Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Au
6–12 Siulai. “ʻOku [ʻI] Ai ha Palōfita ʻi ʻIsileli”: 2 Ngaahi Tuʻi 2–7


“6–12 Siulai. ‘ʻOku [ʻI] Ai ha Palōfita ʻi ʻIsileli’: 2 Ngaahi Tuʻi 2–7,” Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Au—Maʻá e ʻApí mo e Lotú: Fuakava Motuʻá 2026 (2026)

“6–12 Siulai. ‘ʻOku [ʻI] Ai ha Palōfita ʻi ʻIsileli,’” Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Au: Fuakava Motuʻá 2026

Ko Neamani ʻi he Vaitafe Soataní

ʻI he Veʻe Vaitafé, tā ʻa Annie Henrie Nader

6–12 Siulai: “ʻOku [ʻI] Ai ha Palōfita ʻi ʻIsileli”

2 Ngaahi Tuʻi 2–7

Ko e misiona tefito ʻo ha palōfita ko e akoʻi mo e fakamoʻoni ki he Fakamoʻui ko Sīsū Kalaisí. Neongo ia, ka ʻoku ʻikai ke kau ʻi heʻetau lekooti ʻo e palōfita ko ʻIlaisá ha konga lahi ʻo ʻene akonakí pe fakamoʻoní. ʻOku ʻasi ʻi he lekōtí e ngaahi mana naʻe fakahoko ʻe ʻIlaisá, ʻo kau ai hono fokotuʻu hake ʻo ha kiʻi tamasiʻí mei he maté (vakai, 2 Ngaahi Tuʻi 4:18–37), fafanga ha fuʻu kakai tokolahi ʻaki ha kihiʻi meʻakai siʻisiʻi (vakai, 2 Ngaahi Tuʻi 4:42–44), mo hono fakamoʻui ʻo ha tokotaha kilia (vakai, 2 Ngaahi Tuʻi 5:1–14). Neongo ʻoku ʻikai ke tau maʻu e ngaahi lea ʻa ʻIlaisa fekauʻaki mo Kalaisí, ka ʻoku tau maʻu ʻa e ngāue fakafaifekau mo e ngaahi mana ʻa ʻIlaisá, ʻa ia ʻoku fakamoʻoni kia Kalaisí. Ko ha ngaahi fakahā mālohi ia ʻo e foaki moʻui, tanumaki, mo e mālohi faifakamoʻui ʻo e ʻEikí. ʻOku faʻa lahi ange ʻa e hoko ʻa e ngaahi maná ʻi heʻetau moʻuí ʻi he meʻa ʻoku tau fakatokangaʻí. Ke mamata ʻiate kinautolú, ʻe fiemaʻu ke tau sio ki he tui naʻe maʻu ʻe ʻIlaisa ʻi heʻene lotua ʻa ʻene tamaioʻeiki kei talavou naʻe ilifiá: “ʻE [ʻEiki], ʻoku ou kole kiate koe, ke ke fakaʻā ʻa hono matá, koeʻuhí ke ne mamata” (2 Ngaahi Tuʻi 6:17).

Ke ma‘u ha fakamatala lahi ange fekauʻaki mo e 2 Ngaahi Tuʻi, vakai, “Tuʻi, Ngaahi” ʻi he Fakahinohino ki he Ngaahi Folofolá.

fakaʻilonga akó

Ngaahi Fakakaukau ki he Ako ʻi ʻApí mo e Lotú

2 Ngaahi Tuʻi 2–6

ʻE lava ke fakahoko ʻe he ʻOtuá ha ngaahi mana ʻi heʻeku moʻuí.

ʻOku fakahaaʻi mai ʻe he ngaahi maná ʻa e mālohi ʻo e ʻOtuá. Te nau lava ʻo tokoni ke tau ikunaʻi ʻa e ngaahi faingataʻa ʻo e moʻui fakamatelié—hangē ko ha konga kelekele kakā ʻoku fiemaʻu ki ai ha vai maʻa (vakai, 2 Ngaahi Tuʻi 2:19–22) pe ko ha toki ukamea naʻe mole ʻoku fiemaʻu ke toe maʻu (vakai, 2 Ngaahi Tuʻi 6:4–7). Ka ko e meʻa mahuʻinga tahá, ʻe lava ʻe he ngaahi maná ʻo fakatafoki kitautolu ki he ʻEikí. ʻI hoʻo lau ʻa e 2 Ngaahi Tuʻi 2–6, fakakaukau ke ke lisi e ngaahi mana ʻokú ke ʻiló, pea fakalaulauloto ki he ngaahi lēsoni fakalaumālie ʻokú ke ako mei he mana takitaha.

