“Hune 16-22: “E Tonoa Ana e te Ariki te Ngākau me tētahi Hinengaro Kōingo”: Whakaakoranga me ngā Kawenata 64–66,” Haere Mai, Whai Mai i Ahau—Mō te Kāinga me te Hāhi: Whakaakoranga me ngā Kawenata 2025 (2025)
“Whakaakoranga me ngā Kawenata 64–66,” Haere Mai, Whai Mai i Ahau—Mō te Kāinga me te Hāhi: 2025
Takiwā o Rēweti, Mītori
Hune 16– 22: “E Tonoa Ana e te Ariki te Ngākau me tētahi Hinengaro Kōingo”
Whakaakoranga me ngā Kawenata 64–66
I roto i te wera kino o te Ākuhata 1831, i te hoki haere ētahi erata ki Katarana i te whenua o Hīona i Mītori. I te wera, i te ngenge ērā tāngata, ā, ka tere huri ngā taumaha hei tautohetohenga. Ko te āhua nei ka roa rawa te wā kia waihangatia ai te pā o Hīona, tētahi pā o te aroha, o te kotahitanga, me te maungārongo.
Waimārie, ehara i te mea me hē kore tātou kia hanga i a Hīona—i Mītori i te tau 1831, i ō tātou ngākau rānei, i ō tātou whānau, me ō tātou wāri i ēnei rā. Heoi, “e tika ana mōu kia muru i ngā hara,” tā te Ariki kī (Whakaakoranga me ngā Kawenata 64:10). E hiahia ana Ia ki te “ngākau me tētahi hinengaro kōingo” (whiti 34). Ā, e hiahia ana Ia kia manawanui, ā, kia ū, nā te mea kua hangaia ake a Hīona ki runga i te tūāpapa o “ngā mea iti,” kua tutuki i te hunga e kore nei e “ngenge i te mahi pai” (whiti 33).
Tirohia anōtia Hunga Tapu, 1:133–34, 136–37.
Ngā Whakaaro mō te Ako i te Kāinga me te Hāhi
Whakaakoranga me ngā Kawenata 64:1–11
“Murua nga hara tētahi i tētahi.”
Me āta whakaaro ki tēnei i a koe e pānui ana i Whakaakoranga me ngā Kawenata 64:1–11:
-
Me huri ō whakaaro ki tētahi taima i muru te Ariki i ō hara. I pēhea koe?
-
Me muru e koe ngā hara o tētahi? He aha e uaua ai te muru i ngā hara o tētahi atu? He aha ngā mea e āwhina nei i a koe kia wikitōria i runga i ēnei uauatanga?
-
He aha ngā mea pono e pā ana ki te murunga hara i Whakaakoranga me ngā Kawenata 64: 1– 1 ko te āhua nei he mea whakahirahira ki a koe? Ki ō whakaaro, he aha te Ariki e whakahau mai ai kia “murua ngā hara o te katoa”?(whiti 10).
Mehemea he uaua ana mōu ki te muru hara, me rangahau pea tā Erata Jeffrey R. Holland karere “The Ministry of Reconciliation” (Liahona, Noema 2018, 77–79) tā Kristin M. Yee karere rānei “Beauty for Ashes: The Healing Path of Forgiveness” (Liahona, Noema 2022, 36–38). He aha ngā akoranga māu e pā ana ki tā te Karaiti hei āwhina ai i a koe kia murua ngā hara?
He huhua ngā wā i roto i ngā nohotahitanga o te whānau ki te muru hara. Me huri ō whakaaro ki ngā mema o tō whānau. Me muru e koe ngā hara o wai? He aha ō tātou “mamaetanga” (whiti 8) ina kore tātou e muru i nga hara o tētahi atu? He aha te hua o te muru i ngā hara ki tō whānau?
Tirohia anōtia Ngā Kaupapa me ngā Pātai, “Forgiveness,” Wharepukapuka Rongopai; “Forgiveness: My Burden Was Made Light” (whitiāhua), Wharepukapuka Rongopai.
Forgiveness: My Burden Was Made Light
Whakaakoranga me ngā Kawenata 64:31-34
E tonoa mai e te Ariki tōku “ngākau me tētahi hinengaro kōingo.”
Kua “ngenge” koe i tētahi wā i te nui o ngā “mahi pai” e ngana ana ki te whakatutuki? Rapua te karere a te Ariki ki a koe i Whakaakoranga me ngā Kawenata 64:31– 34. He aha ngā mea e hiahia ana te Ariki hei mahi māu kia whakaputaina mai ai Tana “mahi nui”?
Me whakaaro ake ki tētahi akoranga ā-ringa e whakatinana ai i te whiti 33—tētahi mea nui kua hangaia nei e te piringa tahitanga o ngā mea iti maha, pērā i te mosaic, i tētahi whare piriki rānei. He aha ngā “mea iti” e taea ai te mahi ia rā, ia rā kia “[whakatakotoria] te tūāpapa” o tā te Atua mahi nui? He aha ētahi o ngā tauira o te “mahi nui” kua homai nei e te Ariki ki a koe?
