Li maatan k’a’jo’ xteram

Sa’ li qojyin a’in, laa’in ajwi’ nin’aatinak rik’in sahil ch’oolejil ut sachb’a-ch’oolej chirix lix yaalalil li Ralankil. Chalen chalen, maak’a’ nak’ulman sa’ ruchich’och’ li jwal nim wi’chik xwankil chiru lix yo’lajik ut lix k’anjel li Jesus aj Nazaret numenaq wiib’ mil chihab’ chaq anajwan. Sa’ li ruchich’och’ anajwan, ajlanb’ileb’ li jar chihab’ rik’in lix yo’lajik li Jesus.

Lix yo’lajik li Qaawa’ nimanb’il chi jalan jalanq paay ru sa’ chixjunil li ruchich’och’, a’b’an wan jun li na’leb’ re Ralankil chanchan naq wan sa’ chixjunil li ruchich’och’.

Li naʼlebʼ aʼin maare kitikla rikʼin li esil wan saʼ Mateo chirixebʼ laj q’e li keʼchal saʼ rokebʼaal iqʼ re xloqʼoninkil li Jesus. Naq keʼchal, keʼxkʼam chaq li maatan k’a’jo’ xteram. Anajwan, jwal k’aynaqo rik’in li k’ehok maatan sa’ li Ralankil.

Li xb’een inmaatan re Ralankil jultik we, a’an jun li rifle re b’atz’uul li naxkut xnaq’ rik’in k’aam, ut jun li patux na’eek’an. A’in tz’aqal sahil ch’oolejil choq’ re jun li ch’ina al. Li patux yal naxsursuri rib’ ut maajo’q’e tixkol raj rib’ xb’aan naq ninseeb’a wib’ chixjayalinkil lin puub’ yal waqib’ centimetro chiru. A’ut li b’atz’uul kijuk’e’, ut jo’ chixjunil li k’a’ru re li ruchich’och’, kixk’e li sahil ch’oolejil yal chi junpaat, ut kisach sa’ inch’ool.

Anajwan, tinye oxib’ li maatan li naru naqak’e chiqajunjunqal sa’ li Ralankil a’in, ut chiru chixjunil li qayu’am, li ink’a’ tixk’am chaq li sahil ch’oolejil yal re junpaat; tixk’am b’an chaq li tz’aqal sahil ch’oolejil ut chi junelik.

Xb’een li maatan, a’an xyeeb’al xnawom qach’ool. Tz’aqal sa’ qaam nayo’la li maatan a’in, ut naq nak’eeman sa’ tiikilal chi anchal qach’ool, naxk’utb’esi tz’aqal li qamusiq’. Chi jwal loq’ wi’chik chiru li oor, li incienso, malaj li mirra, tz’aqal xnawom li qach’ool chirix li Jesukristo jo’ aj Kolol qe ut aj Tojol qix wan tz’aqal sa’ xyi chixjunil li naqaninq’ehi sa’ li Ralankil.

Naq toj ka’ch’ineb’ chaq li qawaqib’ chi kok’al, li xJaki ut laa’in kiqak’oxla sa’ jun q’ojyin naq choq’ re li q’ojyin re junkab’al, ruuchil li tzolok yal taqawotz xnawom qach’ool chiqib’il qib’. Chirix naq kinwotz lix nawom inch’ool, li qarab’in xChelsea, maare wan 16 chihab’ re sa’ li hoonal a’an, kixye chi ninq li rilob’aal, “Yuwa’, maajun wa wab’ihom lix nawom aach’ool!” Sachso inch’ool kikana rik’in li k’a’ru kixye. Sa’ li hoonal a’an laa’in chaq jun awa’b’ej re oqech ut ninnaw naq li xChelsea rab’ihomin chixyeeb’al xnawom inch’ool naab’al sut sa’ jalanq jalanq na’ajej re li iglees ut sa’ li wochoch. A’b’an sa’ li hoonal a’an, a’an kirab’i ut kireek’a lix nawom inch’ool chanchan ta wi’ naq a’an li xb’een sut. A’an kixk’ut chiwu jun li na’leb’ li ink’a’ nasach sa’ inch’ool: li nawom ch’oolej nim xloq’al ut wan wankilal sa’ xwotzb’al chi kok’ aj xsa’.

