“Ngondu Muinayi 27–Ngondu Muitanu 3. ‘Tshijila kudi Mukalenga: Ekesode 35–40; Lewitiki 1; 4; 16; 19,” Luaku, Undonde—Bua mu Dîku ne mu Ekelezia: Dipungila Dikulukulu 2026 (2026)
“Ngondu Muinayi 27–Ngondu Muitanu 3. ‘Tshijila kudi Mukalenga,’” Luaku, Undonde: Dipungila Dikulukulu 2026
Ntempelo wa Rio de Janeiro mu Brésil
Ngondu Muinayi 27–Ngondu Muitanu 3: “Tshijila kudi Mukalenga”
Ekesode 35–40; Lewitiki 1; 4; 16; 19
Diumbuku mu Ejipitu—nansha muvuadi ne mushinga—kadivua dikumbaja mu kabujima tuipatshila tua Nzambi bua Bana ba Isalele to. Nansha nsombelu muimpa mu bulaba bulaya kavua kipatshila ka ndekelu ka Nzambi buabu. Ebi bivua anu bitupa bia kumpala ku tshivua Nzambi musua bulelela bua bantu benda: Nuikala bantu ba tshijila: bualu bua mema Mukalenga Nzambi wenu ndi wa tshijila (Lewitiki 19:2). Mushindu kayi uvua Nzambi mulongolola bua kuenza bantu benda ba tshijila panyima pa basomba mu bupika bidimu ne bidimu? Wakabelela mukenji bua kuenza muaba wa tshijila mu tshipela—tshitanda. Wakabapesha bipungidi ne mikenji bua kuludika bienzedi biabu ne kushintulula mitshima yabu. Ne wakabelela mukenji bua kuenza milambu ya nyama bua kubalongesha pa mulambu wa bupikudi bua mibi yabu. Bionsu ebi bivua biumvuija kuludika meji, mitshima, ne mioyo biabu kudi Mupandishi. Udi njila mulelela ku tshijila, bua Bena Isalele ne tuetu. Tudi bapitshisha tshikondu kampanda mu bupika bua bubi, ne tudi bonsu babikidibua bua kushiya bubi panyima ne kulonda Yezu Kilisto, uvua mulaya, neâtuenza ba tshijila (Dilongesha ne Bipungidi 60:7).
Bua muenenu wa mukanda wa Lewitiki, tangila “Leviticus” in the Bible Dictionary.
Ngenyi bua Dilonga mu Dîku ne mu Ekelezia
Ekesode 35–40; Lewitiki 19
Mukalenga mmusua bua ngikala wa tshijila.
Ekesode 35–40 udi umvuija madienzeja a Bena Isalele bua kuibaka tshitanda, muvua milulu ya tshijila mua kubambuluisha bua balua bantu ba tshijila. Pawudi ubala shapita eyi, keba bintu bidi Mukalenga mulomba bantu benda bua kuteka mu tshitanda. Tshinyi tshivua bintu ebi mua kuleja? Tshinyi tshidibu bikulomba bua kuenza pa divudija tshijila? Nangananga ela meji pa mushindu udi bintu ebi bikudimuna meji eba kudi Mupandishi. Tabulo bu ewu udi mua kukuambuluisha:
|
Tshintu kayi tshiwudi mupeta? |
Tshinyi tshidi etshi mua kuleja? |
|---|---|
Tshintu kayi tshiwudi mupeta? Buatu bua tshipungidi (Ekesode 37:1–9; 40:20–21) | Tshinyi tshidi etshi mua kuleja? (Tangila Ekesode 25:20–22; Guide to the Scriptures, “Ark of the Covenant”) |
Tshintu kayi tshiwudi mupeta? Tshioshelu tshia ngolo (Ekesode 40:26–27; tangila kabidi Ekesode 30:1, 6–8) | Tshinyi tshidi etshi mua kuleja? (Tangila Buakabuluiba 8:3–4) |
Tshintu kayi tshiwudi mupeta? Tshitekelu tshia kahanza anyi Tshitekelu tshia minda (Ekesode 37:17–24) | Tshinyi tshidi etshi mua kuleja? (Tangila Matayo 5:14–16; Yone 8:12) |
Tshintu kayi tshiwudi mupeta? Tshioshelu tshia dilambula (Ekesode 38:1–7; tangila kabidi Ekesode 27:1; 29:10–14) | Tshinyi tshidi etshi mua kuleja? (Tangila Guide to the Scriptures, “Sacrifice”) |
Tshintu kayi tshiwudi mupeta? Tshiowelu (mbafu) wa mâyi (Ekesode 30:17–21) | Tshinyi tshidi etshi mua kuleja? (Tangila 2 Kulondolola 4:6; Yeshaya 1:16; Yelemiya 33:8) |
Bushuwa, kuikala anu mu miaba ya tshijila kakuena kutuenza ba tshijila. Lewitiki 19 udi umvuija mikenji ivua Mukalenga mufila bua kuambuluisha Bena Isalele bavula mu tshijila. Tshinyi tshiwudi upeta mu mikenji eyi tshidi mua kukuambuluisha bua kukeba tshijila kudi Mukalenga? Tshinyi tshiwudi umvua tshikuluila mu meji bua kuenza bua kutumikila bikola nshindamenu eyi?