Whakaakoranga me ngā Kawenata 64:31-34
“Te ngākau me te hinengaro kōingo”
I kī mai a Erata Donald L. Hallstrom i tēnei momo tikanga mō te rerenga “ngākau me tētahi hinengaro kōingo”:
“He tohu te ngākau o te aroha me te ū. Ka meatia e tātou ngā whakahere, ā, e pīkauria ngā pīkaunga mō te hunga e aroha nei tātou, kāore he take kē atu e pērātia ai e tātou. Ki te kore te aroha, ka memeha tā tātou ū. …
“Ko tā te ‘hinengaro kōingo’ e mea ana kei te whakapau kaha tātou, ā, e tiketike ana ngā whakaaro, ā, e rapu ana i te mātauranga a te Atua. E mea ana me whakapau ō tātou oranga ki te rangahau i ngā mea mau tonu. Ko tōna tikanga, me tū tētahi hononga tē taea te wewete i waenganui i te whakarongo ki te kupu a te Atua me te ngohengohe ki a ia” (“The Heart and a Willing Mind,” Ensign, Hune 2011, 31–32).
Whakaakoranga me ngā Kawenata 64:41-43
Ka meinga a Hīona hei “haki ki te iwi.”
Ko te ensign “tētahi haki, tētahi kara rānei e huitahi ai te iwi ki reira i runga i te kotahitanga, i te tuakiritanga rānei” (He Kupu Aratohu ki ngā Karaipiture, “Ensign,” Wharepukapuka Rongopai). Me pēhea a Hīona—te Hāhi rānei a te Ariki—e rite nei ki tētahi ensign ki a koe? Me huri ngā whakaaro ki ēnei momo tauira mō ngā mea kua hāpaingia ake, e rite ana ki te ensign, hei manaaki i te iwi: Tauanga 21:6–9; Matiu 5:14–16; Arami 46:11–20. Rapua ētahi atu huarahi e whakamāramahia a Hīona e te Ariki i Whakaakoranga me ngā Kawenata 64:41– 43.
Tirohia anōtia “Let Zion in Her Beauty Rise,” Hymns, no. 41.
Whakaakoranga me ngā Kawenata 65
Kei te whakarite te kīngitanga o te Atua ki runga i te whenua i te ao mō te hokinga mai a te Kaiwhakaora.
E homai ana e Whakaakoranga me ngā Kawenata 65 tētahi whakamāramatanga mō te mīhana o te Hāhi a te Ariki i ngā rā o muri nei. Tirohia tēnei wāhanga, e rapua ana i ngā whakautu ki ngā pātai pēnei: He aha tā te Ariki e hiahia nei hei whakatutukitanga mā Tana Hāhi i runga i te whenua? He aha Tāna e pai ai mōku hei āwhina atu?
Tirohia anōtia “Prepare Today for the Second Coming” (whitiāhua), ChurchofJesusChrist.org.
Prepare Today for the Second Coming
Whakaakoranga me ngā Kawenata 66
E mōhio ana te Ariki ki ngā whakaaro o tōku ngākau.
Nō muri tata i tana urunga ki te Hāhi, i tonoa e Wiremu E. Makaririni kia whakakitea mai nei e Hōhepa Mete tā te Atua e pai ai mōna. Kāore a Hōhepa i mōhio, engari e rima ngā pātai ā Wiremu mōna ake e manako ana mā te Ariki e whakautu mā roto i a Tana Poropiti. Kāore mātou e mōhio ana he aha ngā pātai a Wiremu, engari i whakahuatia ia i roto i te whakakitenga, nā Whakaakoranga me ngā Kawenata 66 i whakautu nā konā tino “ngata katoa” a Wiremu (“William McLellin’s Five Questions,” i Revelations in Context, 138).
I a koe e pānui ana i wāhanga 66, me whakaaro ake koe ki tā te Ariki i mōhio ai e pā ana ki a Wiremu Makaririni me ngā āwangawanga me ngā hiahia o tōna ngākau. He aha tā te Ariki hei whakaatu atu ki a koe e mōhio ana Ia ki a koe? Mehemea he manaakitanga peteriaka tōu, me rangahau. I a koe e pēnā ana, he aha tā te Wairua Tapu hei āwhina kia mārama ai koe e pā ana ki tā te Atua e pai ai mōu?
Hei whakaaro anō, tirohia tā tēnei marama whakaputanga o te makahīni Liahona me For the Strength of Youth .
Ngā Whakaaro mō te Whakaako Tamariki
Whakaakoranga me ngā Kawenata 64:7-10
E hiahia ana a Ihu Karaiti kia muru au i ngā hara o ngā tāngata katoa.
