Kam, Bihainim Mi
Apendiks A: Bilong ol Papamama—Redim ol Pikinini Bilong Yu Long wanpela Laiptaim Kavanen Rot bilong God


“Apendiks A: Bilong ol Papamama—Redim ol Pikinini Bilong Yu Long wanpela Laiptaim Kavanen Rot bilong God,” Kam, Bihainim Mi—Bilong Hom na Sios: Olpela Testamen 2026 (2026)

“Apendiks A,” Kam, Bihainim Mi: Olpela Testamen 2026

wanpela mama na pikinini man

Apendiks A

Bilong ol Papamama—Redim ol Pikinini Bilong Yu Long wanpela Laiptaim Kavanen Rot bilong God

Bikos Em i lovim yu, trastim yu, na save long potensel bilong yu, Papa long Heven i givim yu sans long halivim ol pikinini bilong yu go insait na wok i go yet long kavanen rot bilong Em, dispela rot bai i go long laip oltaim oltaim (lukim Doktrin na ol Kavanen 68:25–28). Dispela bai i tu halivim ol long redi long mekim na kipim ol holi kavanen, kain olsem kavanen bilong baptisim na ol kavanen ol i mekim insait long tempel. Tru long dispela ol kavanen, ol pikinini bilong yu inap long amamas long pasim wantaim Sevia, Jisas Krais.

I gat planti we long redim ol pikinini bilong yu long dispela wokabaut long kavanen rot, na Papa long Heven bai halivim yu painim aut gutpela we long halivim ol. Taim yu wok long painim inspiresen,tingim tu olsem ino olgeta lainim save kamap long ol leson taim. Tru tumas, hap bilong wanem samting i mekim lainim long hom i strong tumas em sans bilong lainim samting long eksampel na long liklik, isi tisim ol taim—dispela kain we i save kamap long olgeta de long laip. Wankain olsem pasin bilong bihainim kavanen rot i no save sensis, laiplong proses,em i wankain olsem long lainim long kavanen rot. (lukim “Haus na Famili,” Tisim insait long wei bilong Sevia [2022], 30–31.)

Aninit i gat sampela aidia we i ken lid i givim moa inspiresen. Yu ken painim sampela moa aidia long tisim ol praimeri-sais pikinini long “Apendik B: For Praimari—Redim ol Pikinini long wanpela Laiptaim Kavanen Rot bilong God..”

Baptisim na Konfemesen

Nifai i bin tisim olsem “geit we [yumi] mas go insait long en” long dispela kavanen rot “em i pasin bilong tanim bel na baptais long wara” (2 Nifai 31:17). Ol wok bilong yu long halivim ol pikinini redi long baptisim na konfemesen ken putim lek bilong ol strong long dispela rot. Dispela ol wok i stat wantaim tisim long feit long Jisas Krais na tanim bel. Ol tu i lainim long hau yumi save mekim nuipela kavanen bilong baptais taim bilong kisim sakramen long wanwan wik.

papa baptaisim pikinini man bilong em insait long wanpela font

Nifai i bin tisim olsem “geit we [yumi] bai go insait” long dispela kavanen rot “em i pasin bilong tanim bel na baptais wantaim wara” (2 Nifai 31:17).

Hia em samepela risos long i ken halivim yu: 2 Nifai 31; spesol isu bilong Pren megazin bilong baptisim; ol Topik na ol Askim; “Baptism,” Gospel Laiberari.

  • Long olgeta taim yu i gat wanpela ekspiriens we i strongim feit bilong yu long Papa long Heven na Jisas Krais, serim wantaim pikinini bilong yu. Halivim ol kliagut olsem feit em samting we i ken gro strong na kamap moa strong yet long laip. Wanem ol sampela samting pikinini bilong yu i ken mekim long kamapim strongpela feit insait long Krais bipo ol i baptais?

  • Taim pikinini bilong yu mekim rong sois, tok amamas long pasin bilong tanim bel. Na Taim yu mekim rong sois, serim dispela amamas i save kam taim yu tanim bel long sin bilong yu wanwan de. Testifai olsem bikos Jisas Krais i kisim pen na dai long ol sin bilong yumi, yumi ken tanim bel long olgeta de,na kisim pawa long senis. Taim pikininin bilong yu painim fogivnes, fogivim em natin tru na wantaim amamas.

