“8–14 ni Jiune. ‘Sa Raica na Yalo ko Jiova’: 1 Samuela 8–10; 13; 15–16,” Lako Mai, Mo Muri Au—Me Baleta na iTikotiko kei na Lotu: Veiyalayalati Makawa 2026 (2026)
“8–14 ni Jiune. ‘Sa Raica na Yalo ko Jiova,’” Lako Mai, Mo Muri Au: Veiyalayalati Makawa 2026
Bati ni Uciwai sa Drodro Malua, mai vei Simon Dewey
8–14 ni Jiune: “Sa Raica na Yalo ko Jiova”
1 Samuela 8–10; 13; 15–18
A dau ivakatawa ni asa o Saula. E dina ga ni balavu ka matavinaka, o koya a “ka lailai ga e [matana]” ka kila vakai koya na nona iyau vakamatavuvale (raica na 1 Samuela 9:2–3, 21; 15:17). Ena siga me vakaraitaki kina o koya e matadra na Isireli me nodra tui, a sega ni rairai mai; sa taqaya vakalevu ka “vunitaki koya” (1 Samuela 10:21–22). Ni o raici Saula tiko, o na rairai sega beka ni nanuma ni na liutaki ira na Isireli me ra qaqa vei ira na nodra meca—se ni na qai yaco e muri me dokadoka ka talaidredre vua na Turaga.
A dau ivakatawa ni sipi o Tevita. A sega ni bulitaki vinaka vakayago o koya me vakataki iratou na tuakana e vitu. Ena siga a lako mai kina o Samuela me digitaka e dua na tui vou me baleti Isireli, a sega ni yaga me okati o Tevita ena kedra maliwa na tamata me digitaki, ka sa biu tu ga kina ena were vata kei ira na sipi. Ni o raici Tevita, o na sega beka ni nanuma ni na tu vua na vakabauta kei na yaloqaqa me vakadruka e dua na tuwawa ka yaco me tui qaqa duadua kei Isireli.
Ia na Turaga e dau rai sivita na noda ivakatakilakila, na keda irairai vakayago, na noda tawayaga. Ia, o Koya, “sa raica na yalo” (1 Samuela 16:7). Ka kevaka sara mada ga e sega ni tu donu na yaloda, kevaka eda sa tu vakarau, o Koya ena “saumaka na yalo[da]” (1 Samuela 10:9).
Vakasama eso ni Vuli e Vale kei na Lotu
1 Samuela 8
O Jisu Karisito na noqu Tui.
Na 1 Samuela 8 e tukuna e dua na ka ena veisautaka vakadua na nodra icavacava na Isireli. Me taqomaki ira mai na kedra meca, era a vinakata na Isireli na veika a tu vei ira na wekadra—e dua na tui me lewai ira. Ni o wilika na nodra kerekere kei na nona sauma na Turaga, vakasamataka se o cei o na rai vua me baleta na veitaqomaki kei na veidusimaki. Vakasamataka mada na kena ibalebale mo vakatara na Turaga me “[nomu] tui” (1 Samuela 8:7).
Ena veimacawa mai oqo, o na wilika kina me baleta e vica na tui era a kacivi mera liutaki Isireli. Ni o vulica na veika me baleti ira, vakasamataka na taro e vica oqo:
-
A vakayacori vakacava na ivakasala ni Turaga ena 1 Samuela 8:10–18?
-
A tarai ira vakacava na Luvei Isireli na nodra digidigi me dua na nodra tui vakavuravura?
-
E duidui vakacava o Jisu Karisito mai vei ira na tui e vuravura? Vakasamataka mada na veivakayarayarataki vakavuravura o na gadreva mo kauta tani mai na nomu bula mo laiva kina na Karisito me nomu Tui.
Raica talega na “Marau na Tui Sau!,” Sere ni Lotu, naba. 35.
1 Samuela 9–10; 16:1–13
Na Kalou e dau kacivi ira na tamata ena parofisai mera veiqaravi ena Nona matanitu.
