Ngā Rauemi
Upoko 36: Te Oranga Tonutanga


rangi awatea

Ka whakateiteihia te hunga ū ki te mutunga me tō tātou Matua i te Rangi rāua ko Ihu Karaiti.

Upoko 36

Te Oranga Tonutanga

Ka haere tātou ki hea noho ai a muri i te Whakawākanga Whakamutunga?

Ka Haere Katoa Tātou ki te Wāhi kua Whakaritea mō Tātou

Ko tā Ihu i whakaako nei, he maha ngā wāhi kua whakaritea e tō tātou Matua i te Rangi hei wāhi noho mō tātou. Ka whakatauhia tātou katoa ki tētahi o ngā wāhi e whā, e ai ki tā tātou ū ki a Ihu Karaiti. Ka haere tātou ki te kīngitanga kua whakaritea e tātou nā ā tātou kōwhiringa i kōwhiria ai e tātou. Ko ngā wāhi e whā ēnei ko te kīngitanga o tikitiki o rangi, ko te kīngitanga rangitūhāhā, ko te kīngitanga ranginui, me te pōuritanga kei tua.

Ko te Kīngitanga Tikitiki o Rangi

Koinei te wāhi e noho ana tō tātou Matua i te Rangi rāua ko Ihu. He wāhi e koa ai ngā tāngata i reira, ka ātaahua rawa atu i tā tātou e whakaaro ai. Ko te hunga e noho ai ki tēnei kīngitanga te hunga e aroha ana ki tō tātou Matua i te Rangi rāua ko Ihu, ā, ka whiriwhiri anō rātou ki te whakarongo ki a Rāua. Kua matua rīpenetā rātou i ō rātou hara, ā, kua matua whakaaehia rātou ko Ihu tō rātou Kaiwhakaora. Kua matua rumakina rātou, ā, kua whiwhi nei i te takohatanga o te Wairua Tapu. Me whai whakaaturanga rātou i roto i te Wairua Tapu ko Ihu te Kaiwhakaora.

Ko te ingoa o tā te tangata noho i te wāhi tiketike rawa o te kīngitanga tikitiki o rangi e kīa ana ko te whakateiteitanga,* ko te oranga tonutanga rānei. Me mārena te tangata i roto i te temepara kia taea ai te noho i tēnei wāhi o te kīngitanga tikitiki o rangi, ā, me matua mau ki ngā kawenata tapu i kawenatatia i te temepara. Ka whiwhi rātou i ngā mea katoa kei tō tātou Matua i te Rangi, ā, ka meinga kia rite ki a Ia. Ka āhei anō rātou ki te whakawhānau tamariki wairua me te waihanga i ngā ao hou hei wāhi noho mō rātou, me te mahi i ngā mea katoa kua mahia e tō tātou Matua i te Rangi. Ka noho ngā tāngata kāore i mārenatia i te temepara i ērā atu wāhi o te kīngitanga tikitiki o rangi, kāore rātou e whakateiteihia.

Ko te Kīngitanga Rangitūhāhā

Kāore tēnei kīngitanga e pērā ana tōna pai ki tō te kīngitanga tikitiki o rangi. Ahakoa ka peka atu a Ihu ki te kīngitanga rangitūhāhā, kāore te hunga i reira e noho tahi ai me tō tātou Matua i te Rangi, kāore e whiwhi katoa rātou i ngā mea kei a Ia. Ko te hunga e haere ai ki te kīngitanga rangitūhāhā tētahi hunga hōnore. He mema nō te Hāhi ētahi o rātou, ko ētahi atu karekau. Ko rātou te hunga kīhai i whakaae ki a Ihu i a rātou i tēnei ao engari i whakaae ki a Ia i te ao wairua. Kāore te hunga e noho ana i reira e whai wāhi atu i tētahi whānau mutunga kore engari ka noho takitahi, kāore ō rātou whānau. Ka tukuna atu te koanga ngākau e tō tātou Matua i te Rangi ki ēnei tāngata kua whakaritea hei whiwhinga mō rātou.