  • Tokim pikinini bilong yu long baptisim bilong yu. Soim ol piksa na serim ol memori. Toktok long hau yu bin pilim,hau yu bihainim ol baptisim kavanen bilong yu i halivim yu kam save moa long Jisas Krais,na hau ol kavanen bilong yu i wok long blesim laip bilong yu olgeta taim. Strongim tingting pikinini bilong yu long askim ol kwesten.

  • Taim i gat wanpela baptisim long famili o wod bilong yu,kisim pikinini bilong yu go long lukim. Toktok long wanem samting yu na pikinini bilong yu lukim na pilim. Sapo orait, toktok long husait i baptais na askim ol kwesten olsem ol dispela: “Hau yu bin mekim dispela disisen? Hau yu bin redi?”

  • Taim yu lukim pikinini bilong yu mekim ol samting ol promis long mekim, givim gutpela amamas toktok long ol. Tok aut olsem kipim ol komitmen i bai halivim yumi redi long kipim ol kavanen yumi mekim taim yumi baptais. Yumi promisim God long wanem samting taim yumi baptais? Em i promisim yu wanem samting? (Lukim Mosaia 18:8–10, 13.)

  • Toktok long hau yu bin konfem na kamap wanpela memba bilong Sios bilong Jisas Krais bilong ol Seint long Las-De i blesim yu. Long eksampel,hau yu kam klostu long Papa long Heven na Jisus Krais taim yu sevim ol narapela na taim ol narapela i sevim yu? Halivim pikinini bilong yu tingim ol we long sevim na strongim ol narapela olsem wanpela memba bilong Sios. Na tu helpim ol ekspiriensim na luksave long hamams we i kam long sevis.

  • Taim yu na pikinin bilong yu i gat wanpela sekred ekspiriens wantaim (kain olsem long Sios, taim ridim ol skripsa, o taim sevim wanpela man),tokim ol long spirituol piling o tingting yu gat. Invaitim pikininni bilong yu long serim hau ol i pilim. Luksave ol kainkain we Spirit ken toktok long ol pipol,wantaim ol we Em save toktok long yu yet. Halivim pikinini bilong yu luksave na serim wantim yu long ol taim we ol i bin ekspiriensim strong bilong Holi Gos.

  • Lukim wantaim sampela ol vidio insait long Gospel Laiberari koleksen taitel “Harim Em!” Toktok wantaim long kainkain we ol wokman bilong Bikpela save harim vois bilong Em. Invaitim ol pikinini bilong yu long droim wanpela piksa o mekim wanpela vidio long hau ol harim vois bilong Sevia.

  • Mekim sakramen wanpela sekred na amamas taim insait long famili bilong yu. Serim wantaim pikinini bilong yu long fokas long Jisas Krais long taim bilong sakramen. Halivim pikinini bilong yu mekim wanpela plen long soim olsem sakramen em i sakred long ol. Long eksample, harim ol wod bilong sakramen prea i ken mekim yumi tingim baptisimol kavanen bilong yumi.

  • Planti ol isu bilong Pren megazin kam wantaim ol atikol, ol stori, na ol ektiviti long halivim ol pikinini redi long baptisim na konfemesen. Larim ol pikinini bilong yu sosim sampela long ridim na amamas wantaim yu. (Lukim tu dispela koleksen “Redi long Baptais” insait long seksen bilong ol pikinini long Gospel Laiberari.)

Prishud Pawa, Atoriti, na ol Ki

Prishud em i atoriti na pawa bilong God we Em i blesim ol pikinini bilong Em. Prishud bilong God i stap long graun tude insait long Sios bilong Jisas Krais bilong Seint long Las-De. Olgeta Sios memba husait i save kipim ol kavanen bilong—ol meri, man, na ol pikinini—i gat blesing bilong prishud pawa bilong God long ol haus bilong ol long strongim ol yet na ol famili bilong ol” (Jenerel Hanbuk: Sev insait long Sios bilong Jisas Krais bilong ol Seint long Las-De3.6, Gospel Laiberari). Dispela pawa bai helpim ol memba long mekim wok bilong God bilong salvesen na eksaltesen insait long wanwan laip na ol famili bilong ol (lukim Jenerel Hanbuk2.2).

