« 25. Te tāhō’ēra’a i te mau ’utuāfare nō te tau a muri atu nā roto i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare », Buka arata’i rahi : Tāvini i roto i Te ’Ēkālesia a Iesu Mesia i te Feiā Mo’a i te mau Mahana Hope’a nei (2025).
« 25. Te tāhō’ēra’a i te mau ’utuāfare nō te tau a muri atu nā roto i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare », Buka arata’i rahi.
25.
Te tāhō’ēra’a i te mau ’utuāfare nō te tau a muri atu nā roto i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare
25.0
’Ōmuara’a
Te hiero ’o te fare ïa o te Fatu. E ha’amaita’i te mau ’ōro’a o te hiero ’e te mau fafaura’a i te mau tamari’i a te Metua i te ao ra. Tē ani nei te Metua i te ao ra i te tā’āto’ara’a o tāna mau tamari’i ’ia pāhono i te mau tītaura’a ’e ’ia fa’ari’i i te mau ’ōro’a o te hiero.
Te tāhō’ēra’a i te mau ’utuāfare nō te tau a muri atu, e tuha’a ïa nō te ’ohipa a te Atua nō te fa’aorara’a ’e te fa’ateiteira’a (hi’o 1.2). Te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare ’o te rāve’a ïa nō te tāhō’ēra’a ’e nō tē tā’atira’a i te mau ’utuāfare ē a muri noa atu (hi’o Mataio 16:19). Teie taua ’ohipa ra :
-
Te ravera’a i te mau fafaura’a i te taime ’a fāri’i ai tātou i tō tātou iho mau ’ōro’a nō te hiero (hi’o Isaia 55:3 ; Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 84:19–23).
-
Te ’itera’a i tō tātou mau tupuna i pohe ’e te ravera’a i te mau ’ōro’a nō rātou i roto i te hiero ’ia nehenehe ia rātou ’ia rave i te mau fafaura’a e te Atua (hi’o Malaki 4:5–6 ; 1 Korinetia 15:29 ; Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 128:15–18).
-
Te haere-tāmau-ra’a i te fare o te Fatu, mai te mea e nehenehe, nō te ha’amori i te Atua ’e nō te rave i te mau ’ōro’a nō tōna mau tupuna (hi’o Luka 24:52–53 ; Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 109:13–14).
Te ’āmuira’a i teie ’ohipa, e fa’atae mai ïa i te mau ha’amaita’ira’a rahi. ’Ia rave ’e ’ia ha’apa’o ana’e te mau melo i te mau fafaura’a mo’a, e noa’a ia rātou te mana o te Atua. E ’ite rātou i te ’oa’oa i roto i te tāvinira’a i roto i te fare o te Fatu nā ni’a i te i’oa o tō rātou mau tupuna.
Tē arata’i nei teie pene i te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia ’e i te mau melo nō ni’a i te ’āmuira’a i roto i te tāhō’ēra’a i te mau ’utuāfare nō te tau a muri atu nā roto i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare. E roa’a te tahi atu ā ha’amāramaramara’a nō ni’a ia « Te mau hiero », « Te bāpetizora’a feiā mono », ’e « Te’ā’amu ’utuāfare » (Topics and Questions, Vaira’a buka ’evanelia).
25.1
Te ’āmuira’a te melo ’e te ta’ata fa’atere i roto i te tāhō’ēra’a i te mau ’utuāfare nō te tau a muri atu
E fāna’ora’a ’oa’oa ’e e hōpoi’a ’oa’oa nā te mau melo o te ’Ēkālesia te tauturura’a ’ia tāhō’ē i tō rātou ’utuāfare nō te tau a muri atu. E fa’aineine rātou ia rātou iho nō te rave i te mau fafaura’a ’a fa’ari’i ai i te mau ’ōro’a o te hiero. E tūtava rātou i te ha’apa’o i te reira mau fafaura’a.
E tauturu ato’a rātou i te mau melo o te ’utuāfare ’ia māramarama, ’ia fāri’i ’e ’ia tūtava i te ha’apa’o i te mau fafaura’a. Tei te mau metua te hōpoi’a mātāmua e tauturu i tā rātou mau tamari’i ’ia ’ite i te ’oa’oa ’e i te mau ha’amaita’ira’a nō te ravera’a i te mau fafaura’a nō rātou iho ’e nō te ravera’a i te mau ’ōro’a nā ni’a i te i’oa o te mau fēti’i pohe (hi’o 2.1.3).
Tē fa’aitoitohia nei te mau melo o te ’Ēkālesia ’ia ’imi i tō rātou mau fēti’i i pohe tei ’ore i fāri’i i te mau ’ōro’a o te hiero. I muri iho e rave te mau melo i te mau ’ōro’a nā ni’a i te i’oa o taua mau fēti’i ra (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 128:18). I roto i te ao vārua, e nehenehe te mau ta’ata e mā’iti e fa’ari’i ’aore rā e pāto’i i te mau ’ōro’a tei ravehia nō rātou.
Tē fa’aitoito-ato’a-hia nei te mau melo ’ia ’imi mai i te ’ā’amu o tō rātou mau tupuna, ’o tē nehenehe e ha’afaufa’a i tā rātou ravera’a i te mau ’ōro’a nā ni’a i te i’oa o tō rātou mau tupuna. E ani te mau melo ia vetahi ’ē ’ia nā reira ato’a.
E rave rahi mauiha’a e roa’a nō te tauturu i te mau melo i roto i tā rātou ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare. ’Ua fa’ata’ahia te tahi pae o te reira i roto i te 25.4.1 ’e te 25.4.2.
25.1.1
Te hōpoi’a a te ta’ata hō’ē nō te ha’amori i te hiero
E fa’aoti te mau melo nō rātou iho i te taime ’e i te pinepinera’a nō te ha’amori i roto i te hiero. E’ita te feiā fa’atere e ha’amau i te fāito nūmera ’aore rā i te mau rāve’a rorouira e fa’a’ite i te fāito ha’amorira’a hiero.
Te mau melo tāta’itahi ’e te mau ’utuāfare e parau fa’ati’a mana tō rātou nō te hiero, e nehenehe rātou e haere i te hiero tā rātou e hina’aro. E nehenehe rātou e fa’aau i te hora fārereira’a ’e te hiero. Hi’o temples.ChurchofJesusChrist.org nō te mau ha’amāramaramara’a hono tāta’itahi.
25.1.2
Te mau tere hiero pāroita ’e titi
E fa’ata’ahia te ’āmuira’a tāta’itahi a te ’Ēkālesia nō te hō’ē ’ōti’a hiero. ’Aita te mau tere hiero o te pāroita ’aore rā o te titi i te mau hiero i rāpae mai i te ’ōti’a hiero e fa’aitoitohia.
