻe he kau akó ʻenau ngaahi talí mo ʻenau kulupú. Fakamālō ange ʻi hono vahevahe ʻa e meʻa ne nau maʻú. Fakamanatu ki he kau akó ʻe lava ke akoʻi ʻe he Laumālie Māʻoniʻoní ki he kakaí ha ngaahi moʻoni kehekehe mei he ngaahi potufolofola tatau. ʻE nofotaha e toenga ʻo e lēsoni ko ʻení ʻi he foʻi moʻoni kapau te tau faivelenga, ʻe lava ke fakaʻaongaʻi ʻe he ʻOtuá hotau ngaahi ʻahiʻahí ke faitāpuekina ʻetau moʻuí mo e niʻihi kehé.

Lau ʻa e Sēnesi 41:37–45, ʻo kumi e fakamoʻoni ki he founga naʻe fakaʻaongaʻi ai ʻe he ʻOtuá ʻa e ngaahi faingataʻa ʻo Siosefá ke tāpuekina ia mo e niʻihi kehé.

  • Naʻe tāpuekina fēfē ʻe he ʻEikí ʻa Siosefa mo e niʻihi kehé ʻi hono ngaahi faingataʻaʻiá?

    fakaʻilonga seminelíFai ha ngaahi fehuʻi ʻe lava ke tokoni ki he kau akó ke nau ako fekauʻaki mo e mālohi mo e ʻaloʻofa ʻa e ʻOtuá mei he ngaahi moʻoni ʻoku akoʻí. Ko e ngaahi fehuʻi ko ʻení ko ha ngaahi sīpinga ia te ke ala lava ʻo fakaʻaongaʻi. (Ki ha ako lahi ange ki hono tokoniʻi e kau akó ke nau ako fekauʻaki mo e ʻofa, mālohi, mo e ʻaloʻofa ʻa e ʻEikí, vakai, “Tokoniʻi e kau akó ke nau fakatokangaʻi e ʻofa, mālohi, mo e ʻaloʻofa ʻa e ʻEikí ʻi heʻenau moʻuí” ʻi he Fakatupulaki ʻa e Ngaahi Taukei ʻa e Faiakó.

  • ʻOkú ke pehē ko e hā ʻe fiemaʻu ʻe Siosefa ke ke ʻilo fekauʻaki mo e ʻEikí hili e ngaahi aʻusia naʻá ne fouá?

  • ʻE tokoni fēfē e ngaahi faingataʻá ke fakamālohia hotau vā fetuʻutaki mo e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí?

Lau ʻa e Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 90:24 pea mo e lea ko ʻeni ʻa ʻEletā Tieta F. ʻUkitofa ʻo e Kōlomu ʻo e Kau ʻAposetolo ʻe Toko Hongofulu Mā Uá. Kumi e founga ʻoku nau ʻaonga ai kia Siosefa mo kinautolu kotoa ʻoku nau aʻusia e ngaahi ʻahiʻahí mo e faingataʻá.

Official portrait of Elder Dieter F. Uchtdorf of the Quorum of the Twelve Apostles, 2006.Called as Second Counselor in the First Presidency, 3 February 2008.Made official portrait in 2008 replacing portrait taken in 2004.

Ko ʻeku fakamoʻoní, neongo ʻe lava ke tau ongoʻi ʻi ha ngaahi taimi ʻoku tau tanumia ʻi he ngaahi faingataʻa ʻo e moʻuí pe ʻākilotoa ʻe he ngaahi pōpōʻuli fakaelotó, ka ʻe fakahoko ʻe he ʻofa ʻa e ʻOtuá mo e ngaahi tāpuaki ʻo e ongoongolelei ʻo Sīsū Kalaisi kuo fakafoki maí ha meʻa taʻeʻamanekina. (“ʻE Fakahoko ʻe he ʻOtuá ha Meʻa Fisifisimuʻa,” Liahona, Nōvema 2020, 52)

Ngaahi sīpinga ʻo onopōní

Ke teuteuʻi e kau akó ke nau fakakaukau ki he founga ʻe lava ke faitāpuekina ai kitautolu ʻe he Tamai Hēvaní ʻi hotau ngaahi faingataʻaʻiá, fakakaukau ke huluʻi ʻa e “Faith Murrayʻs Story: Overcoming Adversity through Service” (4:52), ʻoku maʻu ʻi he ChurchofJesusChrist.org. Fakaafeʻi e kau akó ke kumi e founga naʻe fakaʻaongaʻi ai ʻe he ʻEikí e ngaahi pole ʻo e Tuí ke tāpuekina ia mo e niʻihi kehé.

4:52

Fakakaukau ki ha ngaahi meʻa kuó ke aʻusia, pe ko ha niʻihi kehe, ʻi ha taimi naʻá ke mamata ai ki hono fakaʻaongaʻi ʻe he Tamai Hēvaní ho ngaahi faingataʻaʻiá ke faitāpuekina hoʻo moʻuí. ‘Omi ha tali ki ha fehuʻi ʻe ua pe lahi ange mei heni ‘i hoʻo tohinoa akó:

  • Ko e hā ha founga kuó ke mamata ai ki hono fakaʻaongaʻi ʻe he Tamai Hēvaní ʻa e ngaahi faingataʻá ke faitāpuekina e moʻui ʻa e kakai ʻokú ke ʻiloʻí? Ko e hā kuó ke ako mei he kakai ko iá?

  • Kapau naʻe ʻi ai ha taha ʻi he lotolotonga ʻo ha ʻahiʻahi faingataʻa he taimí ni, ko e hā te ke fiemaʻu ke nau ʻilo fekauʻaki mo e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí?

  • Ko e hā kuo tokoni ke ke kei faivelenga ai pē ki he ʻOtuá lolotonga e ngaahi ʻahiʻahi kuó ke aʻusia ʻi ho moʻuí?

ʻE lava ke fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe ʻenau ngaahi aʻusiá fakataha mo ʻenau ngaahi ongo ki he Fakamoʻuí.