Taim ol man na meri sev insait long Sios koling,ol mekim wantaim prishud atoriti,aninit long daireksen bilong ol husait i holim prishud ol ki. Olgeta ol pikininni bilong Papa long Heven—Ol pikinini man na meri bilong Em—bai i gat blesin taim ol i kam long kliagut tru long prishud bilong Em.

Yumi kisim ol odinens long atoriti bilong prishud. “Ol stretpela man memba bilong Sios i kisim prishud atoriti long prishud konferol na odinasen long prihud opis“ (Jenerel Hanbuk3.4). Ol lain husait i holim prishud opis ken kisimim tok orait long husait i holim prishud ol ki long mekim prishud odinens.

Long lainim moa long prishud, lukim Russel M. Nelson, “Ol Treasure long Sait bilong Spirit,” LiahonaNov. 2019, 76–79; Russell M. Nelson, “Prais bilong Prishud Pawa,” Liahona, Me 2016, 66–69; “Ol Prinsipel bilong Prishud,” sapta 3 insait long Jenerel Hanbuk.

  • Mekim ol prishud odinens long kamap hap bilong famili bilong yu olgeta taim. Long eksampel, halivim pikinini bilong yu redi long sait bilong spirit long sakramen wanwan wik. Strongim tingting bilong ol pikinini bilong yu long painim prishud blesing taim ol i sik o nidim kamfot o daireksen. Mekim i kamap wanpela pasin bilong yu long soim ol rot we Bikpela i blesim famili bilong yu long pawa bilong Em.

  • Taim yu ridim ol skripsa wantaim, lukaut long ol sans long toktok long hau God blesim ol pipol thru pawa bilong Em. Serim ekspiriens bilong yu yet long taim God blesim yu long prishud bilong Em. Long eksampel bilong ol blesing yumi kisim long God long prishud, lukim Jenerel Hanbuk, 3.23.5.

  • Tisinim ok pikinini bilong yu olsem bihain long baptisim,ol ken kisim pawa bilong God taim ol kipim baptisim kavanen. Riviuim wantaim toktok bilong Presiden Russell M. Nelson “Ol Treasure Long Sait bilong Spirit” (Liahona, Nov. 2019, 76–79). Tokim pikinini bilong yu olsem wanem ol prishud odinens i kisim pawa bilong God kam long laip bilong yu. Long wanpela lis bilong sampela ol wei yumi save kisim blesin long pawa bilong God, lukim Jeneral Henbuk3.5.

  • Diskasim dispela askim “Wokman bilong Bikpela i olsem wanem?” Ridim wantaim Doktrin na ol Kavanen 121:36–42,na painim ol ansa. Long ol taim yu luksave long pikinini bilong yu (o bilong narapela man) aplaim wanpela ol tok tru o ol pasin insait long dispela ol ves, soim dispela.

  • Taim yu o pikinini bilong yu yusim ol ki long opim dua o statim kar, yusim liklik taim long skelim ol dispela ki long ol ki prishud lida holim. (Long kliagut long mining bilong prishud ki, lukim Jenerel Hanbuk, 3.4.1). Wanem samting ol prishud ki save “opim” o “statim” bilong yumi? Lukim tu Gary E. Stevenson, “Ol Ki na Atoriti bilong Prishud i Stap We?,” LiahonaMei 2016, 29–32; “Ol ki stap We?” (vidio), Gospel Laiberari.

    2:51

    Where Are the Keys?

Kisim Baptaism na Konfemim long Ol Tumbuna.

Ol tempel em wanpela pat long plen bilong Papa long Heven bilong ol pikinini bilong Em. Insait long haus bilong Bikpela, yumi mekim ol sekred kavanen wantaim Papa long Heven taim yumi tekpat insait long sekred odinens, we olgeta i makim l Jisas Krais. Papa long Heven i mekim rot long olgeta pikinini bilong Em long mekim ol kavanen na tekpat long ol odinens,wantaim ol pipol husait i no kisim ol long dispela laip. Long stat bilong yia pikinini bilong yu tanim 12pela krismas, ol i orait long kisim baptism na konfem insait long tempel bilong ol tumbuna lain husait i dai pinis (lukim tu 1 Corinthians 15:29).

  • Go long haus bilong Bikpela planti taim sapos yu inap long go. Toktok long pikinini bilong yu long bilong wanem as yu go na hautemple bai halivim yu pilim klostu moa long Papa long Heven na Jisas Krais.