E mea tano te mau tere hiero ato’a o te pāroita ’e o te titi ’ia fa’aauhia te mahana ’e te hiero. Hi’o temples.ChurchofJesusChrist.org nō te mau ha’amāramaramara’a hono tāta’itahi.
25.2
Te feiā fa’atere nō te pāroita
25.2.1
Te ’episekōpora’a
E fa’aau te ’episekōpora’a i te ’ohipa ’e te mau peresidenira’a pupu peresibutero ’e Sōtaiete Tauturu ’a fa’atere ai i te mau tauto’ora’a hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare a te pāroita, ’o tē tauturu i te tāhō’ē i te mau ’utuāfare nō te tau a muri atu. E ’āpo’o tāmau teie feiā fa’atere.
Teie ato’a te tahi atu ā mau hōpoi’a a te ’episekōpora’a :
-
E hi’o fa’ahou ’e e fa’ati’a i te fa’anahora’a nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare a te pāroita (hi’o 25.2.6).
-
E ara ē, tē fa’aauhia ra te mau tauto’ora’a hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare i roto i te mau rurura’a ’āpo’ora’a pāroita ’e te ’āpo’ora’a feiā ’āpī pāroita.
-
E hi’opo’a i te fa’anahora’a o te mau ha’api’ira’a fa’aineinera’a o te hiero (hi’o 25.2.8).
-
Hōro’a i te parau fa’ati’a nō te hiero (hi’o pene 26).
E paraparau te ’episekōpora’a i te peresideni titi nō te fa’aoti ē, e pi’i ānei i te hō’ē ti’a fa’atere hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare (hi’o 25.2.3 nō te tahi atu ā ha’amāramaramara’a).
25.2.2
Te mau peresidenira’a pupu peresibutero ’e te Sōtaiete Tauturu
E arata’i te mau peresidenira’a pupu peresibutero ’e Sōtaiete Tauturu i te mau tauto’ora’a tāmahana nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare, ’o tē tauturu i te tāhō’ē i te mau ’utuāfare nō te tau a muri atu (hi’o 8.2.4 ’e 9.2.4). E arata’i te peresidenira’a pupu peresibutero i teie mau tauto’ora’a nō te mau melo o te pupu peresibutero. E arata’i te peresidenira’a Sōtaiete Tauturu i te mau tauto’ora’a nō te mau melo o te Sōtaiete Tauturu. E ’ohipa ’āmui rātou nō te fa’atere i teie mau tauto’ora’a e te ’āpo’ora’a pāroita, i raro a’e i te fa’aaura’a a te ’episekōpo.
Teie i muri nei te mau hōpoi’a a te feiā fa’atere :
-
Tauturu i te ’āpo’ora’a pāroita ’ia fa’ananea ’e ’ia fa’atupu haere i te fa’anahora’a nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare a te pāroita (hi’o 25.2.6).
-
Ani i te hō’ē tauturu ’ohipa hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare o te pāroita ’ia tauturu i te tahi mau melo ta’a ’ē ’ia ’imi mai ’e ’ia fa’aineine i te mau i’oa o te mau tupuna tei pohe nō te mau ’ōro’a o te hiero (hi’o 25.4.1). E rōtahi ta’a ’ē teie mau tauto’ora’a i ni’a ia rātou tei fa’ari’i a’enei i tō rātou pi’ira’a misiōnare, ’e ia rātou tei ’ore i fa’ari’i i tō rātou ’ōro’a hiero.
-
E ara ē, ‘ua fa’anahohia te mau tauto’ora’a hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare ’e ’ua fa’a’itehia i roto i te mau rurura’a ’āpo’ora’a pāroita ’e i roto i te mau rurura’a fa’aaura’a ’ohipa hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare a te pāroita.
-
Arata’i i te ’ohipa a te ta’ata fa’atere hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare o te pāroita. Mai te mea ’aita teie ti’a fa’atere i pi’ihia, e rave ïa te hō’ē melo nō te peresidenira’a pupu peresibutero i teie ti’ara’a (hi’o 25.2.3).
-
I te vāhi e nehenehe, ’a fa’aue i te mau tauturu ’ohipa hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare o te pāroita ’ia tāvini i te pū FamilySearch (hi’o 25.3.6).
E fa’aue nā peresideni tāta’itahi nō te pupu peresibutero ’e te Sōtaiete Tauturu i te hō’ē melo nō te peresidenira’a ’ia tauturu i te arata’i i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare i roto i te pāroita. E rave ’āmui teie nā melo nō te peresidenira’a i te ’ohipa. E hi’o rātou ē tē fa’atupuhia ra te mau rurura’a fa’aaura’a ’ohipa hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare a te pāroita (hi’o 25.2.7).
25.2.3
Te ta’ata fa’atere nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare
E paraparau te ’episekōpora’a i te peresideni titi nō te fa’aoti ē, e pi’i ānei i te hō’ē ti’a fa’atere hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare nō te pāroita. Mai te mea e fa’aoti rātou ’ia amohia teie pi’ira’a, e paraparau te ’episekōpora’a i te mau peresideni pupu peresibutero ’e te Sōtaiete Tauturu nō te fa’aoti ’o vai tē pi’i atu. ’Ia mau teie ta’ata i te Autahu’ara’a a Melehizedeka. Mai te mea ’aita teie ti’a fa’atere i pi’ihia, e amo ïa te hō’ē melo nō te peresidenira’a pupu peresibutero i teie ti’ara’a.
E turu te ti’a fa’atere hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare o te pāroita i te mau peresidenira’a pupu peresibutero ’e Sōtaiete Tauturu i roto i tā rātou mau hōpoi’a nō te hiero ’e nō te ’ā’amu ’utuāfare. Teie ato’a i muri nei tāna mau hōpoi’a :
-
Fa’aau i te mau tauto’ora’a hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare e te feiā fa’atere nō te fa’anahora’a pāroita, tae noa atu i te mau peresidenira’a pupu feiā ’āpī ’e piha tamāhine.
-
Fa’atere i te mau rurura’a fa’aaura’a ’ohipa hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare a te pāroita (hi’o 25.2.7).
-
Haere i te mau ’āpo’ora’a pāroita mai te mea e anihia.
-
Tauturu i te ’āpo’ora’a pāroita ’ia fa’ananea ’e ’ia fa’atupu haere i te fa’anahora’a nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare a te pāroita (hi’o 25.2.6).
-
Ha’api’i i te mau tauturu ’ohipa hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare. Fa’aau i tā rātou mau tauto’ora’a nō te tauturu i te mau melo ’ia ’imi mai i te mau i’oa o te mau tupuna ’e ’ia rave i te mau ’ōro’a o te hiero nā ni’a i tō rātou i’oa.
