Doctrine and Covenants 2025
Dzifuu 18–24: “Nhyehyɛɛ a Anohoba bata ho’’: Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 89–92


“Dzifuu 18–24: ‘Nhyehyɛɛ a Anohoba Bata ho’: Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 89–92,’’ Bra, Bɛka Mo Do—Dze ma Fie na Asɔr: Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 2025 (2025)

“Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 89–92,’’ Bra, Bɛka Mo Do—Dze Ma Fie na Asɔr: 2025

awarfo  a  wɔabɔ  mu  reyɛ  edziban

Dzifuu 18–24: “Fapem a Anohoba bata ho’’

Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 89–92

Nkɔnhyɛfo Skuul hɔ no, Nkɔnhyɛnyi Joseph Smith kyerɛkyerɛɛ Israel elderfo no fa wɔrekyekyer Nyankopɔn n’ahenman wɔ asaase do ho. Wɔpɛnsampɛnsa sunsum mu nokwar mu, bɔɔ mu bɔ mpaa, kyen kɔm, na wosiesie hɔn ho dɛ wɔbɛkã asɛmpa no. Mbom nna biribi wɔ hɔ a ɔfa dan no mu ho a ndɛ obotum ayɛ dɛ onntwa yie, na nna onntwa yie mma Emma so. Nhyiamu ase no, nna mbanyin no hyew na wɔwe towa, a nna ɔyɛ dza wɔyɛ no dɛm mber no, mbom ɔkekaa ndua famu hɔ no tuntum na ogyaa nkã a ɔyɛ dzen wɔ mframa no mu. Emma nye Joseph kyɛɛ ne haw, na Joseph bisaa Ewuradze. No mbuae no yɛ nyikyerɛ a ɔboree traa wusiw na towa nkekae no. Ɔmaa Ahotseweefo no, na mbasantsen a wɔbɛba no, “nhyehyɛɛ a anohoba bata ho’’—honandua mu apɔwmudzen, “nyansa,’’ na “nyimdzee mu ehutudze kɛsenara’’ ho anohoba horow (Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 89:3, 19).

Hwɛ Saints, 1:166–68 so.

adzesũa  sɛnkyerɛdze

Adwenkyerɛ horow ma Adzesũa wɔ Fie na wɔ Asɔr

Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 89

seminary  sɛnkyerɛdze
Ewuradze dze Enyansasɛm no maa me dze aboa me ma maatse apɔw wɔ honandua na sunsum mu.

Mber a elderfo no a wɔwɔ Nkɔnhyɛfo Skuul no dzii kan tsee dɛ Joseph Smith kenkaan Enyansasɛm no, ntsɛmara” wɔtotoow hɔn mbua na nsiwano a wɔdze towa gu mu we no guu gya no mu’’ (Saints, 1:168). Nna wɔpɛ dɛ wɔkyerɛ hɔn pɛ dɛ wobetsie Ewuradze. Bia fi w’abrabɔ mu no “atow’’ ndzɛmba a Enyansasɛm no bɔ ho kɔkɔ dze tsĩa no egu dada, naaso ebɛnadze bio na ibotum esũa efi nyikyerɛ yi mu? Hwɛ adwenkyerɛ yinom:

  • Dwendwen nyikyerɛ no ho dɛ “nhyehyɛɛ a anohoba bata ho’’ (nyiyimu 3)—nokwar a ɔwɔ hɔ daa a ɔboa wɔ gyinaesi mu. Ebɛn nhyehyɛɛ na ihu a obotum aboa wo gyinaesi horow? Ebɛn nhyira na Ewuradze bɔ ho anohoba? (hwɛ nyiyimu 18–21). Oesi dɛn ahyɛ anohoba horow no mã wɔ w’abrabɔ mu?

  • Ebɛn mfatoho na ehu no wɔ “bɔn na nhyehyɛɛ … nkorɔfo a wosusu bɔn wɔ hɔn akoma mu’’ a ɔfa Enyansasɛm no ho? (nyiyimu 4). Dza ɔkã nyikyerɛ yi ho no, ebɛnadze na Ewuradze dze ama ma ɔaboa wo ma ekwetsir bɔn iyinom anaa ahyɛ do?

