„Myśli do zapamiętania: Czytanie poezji zawartej w Starym Testamencie”, Przyjdź i naśladuj mnie — do studiowania w domu i w kościele. Stary Testament, 2026 (2026)
„Czytanie poezji zawartej w Starym Testamencie”, Przyjdź i naśladuj mnie. Stary Testament, 2026
Myśli do zapamiętania
Czytanie poezji zawartej w Starym Testamencie
W księgach Starego Testamentu, od I Księgi Mojżeszowej do Księgi Estery, znajdujemy głównie historie — opisy wydarzeń historycznych podane z duchowej perspektywy. Noe zbudował arkę, Mojżesz wyzwolił Izrael, Anna modliła się o syna i tak dalej. Począwszy od Księgi Joba, mamy do czynienia z innym stylem pisarskim. W tych księgach pisarze Starego Testamentu sięgali po język poetycki, aby wyrazić głębokie uczucia lub monumentalne proroctwa w sposób zapadający w pamięć.
Napotkaliśmy już kilka przykładów poezji rozsianych po historycznych księgach Starego Testamentu. Począwszy od Księgi Joba, napotkamy ich znacznie więcej. Księgi Joba, Psalmów i Przypowieści Salomona są prawie w całości poezją, podobnie jak części ksiąg proroków, takich jak Izajasz, Jeremiasz i Amos. Ponieważ czytanie poezji różni się od czytania historii, zrozumienie jej często wymaga innego podejścia. Oto kilka myśli, które mogą ci pomóc odnaleźć głębsze znaczenie poezji Starego Testamentu.
Poznanie poezji hebrajskiej
Po pierwsze, pamiętaj, że poezja hebrajska w Starym Testamencie nie jest oparta na rymach, jak niektóre inne rodzaje poezji. I chociaż takie elementy jak rytm, gra słów i powtarzanie dźwięków są typowymi cechami starodawnej poezji hebrajskiej, są one zazwyczaj zagubione w tłumaczeniu. Jedną z cech, które zauważysz, jest powtarzanie myśli lub pomysłów, czasami nazywane „paralelizmem”. Oto prosty przykład z Księgi Izajasza:
Oblecz się w swoją siłę, Syjonie!
Oblecz się w swoją odświętną szatę, Jeruzalem! (Ks. Izajasza 52:1)
Ks. Psalmów 29 zawiera wiele paralelizmów, na przykład:
Głos Pana potężny,
Głos Pana wspaniały. (Ks. Psalmów 29:4)
A oto przykład tego, jak wiedza o paralelizmie pierwszego i drugiego wersetu ułatwia zrozumienie całego fragmentu:
A chociaż to Ja zesłałem na was klęskę głodu we wszystkich waszych miastach
i pozbawiłem was chleba we wszystkich waszych siołach […]. (Ks. Amosa 4:6)
W tych przykładach poeta powtórzył ideę z niewielkimi różnicami. Ten zabieg literacki uwydatnia powtarzającą się ideę poprzez podanie różnic dla pełniejszego opisania lub rozwinięcia myśli.
W innych przypadkach paralelizm dwóch zdań polega na wyrażeniu w podobny sposób dwóch przeciwstawnych zjawisk, jak w tym przykładzie:
Łagodna odpowiedź uśmierza gniew,
lecz przykre słowo wywołuje złość. (Przypowieści Salomona 15:1)
Ten paralelizm nie był przypadkowy. Pisarze stosowali go celowo. Dzięki temu mogli wyrazić uczucia swojej duszy oraz różne prawdy zarówno z mocą, jak i w piękny sposób. Kiedy więc dostrzeżesz paralelizm w treści Starego Testamentu, zadaj sobie pytanie, w jaki sposób pomaga ci on zrozumieć przesłanie autora. Na przykład, co próbował powiedzieć Izajasz, wskazując na związek pomiędzy „siłą” a „odświętną szatą” oraz „Syjonem” a „Jerozolimą” (Ks. Izajasza 52:1)? Co możemy wywnioskować na podstawie sformułowania „łagodna odpowiedź”, jeśli wiemy, że „przykre słowo” stanowi jego przeciwieństwo (Przypowieści Salomona 15:1)?
