Luaku, Undonde
Ngondu wa Muanda Muteketa 13–19. “Yeya Wakeyemena Mukalenga Nzambi wa Isalele”: 2 Bakalenga 16–25


“Ngondu wa Muanda Muteketa 13–19. Yeya Wakeyemena Mukalenga Nzambi wa Isalele: 2 Bakalenga 16–25,” Luaku, Undonde—Bua mu Dîku ne mu Ekelezia: Dipungila Dikulukulu 2026 (2026)

“Ngondu wa Muanda Muteketa 13–19. ‘Yeya Wakeyemena Mukalenga Nzambi wa Isalele,’” Luaku, Undonde: Dipungila Dikulukulu 2026

Tshisumbu tshinena tshia Bena Yuda tshiya mu tshimuanyi mu Babulona

Dinyema dia Bena Buloko, kudi James Jacques Joseph Tissot ne bakuabu

Ngondu wa Muanda Muteketa 13–19: “Yeya Wakeyemena Mukalenga Nzambi wa Isalele”

2 Bakalenga 16–25

Nansha muvua muprofete Elisha musadila bikola, bantu ba Bukalenga bua Isalele bua ku Node kabavua bakudimuna mutshima to. Mu mpuka mpuka, Tshimenga tshia Ashû tshiakanyenga ne kuipata bisamba dikumi bia Isalele. Anu mu tshiotshi tshikondu atshi, Bukalenga bua Isalele bua Yuda kabuvua buenza bimpa to: dikukuila mpingu divua ditua ntanga tshibua momu.

Munkatshi mua dipona dia mu nyuma edi, mifundu idi ileja bakalenga babidi ba Bena Yuda bavua, bua tshikondu tshikesa, bapingaja bantu babu kudi Mukalenga. Umua uvua Hezikiya. Mu dilombola dienda, Bena Ashû bakaluangisha bena Yuda bikola. Kadi Hezikiya ne bantu benda bakaleja ditabuja mu Mukalenga, wakasungila Yelushalema mu mushindu wa tshishima. Pashisa, panyima pa tshikondu tshikuabu tshia tshipeta tshia dipambuka, Yoshuwa wakalua mukalenga. Mupeta meji a nyuma mu tshitupa ku dipetulula dia mukanda wa mukenji wa Mose, Yoshua wakatuala makudimuna akafululula moyo wa ntendelelu wa bantu benda.

Bu Isalele ne Yuda, tudi bonsu tuenza bionsu bibidi masungula mimpa ne mabi. Patudi tumona ne mioyo yetu idi ijinga makudimuna kampanda, tudi mua kukoleshibua ku bintu bibidi mu bidimu bia midima bia mulubu wa Bena Yuda. Pamuapa bilejilu bia Hezikiya ne Yoshiya bidi mua kukupesha meji a nyuma bua kueyemena mu Mukalenga Nzambi wetu (2 Bakalenga 18:22).

ikone wa bia kulonga

Ngenyi bua Dilonga mu Dîku ne mu Ekelezia

2 Bakalenga 18–19

ikone wa seminaire
Ndi mua kushala mulelela kudi Mukalenga padi ditabuja dianyi dipeta lutatu.

Ba bungi ba kutudi badi ne mamanya adi aluangisha ditabuja dietu. Bua Hezikiya ne bantu benda, lumua lua ku ntatu eyi luakalua pavua tshiluilu tshia Ashû tshisemena ku Yelushalema. Pawudi ubala 2 Bakalenga 18–19, fuanyikija ne uvua musomba mu Yelushalema mu tshikondu atshi. Udi mua kuikala mumvua, tshilejilu, muteleja mikumu ya Bena Ashû mu 2 Bakalenga 18:28–37; 19:10–13? Tshinyi tshiwuvua mua kuenza? Elekeja tubingila tua Bena Ashû bua Bena Isalele kabeyemenyi Mukalenga ne tubingila tudi Satana utupesha bua kuela mpata ku ditabuja dietu lelu. Udi kabidi mua kuelekeja tubingila tua Bena Ashû ne tubingila tueba buatshinyi udi weyemena Mukalenga.

Tshinyi tshiwudi ulonga ku bienzedi bia Hezikiya mu tshikondu etshi? (tangila 2 Bakalenga 19:1–7, 14–19). Mushindu kayi uvua Mukalenga muandamuna? (tangila 2 Bakalenga 19:35–37). Buatshinyi udi wela meji ne Hezikiya wakashala muena lulamatu? (tangila 2 Bakalenga 18:5–7). Nana meji pa mushindu udi Mukalenga mukutua mpanda mu bikondu bieba bia ntatu. Tshinyi tshiwudi umvua tshikupesha meji a nyuma bua kuenza bua kuvudija dieyemena dieba mu Yeya?

