“Sanza ya motoba 15–21. ‘Bitumba Ezali ya Nkolo’: 1 Samwele 17–18; 24–26; 2 Samwele 5–7,” Yaka, Landa Ngai—Mpo na Ndako mpe Eklezia: Kondimana na Kala 2026 (2026)
“Sanza ya motoba 15–21. ‘Bitumba Ezali ya Nkolo,’” Yaka, Landa Ngai: Kondimana na Kala 2026
David and Goliath [Dawidi mpe Goliata], na Steve Nethercott
Sanza ya motoba 15–21: “Bitumba Ezali ya Nkolo”
1 Samwele 17–18; 24–26; 2 Samwele 5–7
Uta bikolo ya Yisalaele efandaki na mokili ya elaka, bafilisiti bazalaki bobangisi ya ntango nyoso epayi ya bozangi likama na bango. Nkolo akangolaka bango mbala mingi na kala, kasi sikawa bampaka ya Yisalaele basengaki, “Tokozala na mokonzi … [mpo na] kotambola liboso na biso, mpe abunda bitumba na biso” (1 Samwele 8:19–20). Yango wana Saulo apakolamaki mokonzi. Mpe lisusu ntango engambe mobangisi Goliata atelemelaki mampinga ya Yisalaele, Saulo—lokola limpinga na ye oyo etikalaki—“babangaki mingi” (1 Samwele 17:11). Na mokolo wana, ezalaki Mokonzi Saulo te oyo abikisaki Yisalaele kasi elenge mobali mobateli mpate ya komikitisa babengi Dawidi, oyo alataki nguba moko te kasi alataki bilamba ya bondimi ya sikisiki kati na Nkolo. Etumba oyo elakisaki epayi ya Yisalaele, mpe epayi moto kani oyo azali na bitumba ya molimo ya kobunda, ete “Nkolo akobikisa na mopanga mpe na likonga te” mpe ete “bitumba ezali ya Nkolo” (1 Samwele 17:47).
Makanisi mpo na Koyekola na Ndako mpe na Eklezia
1 Samwele 17
Na lisalisi ya Nkolo, nakoki kolonga mokakatano nyonso.
Lisolo ya Dawidi mpe Goliata ezali moko ya masolo eyebana malamu mpenza kati na makomi. Ya solo, tobetaka nsete mbala mingi likolo ya Dawidi. Kasi mbala oyo, ntango bozali koyekola 1 Samwele 17, bomanyola lisusu maloba ya bato mosusu kati na mokapo oyo (botala molongo oyo elandi na nse). Boyekoli nini etali bango mpe bantina na bango? Boyekoli nini etali Dawidi? Lolenge nini azali ya kokesena?
-
Goliata: milongo 8–10, 43–44
-
Eliab: molongo 28
-
Saulo: molongo 33
-
Dawidi: milongo 26, 32, 34–37, 39, 45–47
Lisolo na bino, atako eyebani malamu te lokola ya Dawidi, esengeli solo kokotisa bonene ya mikakatano ya Goliata mpo na kolonga mpe mabaku ya kosalela bondimi na Nkolo. Ndakisa ya Dawidi eteyi bino nini etali kokutana na bonguna kati na lisolo na bino? Bokoki lisusu kotanga etinda ya Mokambi Camille N. Johnson “Invite Christ to Author Your Story [Bobengisa Klisto Akoma Lisolo na Bino]” (Liahona, Sanza ya zomi na moko 2021, 80–82) na moko ya mikakatano na bino na makanisi. Boluka biyano na mituna lokola oyo: Lolenge nini Nkolo alingi ngai namonela mikakatano na ngai? Lolenge nini Asalisaki ngai na kala? Lolenge nini nakoki kolakisa ete natielaka Ye motema mpo na kokoma lisolo na ngai?
Bokoki kosila koyeba ete ezali na mwa mikapo ya likama nsima na lisolo ya Dawidi (botala, ndakisa, 2 Samwele 11). Soki bozalaki na libaku ya kopesa Dawidi mwa toli nsima ya etumba na ye na Goliata, bolingaki koloba nini? Lolenge nini toli oyo ekosalelama na bomoi na bino?
Botala lisusu “The Lord Will Deliver Me” [Nkolo Akokangola Ngai]” (video), Biblioteke ya Nsango Malamu.
The Lord Will Deliver Me
1 Samwele 17:26–50
Moto moko oyo azali na bondimi na Yesu Klisto akoki kosala bokeseni.