Te ke lava foki ʻo fakahoa e ngaahi mana naʻe fai ʻe ʻIlaisá mo ia naʻe fai ʻe Sīsū Kalaisí (vakai, 2 Ngaahi Tuʻi 4:8–37 mo e Luke 7:11–16; 2 Ngaahi Tuʻi 4:42–44 and Sione 6:1–13; 2 Ngaahi Tuʻi 5:1–15 mo e Luke 17:11–19). Ko e hā e meʻa ʻoku akoʻi atu kiate koe ʻe he ngaahi mana ko ʻení fekauʻaki mo e Fakamoʻuí mo ʻEne kau palōfitá?

Vakai foki, 2 Nīfai 26:12–13; 27:23; Molonai 7:35–37; ko e konga “Fekumi mo ʻamanaki ki ha ngaahi mana” ʻi he Russell M. Nelson, “Ko e Mālohi ʻo e Ivi Fakalaumālié,” Liahona, Mē 2022, 99–100.

Ko hono fokotuʻu hake ʻe ʻIlaisa ha tamasiʻi mei he maté

Ko Hono Fokotuʻu Hake ʻe ʻIlaisa ʻa e Foha ʻo e Tangata Sunemí, tā fakatātā ʻa Frederic Leighton

2 Ngaahi Tuʻi 4:8–17; 7:1–16

ʻE fakahoko ʻe he ʻEikí ʻEne ngaahi folofola kuo tuku mai ki Heʻene kau palōfitá.

Naʻe ueʻi fakalaumālie ʻe he ʻEikí ʻa ʻIlaisa ke ne kikiteʻi ʻa e ngaahi meʻa ʻe hokó—ko e angamahení, ko ha ngaahi meʻa naʻe hangē he ʻikai malava ke hokó. ʻI hoʻo lau e 2 Ngaahi Tuʻi 4:8–17; 7:1–16, fakakaukau ki he founga ʻokú ke tali ʻaki e folofola ʻa e ʻEikí ʻo fakafou ʻi Heʻene kau palōfita he ʻaho ní. Ko e hā ha ngaahi akonaki, kikite, pe talaʻofa kuó ke fanongo ai mei he kau palōfita moʻuí? Ko e hā e meʻa ʻokú ke fai ke ngāue ai ʻi he tui ki heʻenau ngaahi leá?

Vakai foki, 3 Nīfai 29:6; Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 1:37–38; “ʻŪ tohi ʻo e Ngaahi Akonaki ʻa e Kau Palesitení”, Gospel Library.

2 Ngaahi Tuʻi 5

ʻE lava ke fakamoʻui au ʻe Sīsū Kalaisi ʻi heʻeku loto-fakatōkilalo mo talangofuá.

ʻI hoʻo lau ʻa e 2 Ngaahi Tuʻi 5, fakakaukau ke fakafehoanaki e kilia ʻa Neamaní mo ha faingataʻa fakalaumālie ʻokú ke fehangahangai mo ia.

ʻOku ʻi ai nai ha taha hangē ko e “taʻahine siʻí” ʻi hoʻo moʻuí, ʻokú ne poupouʻi koe ke ke fekumi ki ha fakahinohino fekauʻaki mo e pole ʻokú ke maʻu mei he kau palōfita ʻa e ʻEikí? (vakai, veesi 2–3, 13).

Ko e hā e meʻa ʻoku fakaafeʻi koe ʻe he ʻEikí ke ke fai ʻe ngali fuʻu faingofua—hangē ko e “kaukau, pea maʻá”? (veesi 13). Ko e hā ha meʻa te ne ala taʻofi koe mei hono tali ʻEne ngaahi fakaafe faingofuá?

Te ke lava fēfē ʻo fakahaaʻi ʻa e loto-fakatōkilaló ʻo hangē ko Neamaní?

