Xninq’ehinkil li Ralankil

Ex was wiitz’in, xoo’osob’tesiik chirab’inkileb’ lix musiq’anb’il na’leb’ li Hermana Runia, li Elder Palmer, ut li Elder Cook. Nasaho’ inch’ool naq ninru chixjultikankil ajwi’ junjunq reheb’ li na’leb’ ak xe’aatinak wi’.

K’a’jo’ xchaq’alil ru li Ralankil. Sa’ xninq’ehinkil lix yo’lajik li qaKolonel, li qach’ool naxjayali li k’a’ru jwal aajel ru sa’ li qayu’am. Li Ralankil naxk’e chiqak’e reetal ut chiqab’antioxinkileb’ li mayej li neke’q’axtesiman sa’ qak’ab’a’.

I.

Li Ralankil nokoreek’asi chixk’oxlankil qib’ chiqib’il qib’. Q’axal wi’chik naqab’antioxi li qajunkab’al. Naqa’ak’ob’resi li qawanjik rik’ineb’ li qanajter amiiw. Nokonumta sa’ xb’eeneb’ li ramleb’ li nokohe’xnajtob’resi chiru li chihab’. Li kristiaan neke’xk’e xsahileb’ xch’ool chirib’ileb’ rib’ chi maak’a’ xxutaaneb’. Nasutq’i li usilank ut li toq’ob’ank. Lix musiq’ li Ralankil naxk’utb’esi li chaab’ilal li wan sa’ li qaam.

Lix q’ixnal ut lix saqenkil li Ralankil, a’an lix saqen li Kristo. Naqil sa’ li loq’laj hu naq li Kolonel a’an “li tzʼaqal saqen li nakutanobʼresink re li junjunq chi winq li nachal saʼ li ruchichʼochʼ.” Chixjunileb’ li neke’xninq’ehi lix yo’lajik li Kristo—chixjunileb’ li neke’xwotz “lix Musiq’ li Ralankil” jo’ naqaye re—wan jun xcha’al li saqen a’an rik’ineb’.

Numenaq mil millon chi kristiaan te’xninq’ehi lix yo’lajik li Jesukristo chiruheb’ li kutankil a’in re Ralankil. Chixjunileb’ sa’ xb’een li ruchich’och’ tento te’xb’aanu a’an. A’ yaal ajwi’ lix na’leb’il li ruchich’och’, li Jesus aj Nazaret a’an jun reheb’ li kristiaan q’axal xninqaleb’ ru wanjenaq xyu’am. A’an xyaalal xna’leb’eb’ li profeet ut eb’ laj tz’iib’ahom utz’u’ujinb’il aatin chiru numenaq waqib’ mil chihab’. A’an xyaalal xna’leb’eb’ li b’ich ut li jalam-uuch jwal xninqaleb’ ru. A’an laj k’utunel li q’axal xnimal ru chiru chixjunil. Ut li q’axal aajel ru, a’an li Kʼajolbʼej Junaj Chiribʼil chiru li Junelik Yuwaʼbʼej. Chiru a’an li junjunq chi xbʼeen aqej taabʼaseʼq, ut li junjunq chi ruʼuj aqʼej tixchʼolobʼ naq a’an aj Yo’ob’tesihom qe ut aj Tojol qix, laj Kolol re ut lix Dios li ruchich’och’ a’in.

“Chiwanq tuqtuukil usilal sa’ ruchich’och’” a’an li esil re li Ralankil. A’an xjolomil na’leb’eb’ laj tz’iib’ahom utz’u’ujinb’il aatin ut laj b’ichanel li ke’xk’eheb’ qe li xchaq’aleb’ ru b’ich re Ralankil. Neke’qara li b’ich li neke’xyaab’asi li na’leb’ a’in.

Najt chaq chiru xchʼochʼilebʼ laj Juda,

Laj ilol xul keʼrabʼi saʼ choxa:

Nimanbʼilaq, nimanbʼilaq,

Nimanbʼilaq xloqʼalil li Dios,

Ut chiwanq tuqtuukilal;

Ut chiwanq tuqtuukilal.