Tangila kabidi Henry B. Eyring, “Holiness and the Plan of Happiness,” Liahona, Ngondu wa Dikumi ne Umua 2019, 100–103; “The Tabernacle” (video), Tshisangi tshia Mikanda ya Lumu Luimpa.
The Tabernacle
Enzela misambu ya tshijila. Misambu idi ne bukola bunena bua kubikila bukoki bua Nyuma ne kuibaka ditabuja mu Yezu Kilisto. Mikenji mu misambu idi misangu mikuabu ikolesha dilongesha mu mifundu. Tshilejilu, kuimba musambu bu mudi “Ah, donne-moi, Pere” (Misambu, no. 70) udi mua kukolesha mukenji uvua mulongesha mu Lewitiki 19. Bidi kabidi mua kukuambuluisha bua kuela meji pa tshidibi biumvuija bua kulua bia bungi bu mudi Mupandishi ne kunana meji pa mushindu udiye ukuambuluisha bua kuvula mu tshijila.
Ekesode 35:4–35; 36:1–7
Mukalenga udi undomba bua kuenza milambu ne mutshima mudisuila.
Mu tshidimu panyima pa diumbuka mu Ejipitu, malanda a bana ba Isalele ne Yehowa adi mua kumvuijibua bu makesa. Ne anu, pawudi ubala Ekesode 35:4–35 ne 36:1–7, jandula mushindu uvua Bena Isalele bandamuna ku mukenji wa kuibaka tshitanda. Tshinyi tshiwudi ulonga ku Bena Isalele tshidi mua kukuambuluisha bimpa bua kusadila Mukalenga?
Kena mua kukulomba biamua bia mushinga mukola, nshinga, anyi mitshi bua tshitanda. Tshinyi tshidi Mukalenga mukupesha, ne tshinyi tshidiye ukulomba bua kulambula? Tshikondu kayi tshivua “mutshima weba [mukuenzeja] bua kulua ku mudimu”?
Tangila kabidi Topics and Questions, “Sacrifice,” Tshisangi tshia Mikanda ya Lumu Luimpa.
Bana ba Isalele bakafila milambu bua tshitanda ne “mutshima mudisuila” (Ekesode 35:5). Bimfuanyi kudi Corbert Gauthier, © Lifeway Collection/licensed from goodsalt.com
Ekesode 40:12–14
Milulu ya ntempelo ivua mifidibua pa kala.
Ekesode 40:12–14 udi bituma meji ku milulu ya kala idi kabidi yenjibua matuku etu mu nzubu wa Mukalenga. Etu tudi tunungu tukumbaja tudi mua kukuambuluisha bua kulonga pa mushindu udi milulu ijadika bua Yezu Kilisto.
-
Diowesha: Misambu 51:2; Yehezekele 36:25–27
-
Kuvuadikibua mu bilulu bia ntempelo bia tshijila: Yeshaya 61:10; Matayo 22:11–14; Buakabuluiba 19:7–8
-
Diela manyi: Luka 4:18–19; Bienzedi 10:38
Lewitiki1:1–9; 4; 16
Kupitshila ku mulambu wa Yezu Kilisto, ndi mua kuikala mubuikidibua.
Bia bungi bia ku mukanda wa Lewitiki bidi mua kumueneka bipia-bipia kutudi—milambu ya nyama, mishinga yanganta mashi ne mâyi, ne mikenji ya dilombola mumvuija makesa a moyo. Kadi mishinga eyi ne mikenji eyi ivua bua kulongesha nshindamenu idi mimanyika—dikudimuna mutshima, tshijila, ne Mulambu wa Bupikudi wa Mupandishi. Bua kupeta nshindamenu eyi pawudi ubala Lewitiki 1:1–9; 4; 16, angata ne mushinga nkonku bu eyi:
-
Miaku anyi biambilu kayi bindi mpeta bidi bimvuluija Yezu Kilisto ne mulambu wenda wa bupikudi?
-
Tshinyi tshindi ndonga ku milambu eyi pa mulambu wa Mupandishi?