Fakatokangaʻi hono uesia ʻe he aʻusia ʻa Neamaní ʻene tui ki he ʻOtua ʻo ʻIsilelí (vakai, veesi 15). Ko e hā ha meʻa te ke lava ʻo ako mei hení?

Vakai foki, Luke 4:27; 1 Pita 5:5–7; ʻAlamā 37:3–7; Ether 12:27; L. Whitney Clayton, “Ko e Meʻa Kotoa Pē Te Ne Fekau Kiate Kimoutolú, Fai Ia,” Liahona, Mē 2017, 97–99; “Neamani mo ʻIlaisa” (vitiō), Gospel Library.

14:37

Neamani mo ʻIlaisa

Fakahoa ʻa e folofolá ki hoʻo moʻuí. ʻOku ʻi ai e taimi ʻe niʻihi ʻoku faingofua ange ke maʻu ha ʻuhinga fakataautaha ʻi he folofolá ʻi he taimi ʻokú ke fakafehoanaki ai ha ngaahi meʻa fakatuʻasino ʻi he talanoá mo e ngaahi meʻa fakalaumālie ʻi hoʻo moʻuí. Hangē ko ʻení, lolotonga hoʻo ako ʻa e 2 Ngaahi Tuʻi 2–7, te ke lava ʻo fakafehoanaki ʻa e ngaahi tūkunga ʻi hoʻo moʻuí ki he ngaahi meʻa hangē ko e kiliá, ko ha toki naʻe kole, ko e Vaitafe Soataní, pe ko ha kau tau tokolahi ʻoku ʻoho mai. Ko e hā nai ha ngaahi lēsoni mei he ʻEikí maʻau ʻi he ngaahi fakamatala ko ʻení?

2 Ngaahi Tuʻi 6:8–23

fakaʻilonga seminelí
“Ko kinautolu ʻoku kau mai kiate kitauá ʻoku tokolahi hake ʻiate kinautolu ʻoku kau kiate kinautolú.”

ʻI hoʻo feinga ke muimui ʻia Kalaisí, kuó ke ongoʻi nai ʻo hangē ko e tamaioʻeiki kei talavou ʻa ʻIlaisá—ʻo ʻohofi tokolahi ʻe he filí mo manavahē? Fakakaukauloto naʻá ke ʻi hono tuʻungá ʻi hoʻo lau ʻa e 2 Ngaahi Tuʻi 6:8–23. ʻOku liliu fēfē ʻe he talanoa ko ʻení e anga hoʻo fakakaukau ki ho ngaahi ʻahiʻahí, ngaahi fatongiá, pe ngaahi feinga ke moʻui ʻaki e ongoongoleleí?

ʻI hoʻo fakalaulaulotó, fakakaukau ki he ngaahi lea ʻa Palesiteni Henelī B. ʻAealingí: “Hangē pē ko e tamaioʻeiki ko ia ʻa ʻIlaisá, ʻoku [tokolahi] ange ʻa e kakai ʻoku mou kau fakatahá ʻiate kinautolu ʻoku mou mamata ʻoku fakafepaki atú. ʻOku ʻikai lava homou mata fakamatelié ʻo mamata ki he niʻihi ʻoku mou kau fakatahá. ʻE tokoniʻi kimoutolu ʻe he ʻEikí pea ʻe ʻi ai e taimi te ne ui [mai] ha niʻihi kehe ke nau kau fakataha mo kimoutolu” (“ʻA Kimoutolu ʻOku Kamata Fai e Ngāué,” Liahona, Nōvema 2008, 58).

Fakakaukau ke ʻai ha lisi ʻo “ʻa kinautolu ʻoku ʻiate [koé]” (veesi 16)—ko e kakai kuo tuku ʻe he ʻOtuá ʻi hoʻo moʻuí ke tokoniʻi koé. Te ke lava ʻo kole kiate Ia ke tokoni atu ke ke ʻiloʻi kinautolu ʻaki hono fakaʻaaki ho mata fakalaumālié. Mahalo kuó Ne tuku foki koe ʻi he moʻui ʻa e niʻihi kehé ke ke tokoniʻi kinautolu. Te ke mou lava fēfē ʻo fefakamālohiaʻaki mo fepoupouaki?