Kobakisa na mikakatano ya moto ye moko, tokutanaka lisusu na makambo ya mindondo, mpe minene oyo esimbaka mokili mobimba. Ntango banguya ya mabe “bayanganaki elongo … mpo na kobundisa” banguya ya malamu (1 Samwele 17:1), tokoki kokamwa lolenge nini makasi na biso ya moto na moto ekoki solo kosala bokeseni. Bomoni nini na lisolo ya Dawidi oyo epesi bino elikya?
Botala lisusu “Let Us All Press On,” Hymns, no. 159.
True Friendship and Self-Respect [Kimoninga ya Solo mpe Bomitosi], na Wilson Ong (makambo ya mike mike)
1 Samwele 18
“Yonatana alingaki [Dawidi] lokola molimo na ye moko.”
Ntango bozali kotanga 1 Samwele 18, bokanisa kokesenisa Saulo mpe mwana na ye ya mobali Yonatana (oyo, soki mpo na Dawidi te, akokaki kokanisa alingaki kozala mokonzi ya nsima). Lolenge nini Saulo mpe Yonatana bayanolaki na elonga ya Dawidi? Bokoki koyekola nini uta na boyebi oyo?
Bozwi nini na bizalela mpe misala ya Yonatana oyo ekundolisi bino Yesu Klisto?
“Kosalela makomi” (1 Nefi 19:23) Makomi epesaka mabaku mingi ya koyekola uta na bantina mpe bikela ya bato lokola Dawidi, Yonatana, mpe Saulo. Bokomona ete moko te kati na makomi azali ya kobonga nie. Yango wana ntango bozali kotanga, ndakisa, oyo etali maponi ya bosembo ya Dawidi, bobelema mpo na koyekola lisusu uta na mabunga na ye. Kosalaka bongo ekoki kosalisa biso tomona botau na bisomei mpe “koyekola kozala bato ya bwanya mingi koleka oyo [basusu] bazalaki” (Mormon 9:31).
1 Samwele 24:26
Bolimbisi ezali solo nzela ememaka na kimia mpe libiki.
Na 1 Samwele 24–26, boluka mateya etali lofundo, bolimbisi, mpe bomisosoli. Bokoki lisusu kokanisa kotanga etinda ya Mpaka Mark A. Brag “Christlike Poise [Bomindimi ya Boklisto],” lokola eteni ya boyekoli na bino (Liahona, Sanza ya zomi na moko 2023, 60-63). Lolenge nini Dawidi, Abigaele, mpe basusu balakisaki—to bakweyaki kolakisa—bomindimi ya Boklisto kati na mikapo oyo? Mabaku nini bozali na yango mpo na kolakisa bomindimi ya Boklisto?
Etinda ya Ndeko mwasi Kristen Yee “Beauty for Ashes: The Healing Path of Forgiveness [Kitoko mpo na Putulu: Nzela ya Kobikisa ya Bolimbisi]” (Liahona, Sanza ya zomi na moko 2022, 36–39) ekoki kosalisa bino boyekola 1 Samwele 25. Lolenge nini Abigaele azali lokola Yesu Klisto?
2 Samwele 5:17–25
Nkolo akoki kopesa ngai boyangeli.
Kutu nsima ata Dawidi alongaki Goliata, makambo na ye na Bafilisitia esilaki te. Ntango bozali kotanga 2 Samwele 5:17–25, bokanisa lolenge nini ndakisa ya Dawidi ekoki kosalisa bino kati na mikakatano bokutanaka na yango (botala lisusu 1 Samwele 23:2, 10–11; 30:8; 2 Samwele 2:1). Lolenge nini bozali kopambolama na kosalelaka emoniseli oyo bozwaka.
2 Samwele 7
Nini ezali “ndako” oyo Nkolo alakaki epayi ya Dawidi?
Ntango Dawidi andimaki kotonga ndako, elingi koloba tempelo, mpo na Nkolo (batala 2 Samwele 7:1–3), Nkolo ayanolaki ete mwana mobali ya Dawidi akotonga yango (botala milongo 12–15; botala lisusu 1 Ntango 17:1–15). Nkolo lisusu alobaki ete Ye lisusu akotongela Dawidi “ndako,” kolingaka koloba bofuluki, mpe ete ngwende na ye ekowumela libela na libela (botala 2 Samwele 7:11, 16, 25–29; Nzembo 89:3–4, 35–37). Eleka oyo ekokisamaki kati na Yesu Klisto, Mokonzi na biso ya Seko, oyo azalaki mwana ya Dawidi (botala Matai 1:1; Luka 1:32–33; Yoane 18:33–37).