Xkab’ li maatan, aʼan li kuyuk maak. Relik chi yaal naq chiqajunilo maare xoorahob’tesiik rik’in raatin malaj xb’aanuhom anihaq chik. Ut tz’aqal yaal ajwi’ naq laaʼo xqakʼe saʼ chʼaʼajkilal anihaq chik. Li Jesukristo kixye naq “laaʼin, li Qaawaʼ, tinkuy xmaak li ani nawaj xkuybʼal xmaak, aʼbʼan saʼ eebʼeen laaʼex tenebʼanbʼil xkuybʼalebʼ xmaak chixjunil li winq.” Chirix a’an naxye naq li ani ink’a’ naxkuy xmaak lix komon, q’axal nim wi’chik li maak nakana rik’in a’an.

Naq naqakuyeb’ xmaak li qas qiitz’in chi anchal qach’ool, noko’ach’ab’aak chiru xmay li josq’il, li q’ab’ank, malaj li eeqajunk.

Wan jun li wamiiw aran Sudafrica, laj Sandile Makasi xk’ab’a’. Xk’e inliceens chixseraq’inkil k’a’ru kixk’ul chirix li kuyuk maak. Naq laj Sandile toj maji’ naxket wiib’ chihab’, lix yuwa’, naq wan chaq 28 chihab’ re, kikamsiik xb’aaneb’ laj k’aak’alenel tenamit naq yoo chi awa’b’ejink li apartheid. Moqon laj Sandile kixnaw chan ru naq kikamsiik lix yuwa’. A’in li aatin kixye:

“Sa’ chaq lin saajilal kiweek’a lin josq’il ut li xik’ ilok xb’aan li k’a’ru ke’xb’aanu re lin yuwa’. K’a’ut naq ke’xmaq’ chiqu? Ke’xmaq’ lin yuwa’ ut aj tzolol we, ut ke’xmaq’ li rochb’een lin na’ li narahok ut na’ilok re.

“Naq kinnaw k’a’ru li rahob’tesink ke’xb’aanu re, kiloch li waam ut lin k’a’uxl rik’in nimla xik’ ilok ut josq’il chiruheb’ laj k’aak’alenel tenamit ut eb’ li saqi winq.

“Kiweek’a a’an toj reetal naq kintaw lix evangelio li Jesukristo li k’ojob’anb’il wi’chik. Li evangelio kinxtenq’a chixnawb’al naq tento tinkuy xmaakeb’ laj k’aak’alenel tenamit rik’in li ke’xb’aanu, ut naq ka’ajwi’ chi jo’kan tink’iiq sa’ musiq’ej ut tintaw xsahil inch’ool.

“Us ta xinnaw a’an, jwal ch’a’aj xb’aanunkil, a’b’an kinyal inq’e rik’in li tijok, ut timil timil li Qaawa’ kinxtenq’a chixkuyb’aleb’ xmaak …. Sa’ xna’aj li rahilal, xweek’a xk’ojob’ankil inch’ool; ruuchil li xik’ ilok, kiwan wik’in li rahok; ruuchil li aak’ab’ sa’ li waam ut lin k’a’uxl, kiwan wik’in li saqen ut li tuqtuukilal.”

B’antiox aawe Sandile naq xak’ut chiqu xk’eeb’al li maatan re li kuyuk maak.

Rox li maatan, a’an li rahok chanchan li Kristo Maajun reheb’ li musiq’ejil maatan naxq’ax ru li tz’aqal rahok. Li Jesus kixk’ut chi ch’olch’o ru lix rahom choq’ reheb’ jalan ut a’an kixk’ut chiqu naq taqara qib’ chiqib’il qib’.

Naq naqataaqe lix b’aanuhom li Kolonel rik’in xk’utb’al li qarahom choq’ reheb’ jalan rik’in qaatin ut qab’aanuhom, te’ruuq chireek’ankil lix rahom li Dios.

