Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Au
21–27 Tīsema. “Naʻa Tau Tatali Kiate Ia, Pea Te Ne Fakamoʻui ʻa Kitautolu”: Kilisimasi


“21–27 Tīsema. ‘Naʻa Tau Tatali Kiate Ia, pea Te Ne Fakamoʻui ʻa Kitautolu,’” Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Au—Maʻá e ʻApí mo e Lotú: Fuakava Motuʻá 2026 (2026)

“21–27 Tīsema. ‘Naʻa Tau Tatali Kiate Ia, Pea Te Ne Fakamoʻui ʻa Kitautolu,’” Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Au: Fuakava Motuʻá 2026

ʻoku mohe e valevale ko Sīsuú

Kuo Fanauʻi Kiate Kitautolu ha Tamasiʻi, tā fakatātā ʻa Simon Dewey

21–27 Tīsema: “Naʻa Tau Tatali Kiate Ia, Pea Te Ne Fakamoʻui ʻa Kitautolu”

Kilisimasí

‘Oku ʻi he Fuakava Motuʻá ha laumālie ʻo e ʻamanaki loto-vēkeveké. ‘I he founga ko iá, ʻoku kiʻi hangē ia ko e faʻahitaʻu Kilisimasí. Naʻe kamata mai pē ʻia ʻĀtama mo ʻIvi, kau pēteliake he Fuakava Motuʻá, kau palōfitá, kau punaké, mo e kakaí ʻa ʻenau nofo ʻo hanganaki ki ha ngaahi ʻaho lelei ange, naʻe fonu ʻi he ʻamanaki lelei ki he fakafoʻou mo e fakahaofi ʻe he Mīsaiá. Pea na‘e toutou fiemaʻu ʻe he kakai ʻIsilelí ʻa e ʻamanaki lelei ko iá—ʻo tatau ai pē pe naʻa nau nofo pōpula ʻi ʻIsipite pe ko Pāpilone, pe ko ʻenau pōpula ki heʻenau faiangahalá pe angatuʻú. ʻI he ngaahi meʻa kotoa ko iá, naʻe fakamanatu ange ʻe he kau palōfitá ʻe hāʻele mai ha Mīsaia, ko ha Faifakahaofi “ke fakahā ʻa e tauʻatāina ki he kau pōpulá” (ʻĪsaia 61:1).

Naʻe kamata ke fakatokangaʻi e ʻamanaki lelei ko iá ʻi he taimi ne ʻaloʻi ai ʻa Sīsū Kalaisi ʻi Pētelihemá. Naʻe ʻaloʻi ʻa e Faifakahaofi māfimafi ʻo ʻIsilelí ʻi ha fale ʻo e fanga monumanú pea fakatokoto ʻi ha ʻaiʻanga kai ʻo e manú (vakai, Luke 2:7). Ka na‘e ʻikai ke Ne hoko pē ko e Faifakahaofi ki he kakai ʻIsilelí he kuongamuʻá. Naʻá Ne haʻu ke fakahaofi koe—ke fuesia ho loto-mamahí, fua hoʻo mamahí, fakalaveaʻi ki hoʻo ngaahi angahalá, kae lava ke fakamoʻui koe ʻi Hono ngaahi taá (vakai, ʻĪsaia 53:4–5). Ko e ‘uhinga ʻeni ʻoku mātuʻaki fonu ai ʻa e Kilisimasí ʻi he ʻamanaki fiefia ʻo aʻu mai pē ki he ʻahó ni. Na‘e hāʻele mai ʻa e Mīsaiá he taʻu ʻe 2,000 tupu kuo hilí, pea ʻoku kei hokohoko atu pē ʻEne haʻu ki heʻetau moʻuí ʻi he taimi pē ʻoku tau fekumi ai kiate Iá.

fakaʻilonga akó

Ngaahi Fakakaukau ki he Ako ʻi ʻApí mo e Lotú

fakaʻilonga seminelí
ʻOku ou fiefia ʻi hoku Huhuʻí.

