“Ngondu wa Muanda Muteketa 20–26. ‘Mesu Etu Adi Kûdi’: 2 Kulondolola 14–20; 26; 30,” Luaku, Undonde—Bua mu Dîku ne mu Ekelezia: Dipungila Dikulukulu 2026 (2026)
“Ngondu wa Muanda Muteketa 20–26. ‘Mesu Etu Adi Kûdi,’” Luaku, Undonde: 2026
Disambila dia Mukalenga Yehoshafata, kudi Keeley Rae
Ngondu wa Muanda Muteketa 20–26: “Mesu Etu Adi Kûdi”
Kulondolola 14–20; 26; 30
Bukalenga bua Yuda buvua bunyungulukibua. Biluilu bia ku matunga asatu a bukola a baluishi avua enda asemena musangu umua, malongolodibua bua mvita. Mu tshikondu etshi tshia dipanga ditekemena tshia dijinga, Yehoshafata, Mukalenga wa Yuda, wakatangila kudi Mukalenga wa diûlu ne buloba. Yehosafata wakasangisha bantu benda ku ntempelo ne bakasambila. Bakamanya buteketa buabu bua buntu ne bakasengelela bua disungila. Mu diandamuna, Mukalenga wakalaya bukubi buenda: “kanutshinyi, kanukemi” (2 Kulondolola 20:17).
Katuena mua kuikala ne tshiluilu tshibuela ku tshibi tshietu ne dibunda bua kutubutula, kadi misangu mikuabu tudi tudiumvua banyungulukibua kudi buluishi ne bubi. Njila wetu ku disungila udi umua uvua Yehoshafata mukeba, ne disambila dietu didi mua kuikala dienda kabidi: “Nzambi wetu, … katuena ne bukola bua kuluangana ne tshisumbu etshi tshinena tshilualua kutuluisha; katuena bamanya mua kuenza: kadi mesu etu adi kûdi” (2 Kulondolola 20:12).
Mu 2 Kulondolola 14–30, neubala pa Yehoshafata ne bakalenga bakuabu mu Yuda. Ela meji pa mushindu udi makudimuna abu malombola kudi ditabuja, matshimuna, ne ntatu bidi mua kuenzeka ku moyo weba nkayeba.
Bua muenenu wa mukanda wa 2 Kulondolola, tangila “Chronicles”mu the Bible Dictionary.
Ngenyi bua Dilonga mu Dîku ne mu Ekelezia
2 Kulondolola 14–16
Dieyemena mu Nzambi nedintuadila ditalala.
Pavua Asa muikala mukalenga wa Yuda, wakaluangana ne ntatu ya bungi—bu mutudi anu tuluangana nayi lelu. Pawudi ubala pa makenga akaluanganaye nawu, jandula muaba wakatekaye ditekemena dienda ne mushindu uvua atshi tshishintuluka mu bikondu.
|
Bikebelu |
Ntatu yakaluangana nayi Asa |
Muaba uvua Asa muteka ditekemena dienda |
|---|---|---|
Bikebelu 2 Kulondolola 14:9–12 | ||
Bikebelu 2 Kulondolola 15:1–8 | ||
Bikebelu 2 Kulondolola 16:1–10 |
Buatshinyi tudi misangu mikuabu tuimanyika dieyemena Mukalenga? Tshinyi tshikuabu tshitudi tulonga ku nsombelu wa Asa?
Tangila kabidi Mukulu D. Todd Christofferson, “Our Relationship with God,” Liahona, Ngondu Muitanu 2022, 78–80.
2 Kulondolola 18
Ndi mua kuimanyina bulelela, nansha padibu kabuyi kudi bantu ba bungi.
Muprofete Mikaya uvua ne tshia kuikala mumvua dimuenzeja dia bungi bua kuamba diambedi ditshimuna bua bakalenga Yehoshafata ne Ahaba mu mvita yabu kudi Siliya. Keba tshituishishi tshia buenzeji ebu mu 2 Kulondolola 18:1–12. Tshituishishi kayi tshiwudi upeta mu dikima ne kalolu bia Mikaya mu tunungu 13–27? (Funda ne mu kanungu 14, Mikaya udi ufila diandamuna dia didinga; diandamuna dienda dilelela didi mu kanungu 16.) Mushindu kayi udi mêyi a Mikaya makumbajibua mu kanungu 28–34?
Mu bikondu kayi kampanda muwuvua mua kuikala muluangana ne dienzeja bu diakaluangana nadi Mikaya? Tshinyi tshidi tshikupesha dikima bua kuimana kulu bua Mukalenga ne malongesha enda.