Mpo na mingi koleka, botala nsango ya sanza oyo na bamagazini ya Liahona mpe Mpo na Bokasi ya Bilenge.
Makanisi mpo na Koteya Bana
1 Samwele 17:20–54
Bondimi na Yesu Klisto ekoki kosalisa ngai nazwa makasi.
-
Bokoki kolinga kosalela“Dawidi mpe Goliata” kati na Masolo ya Kondimana na Kala, 112–16, mpo na kosalisa bana na bino bakoma ya komesana na maye masalemaki kati na 1 Samwele 17:20–54. Nsima bokoki kotika bango babeta lisusu lisolo kosalelaka bililingi to mayemi ya minkoloto oyo ezali na mateya oyo. Botuna bango maye bakanisi Nkolo alingi bango bayekola uta na lisolo oyo.
2:36David and Goliath
-
Bino mpe bana na bino bokoki lisusu kosala molongo ya mwa mikakatano ya mpasi bakoki kokutana na yango na bomoi na bango. Nsima bosalisa bango bazwa makambo Dawidi alobaki oyo ekoki kosalisa na mikakatano oyo (botala 1 Samwele 17:26, 32, 34–37, 45–47). Bokabola lolenge nini Yesu Klisto asalisaki bino na ntango ya mikakatano.
-
Bana na bino bakoki kotambola lokola Dawidi kokendaka kobundisa Goliata ntango bazali koyemba loyembo etali kozala mpiko, lokola “I Will Be Valiant” (Children’s Songbook, 162).
1 Samwele 18:1–4
Baninga malamu bakoki kozala lipamboli uta na Nzambe.
-
Lolenge nini bokoki kosalisa bana na bino bayekola uta na kimoninga ya Yonatana mpe Dawidi? Nzela moko ekozala ya kopesa mwana moko na moko mitema ya papie mibale, moko mpo na kolakisa Dawidi mpe mosusu mpo na kolakisa Yonatana. Nsima botanga elongo mwa biteni ya maloba uta na 1 Samwele 18:1–4 oyo ebeti nsete na bolingo baninga mibale oyo bazalaki koyoka mpo na moko na mosusu. Bana na bino bakoki nsima kokoma to koyema likolo ya mitema ya papie lolenge nini bakoki kolakisa bolingo epayi ya monginga moko.
2 Samwele 5:19, 23
Soki nazali na mposa ya bokambi, nakoki kosenga na Tata na Lola.
-
Na mikapo oyo, Dawidi akomaki mokonzi ya Yisalaele. Ekokaki kosepelisa bana na bino basala lokola kozala mokonzi ya mobali to ya mwasi. Mibeko nini bakosala? Bakokende wapi mpo na lisalisi? Bosalisa bana na bino bamona ete ntango Dawidi asengelaki na lisalisi, “asengaki,” to asambelaki, mpo na biyano. Ndakisa, ntango bozali kotanga 2 Samwele 5:19, 23, bobengisa bana bayoka liloba “asengaki” mpe bakanga maboko na bango ntango bazali koyoka yango. Mpo na nini Dawidi asengelaki na lisalisi ya Nkolo na mosala na ye ya sika?
-
Boloba na moko na mosusu etali bangonga oyo ntango bosambelaki mpo na lisalisi ya Tata na Lola? Bokeseni nini esalaki bosalisama lisalisi na Ye?
2 Samwele 7:16–17
Yesu Klisto azali Mokonzi na ngai ya Seko.
-
Bakonzi oyo totangaka kati na Kondimana na Kala banso bazalaki na mbeba, mpe bokonzi na bango nyonso esukaki. Kasi Yesu Klisto azali Mokonzi abonga nie mpe akokonza libela na libela. Bokoki kosalisa bana na bino bamona yango na kotangaka elongo maye mosakoli Natana alobaki na Mokonzi Dawidi kati na 2 Samwele 7:16–17. Lolenge nini bokonzi ya Dawidi ekokaki kozala na nsuka te? Bosalisa bana na bino bazwa mpe batanga biteni ya makomi oyo eteyi ete Yesu Klisto, mwana ya Dawidi, azali Mokonzi, lokola Luka 1:32–33; Yoane 18:33–37; mpe Emoniseli 19:16. Lolenge nini Yesu akeseni uta na bakonzi ya mabele? Lolenge nini tokumisaka Yesu Klisto lokola Mokonzi na biso ya Seko.
Mpo na mingi koleka, botala nsango ya sanza oyo na magazini Moninga.