Li aatin a’an, li nab’ichaman rajlal chiru xq’ehil li Ralankil, naxjultika qe naq li xninq’ehinkil ut xb’ichankil resil li Ralankil moko toj ak’ ta. Li esil xpuktesiman chalen chalen ut nawb’il ru. Kijultikaman chiru laj Adan. Kijultikaman chiruheb’ li ralal xk’ajol laj Israel. Kijultikaman chiruheb’ li rajlal xk’ajol li yuwa’b’ej aj Lehi. Chi k’iilasutinb’il, eb’ li profeet ke’xch’olob’ li yaal chirix lix tojb’al rix li maak xb’aan li Jesukristo. Chi k’iilasutinb’il, ke’xyaab’asi lix taqlahom naq tento taqara ut took’anjelaq chiru a’an, ut taqara ut taqil qib’ chiqib’il qib’. A’an kixye ajwi’, “Wi nikineera, teepab’ lin chaq’rab’.” Eb’ li jultikahom a’in, li neke’k’iilasutiman chiru xnumik li hoonal, a’aneb’ li na’leb’ jwal aajeleb’ ru sa’ chixjunil li q’e kutan. A’aneb’ qe laa’o, re qatenq’ankil.

Eb’ li na’leb’ q’axal aajeleb’ ru sa’ li yu’am a’in neke’k’iilasutiman. Ink’a’ nokotitz’ naq naqab’i lix loq’laj k’ab’a’ li qaKolonel. Ink’a’ nokotitz’ naq wankeb’ qik’in li qaraarookil komon. Ink’a’ nokotitz’ naq naqab’i, “Nakatinra.”

Chi jo’kan ut naq li esil li k’iilasutinb’il sa’ li Ralankil maawa’ jun esil tento taajalmanq, a’an b’an jun esil tento taa’ak’ob’resimanq sa’ li qayu’am.

II.

Chalen chaq li qaka’ch’inal, naqanaw naq sa’ li Ralankil li junkab’al ut li amiiw neke’xk’e xmaataneb’ chirib’ileb’ rib’. A’an jun hoonal re rusilankileb’ li ani neke’qara. A’b’an us raj naq sa’ lix musiq’ li Ralankil took’ehoq chiru chixjunileb’ li qas qiitz’in. Sa’ li kutan a’in, naab’aleb’ li qasaaj neke’xik jo’ molam ut tzoleb’aal ut xkomon chi ch’uut re li Iglees re rula’aninkileb’ ut xk’eeb’al xmaataneb’ li ani neke’raj ru jultikaak chiru li Ralankil, li ani wankeb’ sa’ b’anleb’aal, li tz’aptz’ookeb’ sa’ ochoch, ut wankeb’ xkomon chik. Chiruheb’ naab’al li ewu re Ralankil, chaab’il winq ut ixq, li neke’xk’e reetal li ch’a’ajkilal ut rahilal wankeb’ wi’ li na’b’ej yuwa’b’ej neb’a’eb’, neke’xk’ameb’ li b’atz’uul ut li tzakemq ut li kok’ kab’ re naq li kok’al te’reek’a xsahil xch’ooleb’ xb’aan naq k’oxlanb’ileb’ sa’ li eq’la re Ralankil. K’iila mil chi chaab’il winq ut ixq neke’k’anjelak sa’ komonil chiru li Ralankil re xk’eeb’al xtzakemq li taatz’okaaq, xtiqib’ankil li ani pejel lix t’ikr, xk’eeb’al xmuheb’aal li ani maak’a’ li re, rula’aninkileb’ li yaj ut li kanab’anb’ileb’, ut xk’eeb’al sahil ch’oolejil reheb’ li kok’al. Li Dios chi’osob’tesinq reheb’ li uq’ej aj tenq’anel a’in! Chiqatenq’aheb’ chiqajunilo. Eb’ li neke’k’anjelak rik’in rahok ut chi anchal ch’oolej a’aneb’ lix tz’aqal moos li Awa’b’ej re Tuqtuukilal.

III.

K’a’ru naraj naxye naq “taawanq tuqtuukil usilal sa’ ruchich’och’”? “Taara laa was aawiitz’in jo’ naq nakara aawib’ laa’at,” chan li Kolonel. Kixye ajwi’ naq tento “taqara li xikʼ nekeʼilok qe, taqosobʼtesi li nekeʼmajewank qe, taqabʼaanu li us rehebʼ li xikʼ nekeʼilok qe, ut tootijoq choqʼ rehebʼ li nekeʼbʼaanunk maaʼusilal qe ut nekeʼrahobʼtesink qe.”

Sa’ lix yalb’al qaq’e chixyu’aminkil li na’leb’ a’an, li Ralankil a’anaq raj jun hoonal re kuyuk maak, jun hoonal re xk’irtesinkileb’ li toch’olal ut xtuqub’ankileb’ li komonil jorb’ileb’.

Aʼan kixye: “Joʼkan ut, ninye eere, naq tento raj teekuy eemaak cheribʼil eeribʼ; xbʼaan naq ani inkʼaʼ naxkuy xmaak lix komon wan chi jitbʼil chiru li Qaawaʼ; xbʼaan naq nakana rikʼin aʼan li maak qʼaxal nim wiʼchik.