Ko te Kīngitanga Ranginui

Kāore tēnei kīngitanga e pērā ana tōna pai ki tō te kīngitanga tikitiki o rangi. Kāore tō tātou Matua i te Rangi rāua ko Ihu e haere atu ki te hunga e noho ai ki konei. Ka haere atu ngā anahera ki ēnei tāngata, i a rātou te awenga o te Wairua Tapu. Ko ngā tāngata e noho ai i te kīngitanga ranginui te hunga kīhai i whakawhiwhi i te rongopai, ki te whakaaturanga rānei o Ihu, i a rātou i tēnei ao, i a rātou rānei i te ao wairua. Ka utua rātou mō ō rātou ake hara i te hereherenga wairua tae atu ana ki te mutunga o te Manonga Tau. Kātahi rātou ka whakaarahia.

I a rātou i tēnei ao, he kairūkahu rātou, he kaitāhae, he poropiti teka, he kaipūremu, ā, ko rātou hoki te hunga i whakahāwea ai i ngā mea tapu. Ko rātou te hunga i whakaae ki ngā whakapono o te ao kāore ki ngā whakaakoranga a Ihu. Ka tokomaha ngā tāngata e noho ai i tēnei kīngitanga. Ka tukuna atu te koanga ngākau e tō tātou Matua i te Rangi ki ēnei tāngata kua whakaritea mō rātou.

Te Pōuritanga kei Tua

Ko te pōuritanga kei tua te wāhi e noho ai a Hātana rātou ko te hunga i aruaru i a ia. Koinei ngā tāngata i kōwhiri ai ki te noho tahi me Hātana. Kāore rātou e murua. Ka noho ēnei tāngata mō āke tonu atu i te pōuritanga, i te huamo, ā, e whakamamaehia ana me Hātana rātou ko te hunga wairua i aruaru i a ia.

Hei Matapaki

  • Me whakarite tātou mō tēhea kīngitanga kia meinga kia rite ki tō tātou Matua i te Rangi?

  • He aha ētahi o ngā mea me mahi e tātou i tēnei ao e tika ai tā tātou oranga pērā i tō tātou Matua i te Rangi?

Kua Homai e Tō Tātou Matua i te Rangi te Rongopai hei Whakarite i a Tātou mō te Oranga Tonutanga i te Kīngitanga Tikitiki o Rangi

Kua whakapuarehia e tō tātou Matua i te Rangi tētahi huarahi ki a tātou katoa kia whiwhi ai i te oranga tonutanga me Ia. Ko te oranga tonutanga te āhua o te oranga o tō tātou Matua i te Rangi rāua ko Ihu. He koha kore tō tātou Matua i te Rangi. E mōhio ana Ia i ngā mea katoa. He mana Tōna i runga i ngā mea katoa. E whakahaere ana Ia i runga i ngā mea katoa. E ora ana Ia e ai ki ngā pono me ngā ture mutunga kore.

I whakarongo a Ihu ki tō tātou Matua i te Rangi, nā reira, e noho tahi ana Ia me tō tātou Matua i te Rangi. Mēnā ka mahi tātou i ngā mea i whakaako mai a Ihu hei mahi, ka taea e tātou te noho pērā i a rāua ko tō tātou Matua i te Rangi. Ko te oranga tonutanga i te taha o tō tātou Matua i te Rangi te taonga tino nui rawa atu e taea ana e Ia te tuku mai ki a tātou. Mā konā tātou whiwhi ai i te harikoa nui rawa.