Wilika na sala a digitaki ira kina na tui kei Isireli na Kalou ena 1 Samuel 9–10 kei na 16 (raica vakabibi na 9:15–17; 10:1–12; 16:1–13). Vakasaqara na malanivosa eso ka na vukei iko mo kila na ibalebale ni “kacivi na tamata mai vua na Kalou ena parofisai” ena Lotu ni Turaga nikua (Yavu ni Vakabauta 1:5). O na rairai vakasamataka mo biuti iko ena itutu ni iliuliu ka solia na veikacivi (Samuela), na tamata a kacivi (Saula kei Tevita), kei ira na tamata erau sa kacivi me rau qarava (na Isireli). Na cava o vulica mai na nodrau vosa kei na ivalavala ena wase oqo?
iYaloyalo i Samuela ni lumuti Saula, mai vei P. Mann, © Lifeway Collection/licensed from goodsalt.com
1 Samuela 13:5–14; 15
“Sa vinaka na talairawarawa, ka ca na isoro.”
Ni vakasamataki na kena vaka me dauririko o Saula ena 1 Samuela 10, e ka ni kurabui ni da wilika me baleta na nona “veisaqasaqa” kei na “yalokaukauwa” ni sa yaco me mai tui (1 Samuela 15:23). Na cava o nanuma ni a yaco kina na ka oqo? Ena 1 Samuela 13:5–14, na ivakarau kei na itovo cava so o raica ka vakavuna na nona lutu?
Ena 1 Samuela 15, o na wilika kina e dua na ivakaro mai vua na Turaga ka a sega ni muria o Saula baleta ni nanuma ni tiko e dua na nona inaki vinaka. Mo vuli mai na digidigi dravudravua nei Saula, raica na tikina e 22 ka sosomitaka na vosa “isoro” kei na “uro ni sipi tagane” ena veika e vaka me vinaka ia e sega ni bibi me vaka na vakarorogo kei na talairawarawa vua na Turaga. O sa vakalougatataki vakacava ni o sa vakaliuca na loma ni Turaga ena nomu bula?
1 Samuela 16:6–12
“Sa raica na yalo ko Jiova.”
O sa bau cakava beka e dua na vakatulewa ka yavutaka ena nomu “raica na ka esau” ni dua na ka se tamata, ia o qai kila ga ni o a cala? De dua o a kania beka e dua na ka e sega ni vinaka me vaka na kena irairai. Se e rairai o a vakalewa vakatawadodonu beka e dua.
Ni vaqara tiko o Samuela e dua na tui vou kei Isireli, a vakavulici koya na Turaga ena dua na sala e vinaka cake. Wilika oqo ena 1 Samuela 16:6–7, ka vakasamataka mo vola na sala eso era dau lewai ira kina na tani na tamata ni ra “raica na ka esau.” E rawa ni o raica eso na ivakaraitaki ena itukutuku nei Elder Christophe G. Giraud-Carrier “Oi Keda Na Luvena” (Liaona, Nove. 2023, 114–16). Na cava na kena ibalebale me da “raica na yalo,” me vaka dau cakava na Turaga (1 Samuela 16:7). E rawa talega ni o raica na ivakaraitaki ni ka oqo ena itukutuku nei Elder Giraud-Carrier. De dua e rawa ni o vakasamataka eso tale na gauna a rai sivita kina na irairai esau ni dua na tamata na iVakabula. (Raica, me kena ivakaraitaki, Marika 12:41–44; Luke 5:1–11; 19:1–9; Joni 4:5–30; Mosese 6:31–36.) Na cava o vulica rawa mai na ivakaraitaki eso oqo?
E rawa vakacava mo muria na ivakaraitaki ni iVakabula ena ivakarau o raici ira kina na tani—kei iko? Ena vakilai vakacava ena nomu veimaliwai kei ira na tani na nomu cakava oqo? Vakasamataka mo tukuna vua e dua na ka vinaka o raica e yalona.
Raica talega na Ulisses Soares, “Veitacini Tagane kei na Yalewa vei Karisito,” Liaona, Nove. 2023, 70–73.
Me baleta na vakasama tale eso, raica na ilavelave ni mekasini ni Liaona kei na Me iSakisaki ni iTabagone ni vula oqo.