  • Riviuim na diskasim tempel rekomen ol askim wantaim. Yu ken painim ol long ol pes 36–37 bilong Bilong Strongim ol Yut: Wanpela Gaid long Mekim ol Sois Toktok long pikinini bilong yu long wanem i save kamap long tempel rekomen intaviu. Serim bilong wanem i gat tempel rekomen i impotent long yu.

  • Ridim wantaim Malakai 4:6. Toktok long hau ol bel bilong yu i ken tanim i go long ol tumbuna bilong yu. Lainim moa long ol tumbuna bilong yu taim yu painim famili histri bilong yu wantaim long FamilySearch.org Painim ol tumbuna bilong yu husait i nid long baptais na konfem. Wanpela wod temple na famili histri konsalten ken halivim yu.

  • Riviuim wantaim sampela ol risos insait long koleksen taitel “Tempel” insait long seksen bilong ol pikinini long Gospel Laiberari. (Lukim tu “Redim Pikinini Bilong Yu Long ol Tempel Baptasim na Konfemesenlong ChurchofJesusChrist.org

Kisim Patriakol Blesing

Patriakol blesing i ken kamap wanpela as bilong gaidens, bel isi , na inspiresen. Em i gat ol pesenel kaunsel bilong yumi yet long Papa long Heven na halivim yumi long kliagut long aidentiti i na as tingting bilong yumi oltaim oltaim. Halivim pikinini bilong yu redi long kisim patriakol blesing taim yu tisim ol impotent na sekred we bilong patriakol blesing.

Long lainim moa, lukim ol Topik na Askim, “ol Patriakol Blesing,” Gospel Laiberari.

  • Serim wantaim pikinini bilong yu ol ekspiriens bilong yu long kisim patriakol blesing. Yu i ken serim ol samting olsem hau yu redi long kisim, hau em i halivim yu kam moa klostu long God,na hau Em gaidim yu olgeta taim long dispela ol blesing. Yu ken tu invaitim pikinini bilong yu long toktok long ol narapela famili memba husait kisim patriakol blesing bilong ol.

  • Riviuim wantaim toktok bilong Elda Randall K. Bennett “Patriakol Blesing Bilong Yu—Dikrasen i kam long Papa long Heven” na toktok bilong Elda Kazuhiko Yamashita ”Taim Yu Kisim Patriakol Blesing Bilong Yu” (LiahonaMe 2023, 42–43, 88–90). Serim wantaim wanwan wanem yu lainim long dispela ol toktok bilong wainem Papa long Heven i laikim yumi long kisim patriakol blesing. Long lainim long proses bilong kisim patriakol blesing, lukim Jenerel Hanbuk, 18.17.

  • Sapos yu gat ol tumbuna husait i kisim patriakol blesing, ating em bai gutpela long ritim sampela bilong ol wantaim ol pikinini bilong yu. Long askim long ol blesing bilong ol tumbuna bilong yu husait i dai pinis, log insait long ChurchofJesusChrist.org, klikim ol tul long antap rait kona bilong skrin, na selektim Patriakol Blesing.

  • Bihain long pikinini bilong yu kisim patriakol blesing,invaitim ol famili memba husait i bin stap long rekotim pilins bilong ol na serim ol wantaim pikinini bilong yu.

Kisim Endoumen

God i laik long endouim, o blesim,olgeta pikinini bilong Em wantaim “pawa kisim long heven” (Doktrin na ol Kavanen 95:8). Yumi go long tempel long kisim endoumen bilong yumi yet wanpela taim tasol, tasol ol kavanen yumi mekim wantaim God na pawa bilong spirit Em givim yumi olsem pat bilong endoumen i ken blesim yumi olgeta de long laip bilong yumi.

  • Soim wanpela piksa bilong tempel insait long haus bilong yu. Tokim pikinini bilong yu long ol filin yu ekspiriensim insait long tempel. Toktok planti taim long lov bilong yu long Bikpela na haus bilong Em na ol kavanen yu mekim long dispela hap. Lukluk long ol sans long go long temple wantaim ol piknini bilong yu long mekim baptisim na Konfemesen bilong ol tumbuna bilong ol.