“Laaʼin, li Qaawaʼ, tinkuy xmaak li ani nawaj xkuybʼal xmaak, aʼbʼan saʼ eebʼeen laaʼex tenebʼanbʼil xkuybʼalebʼ xmaak chixjunil li winq.”

Li Ralankil a’an jun hoonal re xwotzb’al chi nim wi’chik li qarahom ut li qamiiwul. “Chiwanq tuqtuukil usilal sa’ ruchich’och’” maawa’ ajwi’ jun esil choq’ reheb’ li ani ak neke’qara, jo’eb’ li qech komonil sa’ li qa’Iglees malaj li qatenamit, li qak’aleb’aal malaj li qasutam, malaj li qech tenamitil. Eb’ li teep re choxa ke’xjultika tuqtuukil usilal reheb’ chixjunil li winq—eb’ li amiiw, eb’ laj jalanil tenamit, jo’eb’ ajwi’ li xik’ neke’ilok qe. Li Ralankil a’an jun hoonal re xjultikankil naq chiqajunilo laa’o ralal xk’ajol jun Yuwa’b’ej sa’ Choxa, li kixtaqla li Junaj Yo’lajenaq chiru re naq chixjunileb’ te’toje’q rix chiru li kamk. Li qaChoxahil Yuwa’ kixyeechi’i ajwi’ li osob’tesink re li kolb’a-ib’ ut li taqenaqil loq’al reheb’ chixjunileb’ li winq a’ yaal jo’ chanru junaj li na’leb’: li paab’aal chirix li Qaawa’ Jesukristo; li jalb’a-k’a’uxlej; li kub’iha’; ut xpaab’ankileb’ li chaq’rab’ ut li k’ojob’anb’il k’anjel re li evangelio.

IV.

Lix Musiq’ li Ralankil naxwaklesi qach’ool chixq’axb’aleb’ ru li ramleb’ ut chixpuktesinkil li tawok-ib’ ut li rahok sa’ xyanqeb’ li kristiaan re chixjunil aatinob’aal, paab’aal, ut tenamit. Maare wanko sa’ jun na’ajej b’ar wi’ lix k’ihaleb’ li kristiaan a’aneb’ komon aj santil paab’anel, jo’ arin Utah, maare wanko b’araq chik b’ar wi’ ka’ch’ino ajwi’, a’b’an tento naq taqatenq’aheb’ chixjunileb’ li ralal ut xrab’in li Dios. Tento taqayeechi’i rahok reheb’ chixjunil chi maak’a’ qab’alaq’, eb’ li qakomon ut eb’ li moko qakomon ta sa’ li qapaab’aal. Tento taqapaab’ li taqlahom kixk’e li Dios reheb’ li ralal xk’ajol laj Israel rik’in xtz’uumal re li profeet aj Moises:

“Meerahob’tesi laj ab’l tenamit li wan sa’ eeyanq, sa’ lee tenamit. Laj ab’l tenamit li wank sa’ eeyanq, cherilaq jo’ junaq lee rech tenamitul. Cheraheb’ jo’ naq nekera eerib’ laa’ex.”

Tento taqak’ut chiruheb’ li qalal qak’ajol naq te’rahoq ut chaab’il te’wanq rik’ineb’ chixjunil li kristiaan. Naraho’ inch’ool naq nawab’i resil xrahileb’ xch’ool li na’b’ej yuwa’b’ej sa’ li qayanq li moko komoneb’ ta sa’ li qapaab’aal xb’aan naq neke’xk’oxla naq eb’ li ralal ut lix rab’in tz’eqtaananb’ileb’ malaj isinb’ileb’ xb’aaneb’ li kok’al ut saaj sa’ li qa’Iglees. Nawoyb’eni naq ink’a’ mas nak’ulman a’in ut naq ink’a’ chik taak’ulmanq. Tento naq toorahoq chi tz’aqal ut aj kuyunelaqo chiruheb’ chixjunil li kristiaan yalaq ta b’ar.

Yaal ajwi’ naq tento taqatz’eqtaana yalaq k’a chi ch’uut li tixpo’resi qab’e malaj li tixq’unob’resi li qapaab’aal ut qaloq’onihom. A’b’an li xtz’eqtaanankil a’an ink’a’ naraj naxye naq te’qatz’eqtaana chixjunileb’ chik li ch’uut. Chi moko taqisi qib’ chiruheb’ li k’iila kristiaan li neke’raj k’anjelak sa’ komonil re xtenq’ankil chixjunileb’ li kristiaan.