‘Oku ʻiloa ʻa e Kilisimasí ko ha faʻahitaʻu fakafiefia koeʻuhí ko e fiefia ʻoku ʻomi ʻe Sīsū Kalaisi ki he māmaní. ‘I ha ngaahi senituli kimuʻa pea ʻaloʻi ʻa e Fakamoʻuí, naʻe ongoʻi foki ʻe he kau palōfita ʻi he Fuakava Motuʻá ʻa e fiefia ʻi heʻenau lea kau ki he Mīsaia ʻe hāʻele maí. Lau ha niʻihi ʻo e ngaahi potufolofolá ni pea fakakaukau ki he ʻuhinga naʻa nau mei mahuʻinga ai ki he kakai naʻe nofo ʻamanaki ki he misiona ʻo e Fakamoʻuí: Saame 35:9; ʻĪsaia 25:8–9; 44:21–24; 51:11; Sēfanaia 3:14–20; Mōsese 5:5–11. Ko e hā e ʻuhinga ʻoku mahuʻinga ai e ngaahi potufolofolá ni kiate koé? Ko e hā ha ngaahi ʻuhinga ʻoku ʻomi ʻe he ngaahi potufolofola ko ʻení ʻoku fakafiefiá?

Vakai foki, Dallin H. Oaks, “Ongoongolelei ʻo e Fiefia Lahi” (fakataha lotu faka-Kilisimasi ʻa e Kau Palesitenisī ʻUluakí, 4 Tīsema 2022), Gospel Library; “Fiefia ki Māmani,” Ngaahi Himi, fika 110.

ko ha fetuʻu ngingila ʻi he langí ʻi he poʻulí

ʻE lava ʻa e ngaahi fakataipé ʻo tokoni mai ke u manatuʻi ʻa Sīsū Kalaisi.

Ko e lahi taha ʻo e ngaahi tukufakaholo ʻoku hoko ʻi he Kilisimasí ʻoku lava ke ʻi ai hano ʻuhinga fakataipe ʻokú ne tataki kitautolu kia Kalaisi. ‘I hoʻo ako e Fuakava Motuʻá he taʻu ní, mahalo kuó ke fakatokangaʻi ha ngaahi fakataipe lahi ʻo e Fakamoʻuí. ‘Oku ʻoatu ʻi lalo ha niʻihi. Fakakaukau ke ako e ngaahi meʻá ni pea lekooti e meʻa ʻoku nau akoʻi atu fekauʻaki mo Iá.

Ko e hā mo ha ngaahi fakataipe kehe, ngaahi potufolofola, mo e ngaahi fakamatala kuó ke maʻu ʻi he ngaahi folofolá ʻoku fakamoʻoni kia Sīsū Kalaisi?

Vakai foki, 2 Nīfai 11:4; Mōsaia 3:14–15; Mōsese 6:63; “Sīsū Kalaisi,” ʻi he Fakahinohino ki he Ngaahi Folofolá (Gospel Library).

“ʻE ui ʻa hono huafá ko Fakaofo.”

ʻOku ui ʻa Sīsū Kalaisi ʻaki ha ngaahi huafa lahi kehekehe. Sio ki he ngaahi hingoa ʻi he ngaahi veesi ko ʻení: Saame 23:1; 83:18; ʻĪsaia 7:14; 9:5; 12:2; 63:16; ʻĀmosi 4:13; Sākalaia 14:16; Mōsese 7:53. Ko e hā mo ha toe ngaahi huafa kehe te ke lava ʻo fakakaukau ki ai? Mahalo te ke fiefia ʻi hono hiki e ngaahi huafa ʻo Sīsū Kalaisí ʻokú ke maʻu ʻi he ngaahi himi Kilisimasí. ‘Oku tākiekina fēfē ʻe he huafa takitaha ʻa e anga hoʻo fakakaukau kau kiate Iá?

Fakakaukau ke fili ha hingoa pe fatongia ʻo e Fakamoʻuí ʻa ia te ne tokoniʻi koe ke ke manatuʻi Ia ʻi he taʻu ka hokó.

Vakai foki, Quentin L. Cook, “Melino Fakataautaha ʻi he Taimi ʻo e Faingataʻá,” Liahona, Nōvema 2021, 89–92; “Kau ʻĀngelo Ne Hiva,” Ngaahi Himí, fika 118.

Ke maʻu ha ngaahi fakakaukau lahi ange, vakai ki he ongo makasini ko e Liahona mo e Ki Hono Fakamālohia ʻo e Toʻu Tupú ʻo e māhina ní.

fakaʻilonga ʻo e konga ʻa e fānaú

Ngaahi Fakakaukau ki hono Akoʻi ʻo e Fānaú

ʻOku akoʻi au ʻe he Fuakava Motuʻá fekauʻaki mo Sīsū.