  • Painim temples.ChurchofJesusChrist.org wantaim. Ritim ol atikol olsem “Abaut long Tempel Endoument” and “Redi long Haus Bilong Bikpela.” Larim pikinini bilong yu askim ol kwesten we ol i gat long temple. Long gaidens long wanem yu ken toktok long autsait long temple, lukim toktok bilong Elda David A. Bednar’s “Redi long Kisim Olgeta Samting Yu Nidim” (Liahona, Me 2019, 101–4; lukim seksen taitel “Hom-Senta na Sios i -Sapotim Lainim na Redi long Tempel”).

  • Taim yu na pikinini bilong yu tekpat insait long o lukim ol narapela odinens (kain olsem sakramen o wanpela blesign bilong oratiim), kisim liklik taim long toktok long ol simbol i stap insait long dispela odinens. Ol simbol i minim wanem? Hau ol i testifai long Jisas Krais? Dispela ken halivim pikinini bilong yu tingting long minin bilong simbol bilong temple odinens, we i testifai long Jisas Krais.

  • Halivim pikinini bilong yu luksave long hau ol i kipim baptisimal kavanen we ol i tok klia i stap insait long Mosaia 18:10,13 (lukim tu ol vese 8–9,we i toktok long ol prut bilong dispela kavanen). Halivim tu pikinini bilong yu luksave long wanem Bikpela i blesim em. Bildim strongpela tingting long pikinini bilong yu long kipim ol kavanen.

  • Toktok long ples klia na planti taim long hau tempel kavanen bilong yu i gaidim ol sois na halivim yu gro klostu moa long Jisas Krais. Yu i ken yusim Jenerel Hanbuk, 27.2, long riviuim ol kavanen yumi save mekim insait long temple. Sapos yu i bin kisim endounmen, tokim ol piknini bilong yu hau ol tempel klos save helpim yu tingim ol kavanen bilong yu wantaim Jisas Krais (lukim “Sakred Tempel Klos“ [vidio], Gospel Laiberari; Anette J. Dennis, “Putim Bikpela Jisas Krais,” Liahona, Me 2024, 10–13).

    4:12

    Sacred Temple Clothing

Sevim Misin

Elda David A. Bednar i bin tisim: “Wanpela impotent samting yu ken mekim long redi long kol long sev em long kamap wanpela misinari long taim bipo yu go long misin. … Dispela hevi em i no go long wanpela misin; tasol, hevi em long kamap misinari na sevim long laiptaim bilong yumi wantaim olgeta bel, pawa, tingting, na strong. Yu redi long laip taim bilong misinari wok” (“Kamap wanpeal Misinari,” Liahona, Nov. 2005, 45–46). Ol ekspiriens pikinini bilong yu i gat long kamap wanpela misinari bai blesim ol oltaim oltaim, i no long taim ol i sevim misin tasol.

Long lainim moa, lukim Rusell M. Nelson, “Autim Gospel bilong Bel Isis,” Liahona, Mei 2022, 6–7; Gary E. Stevenson, “Lovim, Serim, Invaitim,” Liahona, Mei 2022, 84–87; “Sensi Go LongLaip Bilong Misinari,” Gospel Laiberari.

  • Soim hau long serim gospel long stretpela we. Oltaim yu mas lukluk long ol sans bilong serim wantaim ol narapela ol pilin bilong yu long Papa long Heven na Sevia na ol blesing yu kisim long ristored gospel na olsem wanpela memba bilong Sios bilong Em. Invaitim ol narapela long joinim famili bilong yu long Sios- na ol famili ektiviti.

  • Painim ol sansilong famili bilong yu long wok wantaim ol misinari. Invaitim ol long tisim ol poroman bilong yu, o ofarim ol tis im ol pipol long haus bilong yu. Askim ol misinari long ol ekspiriens ol i gat na hau misinari sevis i halivim ol kam moa klostu long Jisas Krais. Askim ol tu wanem samting ol bin mekim ( o wis ol i bin mekim) long redi long kamap misinari.

  • Sapos yu bin sevim misin, toktok ples klia na planti taim long ol ekspirines bilong yu. O invaitim ol poroman o famili memba husait i bin sevim misin long toktok long ekspriens bilong ol. Yu i ken tu toktok long ol we yu serim gospel wantaim ol narapela long laip bilong yu. Halivim pikinini bilong yu tingim ol we ol i ken serim gospel.