Mukenji wa Mulombodi Mukulu Jeffrey R. Holland “Fear Not: Believe Only!” (Liahona, Ngondu Muitanu 2022, 34–36) udi ne mubelu udi wambuluisha bua bikondu bia bowa anyi bia mpata. Musambu bu mudi “Mettons de l’ardeur” (Cantiques, no. 159) udi kabidi mua kukolesha mikenji. Tshinyi tshiwudi upeta mu biambuluishi ebi tshidi tshikuambuluisha?

Tangila kabidi 2 Kulondolola 31–32; 3 Nefi 3–4; Jörg Klebingat, “Valiant Discipleship in the Latter Days,” Liahona, Ngondu Muitanu 2022, 107–10.

Dienzela dilonga mifundu didi diambuluisha. Ekelezia udi ufila biambuluishi bia bungi bua kukuambuluisha bua umvua mifundu. Tshilejilu, mu Tshisangi tshia Mikanda ya Lumu Luimpa udi mua kupeta Guide to the Scriptures, Topics and Questions, ne Church magazines. Mu kukumbaja, pawudi ubala Dipungila Dikulukulu, udi mua kupeta ngenyi ya diumvuija mu “Ngenyii ya Divuluka” tunungu mu Luaku, Undonde. Kanungu kadi ne tshiena bualu ne “Jesus Will Say to All Israel, ‘Come Home’” kadi mua kuambuluisha dilonga dieba dia 2 Bakalenga 16–25.

dîku dibala mifundu pamua

2 Bakalenga 19:20–37

Bintu bionsu bidi mu bianza bia Mukalenga.

Saneheliba, mfumu wa Ashû, uvua ne kabingila kimpa bua kuitaba ne tshiluilu tshienda tshivua mua kunyenga Yelushalema (tangila 2 Bakalenga 17; 18:33–34; 19:11–13). Kadi Mukalenga uvua ne mukenji uvuaye mutumina Saneheliba, mufila kupitshila ku muprofete Yeshaya. Bidi bifunda mu 2 Bakalenga 19:20–34. Malelela kayi awudi upeta mu mukenji wa Mukalenga adi akuambuluisha bua kuikala ne ditabuja mu Yeya ne mu bulongolodi Dienda?

2 Bakalenga 21–23

Mifundu idi mua kukudimuna mutshima wanyi kudi Mukalenga.

Ukatu mumvua ne uvua mupangila tshintu kampanda mu nyuma anyi? Pamuapa uvua mumvua ne malanda eba ne Nzambi avua mua kuikala makola. Tshinyi tshivua tshikuambuluisha bua kupingana kudiyi? Nana meji pa nkonku eyi pawudi ubala 2 Bakalenga 21–23, udi umvuija Bukalenga bua Yuda busesuka kudi Mukalenga mu dilombola dia Mukalenga Manashe (tangila 2 Bakalenga 21) ne mushindu kayi uvua mukalenga Yoshiya muambuluisha bantu bua kupingana kudiyi (tangila 2 Bakalenga 22–23). Mushindu kayi ne buatshinyi Yoshiya ne bantu benda bakashintuluka? (tangila 2 Bakalenga 22:8–11; 23:1–6, 21, 24).

Mulombodi Mukulu Spencer W. Kimball wakabikila muyuki wa Mukalenga Yoshiya “umua wa ku miyuki mishema yonsu ya mifundu” (Teachings of Presidents of the Church: Spencer W. Kimball [2006], 62). Bala mêyi a Mulombodi Mukulu Kimball pa Mukalenga Yosiya (mabeji 62–64). Pamuapa udi mua kuela meji a dimanya pavua kanungu ka mufundu “kakuata mudimu ne bukola” mu wewa. Tshinyi tshiwuvua mua kuenza bua kupeta mamanya a bungi bu awu?

Tangila kabidi Alama 31:5; “Josiah and the Book of the Law” (video), Tshisangi tshia Mikanda ya Lumu Luimpa.

12:25

Josiah and the Book of the Law

2 Bakalenga 23:1–25

Tshipungidi tshidi dipangadika dia mutshima mujima pankatshi panyi ne Nzambi.

Tshinyi tshidi tshikukemesha pa tshipungidi tshivua Yoshiya muenza mu 2 Bakalenga 23:3? Pawudi utungunuka ne dibala shapita 23, jandula tshivua Yoshiya muenza bua kuleja dipangadika dienda kudi Mukalenga (tangila kabidi tshimfuanyi ku ndekelu kua tshifundu esthi). Mushindu kayi uwudi mua kuleja dipangadika dieba kudiye?