  • Mahalo te ke maʻu mo hoʻo fānaú ha ngaahi teuteu faka-Kilisimasi te ke lava ʻo fakaʻaongaʻi ke kamataʻi ʻaki ha fepōtalanoaʻaki fekauʻaki mo Sīsū Kalaisi. Mahalo te mou lava ʻo talanoa fekauʻaki mo e founga ʻoku fakamanatu mai ai ʻa e Fakamoʻuí ʻi he fetuʻu Kilisimasí, ngaahi māmá, pe meʻaʻofá. Te ke lava leva ʻo kumi ha potufolofola ʻe taha pe lahi ange mei he ngaahi potufolofola ko ʻení ki ha meʻa te ne lava ʻo fakataipe ʻa Sīsū Kalaisi: Sēnesi 22:8; Nōmipa 24:17; Saame 23:1; 27:1. Mahalo ʻe lava ke puke hake ʻe hoʻo fānaú ha fakatātā pe meʻa teuteu ʻoku hoa mo e foʻi veesi takitaha ʻi heʻenau lau iá. ʻOku tatau fēfē ʻa Sīsū mo ha lami, foʻi fetuʻu, tauhisipi, pe maama? Fakakaukau ke hivaʻi fakataha ha foʻi hiva Kilisimasi, hangē ko e “Ngaahi Fetuʻu Ne Uló” (Tohi Hiva ʻa e Fanaú, 24).

  • ʻE lava foki ke sio hoʻo fānaú ki he fakatātā ʻi he fakaʻosinga ʻo e fokotuʻutuʻu ko ʻení ʻi hoʻo lau ʻa e ʻĪsaia 9:5 kiate kinautolú. Kole ki hoʻo fānaú ke nau tuhu ki he pēpē ko Sīsuú ʻi he taimi ʻoku nau fanongo ai ki he kupuʻi lea “kuo fanauʻi … ʻa e tamasiʻi.” Vahevahe hoʻo fakamoʻoní naʻe ʻiloʻi ʻe he kau palōfita ʻi he Fuakava Motuʻá ʻe ʻaloʻi mai ʻa Sīsū.

  • ‘I homou teuteu ko ia ke ako ki he moʻui ʻa Sīsū Kalaisí ʻi he Fuakava Foʻoú he taʻu kahaʻú, fakakaukau ke toe vakaiʻi mo hoʻo fānaú ʻa e meʻa kuo nau ako fekauʻaki mo Ia he taʻú ni ʻi he Fuakava Motuʻá. Te mou lava ʻo toe vakaiʻi e ngaahi fokotuʻutuʻu ʻi he maʻuʻanga tokoni ko ʻení mo e ngaahi fakamatala ako fakatāutahá ke tokoni atu ke mou manatuʻi e meʻa kuo mou akó. Mahalo ʻe tokoni ki he fānau iiki angé haʻanau sio ʻi he Ngaahi Talanoa ʻo e Fuakava Motuʻá pe ko e ʻū fakatātā ʻi he Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Aú. Ko e hā ha ngaahi kikite pe ngaahi talanoa naʻe ngali makehé? Ko e hā ha meʻa kuo tau ako fekauʻaki mo e Fakamoʻuí?

‘E lava ke nofotaha ʻa e ngaahi tukufakaholo he Kilisimasí ʻia Sīsū Kalaisi.

  • Naʻe ʻi ai ha ngaahi tukufakaholo ʻa e ngaahi fāmili ʻIsilelí, ʻo hangē ko e Laka Atú mo e ngaahi kātoanga kehe, ʻa ia nae fakataumuʻa ke tataki honau lotó mo e fakakaukaú ki he ʻEikí (vakai, ʻEkesōtosi 12). Ko e hā ha ngaahi tukufakaholo homou fāmilí ʻi he taimi Kilisimasí ʻoku tokoni ke mou nofotaha ai ʻia Sīsū Kalaisi? Ko e hā ha ngaahi tukufakaholo ʻokú ke ʻilo ki ai mei homou hisitōlia fakafāmilí? Te mou lava ʻo fakakaukau ke aleaʻi mo hoʻo fānaú ha niʻihi ʻo e ngaahi tukufakaholo fakafāmili ʻoku mou loto ke kamata hano fakahoko. ʻE lava ke kau he ngaahi fakakaukau ʻe niʻihi ʻa hono tokoniʻi ha taha ʻoku faingataʻaʻiá, fili ha meʻa te ke lava ʻo foaki ko ha “meʻaʻofa” ki he Fakamoʻuí, fakaafeʻi ha kaugāmeʻa ke mo mamataʻi e fakataha lotu faka-Kilisimasi ʻa e Kau Palesitenisī ʻUluakí (broadcasts.ChurchofJesusChrist.org), faʻu haʻo foʻi hiva faka-Kilisimasi pē ʻaʻau, pe kumi ha founga foʻou ki hono vahevahe e pōpoaki ʻo hono ʻaloʻi ʻo Kalaisí.