-
’Ohipa ’e te fa’atere misiōni pāroita ’e te mau misiōnare nō te tauturu ia rātou e ha’api’i ra i te ’evanelia, i te mau melo ’āpī ’e i te mau melo e ho’i mai nei, ’ia fa’aō ia rātou i roto i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare (hi’o 23.2 ’e 23.3).
25.2.4
Te mau tauturu ’ohipa hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare nō te pāroita
E tāvini te mau tauturu ’ohipa hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare o te pāroita i raro a’e i te fa’aterera’a a te ti’a fa’atere hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare o te pāroita. E pi’i te ’episekōpora’a i teie mau melo nō te tāvini. E nehenehe te feiā pa’ari ’e te feiā ’āpī ’ia pi’ihia. E nehenehe te mau peresideni pupu peresibutero, Sōtaiete Tauturu, ’e Feiā ’Āpī Tamāhine e hōro’a mai i te i’oa o ’oia tē nehenehe e tāvini.
E ha’api’i te mau tauturu i te ta’ata ma te rāve’a ’ōhie e nāhea i te ’āmui i roto i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare, ’o tē tauturu i te tāhō’ē i te mau ’utuāfare nō te tau a muri atu. E rōtahi ta’a ’ē rātou i ni’a i te feiā ’āpī, i te mau melo ’āpī ’e ’o tē ho’i mai nei, ’e i te mau tuahine ’e te mau taea’e tei ’ore i fa’ari’i i tō rātou ’ōro’a hiero. Teie te mau hōpoi’a a te mau tauturu :
-
Tauturu i te mau melo ’ia fa’aineine nō te fāri’i i te mau ’ōro’a hiero ’e ’ia rave i te mau fafaura’a o te hiero.
-
Tauturu i te mau melo ’ia ’ite i te mau ha’amaita’ira’a nō te ’itera’a mai i tō rātou mau tupuna ’e nō te ravera’a i te mau ’ōro’a hiero nā ni’a i tō rātou i’oa.
-
’Āmui i roto i te mau ’āpo’ora’a fa’aaura’a nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare (hi’o 25.2.7).
-
Tāvini i roto i te hō’ē pū ’ā’amu ’utuāfare i reira, ’ia fa’auehia (hi’o 25.3.6).
’Ua tāpurahia te mau mātēria nō te tauturu i te mau tauturu ’ohipa hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare i roto i te 25.4.1 ’e te 25.4.2.
25.2.5
’Āpo’ora’a pāroita
E fa’ananea ’e e fa’atupu haere te mau melo o te ’āpo’ora’a pāroita, nā roto i te pure, i te hō’ē fa’anahora’a nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare a te pāroita. Nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te fa’anahora’a, hi’o 25.2.6.
E nehenehe te ’episekōpo e ani i te ti’a fa’atere hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare o te pāroita ’ia haere mai i te mau ’āpo’ora’a o te ’āpo’ora’a pāroita.
Teie i muri nei te mau hōpoi’a a te mau melo o ’āpo’ora’a pāroita :
-
Tauturu i te mau melo tāta’itahi ’ia fa’aineine nō te rave i te mau fafaura’a ’e te Atua maoti te fa’ari’ira’a i te mau ’ōro’a o te hiero (hi’o 27.1).
-
Fa’aitoito i te tā’āto’ara’a o te feiā ’āpī ’e te mau ta’ata pa’ri, tae noa atu te mau melo ’āpī, ’ia fa’ari’i i te hō’ē parau fa’ati’a mana nō te hiero (hi’o 26.0).
-
Fa’aitoito i te mau melo ’ia ha’amori i roto i te fare o te Fatu, te pinepine a’e e ti’a ia rātou.
-
Ani i te mau ta’ata ’e i te mau ’utuāfare ’ia ha’api’i mai i te ha’api’ira’a tumu ’e i te mau ha’amaita’ira’a nō te ’āmuira’a mai i te ’ohipa nō te tāhō’ēra’a i te mau ’utuāfare nō te tau a muri atu. Tei roto i teie ’ohipa te ha’api’ira’a i te parau nō te mau tupuna ’e te ravera’a i te mau ’ōro’a o te hiero nā ni’a i tō rātou i’oa.
-
Turu i te mau metua i roto i te ha’api’ira’a i tā rātou mau tamari’i i te ha’api’ira’a tumu nō te ’ohipa tāhō’ēra’a i te mau ’utuāfare nō te tau a muri atu. Tei roto ato’a te mau ha’amaita’ira’a nō te mau fafaura’a ’e te mau ’ōro’a o te hiero ’e te ravera’a i te mau ’ōro’a o te hiero nō tō rātou mau tupuna i pohe.
-
Ha’api’i pinepine i te mau parau tumu o teie ’ohipa i roto i te mau rurura’a a te ’Ēkālesia.
Hi’o pene 26nō te ha’amāramaramara’a nō ni’a i te parau fa’ati’a nō te hiero.
25.2.6
Fa’anahora’a nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare a te pāroita
E mea ti’a i te pāroita tāta’itahi ’ia fa’anaho i te hō’ē ’ōpuara’a ’ōhie nō te hiero ’e nō te ’ā’amu ’utuāfare. E tauturu teie fa’anahora’a i te mau melo o te pāroita, tae noa atu i te mau tamari’i ’e i te feiā ’āpī, ’ia fa’aineine nō te ha’amori i roto i te fare o te Fatu ’e ’ia ’āmui pinepine i roto i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare mai te mea e nehenehe.
E tauturu te mau peresideni pupu peresibutero ’e Sōtaiete Tauturu i te ’āpo’ora’a pāroita ’ia fa’anaho i te reira ’ōpuara’a. E tauturu ato’a te ti’a fa’atere ’ohipa hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare o te pāroita. Nō te fa’ananea i te fa’anahora’a :
-
E feruri nā roto i te pure i te mau hina’aro o te mau melo ’e i te mau rāve’a e vai ra.
-
E ’imi i te mau ’ohipa e rave i roto i te roara’a o te matahiti.
-
E fa’ata’a nāhea i te fa’atupu haere i te fa’anahora’a ’e i te rave i te mau fa’auera’a nō te reira.
Teie te tahi mau hi’ora’a nō te fa’anahora’a tei tāpurahia i raro nei :
-
Tauturu i te mau melo ta’a ’ē ’ia māramarama i te mau ha’amaita’ira’a nō te ha’amorira’a i roto i te fare o te Fatu.
-
Tauturu i te mau melo ’ia fa’aineine nō te fa’ari’i i te mau ha’amaita’ira’a o te mau ’ōro’a o te hiero.
-
Tauturu i te mau melo ’ia fa’a’ohipa i te mau ’ōro’a ineine nō te ’āfa’i i te i’oa o te hō’ē tupuna i te hiero (hi’o 25.4.1).