Ko e fē ha taimi naʻá ke ongoʻi ai e tokoni ʻoku fakamatalaʻi ʻe he ʻEikí ʻi he Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 84:88?

Te ke lava foki ʻo ako e pōpoaki ʻa Sisitā Michelle D. Graig “Mata ke Mamata” (Liahona, Nōvema 2020, 15–17). ʻEke pē kiate koe, “Ko e hā e meʻa ʻoku finangalo ʻa e ʻOtuá ke u sio ki aí?”

ʻI he lau ki he talanoa ʻi he 2 Ngaahi Tuʻi 6:8–23, naʻe pehē ʻe ʻEletā Lānolo A. Lasipeni: “Mahalo pē ʻe ʻi ai pe ʻikai fekauʻi mai ha saliote afi ia ke matafi atu ai ʻetau ilifiá mo ikunaʻi e ngaahi meʻa fakailifiá, ka ʻoku mahino ʻa e lēsoní. ʻOku tau kau mo e ʻEikí, ʻokú Ne tokaimaʻananga mai mo Ne tāpuakiʻi kitautolu ʻi ha founga ko Ia tokotaha pē te Ne lavá. ʻE lava ʻe he lotú ʻo ʻomi e ivi mo e fakahā ʻoku tau fiemaʻu ke fakatefito ai ʻetau fakakaukaú ʻia Sīsū Kalaisi mo ʻEne feilaulau fakaleleí. Naʻe ʻafioʻi ʻe he ʻEikí ʻe ʻi ai ha ngaahi taimi te tau ongoʻi ilifia ai. Kuo tau ʻosi foua kotoa ia. … Neongo mahalo ʻoku tau tokosiʻi ʻi he Siasí ni, ʻo fakatatau mo e lau fika ʻa e māmaní, ka ko e taimi ʻoku fakaava ai hotau mata fakalaumālié, ʻko kinautolu ʻoku kau mai kiate [kitautolú], ʻoku tokolahi hake ia ʻiate kinautolu ʻoku kau kiate kinautolú’ [2 Ngaahi Tuʻi 6:16]” (“ʻOua ʻe Puputuʻu,” Liahona, Nōvema 2018, 18, 19). Te ke fakaʻaongaʻi fēfē ʻa e ngaahi leá ni ke tokoniʻi ha taha ʻokú ne ongoʻi hohaʻa pe ilifia?

Vakai foki, “ʻE Fānau ko e ʻOtua ē,” Ngaahi Himí, fika 190.

Ki ha fakamatala lahi ange, vakai ki he ongo makasini ko e Liahona mo e Ki Hono Fakamālohia ʻo e Toʻu Tupú ʻo e māhina ní.

fakaʻilonga ki he konga ʻa e fānaú

Ngaahi Fakakaukau ki hono Akoʻi ʻo e Fānaú

2 Ngaahi Tuʻi 4

ʻE lava ke fakahoko ʻe he ʻOtuá ha ngaahi mana ʻi heʻeku moʻuí.

  • Hili hono tokoniʻi ke mahino ki hoʻo fānaú ʻa e maná, fakaafeʻi kinautolu ke nau lisi ki he lahi tahá ha ngaahi sīpinga ʻo e ngaahi maná. ʻE lava ke tokoni atu e ʻū fakatātā ʻi he Tohi Fakatātā ʻo e Ongoongoleleí pe Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Aú. Te nau lava leva ʻo kumi ha ngaahi mana ʻi he 2 Ngaahi Tuʻi 4:1–7, 14–17, 32–35, 38–44. Ko e hā e meʻa ʻoku akoʻi mai ʻe he ngaahi mana ko ʻení fekauʻaki mo e Tamai Hēvaní?

  • Te ke lava ʻo talanoa mo hoʻo fānaú ki he founga naʻe fakahaaʻi ai ʻe he ʻOtuá ʻEne ʻofá ʻo fakafou ʻi he ngaahi maná. Te mou lava foki ʻo hivaʻi fakataha ha foʻi hiva hangē ko e “God’s Gracious Love” (ʻOfa Mamae ʻa e ʻOtuá) (Gospel Library).