Li musiq’ej taqak’ul wi’ li esil naq “taawanq tuqtuukil usilal sa’ ruchich’och’” a’an li musiq’ej re xk’eeb’al qib’ chi k’anjelak chiruheb’ li qas qiitz’in. Li Ralankil naxnima ru lix yo’lajik li ani kixk’e xyu’am choq’ qe chiqajunilo, jo’kan naq chiqajunilo tento taqoksi li Ralankil jo’ jun hoonal re xchaab’ilob’resinkil chan ru nokok’ehok chiruheb’ li qas qiitz’in.

Naq taqab’aanu a’an—naq lix musiq’ li Ralankil re k’ehok naxnujob’resi li qak’oxlahom ut li qab’aanuhom—chiqajunilo yooqo chi tenq’ank sa’ li junelikil k’anjel re xk’eeb’al chi “wank tuqtuukil usilal sa’ ruchich’och’.” Ak xwulak hoonal naq chiqajunilo taqab’aanu a’an, xb’aan naq wulaj wulaj yoo chi nach’ok lix k’ulunik li Qaawa’. Jo’ kixye li Awa’b’ej Russell M. Nelson sa’ li ch’utub’aj-ib’ re octubre, “Toj chal re li k’a’ru mas chaab’il, xb’aan naq li Qaawa’ yoo chixseeb’ankil lix k’anjel. Toj chal re li k’a’ru mas chaab’il, wi naqaq’axtesi li qach’ool ut li qayu’am sa’ ruq’ li Jesukristo,” chan.

Anajwan tinye li aatin natawman sa’ “Li Yo’yookil Kristo: Lix Ch’olob’ahomeb’ li Apostol.” Naxye:

“Naq naqanima lix yo’lajik li Jesukristo wiib’ mil chihab’ chaq anajwan, naqak’e li qach’olob’ahom chirix lix yaalil lix yu’am li maak’a’ xjuntaq’eetankil, ut chirix li wankilal li maak’a’ roso’jik re lix nimal ru mayej re xtojb’al rix li maak. Maajun chik junaq wanjenaq xwankil a’an sa’ xyu’ameb’ chixjunil li ani xe’wan ut li toj te’wanq sa’ li ruchich’och’.”

Naxye ajwi’, “Naqach’olob’ xyaalal chi tiik ru li qaatin naq lix yu’am a’an, li naxe’enk re chixjunil lix wanjikeb’ li winq, moko kitikla ta aran Belen chi moko kiraqe’ sa’ Calvario. A’an li Xb’een Yo’lajenaq chiru li Yuwa’b’ej, a’an li K’ajolb’ej Junaj Chirib’il sa’ li tz’ejwalej, laj Tojol rix li ruchich’och’. …

“Laa’o naqach’olob’ rik’in aatin re tiik ruhil k’a’uxlej naq lix tijonelil a’an ut lix Iglees a’an, ak xe’k’ojob’aak wi’chik sa’ xb’een li ruchich’och’chi kab’lanb’il “sa’ xb’een xxe’ileb’ li apostol ut eb’ li profeet, ut li xnimal ru pek sa’ xxuk a’an li Jesukristo ajwi’.””

Naxye ajwi’, “Naqach’olob’ xyaalal naq sa’ junaq kutan a’an taasutq’iiq chaq sa’ li ruchich’och’. “Toja’ naq taak’utunq lix loq’al li Qaawa’, ut chixjunileb’ li tz’ejwalej te’ril sa’ komonil.”” “A’an taataqlanq jo’ xReyeb’ li rey ut taa’awa’b’ejinq jo’ Qaawa’ reheb’ li qaawa’, ut chixjunqal li xb’een aqej taawiq’laaq ut chixjunqal li ru’uj aq’ej taa’aatinaq re loq’onink chiru.

“Naqak’e qach’olob’ahom, jo’ lix Apostol li tz’aqal k’ojob’anb’ilo, naq li Jesus a’an li Yo’yookil Kristo, li Ralal li Dios, maak’a’ xkamik. A’an li xnimal ru Rey Emmanuel, li k’ojk’o anajwan sa’ lix nim uq’ lix Yuwa’.” “A’an lix saqen, lix yu’am, ut lix yo’onihom li ruchich’och’. Lix b’e A’an, a’an li b’ehil nak’amok sa’ li sahil ch’oolejil sa’ yu’am a’in, ut sa’ li junelik yu’am sa’ ruchich’och’ toj chalel. B’antioxinb’ilaq taxaq re li Dios li maatan li maak’a’ xjuntaq’eetankil li kixk’e chaq; a’ lix choxahil Alal.”

Sa’ xk’ab’a’ li Jesukristo, amen.