-
Tauturu i te mau melo ’ia fa’a’ohipa i te tahua natirara ’aore rā te fa’aaura’a rorouira FamilySearch nō te tu’u i te mea tā rātou i ’ite nō ni’a i te mau fēti’i pohe tei tītauhia te mau ’ōro’a (hi’o 25.4.1).
-
Fa’a’ō i te mau melo ’āpī ’e i te mau melo e ho’i mai nei, i te feiā ’āpī ’e i te mau tamari’i i roto i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare. Te tauturu nō te i’oa ’utuāfare, e rāve’a ’ōhie ïa nō te feiā fa’atere nō te tauturu i teie mau melo ’ia fa’aineine i te mau iʼoa ʼutuāfare nō te fa’ari’i i te mau ’ōro’a (hi’o 25.4.1).
-
Tauturu i te mau tamari’i Paraimere ’ia fa’aineine nō te fa’ari’i i te hō’ē parau fa’ati’a hiero ’e nō te ha’amori tāmau noa i roto i te fare o te Fatu mai te mea e nehenehe. E fa’atupu te peresidenira’a Paraimere i te hō’ē rurura’a fa’aineinera’a nō te hiero ’e te autahu’ara’a i te matahiti tāta’itahi (hi’o 12.1.7 ’e 12.2.4).
’Eiaha te fa’anahora’a nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare a te pāroita ’ia ha’amau i te fāito nūmera ’aore rā i te mau rāve’a rorouira e fa’a’ite i te fāito ha’amorira’a hiero (hi’o 25.1.1).
E hi’opo’a ’e e fa’ati’a te ’episekōpo i te ’ōpuara’a. Nā te mau melo o te ’āpo’ora’a pāroita e arata’i i te fa’atupu-haere-ra’a i te reira. E fa’aho’i rātou i te parau nō ni’a i te nu’ura’a te ’ohipa i mua i roto i te mau ’āp’oora’a pāroita. E fa’a’āpi ato’a rātou i te fa’anahora’a mai te mea e hina’arohia.
25.2.7
Te mau rurura’a fa’aaura’a ’ohipa hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare a te pāroita
E fa’atupuhia mai tera noa ’e te tāmau te mau ’āpo’ora’a potopoto nō ni’a i te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare. E arata’i te ti’a fa’atere nō te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare o te pāroita i teie mau rurura’a.
Teie te tahi atu ā mau ta’ata tē ani-manihini-hia :
-
Te mau melo o te mau peresidenira’a Sōtaiete Tauturu, pupu peresibutero ’e Paraimere tei fa’auehia.
-
Te hō’ē rima tauturu nō te pupu tahu’a (’e ’aore rā, te peresideni o te pupu ha’api’i ’e ’aore rā diakono, mai te mea ’aita e tahu’a i roto i te pāroita).
-
Hō’ē melo nō te peresidenira’a o te piha feiā ’āpī tamāhine pa’ari a’e.
-
Te mau tauturu ’ohipa hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare.
Te feiā ato’a e tae mai, nā reira ato’a te feiā ’āpī, ’o tē ’āpo’o ’āmui ’ei tino ’aifāito. E fa’atumu teie mau rurura’a i ni’a i te mau hina’aro o te ta’ata hō’ē ’e nāhea rātou e ha’amaita’ihia ai nō te ’āmuira’a i roto i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare. E rōtahi ta’a ’ē rātou i ni’a i te feiā ’āpī, i te mau melo ’āpī ’e ’o tē ho’i mai nei, ’e i te mau tuahine ’e te mau taea’e tei ’ore i fa’ari’i i tō rātou ’ōro’a hiero. I te rahira’a o te taime, e matutu te mau rurura’a i te mau tumu parau i muri nei :
-
Nāhea i te fa’atupu haere i te fa’anahora’a nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare a te pāroita (hi’o 25.2.6).
-
Nāhea i te tauturu i te tahi mau melo ta’a ’ē o te pāroita ’ia fa’aineine nō te fa’ari’i i tō rātou mau ’ōro’a o te hiero.
-
Nāhea i te tauturu i te tahi mau melo ta’a ’ē o te pāroita ’e tā rātou mau tauto’ora’a hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare.
E nehenehe teie mau ’āpo’ora’a e fa’atupuhia nā roto i te tae tinora’a mai te ta’ata ’aore rā, nā te ātea noa. E nehenehe ato’a te fa’aaura’a e tupu nā roto i te tahi atu mau rāve’a, mai te niuniu paraparau ’e te mau pupu poro’i pāpā’i.
’A tūtava i te pe’e i te mau parau tumu o te ’ohipa ’e te ti’a’aura’a i roto i te 4.4.5. E nehenehe te hō’ē ta’ata i roto i te rurura’a e fa’auehia ’ia pāpa’i ’e ’ia fa’aha’amana’o i te pupu i te mau ’ohipa i ’ōpuahia.
E nehenehe te mau ’āma’a na’ina’i e mā’iti ’ia rave i tā rātou fa’aaura’a ’ohipa hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare i roto i te ’āpo’ora’a ’āma’a.
25.2.8
Ha’api’ira’a fa’aineinera’a nō te hiero
I raro a’e i te arata’ira’a a te ’episekōpo, e fa’anahohia te ha’api’ira’a fa’aineinera’a nō te hiero nō te tauturu i te mau melo ’ia fa’aineine i te rave i te mau fafaura’a ’a fāri’i ai rātou i te mau ’ōro’a hiero. E fa’aterehia teie mau ha’api’ira’a i rāpae’au i te mau purera’a tāmau i te Sābati i te hō’ē taime e au i te mau melo. E nehenehe te reira e fa’atupuhia i roto i te hō’ē fare purera’a ’aore rā i roto i te hō’ē fare.
E mā’iti te mau melo o te ’āpo’ora’a pāroita nā roto i te pure i te mau melo o te ’āmui mai i roto i te ha’api’ira’a tāta’itahi. E riro teie mau ha’api’ira’a ’ei tauturura’a ta’a ’ē nō te mau ta’ata i muri nei :
-
Te mau melo ’āpī
-
Te mau melo e fa’aineine ra nō te fāri’i i tō rātou iho ’ōro’a hiero ’aore rā ’ia tā’atihia
-
Te mau melo e ho’i fa’ahou mai ra i te ’ohipara’a a te ’Ēkālesia
-
Te mau melo tei fāri’i a’e na i tō rātou iho ’ōro’a hiero tei ’ore i fa’a’āpī i tā rātou parau fa’ati’a nō te hiero
E pi’i te ’episekōpora’a hō’ē ’orometua ’aore rā hau atu nō te fa’aineinera’a hiero. Te mau ha’api’ira’a ’e te mau arata’ira’a nō te fa’anaho i te ha’api’ira’a tei roto ïa i te E noa’a ai i te mana nō ni’a mai ra : Buka nā te ’orometua ha’api’ipi’ira’a nō te fa’aineinera’a nō te haerera’a atu i te hiero. E hōro’ahia nā te mau pīahi te buka Fa’aineinera’a nō te tomo i roto i te hiero mo’a Nō te ’imira’a ta’ata hō’ē ’e te mau mātēria ha’api’ira’a, hi’o temples.ChurchofJesusChrist.org.