Ko e fakamoʻoni ʻa ha sevāniti kei talavou ʻIsileli ki he uaifi ʻo Neamaní

Tuʻu ko ha Fakamoʻoni, tā ʻa Kwani Povi Winder

2 Ngaahi Tuʻi 5:1–15

Te u lava ʻo fili ke fai e ngaahi meʻa ʻoku fekauʻi mai ʻe he ʻOtuá ʻo fakafou ʻi Heʻene palōfitá.

  • Tokoniʻi hoʻo fānaú ke nau ako ʻa e talanoa ʻi he 2 Ngaahi Tuʻi 5:1–3, 9–14. Fakakaukau ke fakaʻaongaʻi e “Fakamoʻui ʻe ʻIlaisa ʻa Neamaní” (ʻi he Ngaahi Talanoa ʻi he Fuakava Motuʻá, 134–37) pe ko e fakatātā ʻo Neamani ʻi he fokotuʻutuʻu ʻo e uike ní. Ko e hā e ʻuhinga naʻe ʻikai ke fie kaukau ai ʻa Neamani ʻi he Vaitafe Soataní, neongo hono fakahā ange ʻe ʻIlaisa ʻe moʻui ai hono kiliá? Naʻe tāpuekina fēfē ʻa Neamani ʻi heʻene muimui ki he ngaahi fakahinohino ʻa ʻIlaisá? Te mou lava ʻo fevahevaheʻaki ha ngaahi aʻusia ʻi he taimi naʻá ke talangofua ai ki he ʻEikí, neongo pe naʻá ke loto-veiveiua ke fai ia.

    1:52

    Elisha Heals Naaman

  • Te ke lava foki ʻo fakamamafaʻi ʻa e 2 Ngaahi Tuʻi 5:13, ʻa ia naʻe tokoniʻi ai ʻe he kau tamaioʻeiki ʻa Neamaní ke ne loto ke talangofua ki he palōfita ko ʻIlaisá. ʻE lava ke talanoa hoʻo fānaú ki ha ngaahi founga te nau lava ʻo tokoniʻi ai honau ngaahi kaungāmeʻá pe kau mēmipa ʻo e fāmilí ke nau fanongo mo talangofua ki he palōfitá.

2 Ngaahi Tuʻi 6:8–17

ʻOku ʻikai ke u tuenoa.

  • Te ke lava ʻo fakakaukauloto mo hoʻo fānaú ʻoku ʻākilotoa kimoutolu ʻe ha kau tau ʻoku ʻi ai ʻenau ngaahi heletā, fanga hoosi, mo ha ngaahi saliote. Te ke ongoʻi fēfē nai? Ko e hā ʻa e meʻa te ke faí? ʻE lava ke kuikui hoʻo fānaú lolotonga hoʻo lau atu ʻa e 2 Ngaahi Tuʻi 6:16–17 kiate kinautolú. (Vakai foki, “ʻIlaisa mo e Kau Tau ʻa e ʻEikí,” ʻi he Ngaahi Talanoa ʻo e Fuakava Motuʻá, 138–39, pe fakatātā ʻi he fakaʻosinga ʻo e fokotuʻutuʻu ko ʻení.) ʻI hoʻo aʻu ki he kupuʻi lea “fakaʻā ʻa hono matá,” (veesi 17), kole ki he fānaú ke nau ʻāʻā hake. Talanoa ki he meʻa naʻe mamata ki ai ʻa e tamaioʻeikí. Vahevahe mo hoʻo fānaú ha ngaahi founga kuó ke ongoʻi ai naʻe ʻiate koe ʻa e ʻEikí lolotonga ho ngaahi faingataʻaʻiá, ʻo aʻu ki he taimi naʻe hangē ʻokú ke tuenoá.

    1:9

    Elisha and the Lord’s Army

Ki ha fakamatala lahi ange, vakai ki he makasini Ko e Kaumeʻá ʻo e māhina ní.

Ko e mamata ʻa ʻIlaisa mo ha talavou ki ha ngaahi saliote afi

“ʻOua naʻá ke manavahē: he ko kinautolu ʻoku kau mai kiate kitauá ʻoku tokolahi hake ʻiate kinautolu ʻoku kau kiate kinautolú,” tā ʻa Stacy Minch

peesi ʻekitivitī ʻa e Palaimelí: Te u lava ʻo fili ke fakahoko e meʻa ʻoku fekau mai ʻe he ʻOtuá ʻo fakafou ʻi Heʻene palōfitá