I le 1824, na faatuina ai e
Newell K. Whitney se fale lefulefu i fanua laugatasi o Katelani. Sa faagaoioia le fale lefulefu e lana paaga faipisinisi o
Sini Kilipati se’ia oo ina alu Kilipati i Misuri i le 1831. Na taulamua Whitney i le faagaoioiga o le fale lefulefu seia oo i le 1832, ina ua ia foai atu le fale lefulefu i le Ekalesia. O tupe mai le fale lefulefu sa fesoasoani e totogi ai nonogatupe, faatupe ai le fausiaina o le malumalu o Katelani, ma lolomi ai tusi a le Ekalesia. O se faaaliga na maua i le aso 23 o Aperila, 1834, na toe faafoi atu ai le fale lefulefu ia Whitney o se vaega o lana “mea-tausi” ma o “se faamanuiaga i ona luga ma ana fanau e mulimuli mai ia te ia” (
Mataupu Faavae ma Feagaiga 104:39-40).
Sa taatele fale lefulefu i tuaoi o Amerika. I fale lefulefu, e aoina mai ai lefulefu mai laupapa e susunuina i le nofoaga ma mai i aiga lata ane ona faaliliu lea i potoi, o se ituaiga o masima e faaaoga e gaosi ai le tele o oloa, e aofia ai fasimoli, omea, ma vai pisia. Faafetai i ona aoga eseese, o le potoi sao se oloa taugata lea e faatauina atu i se tau maualuga. O le taunuuga, e toatele le au fefaatauai oloa e pei o Newell K. Whitney sa umia foi ni fale lefulefu.
Faatasi ai ma le toatele o le Au Paia sa taunuu atu i Katelani, o le toatele o tagata sa saili galuega, ma sa avea le Fale Lefulefu a Whitney o se nofoaga na faigaluega ai le toatele o alii talavou. O
Orson Hyde, o se tasi o uluai sui o le Korama a Aposetolo e Toasefululua, sa faigaluega i le Fale Lefulefu a Whitney i le talutalu fou o lona luasefulu tausaga.
O le asō o loo tu ai se faatusa tonu lava o le Fale Lefulefu a Whitney i le nofoaga o le uluai fale lefulefu ma e foliga mai e na o le pau lea o le faataitaiga o se fale lefulefu na toefausia i Amerika i Matu.
O Mea e Faamoemoe i ai
O le fale lefulefu o se vaega o maimoaga taiala e filifili ai e ofoina mai e faifeautalai i
Katelani Faasolopito. O le auala puupuu (0.1 maila) e tau atu i le
ililaupapa ma le Fale Lefulefu a Whitney e fai si malifa ma e folaina i penuili o laupapa. E i ai taimi atonu e luitauina ai le savaliga mo tagata asiasi e tapulaa feoaiga ona o a’a laau, eleele e le laugatasi, ma isi lavelave e ono sulu ai .
Savaliga 360°