25.3
Te feiā fa’atere nō te titi
25.3.1
Peresidenira’a titi
Tē mau nei te peresideni titi i te mau tāviri nō te ’ohipa a te Atua nō te fa’aorara’a ’e te fa’ateiteira’a i roto i te titi. Teie i muri nei tāna mau hōpoi’a ’e tā tōna ato’a nā tauturu, nō te tauturu i te tāhō’ē i te mau ’utuāfare nō te tau a muri atu :
-
Tauturu i te mau melo ’ia fa’aineine nō te rave i te mau fafaura’a mo’a ’a fa’ari’i ai i te mau ’ōro’a o te hiero (hi’o 27.1).
-
Fa’aitoito i te tā’āto’ara’a o te mau melo, te mau tuahine ’ōtahi iho ā rā ’e te mau taea’e ’ōtahi, ’e rātou tei ’ore i fa’ari’i i tō rātou ’ōro’a hiero, ’ia fa’ari’i i te hō’ē parau fa’ati’a mana ’e ’ia ha’amori i roto i te fare o te Fatu, te pinepine a’e e ti’a ia rātou.
-
’A ha’apāpū ē, e ha’api’i-tāmau-hia te ha’api’ira’a tumu ’e te mau ha’amaita’ira’a nō te tāhō’ēra’a i te mau ’utuāfare nō te tau a muri atu (mai tei fa’a’itehia i roto i te 1.2.4) i roto i te mau rurura’a titi.
-
E fa’aitoito i te mau melo ’ia ha’api’i i te parau nō tō rātou mau tupuna ’e ’ia rave i te mau ’ōro’a o te hiero nā ni’a i tō rātou i’oa.
-
E arata’i i te mau uiuira’a nō te parau fa’ati’a nō te hiero (hi’o pene 26
I roto i tāna fārereira’a tāmau ’e te peresideni pupu peresibutero tāta’itahi, e paraparau te hō’ē melo nō te peresidenira’a titi i te mau tauto’ora’a a te pāroita nō te tāhō’ē i te mau ’utuāfare nō te tau a muri atu nā roto i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare (hi’o 8.3.1). E nehenehe te mau tauturu o te peresidenira’a pupu peresibutero ’e te melo ’āpo’ora’a teitei tei fa’auehia i te pupu e ’āmui ato’a mai.
25.3.2
Te tōmite fa’atere nō te feiā pa’ari o te titi
Tei roto i te tōmite fa’atere o te feiā pa’ari o te titi :
-
Te peresidenira’a titi.
-
Te peresidenira’a Sōtaiete Tauturu a te titi.
-
Te mau melo o te ’āpo’ora’a teitei tei fa’ata’ahia nō te ’ohipa ’e te mau pupu peresibutero.
E ha’api’i ’e e turu teie feiā fa’atere i te mau peresidenira’a pupu peresibutero ’e Sōtaiete Tauturu i roto i tā rātou mau hōpoi’a e au i te mau tauto’ora’a hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare (hi’o 25.2.2). E nehenehe e fa’atere i te arata’ira’a nō te pupu ’aore rā, nō te ta’ata hō’ē. E nehenehe te feiā fa’atere nō te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare o te pāroita e anihia ’ia fa’ari’i i teie arata’ira’a.
Nō te tahi atu ā ha’amāramaramara’a nō ni’a i te mau ’āpo’ora’a a teie tōmite, hi’o 29.3.8.
25.3.3
Te mau melo o te ’āpo’ora’a teitei
E nehenehe te peresidenira’a titi e fa’aue i te mau melo o te ’āpo’ora’a teitei ’ia ha’api’i ’e ’ia turu i te mau ta’ata i muri nei i roto i tā rātou mau tauto’ora’a nō te tāhō’ē i te mau ’utuāfare nō te tau a muri atu nā roto i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare :
-
Te mau peresidenira’a pupu peresibutero
-
Te feiā fa’atere nō te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare o te pāroita
-
Te mau tauturu ’ohipa hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare o te titi
-
Te mau ta’ata fa’aau ’ohipa nō te pū FamilySearch
E fa’auehia te hō’ē melo o te ’āpo’ora’a teitei ’aore rā hau atu, ’ia arata’i i teie mau tauto’ora’a. Terā rā, e amo te mau melo o te ’āpo’ora’a teitei ato’a i teie mau hōpoi’a nō te mau pāroita ’e te mau pupu autahu’ara’a tei fa’ata’ahia nā rātou.
E nehenehe te mau melo o te ’āpo’ora’a teitei e tauturu i te mau peresidenira’a pupu peresibutero ’e te feiā fa’atere nō te ’ohipa hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare o te pāroita, ’ia ha’api’i i te mau tauturu ’ohipa hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare o te pāroita. E nehenehe te mau melo o te ’āpo’ora’a teitei e tauturuhia e te mau tauturu ’ohipa hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare o te titi.
E nehenehe te peresidenira’a titi e fa’aue i te hō’ē melo ’āpo’ora’a teitei ’ia fa’aau i te mau tauto’ora’a ihotae o te ’ā’amu ’utuāfare a te titi (hi’o 25.4.3). E nehenehe ’oia ’aore rā te tahi atu melo ’āpo’ora’a teitei ’ia fa’auehia e hi’o i te ’ohipa i te mau pū FamilySearch (hi’o 25.3.6).
25.3.4
Te peresidenira’a Sōtaiete Tauturu o te titi
I raro a’e i te arata’ira’a a te peresideni titi, e ha’api’i ’e e turu te peresidenira’a Sōtaiete Tauturu titi i te mau peresidenira’a Sōtaiete Tauturu pāroita i roto i tā rātou mau tauto’ora’a hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare (hi’o 9.2.4).
25.3.5
Te mau tauturu ’ohipa hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare o te titi
Nā te mau tauturu ’ohipa hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare o te titi e turu i te mau tauto’ora’a hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare i roto i te titi. E tāvini rātou i raro a’e i te fa’aterera’a a te peresidenira’a titi ’e te hō’ē melo o te ’āpo’ora’a teitei ’aore rā hau atu, tei fa’auehia nō te mau tauto’ora’a hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare.