Bua bia bungi, tangila malu a ngondu ewu a Liahona ne Makazina a Bua Dikankamika dia Bansonga .

ikone wa tshitupa tshia bana

Ngenyi bua Kulongesha Bana

2 Bakalenga 18:3–6; 19:14–19

Ndi mua kueyemena Tatu wa mu Diûlu ne Yezu Kilisto.

  • Mu 2 Bakalenga 18:3, 5–6, ambuluisha bana beba bua bajandula tshiakenza Hezikiya mukalenga muimpa. Pashisha panudi nubala pamua 2 Bakalenga 19:14–19, badi mua kujandula mushindu udiye muleja ne uvua mueyemena Mukalenga. Udi mua kutangila tshimfuanyi tshia Yezu ne kuakula pa buatshinyi tudi mua kumueyemena. Mushindu kayi utudi mua kuleja ne tudi tueyemena Mukalenga?

2 Bakalenga 22:1–7

Tatu wa mu Diûlu ne Yezu Kilisto badi mua kungeyemena.

  • Mu 2 Bakalenga 22:1, ambuluisha bana beba bua kujandula bukola buvua Yoshiya pakaluaye mukalenga. Tshinyi tshitudi tulonga pa Yoshiya mu kanungu 2? Ela meji pa tshibilu tshidi mua kumvuija dilonda Mukalenga ne kubenga kukudimuka “ku luseka ku tshianza tshia baluma anyi ku tshia bakaji.”

  • Bena mudimu bumvuija mu 2 Bakalenga 22:3–7 bavua beyemenyibua ne makuta bua kuibakilula ntempelo “bualu bavua bena lulamatu” (kanungu 7). Panyima pa dibala tunungu etu, wewa ne bana beba nudi mua kuakula pa bintu binuvua beyemena. Mushindu kayi utudi mua kuikala beyemenyi bu bena mudimu mu tunungu etu?

mufundi ne Mukalenga Yoshiya

Mufundi utuala tshivungu tshia mufundu kudi Mukalenga Yoshiya; tshimfuanyi kudi Robert Barrett

2 Bakalenga 22:8–11; 23:2–3

Mifundu idi indongesha bua kulonda Yezu Kilisto.

  • Bua kutuadija muyuki wa Mukalenga Yoshiya mu 2 Bakalenga 22–23, udi mua kusokoka dibeji dia mifundu muaba kampanda mu tshibambalu. Bikila bana beba bua badipeta. Pashisha udi mua kuambila bana beba tshiakapitakana pavua umua wa ku bakuidi ba Yoshiya bapeta mifundu mu ntemplelo (tangila 2 Bakalenga 22:8–11; tangila kabidi “King Josiah” mu Old Testament Stories, 148–49). Tshinyi tshidi mua kupitakana kutudi tuetu katuyi ne mifundu? Lejanganayi buatshinyi nudi ne disanka bualu tudi ne mifundu lelu.

    1:36

    King Josiah

  • Panyima pa dibala 2 Bakalenga 23:2–3, wewa ne bana beba nudi mua kuakula pa mifundu idi inupesha meji a nyuma bua “kuenda panyima pa Mukalenga” (kanungu 3). Nudi kabidi mua kuimba musambu pa mifundu , bu mudi “Pour sonder tes Ecritures” (Cantiques, no 163).

2 Bakalenga 23:1–3

Nendama bipungidi bianyi ne Nzambi.

  • Pakalonga Yoshiya ne bantu benda mikenji ya Nzambi, bakenza tshipungidi bua kuyitumikila. Balayi pa etshi ne bana beba mu 2 Bakalenga 23:1–3, ne bambuluisha bua bapeta miaku anyi biambilu bidi bileja mushindu uvua bantu bumvua pa mikenji ya Mukelanga. Pamuapa bana beba badi mua kuimana ne kuakula pa tshivuabi mua kumvuija “[kuimana] ku tshipungidi.” Pashisha badi mua kuendela mu muaba ne kuakula pa tshivuabi mua kumvuija “kuenda panyima pa Mukalenga.” Panyima, badi mua kuteka bianza biabu pa mitshima yabu ne kuleja mishindu itudi mua kulama bipungidi bietu “ne mutshima [wetu] onsu.”

Bua bia bungi, tangila malu a ngondu ewu a Makazina a Mulunda.

Bantu bakoka lupingu panshi ne nshinga

Bantu ba Yoshiya bumusha mpingu mu tshimenga; bimfuanyi kudi William Hole

Dibeji dia tshibilu tshia mbedi: Mifundu idi indongesha bua kulonda Yezu Kilisto