Mu matuku a Mukalenga Yehoshafata, bisamba bisatu biakabunda Yelushalema.
2 Kulondolola 20:1–25
Mu bikondu bikola, ndi mua kutangila kudi Nzambi ne kudi baprofete benda.
Pawudi ubala 2 Kulondolola 20:1–12, keba tshia kenza Yehoshafata pakalua bisamba bivula bua kubunda Yuda. Mushindu kayi uwudi mua kuenzela bienzedi bienda mu bikondu bia ntatu biwudi uluangana nabi?
Diandamuna dia Mukalenga ku disambila dia Yehoshafata didi disanganyibua mu tunungu 14–17. Biambilu kayi biwudi upeta momu bidi mua kukukankamika anyi muntu kampanda uwudi mumanya mu bikondu bikola?
Dituku diakalonda, bantu ba mu Yelushalema bakaya kuluangana ne tshiluilu tshia baluishi. Pawudi ubala 2 Kulondolola 20:20, keba mukenji uvua Yehoshafata mufila kudi bantu ba mu Yelushalema. Mushindu kayi uvua mêyi enda makumbajibua? (tangila tunungu 22–23). Mushindu kayi udi Nzambi mukubenesha bua dimuitabuja ne dilonda baprofete benda?
Mulombodi Mukulu Russell M. Nelson wakamba: “Dimanya dianyi didi ne musangu umua uwudi wimanyika kutua bikonkelu panyima pa mêyi a muprofete ne utua bikemenu, ne uênza, dibenesha didi anu dipongoloka. Ntshitu muanji kudiebeja, ‘Tshikondu kayi tshidi muprofete wakula bu muprofete ne tshikondu kayi tshidiye kayi wakula bu muprofete?’ Dijinga dianyi divua, ‘Mushindu kayi undi mua kuikala menamena bu yeya?’” (mu Lane Johnson, “Russell M. Nelson: A Study in Obedience,” Ensign, Ngondu wa Muanda Mukulu 1982, 24).
Tangila kabidi Dilongesha ne Bipungidi 21:4–6; “A Secure Anchor” (video), Tshisangi tshia Mikanda ya Lumu Luimpa; “Make inspired choices,” For the Strength of Youth: A Guide for Making Choices (2022), 4–5.
A Secure Anchor
Jandula biambilu bipepela bia bulelela. Mukulu Neal A. Maxwell wakalongesha: “Mifundu idi itupesha dilongesha dia mabua a matumba a bungi. Ne padi bukenka bua Nyuma bunaya mu nseka yadi ya bungi, budi bukenka ne ngikadilu wa diûlu ne butokesha njila utudi ne tshia kulonda” (“According to the Desire of [Our] Hearts,” Ensign, Ngondu wa Dikumi ne Umua 1996, 21). Pawudi ulonga mifundu, ela meji bua diangata tshikondu bua kujandula, kutua biala ne kunana meji pa mikenji mîpi ya bukola. Bilejilu bia bungi bidi mua kusanganyibua mu 2 Kulondolola 14:11; 15:7; 18:13; 20:15; 26:5. “dilongesha dia mabua a matumba a bungi” kayi diwudi mua kupeta?
2 Kulondolola 26:3–21
Diditambisha didi dituala ku dibutuka.
Bu ne bakalenga bakuabu ba bungi ba Yuda, dilombola dia Uziya diakabangisha ne makumbaja manena kadi diakajika ne dikenga. Keba tshitupa etshi mu 2 Kulondolola 26. Tshinyi tshiwudi mua kuamba tshivua katoba ka dikudimuka mu moyo wa Uziya?
Pawudi ubala tunungu 16–23, lama mu meji ne mu tshikondu atshi, anu bakuidi bavua banyishibua bua kôsha manananshi mu ntempelo. Buatshinyi udi wela meji ne Mukalenga Uziya wakabenga kutumikila Nzambi? Tshinyi tshiwudi ulonga ku dimanya dia dikenga edi?
Tangila kabidi “Oh! sois humble,” Cantiques, no. 69.
2 Kulondolola 30
Ndi mua kuikala mufidi wa ditalala.
Mu 2 Kulondolola 30, Hezikiya uvua mukalenga wa Bena Yuda. Wakabikila bukalenga bua Isalele bua luseka lukuabu bua kusangila pamua mu Yelushalema bua kusekelela diangata dia bukalenga—tshintu tshivua Bena Isalele kabayi bakumbana mua kuenza mu bidimu bia bungi (tangila tunungu 1–12). Tshinyi tshidi tshikukemesha pa dibikila ne mushindu uvuadi dipetshibua—Bionsu kudi Benyi ba Isalele ne basadidi babu mu Yuda?