E turu teie mau tauturu māramarama i te mau melo o te ’āpo’ora’a teitei ’e i te peresidenira’a Sōtaiete Tauturu titi i roto i tā rātou mau tauto’ora’a nō te ha’api’i i te feiā fa’atere o te pāroita i te mau tauto’ora’a hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare (hi’o 25.3.3 ’e 25.3.4). E nehenehe ato’a e tu’u i ni’a ia rātou te mau tītaura’a i muri nei :
25.3.6
Mau pū FamilySearch
Mai te mea tē vai ra te mau mātēria, e nehenehe te titi e fa’anaho i te hō’ē pū FamilySearch, ’aore rā hau atu. Te tumu o teie mau pū ’o te tauturura’a ïa i te mau manihini ’ia ’ite mai, ’ia ha’aputu i te parau ’e ’ia tāhō’ē i te mau melo ora o te ’utuāfare ’e tei pohe nā roto i te mau ’ōro’a o te hiero. E fāri’i-poupou-hia te mau ta’ata ato’a ’ia fa’a’ohipa i teie mau pū.
E pi’i te peresideni titi i te hō’ē fa’aau ’ohipa nō te pū FamilySearch nō te hi’o i te mau tauto’ora’a i roto i te pū FamilySearch tāta’itahi. Tei mātauhia, ’o te mau tauturu ’ohipa hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare o te titi ’e o te pāroita tei fa’auehia e rave i te ’ohipa i te pū tāta’itahi. E mea tano te mau pū FamilySearch ’ia matara i te mau hora au. E nehenehe te mau pū FamilySearch i pīha’i iho i te mau hiero e fa’atano i tā rātou mau hora i ni’a i te mau hora o te hiero i reira.
Fa’anahora’a ta’a ’ē, e hi’ohia te mau pū FamilySearch rarahi ’e te mau peresidenira’a ārea.
25.3.7
Ta’ata fa’aau ’ohipa nō te pū FamilySearch
E fa’anaho te ta’ata fa’aau ’ohipa nō te pū FamilySearch i te ’ohipa tāmahana a te pū FamilySearch. E tāvini ’oia i raro a’e i te fa’aterera’a a te peresideni titi ’aore rā te hō’ē melo ’āpo’ora’a teitei tei fa’auehia. Teie te tahi mau hōpoi’a i tāpurahia i raro nei :
-
Tauturu i te mau melo ’ia fa’aineine i te mau i’oa ’utuāfare ’ia ti’a ia rātou ’ia rave i te mau ’ōro’a i roto i te fare o te Fatu.
-
Fa’aau i te mau ’ohipa a te pū nō te tauturu i te mau melo o te ’Ēkālesia ’e i te huira’atira ’ia ’ite mai ’o vai tō rātou mau tupuna.
-
’Ohipa ’e (1) te melo ’āpo’ora’a teitei tei fa’auehia ’ia turu i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare, ’e (2) te tahu’a ihi anoa ha’a o te titi ato’a nō te pāhono i te mau tītaura’a ’ohipa a te pū ’e nō te ’atu’atu i tō te reira mau mātēria.
E hōro’a te Parau arata’i nō te mau ’ohipa i te pū FamilySearch i te arata’ira’a nō te huru e rave i te ’ohipa i te hō’ē pū FamilySearch.
25.3.8
Te mau tauturu ha’amāramarama o te ārea nō te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare
E nehenehe te mau peresidenira’a ārea e pi’i i te mau tauturu ha’amāramarama ārea nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare. Mai te mea e nehenehe, e pi’ihia te hō’ē ta’ata ’aore rā, te tahi nā ta’ata fa’aipoipo nō te ’āpo’ora’a fa’aaura’a tāta’itahi. E tavini te mau tauturu ha’amāramarama e toru ē tae atu e pae matahiti.
E nehenehe te tauturu ha’amāramarama ārea, e ta’ata hō’ē ānei ’aore rā e nā ta’ata fa’aipoipo, e fa’ata’ahia nō te turu i te mau tauto’ora’a a te tahi atu mau tauturu ha’amāramarama ārea tei fa’auehia i te mau ’āpo’ora’a fa’aaura’a o te ārea.
E nehenehe te peresidenira’a ārea e fa’ata’a i te mau Hitu Ahuru ārea nō te fa’aau i te ’ohipa a teie mau tauturu ha’amāramarama i roto i te mau ’āpo’ora’a fa’aaura’a. Tei ni’a te ’ohipa a te mau tauturu ha’amāramarama i te ’āna’ira’a o te mau fā a te ārea.
Mai tei arata’ihia e te peresidenira’a ārea ’aore rā te Hitu ’Ahuru ārea i fa’auehia, e tauturu te mau tauturu ha’amāramarama i te mau peresideni titi ’ia rave i tā rātou mau hōpoi’a nō te tauturu i te tāhō’ē i te mau ’utuāfare nō te tau a muri atu nā roto i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare (hi’o 25.3.1). E tauturu te mau tauturu ha’amāramarama i te mau peresideni titi nō te ha’api’ira’a i te mau ta’ata e tāvini nei i roto i te mau pi’ira’a i muri nei, nō ni’a i tā rātou mau hōpoi’a :
-
Te mau melo o te ’āpo’ora’a teitei
-
Te mau peresidenira’a Sōtaiete Tauturu o te titi
-
Te mau tōmite fa’atere nō te feiā pa’ari o te titi
-
Te mau tauturu ’ohipa hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare o te titi
-
Te mau ta’ata fa’aau ’ohipa nō te pū FamilySearch
E nehenehe te mau tauturu ha’amāramarama e fa’ata’ahia ’ia tauturu i te mau peresidenira’a titi ’ia fa’aineine i te mau melo nō te ha’amori i roto i te mau hiero ’āpī tei fa’a’itehia te patura’a i roto i to rātou tuha’a fenua. Te tahi atu mau hōpoi’a, o te ha’api’ira’a ïa i te feiā fa’atere o te titi i te mau parau tumu ’e te mau ravera’a o te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare. Mai te ’itera’a :
-
Nāhea i te tauturu i te mau melo i tō rātou taime mātāmua nō te mau bāpetizora’a ’e te mau ha’amaura’a ta’ata mono (hi’o 23.2).
-
Nāhea i te tauturu i te mau melo e fa’aineine ra nō te fa’ari’i i tō rātou iho ’ōro’a hiero ’aore rā ’ia tā’atihia (hi’o 25.2.8, 27.2, 27.3, ’e 27.4).
-
Nāhea i te fa’anaho i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare i roto i te titi ’e te mau pāroita (hi’o 25.2).
-
Nāhea i te pāturu i te mau peresidenira’a pupu peresibutero ’e Sōtaiete Tauturu i roto i tā rātou mau hōpoi’a (hi’o 25.2.2).
-
Nāhea te ravera’a i teie ’ohipa e ha’amaita’i ai i te mau tamari’i ’e i te feiā ’āpī (hi’o 10.2.4, 11.2.4, and 12.2.4).