  • Givim pikinini bilong yu sans long lainim famili bilong yu ol toktru bilong gospel. Pikinini bilong yu i ken tu prektis long serim bilip bilong ol wantaim ol narapela. Long eksampel, yu ken diskasim ol kwesten olsem “Hau bai yumi toktok long Buk Momon long wanpela husait i no bin harim long en?” o “Hau bai yumi tok klia long nid bilong Sevia long wanpela man husait i no Cristen?” (Lukim Ahmad S. Corbitt, “Yu save long wanem as na mi olsem Cristen i bilip insait long Jisas Christ?,” Liahona, Me 2023, 119–21.)

  • Halivim pikinini bilong yu long save long toktok long ol manmeri. Wanem sampela we long statim toktok? Strongim pikinini bilong yu long lainim long harem toktok bilong ol narapela , save long wanem i stap insait long bel bilong ol,na serim ol tok tru bilong gospel i ken blesim laip bilong ol.

  • Painim ol narapela sans long pikinini bilong yu long lainim kalsa na feit bilong ol narapela. Halivim ol luksave na rispektim ol gutpela na toktru long bilip bilong ol narapela.

Kisim Siling Odinens

Insait long tempel,man na meri i ken marit long oltaim oltaim. Dispela save kamap long wanpela odinens ol i kolim “tempel siling.” Maski dispela odinens i planti yia moa long pikinini man o meri bilong yu, dispela em i liklik, isi, ol samting yu save mekim olgeta taim long dispela ol yia ken halivim ol long redi long dispela gutpela blesin.

  • Ridim wantaim “Famili Wanpela Proklemesen to go long Wol” long Gospel Liaberari. Ol dispela proklemesen i tisim wanem samting long amamas insait long famili laip na long gutpela maret? Wantaim pikinini bilong yu, sosim wanpela toktru istap long lis insait long proklemesen long stadim. Yu i ken lukim ol skripsa i go wantaim ol toktru long Gaid i long ol Skripsa. Yu i ken setim ol gols long usin ol prinsipel moa insait long famili bilong yu. Taim yu wok long ol gol bilong yu, toktok wantaim long stron bilong holim strong prinsipel long famili laip.

  • Wantaim pikinini bilong yu, ritim toktok bilong Presiden Dieter F. Uchtdorfs “Litimapim nem bilong ol lain husait i save sevim” (Liahona, Me 2016, 77–80). Taim yu go long seksen taitel “Wanpela Sosaiti Bilong Tromoi,”yu ken lukluk long ol samting insait long haus bilong yu we yu ken tromoi na ol narapela samting no inap long tromoi. Toktok long hau yu save lukautim samting taim yu laikim ol long stap lonpela taim. Dispela i tok wanem long hau yumi bai tritim maret na ol famili relesensip? Wanem samitng moa yumi lainim long toksave bilong Presiden Uchtdorf long hau Sevia ken halivim yumi bildim strongpela ol maret na famili?

  • Tokaut long pikinini bilong yu long ol samting yu na meri bilong i lainim long Krais-senta etenol maret na ol wei yu traim long kamap gut. Sapos yu na man o meri bilong yu i bin sil long temple, soim pikinini bilong yu eksampel hau yu traim long kipim kavanen wantaim Bikpela. Tokim ol pikinini bilong yu hau yu traim long mekim Papa long Heven senta long relesensip bilong yu na hau ol i halivim yu (lukim tu Ulisses Soares, “Patnaship wantaim Bikpeal,” Liahona, Nov. 2022, 42–45).

  • Taim ol famili disisen nid long kamap, holim ol famili kaunsil na diskasens. Mek sua olsem olgeta tingting bilong ol famili memba yu harim na skelim. Yusim dispela diskasen olsem sans long soim gutpela komunikesen na gutpela pasin insait long famili rilesensip,even long taim we olgeta i lukim samting long kainkain weir. (Lukim M. Russell Ballard, “Ol Famili Kaunsel,“ Liahona, Me 2016, 63–65.)

  • Taim i gat tupela tingting o koros insait long famili,soim pasin bilong stap isi na sore. Halivim pikinini bilong yu lukim hau long stretim koros pait long we bilong Krais long halivim ol long redi long maret wantaim hamamas. Ritim wantaim Doktrin na Kavanen 121:41–42,na toktok long hau ol toktru long dispela ol ves i ken aplai long maret.