-
Mushindu kayi undi bu bantu bakenza milambu eyi?
Mukalenga kena kabidi ulomba milambu ya nyama to. Kadi mulambu utshidi ne mushinga udi nshindamenu wa lumu luimpa. Bua kulonga pa mishindu ya mulambu idi Mukalenga ulomba, longa 3 Nefi 9:19–20; Dilongesha ne Bipungidi 64:34. Mushindu kayi uwudi ufila mishindu ya milambu eyi? Tshinyi tshidi Mose 5:7 ukulongesha pa mushindu uwudi ne tshia kumona milambu yeba?
Tangila “Thoughts to Keep in Mind: The Tabernacle and Sacrifice.”
Ngenyi bua Kulongesha Bana
Ekesode 35:20–29; 36:1
Nzambi mumpesha mapa bua kuambuluisha ne mudimu wenda.
-
Ku ndekelu kua tshifundu etshi kudi tshimfuanyi tshia tshitanda tshia mu tshipêla tshia Bena Isalele. Udi mua kusua kutshitangila ne bana beba ne kubebeja bintu bitudi mua kuikala nabi dijinga bua kuibaka tshitanda. Pashisha nudi mua kubala pamua Ekesode 35:20–29 bua kupeta mushindu uvua bintu ebi bifidibua. Mushindu kayi uvua Mukalenga mutubikila bua kufila dikuatshisha dietu ku dîbaka dia bukalenga buenda?
-
Ela meji bua kubala nabu Ekesode 36:1 bua kupeta tshivua Mukelanga mupesha Besalele ne Oholiaba bua kuambuluisha dibaka tshitanda. Udi pashisha mua kuakula ne bana beba pa tshiwudi umvua ne Mukalenga mubapesha bua kuambuluisha kuibaka bukalenga buenda. Mushindu kayi utudi mua kuenza bintu ebi bua kuambuluisha bakuabu?
Ntempelo wa Rome Italie
Ekesode 40:17–34
Ndi mua kumvua dikala dia Mukalenga mu miaba ya tshijila.
-
Ekesode 40:17–34 udi ufila mulongu wa bintu bivua tshitupa tshia tshitanda tshia Bena Isalele. Pamuapa wewa ne bana beba nudi mua kubipeta mu tunungu etu ne mu tshimfuanyi tshia tshitanda ku ndekelu kua tshifundu etshi. Akula pa mushindu udi tshitupa tshionsu tshia tshitanda mua kulongesha pa Mupandishi anyi Tatu wa mu Diûlu. Tshilejilu, buatu bua bujadiki budi mua kutuvuluija mikenji ya Nzambi, tshioshelu tshidi mua kutuvuluija mulambu wa Yezu Kilisto, ne bitungunuka.
-
Miaba kayi ya tshijila itudi nayi lelu idi ituambuluisha bua kudiumvua pabuipi ne Yezu Kilisto? Bu tshitupa tshia muyuki, nudi mua kutangila pamua video “Temples” (Tshisangi tshia Mikanda ya Lumu Luimpa). Nudi kabidi mua kuimba musambu bu mudi “Holy Places” (Tshisangi tshia Mikanda ya Lumu Luimpa). Lejanganayi mushindu unudi nudiumvua pa miaba ya tshijila bu mudi ntempelo.
What Is a Temple?
Lewitiki 1:1–4
Kupitshila ku mulambu wa Yezu Kilisto, ndi mua kuikala mubuikidibua.
-
Milambu ya nyama idi miumvuija mu Dipungila Dikulukulu ivua mienza bua kulongesha bana ba Isalele pa dibuikidila kupitshila ku Yezu Kilisto. Ela meji pa mushindu udi dibala pa milambu eyi mua kuenza tshia momumua bua bana beba. Udi mua kuleja tshimfuanyi tshia Yezu Kilisto mu Getesemane ne pa mutshi mutshiamakana (tangila Gospel Art Book, nos. 56, 57) pawudi ubala ne bana beba Lewitiki 1:1–4. Bambuluisha bua bapeta miaku anyi biambilu bidi bibavuluija bua mulambu wa Yezu Kilisto.
-
Nudi kabidi mua kubala pamua 3 Nefi 9:19–20 bua kupeta tshituvua benzejibua bua kulambula pa mutu pa nyama. Tshinyi tshidibi biumvuija kulambula mutshima mutshibuka ne nyuma munyingalala kudi Mukalenga? Tangila Guide to the Scriptures, “Broken Heart” (Gospel Library) bua diambuluisha dia diandamuna ku lukonku elu.
Bua bia bungi, tangila malu a ngondu ewu a Makazina a Mulunda.