-
Nāhea i te fa’atupu i te mau rurura’a fa’aaura’a maitata’i (hi’o 25.2.7).
-
Nāhea i te tauturu i te feiā fa’atere o te pāroita ’ia ha’amau i te hō’ē fa’anahora’a nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare manuia (hi’o 25.2.6).
Nō te arata’ira’a nō ni’a i teie ’ohipa, hi’o Arata’i fa’aterera’a nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare.
25.4
Te mau rāve’a tauturu nō te ’ā’amu ’utuāfare
25.4.1
Te mau mātēria i ni’a i te natirara
Tē fa’afāna’o nei te FamilySearch i te mau mātēria nō te tauturu i te mau melo ’ia ’imi ’e ’ia fa’aineine i te mau i’oa ’utuāfare, ’ia nehenehe ia rātou ’ia ’āmui atu i roto i te mau ’ōro’a nō tō rātou mau tupuna i pohe. E tāhō’ē teie mau ’ōro’a i te mau ’utuāfare nō te tau a muri atu. Teie i muri nei te mau mātēria FamilySearch :
-
FamilySearch.org. Teie te tahua natirara a te ’Ēkālesia nō te tauturu i te mau melo ’ia ’imi ’e ’ia fa’aineine i te i’oa o tō rātou mau tupuna nō te mau ’ōro’a o te hiero.
-
Fa’aaura’a rorouira Tumu rā’au ’utuāfare. E rave rahi ’ohipa i ni’a i te tahua natirara FamilySearch e roa’a ato’a i roto i teie fa’aaura’a rorouira ’āfa’ifa’i.
-
’Ōro’a ineine. E fa’afāna’o teie mauiha’a i te hō’ē rāve’a ’ōhie nō te fa’ari’i i te mau i’oa ’utuāfare ’aore rā te tahi atu i’oa nō te ’āfa’i i te hiero. E roa’a te reira i ni’a ia FamilySearch.org ’e i te fa’aaura’a rorouira Tumu rā’au ’utuāfare.
-
Tauturu nō te i’oa ’utuāfare [Family Name Assist]. E fa’a’ohipa te feiā fa’atere i teie mauiha’a nā ni’a i te natirara nō te tauturu i te mau melo ’āpī ’e ’o tē ho’i mai nei, nā reira ato’a te feiā ’āpī, ’ia fa’aineine ’ōhie ’e ’ia nene’i i te mau tāreta i’oa ’utuāfare nō te mau bāpetizora’a ’e te mau ha’amaura’a ta’ata mono.
-
Fa’aaura’a rorouira Ha’amana’o [Souvenirs]. E tauturu teie fa’aaura’a rorouira i te mau ta’ata ’e i te mau ’utuāfare ’ia ’ite mai, ’ia fa’a’ite ’e ’ia fa’aherehere i te mau ’ā’amu ’e te mau hōho’a o te mau tupuna.
Hi’o FamilySearch apps nō te mau fa’aaura’a rorouira e vai ra.
25.4.2
Tō’u ’utuāfare : Te mau ’ā’amu ’o tē ’āmui ia tātou
E tauturu te buka iti Tō’u ’utuāfare : Te mau ’ā’amu ’o tē ’āmui ia tātou i te ta’ata ’ia ha’aputu ’e ’ia fa’aherehere i te mau i’oa ’utuāfare ’e i te mau ’ā’amu. E nehenehe ato’a te reira e tauturu i te mau melo ’ia ha’amata i te fa’aineine i te mau i’oa ’utuāfare nō te mau ’ōro’a o te hiero.
E nehenehe e poro’i i te mau nene’ira’a pāpie i ni’a ia store.ChurchofJesusChrist.org.
25.4.3
Te mau ’ātivite nō te mau ihotae o te ’ā’amu ’utuāfare
Maoti te fa’aaura’a rorouira Get Involved [Fa’aō iāna] ’aore rā te tāpura ’ohipa o te Get Involved [Fa’aō iāna] i ni’a ia FamilySearch.org e ti’a ai i te mau ihotae e ’āmui i roto i te mau ’ohipa i muri nei :
-
Te tānūmerara’a, ’o te ’ohipa patapatara’a ïa i te mau parau tuatāpapara’a pāpa’i ’ei papa ’itepiri e nehenehe e mā’imi i ni’a ia FamilySearch.org.
-
Hi’opo’a i te mau pāpa’a parau nō te tanora’a.
-
Ha’amaita’i i te tanora’a o te Tumu rā’au ’utuāfare.
Nō te feiā e ’āmui mai i roto i teie mau ’ohipa, e ti’a ia rātou ’e ia vetahi ’ē ’ia ’ite mai i tō rātou mau tupuna ’e ’ia rave i te mau ’ōro’a o te hiero nā ni’a i tō rātou i’oa.
E nehenehe te mau ta’ata ato’a e ’āmui i roto i te mau ’ātivite ihotae maoti te fa’aaura’a rorouira Get Involved ’aore rā te tāpura ’ohipa Get Involved i ni’a ia FamilySearch.org. E nehenehe te reira e riro ’ei ’itera’a ta’a ’ē nō te otira’a te ’ohipa i te ravehia nō rātou i muri nei :
-
Te Feiā ’āpī
-
Te Feiā ’āpī pa’ari
-
Te mau melo e’ita e nehenehe e haere tāmau i te mau rurura’a a te ’Ēkālesia
-
Te mau melo ’āpī
-
Te mau tuiho ato’a
E nehenehe te peresidenira’a titi e fa’ata’a i te tauturu māramarama titi nō te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare ’aore rā, te hō’ē melo ’āpo’ora’a teitei nō te fa’aau i teie ’ohipa.
25.5
Te tu’ura’a i te i’oa ’e te pi’ira’a i te mau rave ’ohipa hiero
25.5.1
Te tu’ura’a i te i’oa o te ta’ata ’ei rave ’ohipa hiero
Teie te mau rāve’a e ’itehia ai te mau rave ’ohipa hiero mai teie i muri nei :
-
Te mau melo i mana’ohia e te ’episekōpo ’aore rā e te tahi atu ti’a fa’atere pāroita
-
Te mau melo e fārerei atu i te ’episekōpo nō ni’a i te tāvinira’a
-
Te mau melo i mana’ohia e te peresideni hiero, te matorona, ’aore rā te tahi atu ā ti’a fa’atere hiero
-
Te mau melo e fa’aineine nei nō te reira ’aore rā tei ho’i mai nā roto mai i te tāvinira’a misiōnare (hi’o i te pene 24)
E hāponohia te mau i’oa o te mau rave ’ohipa hiero tei mana’ohia mā tē fa’a’ohipa i te Mauha’a nō te mau rave ’ohipa hiero i mana’ohia. E matara teie mauha’a nō te mau ’episekōpo, te mau peresideni titi ’e te mau peresidenira’a hiero. ’Ua fa’ata’ahia i raro nei te fa’anahora’a nō te hāponora’a i te mau i’oa.