  • Ebɛnadze na nyikyerɛ yi kyerɛkyerɛ wo fa Ewuradze ho? Enyansasɛm no si dɛn fa Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 29: 34–35 ho?

  • Ebɛnadze na inya ho nkenyan dɛ yɛ fa hwɛ wo nyimpadua no yie?

Bia na enya akwanhorow dɛ ekyerɛkyerɛ siantsir a edze Enyansasɛm no bɔ bra mu akyerɛ binom—na ibenya akwanhorow beberee ndaamba. Hwɛ mbrɛ ibesi botum dze akwanhorow yinom dze agye Agyenkwa no ho dase, hɛn nyimpadua ne krɔnkrɔnyɛ ho dase, na sunsum mu nokwar binom so ho dase. Epɛ Adwenkyerɛ binom a, hwɛ “Your Body is sacred,’’ For the Strength of Youth: A Guide for Making Choices [Ma Mbabun Enya Ahoɔdzen: Akwankyerɛ ma Nsanmuyi.], 22–29.

San hwɛ 1 Corinthfo 6:19–20; Thomas S. Monson, “Principles and Promises,” Liahona, Ɔberɛfɛw 2016, 78–79; Topics and Questions, “Word of Wisdom,” Gospel Library; “The Word of Wisdom,” wɔ Revelations in Context, 183–91 mu; “Addiction,” “Physical Health,” Life Help, Gospel Library.

4:40

Principles and Promises

Fa fapem nhyehyɛɛ do sũa adze na kyerɛkyerɛ. Kyɛn dɛ yɛbɛkyerɛw ndzɛmba a yɛ na mannyɛ nkorkor no, yebotum afa fapem nhyehyɛɛ do dze hɛn pɛ na gyedzi wɔ Christ mu edzi dwuma. Mfatoho, hwɛ fapem nhyehyɛɛ-nsɛmbisa tse dɛ iyinom a ɔfa Enyansasɛm no ho: Nhyehyɛɛ mu hen dze na obotum dze nkuranhyɛ ama obi a odzi aper dɛ obesie Enyansasɛm no? Fapem hyehyɛɛ mu hen dze na obotum akyekye mo werɛ sɛ mowɔ apɔwmudzen nsɛnhia mpo dɛ medze Enyansasɛm no robɔ bra?

ɔbaa  reyɛ  yoga

Ewuradze pɛ dɛ yɛhwɛ hɛn nyimpadua yie.

Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 90:1–17

President a Odzi Kan na n’Apamfo no kitsa “ahenman no ne nsaafee.’’

Ɔfã 90 mu no, Ewuradze dze nkyerɛkyerɛ mae a ɔfa “somdwuma na president na n’apamfo” no ho (nyiyimu 12) ɔfa Joseph Smith, Sidney Rigdon, na Frederick G. Williams hɔn ho—asɔrmba a wɔyɛ dza sesei yɛfrɛ no President a Odzi Kan na n’Apamfo. Ebɛnadze na isũa fi nyiyimu 1–17 fa President a Odzi Kan na n’Apamfo ho? Hwɛ dɛ ebɔhwehwɛ ndansa yi nsɛm fi President a Odzi Kan na n’Apamfo mu hɔ. Ebɛnadze na wɔyɛ dze “hwɛ toto asɔr yi nye ahenman no mu nsɛnkaa nyina esiado esiado’’? (nyiyimu 16). Ibesi dɛn botum akyerɛ dɛ ɔnnyɛ “adze tootooba’’ mma wo? (nyiyimu 5).

Hwɛ dɛ ebɔtow anaa ebɛkenkan “Come, Listen to a Prophet’s Voice’’ (Asɔr Ndwom, nkanee 21) ne nsɛmfua no anaa ndwom bi so fa nkɔnhyɛfo ho a ɔfa nkyerɛkyerɛ a ɔwɔ nyiyimu yinom ho. President a Odzi Kan na n’Apamfo no hɔn som esi dɛn aboa wo ma ehu Ɔsor Egya na Jesus Christ?

Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 90:24

“Ndzɛmba nyina bɔkɔ do yie ama [me] yieyɛ.”

Dwendwen sũahu horow biara a enya ho a ɔgye Ewuradze n’anohoba a ɔwɔ Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 90:24 ho dase. Hwɛ dɛ ebɛkyerɛw wo sũahu horow na enye busuanyi bi anaa dɔfo bi akyɛ—bia obi a ohia awerɛhyɛmu anaa nkuranhyɛ. Sɛ eda ho rotweɔn nhyira bi a, dwendwen dza ibotum ayɛ dze etsim dɛ nokwafo ber a etweɔn na ehwɛ ma mbrɛ “ndzɛmba nyina bɔkɔ do yie ama [wo] yieyɛ’’ besi bɛba mu.

Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 90:28–31

Nna Vienna Jaques yɛ woana?

Wɔwoo Vienna Jaques wɔ Obiradzi 10, afe 1787, wɔ Massachusetts. Ɔbaa a ɔwɔ gyedzi na nna ɔwɔ sika mapã, Vienna dzii kan hyiaa asɛmpasomafo no wɔ afe 1831 mu. Onyaa sunsum mu dasedzi dɛ hɔn asɛm no yɛ nokwar ekyir no, otuu kwan kehyiaa Nkɔnhyɛnyi no wɔ Kirtland, Ohio, a wonumaa no.

Vienna tsiee Ewuradze n’afotu ma no wɔ Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 90: 28–31. Noho a otui sii hɔ ma Ewuradze, a akyɛdze a oedzi kan ayɛ no wɔ Kirtland ka ho no, baa wɔ mber a nna ɔyɛ dzen yie ma Asɔr no, mber a nna baanodzifo reper dɛ wɔbɔtɔ asaase bea a nna wobesi Kirtland Temple no. Vienna dzii “nokwar, na … ɔannyɛ enyihaw’’ wɔ n’abrabɔ mu na ewiei no otumii “tsena asomdwee mu’’ (nyiyimu 31) wɔ Salt Lake Valley, bea a owui a nna oedzi mfe 96.

Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 91

“Sunsum no na ɔda nokwar edzi.’’

Hɛn nyinara yehyia nsɛm a wokura “ndzɛmba pii … a ɔyɛ nokwar’’ na “ndzɛmba pii … a ɔnnyɛ nokwar’’ (Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 91:1–2). Ebɛn afotu na ihu no wɔ ɔfã 91 a obotum aboa wo ma ehu nokwar no wɔ nsɛm a ihyia no mu? Sunsum no esi dɛn aboa wo ma ehu nokwar efi mfom ho?

Epɛ adwenkyerɛ horow bi aka ho a, hwɛ bosoom yi Liahona na For the Strength of Youth [Ma Mbabun enya Ahoɔdzen] dawurbɔ krataa mu.

mbofra  ɔfã  sɛnkyerɛdze  02

Adwenkyerɛ horow ma Erekyerɛkyerɛ Mbofra

Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 89

Enyansasɛm no boa me ma metse apɔw wɔ nyimpadua na sunsum mu.

  • Ebɛda ɔfã 89 edzi no, bia enye wo mbofra no botum ahwɛ temple no mfonyin anaa wɔatow ndwom a ɔfa honandua mu apɔwmudzen ho, tse dɛ “The Lord Gave Me a Temple” (Children’s Songbook, 153), dze akyerɛkyerɛ dɛ hɛn nyimpadua no tse dɛ temple ma hɛn esunsum. Boa wo mbofra ma wɔnyɛ ɔyɛkyerɛ wɔ akwanhorow a wobotum ahwɛ hɔn nyimpadua yie ho.