Taipito: I a koe e whakaako ana i ō tamariki e pā ana ki te whakahau a te Ariki “kia murua ngā hara o te katoa,” ka hiahia pea koe kia tino whakamārama iho ehara i te mea me tuku te tangata ki te whakamamae i a tātou e murua ai ō rātou hara. Me akiaki i a rātou ki te whāki atu ki tētahi pakeke e whakawhirinaki nei rātou mehemea kua whakamamaehia e tētahi, mēnā rānei kua rawekehia e tētahi.
-
Whai muri iho i te pānui i Whakaakoranga me ngā Kawenata 64:10 ki ō tamariki, me kōrero tahi e pā ana ki te tikanga o te muru i ngā hara o tētahi atu. Māu pea ētahi tauira ngāwari e whakahua ake. Tērā pea ka mahi whakaari rātou i ētahi o ēnei tauira hei whakaharatau ki te muru hara.
-
Māu pea e tono atu ki ō tamariki kia whakamahere i te āhua e whakaakona ai tētahi—pērā i tētahi teina—e pā ana ki te muru i ngā hara. Āwhinatia rātou kia rapua ngā rerenga i Whakaakoranga me ngā Kawenata 64:7–10 e whakamahia ai i a rātou e whakaako ana?
-
Waiatahia ngātahitia tētahi waiata mō te muru hara, pērā i “Help Me, Dear Father” (Children’s Songbook, 99). He aha ngā akoranga e puta mai ana e pā ana ki te murunga hara?
Whakaakoranga me ngā Kawenata 64:33
Kua hangaia ake te “mahi nui” a te Atua ki runga i ngā “mea iti.”
-
Māu ētahi mea e hura atu ki ō tamariki, he mea hanga ki ngā mea iti, rite ki tētahi pangawhakaahua, tētahi whāriki rānei. Kātahi ka pānui tahi i Whakaakoranga me ngā Kawenata 64:33. He aha te “mahi nui” a te Atua? He aha ngā “mea iti” e taea ana hei āwhina?
Whakaakoranga me ngā Kawenata 64:34
Ka taea e au te aru i a Ihu ki tōku ngākau me tōku hinengaro.
-
I a koe e pānui ana ki ō tamariki i Whakaakoranga me ngā Kawenata 64:34, māu e pā tō ringa ki tō ngākau me tō māhunga i a koe e pānui ana i te kupu “ngākau” me te kupu “māhunga,” kātahi ka tono ō tamariki kia mahitahi me koe. Me pēhea tātou e tuku i ō tātou ngākau (hiahia) me ō tātou hinengaro (whakaaro) ki te Kaiwhakaora?
Whakakahangia te tauira o Ihu Karaiti. Me whakaaro ake me pēhea tō whakakaha i te tauira a te Kaiwhakaora i a koe e rangahau ana, e whakaako ana rānei. Hei tauira, i a koe e whakaako ana mō Whakaakoranga me ngā Kawenata 64:34, me kōrero tahi me ō tamariki e pā ana ki tā te Kaiwhakaora hei tuku i Tana ngākau (hiahia) me Tana hinengaro (whakaaro) ki Tōna Matua i te Rangi. (Tirohia Teaching in the Savior’s Way, 6.)
Whakaakoranga me ngā Kawenata 66
E mōhio ana te Ariki ko wai au, ā, e aroha ana ki ahau.
-
Āwhinatia āu tamariki kia mārama ai, nā, e rima ngā pātai ā Wiremu Makiririni mō te Ariki. I whiwhi whakautu a Hōhepa Mete ki ēnei pātai ahakoa kīhai i a i mōhio he aha aua pātai a Wiremu. Kōrerohia atu ki ō tamariki e pā ana ki tētahi wā i whakaatu mai te Ariki Tāna e pai ai ki a koe, kātahi ka kōrero mō ngā manaakitanga i ahu mai ai i tō whai i Ana tohutohu. Kātahi ka pānui i Whakaakoranga me ngā Kawenata 66:4 me te tono i ō tamariki kia rapua ngā huarahi e mārama ai ki tā te Ariki e pai ai mō rātou.
Whakaakoranga me ngā Kawenata 65
Māku e āwhina ki te whakarite i te ao ki te whakawhiwhi i a Ihu Karaiti.
-
I ō tamariki e titiro ana ki tētahi pikitia o te Haerenga Tuaruatanga Mai a te Kaiwhakaora, tonoa rātou kia whakamāramahia mai tāna e kite ai, e mōhio ai rānei mō tēnei āhuatanga. Māu anō e tuku kupu, rerenga rānei ki ō tamariki e pā ana ki te Haerenga Tuaruatanga hei rapu mā rātou i Whakaakoranga me ngā Kawenata 65. He aha ngā mea e ako ai tātou i ēnei kupu me ēnei rerenga? He aha tā tātou hei whakarite mō te hokinga mai a te Kaiwhakaora?
Hei whakaaro anō, tirohia tā tēnei marama whakaputanga o te makahīni Friend .