’Ia ’ite ana’e te mau melo o te hō’ē peresidenira’a hiero i te hō’ē rave ’ohipa maita’i nō te hiero, e hāpono rātou te i’oa o te reira tuiho i te ’episekōpo mā tē fa’a’ohipa i te Mauha’a nō te mau rave ’ohipa hiero i mana’ohia.
’Ia mana’o ana’e te hō’ē ’episekōpo i te hō’ē rave ’ohipa maita’i nō te hiero ’aore rā e fāri’i ’oia i te hō’ē i’oa i mana’ohia e te hō’ē peresideni hiero, e paraparau ’oia e te reira melo nō ni’a i teie fāna’ora’a nō te tāvinira’a. E hi’opo’a ’oia i te mau tītaura’a nō te mau rave ’ohipa hiero (hi’o 25.5.2). Mai te mea e iho te mana’o i roto i te ’episekōpo ’e i te melo ē, ’ua ti’a i te taime, e fa’a’ī ’e e hāpono te ’episekōpo i te parau anira’a mā tē fa’a’ohipa i te Mauha’a nō te mau rave ’ohipa hiero i mana’ohia. ’Ia ta’a maita’i i te melo ē, ’aita te hō’ē parau anira’a e ha’apāpū ē, e pi’ihia ’aore rā e fā’ri’ihia ’oia ’ei rave ’ohipa nō te hiero.
E hi’opo’ahia te parau anira’a i muri iho e te peresideni titi. Mai te mea e fa’ari’i te peresideni titi i te parau anira’a, e hāpono ’oia i te reira i te peresideni hiero nō te hi’opo’ara’a maoti te Mauha’a nō te mau rave ’ohipa hiero i mana’ohia.
Nō te mau melo tei pi’ihia ’aore rā tei fa’ata’ahia ’ei rave ’ohipa hiero, e fafau rātou ’ia tāvini tāmau i roto i te hiero i te mau hepetoma ato’a. ’Eiaha te feiā fa’atere e hōro’a i te tahi atu mau pi’ira’a e ha’afifi i te ti’ara’a o te mau melo ’ia tāvini i roto i te hiero.
E fa’a’ite ato’a te Mauha’a nō te mau rave ’ohipa hiero i mana’ohia i te mau ’episekōpo ’e i te mau peresideni titi i te hō’ē tāpura nō te mau melo ato’a nō tā rātou iho pāroita ’aore rā titi ’o tē tāvini nei ’ei rave ’ohipa hiero.
25.5.2
Te mau tītaura’a nō te mau rave ’ohipa hiero
E tauturu te mau rave ’ohipa hiero i te ravera’a i te mau ’ōro’a ’aore rā i te tauturura’a i te mau ’ohipa a te hiero, mai te piha tōro’a, te vāhi pu’ara’a ’ahu ’aore rā te mau ’ohipa nō te ’āua. ’Ia tu’uhia tōna i’oa ’ei rave ’ohipa hiero, tītau-roa-hia i te hō’ē melo ’ia pāhono i te mau tītaura’a i muri nei :
-
Fa’aea i roto i te mata’eina’a o te hiero i reira ’oia e tāvini ai.
-
Fa’ari’i i tōna iho ’ōro’a hiero, fa’atura i te mau fafaura’a o te hiero ’e mau i te hō’ē parau fa’ati’a mana nō te hiero.
-
E ’itera’a pāpū pūai nō te ’evanelia a Iesu Mesia tei fa’aho’ihia mai.
-
E tino maita’i nō te i tāna ’ohipa i fa’auehia i roto i te hiero. Tītau-roa-hia te tino maita’i nō te rave ’ohipa e tāvini i te mau ta’ata haere hiero, ’aore rā ’o tē fa’atere i te mau ’ōro’a, nō te rave i te reira ma te tauturu-’ore-hia.
-
Te vai ti’a-mā noa nei nō te fa’atura i te ’Ēkālesia ’e i roto i tōna ’āmuira’a ’oire.
-
E ’ohipa au maita’i e te tahi atu mau ta’ata.
-
E nehenehe e ti’aturi iāna ’e e ta’ata ’ēa maita’i.
-
’Aita noa a’e e fa’a’itera’a i tāpa’ohia i ni’a i tāna parau melora’a.
Hau atu, e ha’apāpū te ’episekōpo i te mau mea i muri nei :
-
Mai te mea ’ua tā’ōti’a-pāpū-hia te ti’ara’a melo o te hō’ē ta’ata, e nehenehe e tu’u i tōna i’oa ’ei rave ’ohipa hiero ’eiaha rā nā mua a’e i te ma’irira’a e pae matahiti i muri a’e i te tātarara’ahia te mau ’ōpanira’a. (Hi’o 32.11.3 ’e 32.16.1.)
-
Mai te mea ’ua ’īritihia te ti’ara’a melo o te hō’ē ta’ata ’aita i fa’ari’i i tōna ’ōro’a hiero, ’aore rā ’ua fa’aho’i i tōna ti’ara’a melo, e nehenehe e tu’u i tōna i’oa ’ei rave ’ohipa hiero ’eiaha rā nā mua a’e i te ma’irira’a e pae matahiti i muri a’e i te fa’ari’i-fa’ahou-ra’a-hia i roto i te ’Ēkālesia. (Hi’o 32.11.4, 32.14.9, 32.16.1, ’e 32.16.2.)
-
Mai te mea ’ua ’īritihia te ti’ara’a melo o te hō’ē ta’ata ’aita i fa’ari’i i tōna ’ōro’a hiero, ’aore rā ’ua fa’aho’i i tōna ti’ara’a melo, e nehenehe e tu’u i tōna i’oa ’ei rave ’ohipa hiero ’eiaha rā nā mua a’e i te ma’irira’a e pae matahiti i muri a’e i te fa’ari’ira’a i te fa’aho’i-fa’ahou-ra’a o te mau ha’amaita’ira’a. (Hi’o 32.11.4, 32.14.9, ’e 32.17.2.)
25.5.3
Te pi’ira’a ’e te fa’ata’ara’a i te mau rave ’ohipa hiero
I muri a’e i tō te peresideni hiero fa’ari’ira’a i te parau anira’a nō te hō’ē ta’ata ’ei rave ’ohipa hiero, e uiui te hō’ē melo nō te peresidenira’a hiero ’aore rā te ta’ata tāna e tono atu i te reira ta’ata. Mai tei fa’auruhia, e pi’i te ta’ata e fa’atere ra i te uiuira’a i te feiā e nehenehe e tāvini ’ei rave ’ohipa hiero ma te fa’ata’a ia rātou.