E kōrero mai ana te rongopai he aha ngā mea me mōhio tātou, he aha hoki ngā mea me mahi tātou kia whiwhi ai i te oranga tonutanga. E āwhina ana te rongopai i a tātou kia pai ake tā tātou mōhio ki tō tātou Matua i te Rangi rāua ko Ihu. E whakaakona ana tātou me pēhea ō tātou oranga e rite ai ki tō Rāua. Mā te inoi me te pānui i ngā karaipiture tātou e mōhio ake ai tātou ki a Rāua. Ina mōhio, ina aroha tātou ki a Rāua, ka hiahia tātou ki te whakarongo ki ā Rāua kupu. I a tātou e ngohengohe ana, ka āhei tātou kia pērā ki a Rāua, ā, ka tika anō tātou kia noho tahi ai me Rāua mō āke tonu atu.

Hei Matapaki

  • He aha te oranga tonutanga? Ko wai e whiwhi?

  • Me pēhea te rongopai e whakarite ai i a tātou mō te oranga tonutanga?

Ka Āwhina Tō Tātou Matua i te Rangi i a Tātou i ngā Wā e Whiriwhiri ai Tātou ki te Ngohengohe ki te Rongopai

E mōhio ana tō tātou Matua i te Rangi e taea ana e tātou te whai i te rongopai me te whiwhi i te oranga tonutanga. Nā te mea ko Āna tamariki tātou, kei a tātou te mana kia rite ki a Ia. E mōhio ana Ia i ō tātou ngoikoretanga, ā, he aha hoki ngā mea e whakawai i a tātou. Kua tukuna tātou e Ia kia haere mai ai ki tēnei ao i tētahi wā, ki tētahi wāhi e puta mai ai ki a tātou ētahi huarahi ki te mahi i ngā mahi pai me te ako.

Koinei te wā kia mahi tātou i ngā mea katoa ki te whiwhi i te oranga tonutanga. E aroha ana tō tātou Matua i te Rangi i a tātou, e hiahia ana Ia kia whai oranga tātou. Kua mahia e Ia ngā mea katoa e taea ana e Ia. Kua homai e Ia tēnei ao e āhei ai i a tātou ki te ako me te tupu. Kua tukuna mai Tana Tama, a Ihu Karaiti, hei Kaiwhakaora mō tātou, ā, hei whakaako ki a tātou te rongopai. Kua tono Ia ki a tātou kia inoi ki a Ia. Kua whakaritea e Ia te Wairua Tapu hei kaiārahi mō tātou. Ināianei me mahi tātou i ngā mea e tika ana. Mēnā ka whiriwhiri tātou kia whakapono ki a Ihu Karaiti me te whakarongo ki a Ia, Māna tātou e āwhina, e whakakaha kia turakina e tātou ō tātou whakawai me ngā raruraru e tūpono mai ki a tātou.

Kua tonoa tātou e tō tātou Matua i te Rangi kia whakaae ai ki te rongopai. Me whakapono tuatahi tātou i a Ihu Karaiti kia pēnei ai. Kātahi ka rīpenetā i ō tātou hara kia rumakina, kia whakaūngia tātou hei mema o Te Hāhi o Ihu Karaiti o te Hunga Tapu o ngā Rā o Muri Nei. Ina whakaūngia tātou, ka whakawhiwhia ki te takoha o te Wairua Tapu mai i tētahi kei a Ia te tohungatanga. Ka kōrero mai te Wairua Tapu ki a tātou he aha tā Ihu hiahia hei mahi mā tātou, ā, me whakapau te toenga o ō tātou rā i runga i te whakarongo me te mahi Mōna kia whiwhi ai i te oranga tonutanga.

Ko tā Ihu whakatau, me ngohengohe tātou katoa ki ngā whakahaunga kia whakarite ai i a tātou kia noho tahi ai me tō tātou Matua i te Rangi. Ko te ū ki te ture o te tapu o te tinana tētahi, tuku i te whakatekau me ngā tāpaenga nohopuku, te ū ki te Kupu Whai Mātauranga, te mahi pono i ngā wā katoa, me te aro ki te tapu o te Hāpati.