ʻOku ʻikai lava ke fakamavahevaheʻi ʻa e akó mo e moʻuí ʻi he ʻapí. “ʻOku hoko leva ʻa e ongoongoleleí ʻo fuʻu mahuʻinga ʻi he ʻapí. ʻOku hoko ʻa e kakai ʻa ia ʻoku mou ako fakataha ʻa e ongoongoleleí, ko e kakai ia te mou moʻui ʻaki iá—ʻi he ʻaho kotoa pē. Ko hono moʻoní, ko e konga lahi ʻo e taimí, ko hono moʻui ʻaki e ongoongoleleí ko e founga ia ʻoku tau ako ai e ongoongoleleí. Ko ia ʻi hoʻo ako mo akoʻi ʻa e ongoongoleleí ʻi ʻapí, kumi ha ngaahi founga ke fakafehokotaki ai ʻa e meʻa ʻokú ke akó mo e meʻa ʻokú ke faí. Tuku ke hoko e ongoongoleleí ʻi homou ʻapí ko ha meʻa ʻokú ke feinga ke moʻui ʻaki, kae ʻikai ko ha meʻa pē ʻokú ke talanoa ki ai” (Ko e Faiako ʻi he Founga ʻa e Fakamoʻuí31).

ko ha fakatātā ʻo e ʻAloʻí

Tā fakatātā ʻo e ʻAloʻí, tā fakatātā ʻa Ethan Brown

Naʻe foaki mai ʻe he Tamai Hēvaní ʻa e meʻaʻofa ʻo Hono ʻAló ke hoko ko hoku Fakamoʻui.

  • Te ke tokoniʻi fēfē hoʻo fānaú ke nau ongoʻi e molumalu mo e fiefia hono ʻaloʻi ʻo Kalaisí? Te mou lava ʻo mamata ʻi he foʻi vitiō “The Christ Child” (Gospel Library) pe lau fakataha ʻa e Mātiu 1:18–25; 2:1–12; Luke 1:26–38; 2:1–20. ʻE lava ʻe he fānau takitaha ʻo fili mei he foʻi vitioó pe talanoa he folofolá pea vahevahe ʻa e ongo naʻe maʻu ʻe he tokotaha ko iá fekauʻaki mo e Fakamoʻuí. Te mou lava leva ʻo fevahevaheʻaki hoʻomou ngaahi ongo fekauʻaki mo Iá.

    17:57

    The Christ Child

  • Mahalo te ke lava mo hoʻo fānaú ʻo talanoa fekauʻaki mo e ngaahi meʻaʻofa kuó ke foaki pe maʻu ʻi he ngaahi taʻu kuohilí kuó ne ʻomi ʻa e fiefiá. Te mou lava ʻo lau fakataha ʻa e ʻĪsaia 25:9 pea talanoa ʻo kau ki he ʻuhinga ʻokú ke fiefia ai ʻi hono fekauʻi mai ʻe he Tamai Hēvaní ha Fakamoʻui maʻatautolu. Ke tokoni ke mahino ange ki hoʻo fānaú ʻa e fatongia ʻo Sīsū Kalaisi ko hotau Fakamoʻuí, fakaafeʻi ke nau lau ʻa e ʻĪsaia 25:8–9; 53:3–5; mo e Hōsea 13:14. Ko e hā e meʻa ʻoku akoʻi mai ʻe he ngaahi veesi folofolá ni fekauʻaki mo e founga ʻoku fakamoʻui ai kitautolu ʻe he ʻEikí?

  • Te mou lava foki ʻo hivaʻi fakataha ha foʻi hiva Kilisimasi, hangē ko e “Naʻe ʻAloʻi Mai ʻa Sīsū Kalaisi” (Tohi Hiva ʻa e Fānaú, 26) pe “Kolo ko Pētelihemá” (Ngaahi Himí, fika 116). Tokoniʻi hoʻo fānaú ke nau kumi ha ngaahi kupuʻi lea ʻi he hivá ʻoku tokoni ke nau ʻiloʻi ʻoku ʻofaʻi kinautolu ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi.

Ke maʻu ha fakamatala lahi angé, vakai ki he makasini Kaumeʻa ʻo e māhina ní.

ko ha fakatātā ʻo e ʻAloʻí

Ko e ʻAloʻí,, tā fakatātā ʻa N. C. Wyeth

peesi ʻekitivitī ʻa e Palimelí: ʻOku akoʻi mai ʻe he Fuakava Motuʻá kiate au fekauʻaki mo Sīsū