Bualu bivua mutantshi mula, benyi kampanda ba Yelushalema bavua bibidilangana ne mumvuija a mushindu wa kubuela mu difila dia bukalenga. Pawudi ubala 2 Kulondolola 30:18–27, tshinyi tshiwudi ulonga ku diandamuna dia Hezikiya ne bipeta bia diandamuna edi?
Tangila kabidi Russell M. Nelson, “Peacemakers Needed,” Liahona, Ngondu Muitanu 2023, 98–101.
Bua bia bungi, tangila malu a ngondu ewu a Liahona ne Makazina a Bua Dikankamika dia Bansonga .
Ngenyi bua Kulongesha Bana
2 Kulondolola 14–16; 20
Ndi mua kueyemena Nzambi.
-
Bua kutuadija lungenyi lua dieyemena Mukalenga, udi mua kuleja bana beba tshintu kampanda tshiwudi mueyemena bua kudilama moma pavua mvula uloka, bu mudi dikumbi anyi tshizaku. Balekela bakula pa buatshinyi tudi mua kueyemena bintu ebi. Pashisha bambuluisha bua kuelekeja atshi ku dieyemena dietu mu Mukalenga. Buatshinyi tudi tumueyemena bua kutulama mu bukubi mu nyuma?
-
Udi mua kuambuluisha bana beba bua kujandula mushindu uvua Mukalenga Asa ne Mukalenga Yehoshafata bandamuna ku ntatu mu dieyemena mu Mukalenga (tangila 2 Kulondolola14:11; 20:3–5, 12). Ambilanganayi mishindu inudi mua kuleja Mukalenga ne nudi numueyemena.
2 Kulondolola 20:1–29
Nzambi neûmvua ne neandamuna masambila anyi.
-
Dibeji dia tshibilu dia lumingu elu didi mua kuambuluisha bana beba bua bumvua muyuki wa disambila dia Yehoshafata ne diandamuna dia Mukalenga. Wewa ne bana beba nudi mua kulejangana bikondu bivua Nzambi mumvua ne muandamuna masambila enu. Ela meji bua kuangata bikondu bivua mandamuna malua mu mishindu anyi bikondu binuvua kanuyi batekemena. Musambu pa disambila, bu mudi “I Pray in Faith” (Children’s Songbook, 14), udi mua kuambuluisha bua kuibaka ditabuja dia bana beba.
2 Kulondolola 26:3–23
Ndi mua kuikala mudipuekeshi.
-
Bua kulonga pa njiwu ya diditambisha, bana beba badi mua kuibaka tshibumba ne madioto anyi tukopu tukesa. Padibu bateka didioto dionsu anyi kakopu pa tshibumba, bambuluisha bua bajandula dimua dia ku makumbaja a Uziya ku 2 Kulondolola 26:3–15. Panyima pa bajikija tshibumba, yukilangana ne bana beba pa mushindu uvua Uziya mua kutshilama tshila ne tshikola. Tshinyi tshivua mua kutshikuluisha? Pashisha, pawudi ubala tunungu 16, udi mua kuakula pa tshidibi biumvuija kuikala ne mitshima yetu “midituma ku dibutuka [dietu].” Ambilanganayi ne bana beba tshiakapitakana kudi Uziya mu tunungu 16–23. Balekela bua bupula tshibumba tshiabu. Akula pa tshitudi mua kuenza bua kushala bena didipuekesha.
Mukalenga Hezikiya ne Bantu Badi Basakidila Nzambi, © Lifeway Collection/licensed ku goodsalt.com
2 Kulondolola 30
Ndi mua kuikala mufidi wa ditalala.
-
Tshimfuanyi tshidi kulu etshi tshidi tshileja pavua Hezikiya ubikila bena mutumba ba Bena Yuda ku Bukalenga bua Isalele bua kusekelela nabu Dipatuka mu bupika. Udi mua kutangila kabidi tshimfuanyi etshi ne bana beba ne kubala 2 Kulondolola 30:18–19, udi umvuija ne bamua ba ku benyi kabavua badiowesha mayi bilondeshila mukenji wa Mose. Tshinyi tshivua Hezikiya muenza? Mushindu kayi uvua etshi mua kuenza benyi aba? Ambuluisha bana beba bela meji a mushindu udibu mua kuikala bu Hezikiya mu mushindu udibu basomba ne bakuabu.
Bua bia bungi, tangila malu a ngondu ewu a Makazina a Mulunda.