Yal wiib’ oxib’ chihab’ chaq, xinnaw ru jun li saaj winq aran Washington li kixk’ut a’an chi jwal chaab’il. Eb’ li misioneer ke’xk’e xtzolb’al chiru oxib’ po, ut kixk’ul jun sachb’a-ch’oolejil jalaak sa’ li rilob’aal ut lix yu’am. Sa’ jun q’ojyin naq yoo chi aatinak rik’ineb’ li misioneer sa’ celular, naq ke’xraq li raatin, ke’xye “Nakatqara Michael.” Kixchup lix celular ut kixk’oxla sa’ xch’ool, “Guau. A’in moko k’aynaqin ta rab’inkil. Naru ajwiʼ tinye aʼan rehebʼ jalan.” Kixsik’ xkawilal xch’ool re xyeeb’al re lix na’ naq naxra. Najteb’ b’ayaq xyanq rik’in jalan chik li estado. Naq kixb’oq ut kixye re “Nakatinra at inna’,” lix sumenkil sa’ junpaat a’an “K’a’ru nakak’ul? Ma xe’xye aawe aran sa’ b’anleb’aal naq kamk aawe? Ma tatsutq’iiq wiʼ chik saʼ tzʼalam?” Jo’kan ut, kixch’olob’ chan ru naq kixtaw li evangelio ut chan ru naq kixjal xna’leb’, ut naq kixkanab’ li mayib’k ut li droga ut kixk’uub’ naq taakub’eeq xha’.

Naq nawil laa’in, li seraq’ a’in naxk’utb’esi chi us k’a’ru nak’ulman naq naqeek’a lix rahom li Dios rik’ineb’ jalan. Naq’uno’ li qach’ool ut naqaj xwotzb’al li rahok a’an rik’ineb’ li qas qiitz’in.

Anajwan, sa’ li ewu a’in, naq xoo’ok chi aatinak chirixeb’ li maatan k’a’jo’ xteram xqaye li oor, li incienso, ut li mirra. Xintz’il rix; naru ajwi’ nekeloq’eb’ li maatan a’an sa’ Amazon. A’b’an li jun ch’ol chik xoo’aatinak wi’ maajun wa taataw sa’ junaq k’ayib’aal. Ink’a’ naru xk’ayinkil a’an, a’ut naxk’e xsahil xch’ool aj k’ulul re jo’ ajwi’ aj k’ehol re, chi tz’aqal ut chi junelik.

Jo’kan ut, naq yooqat chixk’oxlankil k’a’ru taak’e chiru li Ralankil a’in, nakatinb’oq re naq:

1. Taawotz lix nawom aach’ool rik’in laa junkab’al ut li ani raarookeb’ aab’aan. Naq nakawotz li loq’laj maatan a’in, lix nawom aach’ool taakawob’resiiq.

2. Taakuy xmaak anihaq li nakaweek’a naq xatxrahob’tesi. Sa’ xk’eeb’al li maatan a’in, laa’at ajwi’ taaweek’a li tuqtuukilal ut li k’iraak.

3. Taatenq’aheb’ jalan chireek’ankil lix rahom li Dios aawik’in. Wi us nakaweek’a, ye rehebʼ naq nakarahebʼ. Naq nakawileb’ jo’ ilb’ileb’ xb’aan li Dios, taanimanq laa rahom choq’ reheb’, ut laa’at ajwi’ taaweek’a lix rahom li Dios.

Anajwan ninye, chenumsi taxaq li Ralankil rik’in nimla sahil ch’oolejil. Ninye lin nawom chirix li Jesus li Kristo. A’an yo’yo. A’an aj Kolol qe, aj Tojol qix. A’an aj Aatinanel chiqix ut li qamiiw. Ninloqoni ru a’an. Ninra a’an. B’antiox re lix maatan choq’ qe chiqajunqal, li moko tooruuq ta xnawb’al xtz’aq, naru k’ulub’ejaqo re xk’ulb’al li maatan q’axal nim chiru chixjunil—a’an li junelik yu’am rik’in li qaChoxahil Yuwa’ aj rahonel.

Sa’ xk’ab’a’ li Jesukristo, amen.