Me whakawhiwhi anō tātou i ngā tikanga tapu e meatia ana i te temepara kia meinga kia rite tātou ki tō tātou Matua i te Rangi, e mōhiotia ana ko te hoatutanga tapu.* Me hīri tātou i reira kia noho tahi ai hei whānau kotahi mō āke tonu atu. Me kimi anō e tātou ngā ingoa me ngā mōhiohio e pā ana ki ō tātou whanaunga kua mate me te tuku atu ki te Hāhi, kia taea te mahi i ngā tikanga tapu mō rātou i te temepara.

Kua whakahaungia tātou e Ihu kia mahi i ngā mea maha. Ko ētahi o ēnei mea ko te kōrero atu ki ētahi atu mō te rongopai, e arohaina ana rātou, ā, e āwhinatia ana rātou, me te whakatauira i te āhuatanga tika ki a rātou.

Me pupuri katoa tātou ki ngā kawenata e meatia ai e tātou ki tō tātou Matua i te Rangi, me haere putuputu atu ki ngā huinga Hāhi, whakaakona ō tātou whānau te rongopai mā te rangahau i ngā karaipiture ia rā, ia rā, me te inoi takitahi, ā, taki whānau hoki ia rā, ia rā.

Ki te whakapono tātou i a Ihu Karaiti me te ngana ki te ngohengohe ki Āna whakahaunga, ka whiwhi tātou i te oranga tonutanga, ā, ka meinga kia rite tātou ki tō tātou Matua i te Rangi.

He rite tā tātou meinga haeretanga kia rite ki tō tātou Matua i te Rangi ki te piki i tētahi arawhata. Me tīmata tātou i raro iho kātahi ka piki i ia tepe kia tae atu ki runga. I kī mai te Poropiti Hōhepa Mete ki te hiahia tātou kia meinga kia rite tātou ki tō tātou Matua i te Rangi me ako tātou e pēhea ana Ōna kare ā-roto, whakaaro, me Āna mahinga. Ina mārama tātou ki ēnei mea e pā ana ki a Ia, kātahi ka taea te ako i ērā atu mea Mōna, tae atu ki te wā e mōhio ana me pēhea e meinga ai kia rite ki a Ia.

Ka āwhinatia tātou mēnā ka mahara he tangata tō tātou Matua i te Rangi i tōna wā i noho ai i tētahi ao, e rite ana ki a tātou. Nā Tana wikitōria i runga i ngā raruraru i meinga ai tō tātou Matua i te Rangi, e pērā ana i a tātou i tēnei ao. Heoi, i kī mai te Poropiti Hōhepa Mete e kore tātou e ako i ngā mea katoa i a tātou i tēnei ao. Ka roa ake i te otinga o ō tātou oranga ki te ako i ngā mea katoa me mōhio kia meinga kia rite ki tō tātou Matua i te Rangi.

Hei āhea tātou ako ai ki te pupuri i ngā whakahaunga a tō tātou Matua i te Rangi, me whakaaro e tātou ka pēhea tō tātou hari ina hoki atu ki a Ia kātahi ka kī mai Ia kei te harikoa Ia nā te oranga i meatia ai e tātou me Tana whakatau ka meinga tātou kia rite ki a Ia, ā, ka noho tahi me Ia mō āke tonu atu.

Hei Matapaki

  • He aha e taea ai e tātou katoa kia meinga kia rite ki tō tātou Matua i te Rangi?

  • He aha ngā mea me mahi e tātou kia whiwhi ai i taua momo oranga pērā i tō tō tātou Matua i te Rangi?

  • Me pēhea tō tātou Matua i te Rangi e āwhina i a tātou kia rite ki a Ia?

  • Whakamāramahia mai ka pēhea tō ngākau mēnā ka rongo i tā tō tātou Matua i te Rangi kī ki a koe kua pai āu mahi, ā, e aroha ana Ia ki a koe.