  • Wobosũa Ewuradze ne mbrasɛm ho asɛm wɔ Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 89:10–17 mu no, enye wo mbofra no botum adorɔw anaa wɔahwɛ ndzɛmba apapa a yebotum edzi anaa yɛayɛ dze esie hɛn nyimpadua apɔwmudzen ho mfonyin (hwɛ mfonyin na dwumadzi krataafa wɔ nhyehyɛɛ yi n’ewiei). Ebɛnadze na Ewuradze abɔ hɛn ho kɔkɔ dɛ mma yenndzi? Ebɛnadze ntsi na ɔpɛ dɛ yɛhwɛ hɛn nyimpadua no yie?

  • Elder Gary E. Stevenson tuu mbasirmba fo dɛ wondzi kan nyɛ nhyehyɛɛ wɔ dza wɔbɛyɛ ho sɛ wɔdze nsadzen anaa ndurbɔn sɔ hɔn hwɛ a. Ɔkyerɛkyerɛɛ dɛ: “Wobohu dɛ nsɔhwɛ no nntum nhyɛ hɔn do. Nna hom abɔ adwenpɔw dada wɔ dza hom bɛyɛ na dza wɔbɛyɛ ho Hom nnkehia dɛ hom bɔ adwenpɔw mber biara’’ (“Your Priesthood Playbook,” Liahona, Esusow Aketseaba 2019, 48). Wɔabɔ mu akenkan Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 89:4 na Elder Stevesnson n’asɛm ekyir no, enye wo mbofra no mfa apam wɔ mbrɛ wobesi botum esi gyinae sesei—ama hɔn abrabɔ ne nda nyinara—dɛ wɔdze enyansasɛm no bɔbɔ bra. Hom botum mpo edzi ɔyɛkyerɛ agor wɔ mbrɛ sɛ obi, mpo nyɛnko bi, rema hɔn biribi a otsĩa Enyansasɛm no a, wobesi botum ama mbuae. Ewuradze si dɛn hyira hɛn sɛ yesie Enyansasɛm no a? (hwɛ nyiyimu 18–21).

mbofra  ridzi  agor  wɔ  mpoano

Hɛn nyimpadua yɛ akyɛdze fi nyankopɔn hɔ.

Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 90:5

Nyankopɔn ma me nkɔnhyɛfo ma wɔkyerɛ me kwan na wɔbɔ moho ban.

  • Hom botum ahwɛ tsetse nkɔnhyɛfo hɔn mfonyin anaa hom atow ndwom bi tse dɛ “Follow the Prophet’’ (Children’s Songbook, 110–11). Nyankopɔn esi dɛn edua no nkɔnhyɛfo do ehyira Ne mba? Ebɛnadze ntsi na ɔsɛ dɛ yetsie Ewuradze no nkɔnhyɛfo? (hwɛ Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 90:5). Nkyii enye wo mbofra no botum ahwɛ nkɔnhyɛnyi tseasefo no mfonyin na wɔakyɛ ndzɛmba a Ewuradze nam no do akyerɛkyerɛ anaa ɔabɔ hɛn ho kɔkɔ. Yebesi dɛn botum edzi nkɔhyɛnyi no n’ekyir?

Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 91

Sunsum no botum aboa me ma meehu dza ɔyɛ nokwar.

  • Ibotum abɔ ɔfã tsir no tɔw ma Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 91 dze aboa wo mbofra no ma wɔatse siantsir a wɔdze nyikyerɛ yi mae ase. Nkyii wobotum adwendwen mbea mbea ho, tse dɛ ma wɔwɔ media mu, a yehu “ndzɛmba pii … a ɔyɛ nokwar’’ na “ndzɛmba pii … a ɔnnyɛ nokwar’’ (nyiyimu 91:1–2). Ebɛnadze na nyiyimu 4–6 kyerɛkyerɛ hɛn fa Sunsum Krɔnkrɔn no ho? Sunsum Krɔnkrɔn no si dɛn boa hɛn ma yehu dza ɔyɛ nokwar?

Epɛ adwenkyerɛ horow bi aka ho a, hwɛ bosoom yi Nyɛnko dawurbɔ krataa mu.

eduaba

“Ewifua nyina yɛ edziban pa ma nyimpa; dɛmara na wenyin n’eduaba so ye.’’

dwumadzi  krataafa  ma  mbofra