Vakasama eso ni Nodra Vakatavulici na Gonelalai
1 Samuela 8
O Jisu Karisito na noqu Tui.
-
Ni o wilika na 1 Samuela 8 kei ira na luvemu, vukei ira mera raica na vuna a tukuna kina o Samuela vei ira na Isireli ni vakasama ca me dua nodra tui. Na cava e vinaka cake kina me noda tui o Jisu Karisito? De dua e rawa ni o cakava vata e dua na isalanitui pepa ka veivukevuke ni daramaka ka wasea e dua na ka eda rawa ni cakava me vakaraitaka ni da vinakata me noda Tui o Jisu. (Raica talega na Jeremaia 23:5; Vunau kei na Veiyalayalati 45:59.)
1 Samuela 8:6; 9:15–17; 10:1–24; 16:1–13
O ira era veiqaravi ena Lotu era sa kacivi mai vua na Kalou.
-
Na italanoa ni nona digitaki Saula kei Tevita na Kalou me rau tui, e rawa ni vukei ira na luvemu me kila vakavinaka na sala era dau kacivi kina na tamata mera veiqaravi ena Lotu nikua ena ivakatakila. Mera vakavulici kina ena italanoa oqo, sa rawa mo vola na veika a yaco mai na italanoa ena tikinipepa eso, ka ra qai biuta na luvemu ena kena ituvatuva donu ni o wilika vata na malanivosa ni ivolanikalou (raica talega na “Gonetagane o Tevita” ena iTalanoa eso mai na Veiyalayalati Makawa, 110–11). Oti qai rawa ni o veivosakitaka na veigauna a vakalougatataki iko kina na Kalou ena kaukauwa vakayalo mo vakayacora kina e dua na ilesilesi se veikacivi (raica na 1 Samuela 10:9–10).
1:16Young David
-
Oqo talega e dua beka na gauna vinaka mo vakavulica kina vei ira na luvemu na ikalima ni yavu ni vakabauta. Tukuna vei ira na sala o a ciqoma kina na nomu veikacivi ena Lotu. O kila vakacava ni o a kacivi mai vua na Kalou?
Lumuti Tevita na Parofita o Samuela me Tui kei Isireli mai Peceliema, mai vei Balage Balogh
1 Samuela 16:1–13
Sa raica na yalo ko Jiova.
-
E dua na lesoni vakaraitaki ena rawa ni vukei ira na luvemu mera kila vakavinaka na ivakavuvuli ena 1 Samuela 16:7. Me ivakaraitaki, e rawa ni o vakaraitaka vei ira eso na kakana se dua na ivola, ka sega ni veisotari na kena iolo se waqana kei na lewena e loma. Na cava e vakatura tiko na 1 Samuela 16:7 kei na lesoni vakaraitaki oqo me baleta na ivakarau meda raici keda kina kei ira na tamata tale eso? Lagata e dua na sere e vakabibitaka na ivakavuvuli oqo, me vaka na “Dou Veilomani” (iVolanisere ni Gonelalai,, 74).
Vakayagataka na lesoni vakaraitaki. Ni tiko e dua na ka mera raica ka tara na luvemu me baleta e dua na ivakavuvuli ni kosipeli, era na rawa ni dau nanuma tiko. Me kena ivakaraitaki, ni o wilika vata kei ira na 1 Samuela 16:7 , e rawa ni o laiva mera vukei iko mo kunea na ivakaraitaki ni veivakacalai eso me vakaraitaka na kena dodonu meda tovolea meda raica me vaka e dau cakava na Turaga—ena noda raica “na yalo”—ka sega ni vakatulewa e yavutaki ena noda “raica na ka esau.”
-
O iko kei ira na luvemu e rawa ni wasea na veika o ni sa sotava ka vulica kina na vuna mo “raica na yalo,” ka sega ni “raica na ka esau.” (tikina e 7). E rawa talega ni o ni veivukevuke mo ni tukuna vakai kemuni me baleta na itovo vinaka eso o ni raica ena dui lomamuni.
Me baleta na vakasama tale eso, raica na ilavelave ni mekasini ni iTokani ni vula oqo.