Duszę moją pokrzepia — Walter Rane
Poezja hebrajska jako nowy przyjaciel
Niektórzy ludzie porównują czytanie poezji do spotkania nowej osoby. Czytanie poezji zawartej w Starym Testamencie może być jak spotkanie kogoś z odległego kraju i obcej kultury, kto mówi innym językiem niż my — i kto ma ponad dwa tysiące lat. Ta osoba prawdopodobnie powie rzeczy, których na początku nie zrozumiemy, ale to nie znaczy, że nie ma nam nic wartościowego do powiedzenia. Musimy tylko spędzić ze sobą trochę czasu, próbując spojrzeć na sprawy z punktu widzenia tej osoby. Może odkryjemy, że w głębi serca naprawdę dobrze się rozumiemy. A jeśli okażemy cierpliwość i wyrozumiałość, nasz nowy znajomy może w końcu stać się naszym bliskim przyjacielem.
Gdy więc po raz pierwszy czytasz fragment z Księgi Izajasza, potraktuj to jak pierwsze spotkanie z nowym znajomym. Zadaj sobie pytanie „Jakie jest moje ogólne wrażenie?”. Jakie uczucia wzbudza w tobie ten fragment, nawet jeśli go w pełni nie rozumiesz? Następnie przeczytaj go ponownie, kilka razy, jeśli to możliwe. Rozważ przeczytanie go na głos. Niektórzy ludzie odnajdują w ten sposób dodatkowe znaczenie. Zwróć uwagę na konkretne słowa, które wybrał Izajasz, zwłaszcza te, które malują w twojej głowie pewien obraz. Jakie uczucia wzbudza w tobie ten obraz? Co mówi on o uczuciach Izajasza? Im częściej będziesz studiować słowa pisarzy Starego Testamentu, tym lepiej dostrzeżesz, że celowo wybierali słowa i sposoby wyrazu, aby przekazać głębokie duchowe przesłanie.
Wiersze mogą być wspaniałymi przyjaciółmi, ponieważ pomagają nam zrozumieć nasze uczucia i doświadczenia. Poezja ze Starego Testamentu jest szczególnie cenna, ponieważ przybliża nam nasze najważniejsze uczucia i doświadczenia — te, które dotyczą naszej relacji z Bogiem.
Studiując poezję ze Starego Testamentu, pamiętaj, że studiowanie pism świętych ma największą wartość, gdy prowadzi nas do Jezusa Chrystusa. Szukaj symboli, obrazów i prawd, które budują twoją wiarę w Niego. Studiując, słuchaj podszeptów Ducha Świętego.
Literatura mądrościowa
Jedną z kategorii poezji zawartej w Starym Testamencie jest to, co uczeni nazywają „literaturą mądrościową”. Księgi: Joba, Przypowieści Salomona i Kaznodziei Salomona należą do tej kategorii. Podczas gdy psalmy wyrażają pochwałę, żałobę lub cześć, literatura mądrościowa skupia się na ponadczasowych radach lub głębokich kwestiach filozoficznych. Na przykład Księga Joba bada Bożą sprawiedliwość i przyczyny ludzkiego cierpienia. Przypowieści Salomona zawierają rady dotyczące dobrego życia oraz mądre przysłowia zebrane i przekazywane z pokolenia na pokolenie. Księga Kaznodziei Salomona kwestionuje cel samego życia: gdzie odnaleźć prawdziwe znaczenie, kiedy wszystko wydaje się ulotne i przypadkowe? Możesz traktować literaturę mądrościową jako przemyślane rozmowy z natchnionymi mentorami, którzy chcą podzielić się spostrzeżeniami na temat Boga i świata, który stworzył — i mogą sprawić, że zrozumiesz te tematy znacznie lepiej niż dotychczas.