2024
Te u Ongoʻi Fēfē ʻa e ʻOfa ʻa e ʻOtuá ʻi he Taimi ʻOku ou Fefaʻuhi ai mo e Loto-Mafasiá?
Nōvema 2024


Te u Ongoʻi Fēfē ʻa e ʻOfa ʻa e ʻOtuá ʻi he Taimi ʻOku ou Fefaʻuhi ai mo e Loto-Mafasiá?

ʻOku ou fefaʻuhi mo e kulukiatamakí, ka ʻi heʻeku ʻiloʻi ʻa e founga ʻoku ʻofeina ai au ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí ʻokú ne ʻomi ʻa e fiefia mo e ʻamanaki lelei kiate au.

talavou ʻoku tangutu pea fofonga mamahi

ʻI heʻeku tupu haké, naʻá ku fakatokangaʻi ʻoku ou aʻusia ʻa e femanakoʻaki ʻa e tangata mo e tangata pe fefine mo e fefiné, ʻa ia naʻe iku ʻi he kamataʻangá ki ha ngaahi fakakaukau kovi fekauʻaki mo au. Naʻe tokoniʻi ʻe he aʻusia ko ʻení mo ha ngaahi faingataʻa lahi ʻi heʻeku moʻuí ʻa ʻeku fefaʻuhi lolotonga mo e kulukiatamakí.

ʻOku ou ʻofa ʻi hoku Fakamoʻuí pea kuó u maʻu maʻu pē ha fakamoʻoni mālohi ki he ongoongolelei ʻo Sīsū Kalaisí, pea ʻoku ou ʻilo ʻoku malava ke maʻu ʻa e nongá, fiefiá, mo e fiemālié ʻi hono moʻui ʻaki ʻa e ongoongoleleí. Ka koeʻuhí ʻoku ou fefaʻuhi mo e moʻui lelei fakaeʻatamaí, ʻe lava ke faingataʻa kiate au ke u ongoʻi ʻa e nonga mo e fiefia kuo talaʻofa maí ʻi he tūkunga kotoa pē.

ʻOku ou tukupā kia Sīsū Kalaisi mo ʻeku ngaahi fuakavá, ka ʻi heʻeku vakai ki heʻeku moʻuí ʻi he tuʻunga ʻo e loto-mafasiá te ne lava ʻo ʻai ʻa e meʻa kotoa pē ke hangē ʻoku siva ʻa e ʻamanakí, pea ʻoku ou faʻa fifili kiate au:

“Te u lava fēfē ʻo ongoʻi ʻa e fiefiá ʻi hono moʻui ʻaki ʻa e ongoongoleleí mo vakai kiate au ʻo hangē ko e ʻafio mai ʻa e Tamai Hēvaní mo e Fakamoʻuí kiate aú?”

Naʻá ku fakakaukau ke u vakai ki he sīpinga ʻa e Fakamoʻuí ki ha ngaahi tali mo ha fakamoʻui.

Ko Hono Fakamuʻomuʻa ʻa e Fakamoʻuí

Lolotonga ʻeku ako ke maʻu ha ngaahi talí, naʻá ku fakakaukau ki he ngaahi taimi ʻi heʻeku moʻuí kuó u ongoʻi ai ʻa e fakapoʻuli ʻo e loto-mafasiá. Naʻá ku fakatokangaʻi ko e manatu mo e moʻui hangē ko e Fakamoʻuí ʻa e tuʻunga malu ʻoku ou pīkitai ki ai ʻi he taimi ʻoku ou faingataʻaʻia taha aí.

Naʻe akoʻi ʻe ʻEletā Kuenitini L. Kuki ʻo e Kōlomu ʻo e Kau ʻAposetolo ʻe Toko Hongofulu Mā Uá: “ʻOku mahino, ʻoku ʻi ai ʻetau Tamai ʻi Hēvani ʻokú Ne ʻafioʻi mo ʻofaʻi fakataautaha kitautolu pea ʻoku mahino lelei kiate Ia hotau faingataʻaʻiá. Ko Hono ʻAlo ko Sīsū Kalaisí ʻa hotau Fakamoʻuí mo e Huhuʻí.”

ʻOku ʻikai ha meʻa te ne ʻomi ha ʻamanaki lelei lahi ange ka ko hono manatuʻi ʻa e Fakamoʻuí pea ʻoku mahino kiate Ia mo e Tamai Hēvaní ʻa e meʻa kotoa pē ʻoku ou fouá. Ko ia ʻi he taimi ʻoku ou ongoʻi loto-mamahi aí, ʻoku ou feinga ke Na hoko ko ʻeku ngaahi fakakaukau ʻuluaki mo fakaʻosí ʻi he ʻaho kotoa pē. ʻOku ou feinga ke fakapapauʻi ʻoku ou fāifeinga ke fetuʻutaki mo Kinaua, tautautefito ʻi he ngaahi taimi faingataʻá.

Fakalaulauloto ki Hono ʻUlungāngá

ʻI he taimi ʻoku ou ako ai ʻa e folofolá, ʻoku ou saiʻia ke laukonga fekauʻaki mo e ʻulungaanga ʻo Kalaisí. ʻOku tokoni ʻeni ke fakaloloto ange hoku vā fetuʻutaki mo Ia mo e Tamai Hēvaní. ʻOku fakamatalaʻi ʻa Kalaisi ʻi he Tohi ʻa Molomoná ko e ʻofa mamamahi (vakai, 3 Nīfai 17:6), poupou (vakai, 2 Nīfai 4:20), pea mo ha maama mo e moʻui moʻoni (vakai, 3 Nīfai 11:11).

Ko e taha ʻo e ngaahi huafa ʻoku ou saiʻia taha ai ʻo e Fakamoʻuí ko e Taukapó. Koeʻuhí ko ʻeku tui kiate Ia mo ʻEne Fakaleleí, te Ne lava ʻo taukapoʻi ʻeku ngāué ki he Tamaí pea tautapa maʻaku (vakai, Molonai 7:28).

ʻOku hokohoko atu hono akoʻi au ʻe he folofolá ki he ʻofa ʻa e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ʻiate aú, pea ʻoku ʻomi ʻe he meʻá ni kiate au ʻa e nonga ʻoku ou fiemaʻu vivili ʻi hoku ngaahi taimi faingataʻa tahá.

Ko Hono ʻIloʻi Hoku Tuʻunga Fakalangí

Naʻe fakamanatu mai ʻe Palesiteni Lāsolo M. Nalesoni ha moʻoni mahuʻinga ʻe tolu fekauʻaki mo kitautolu: ʻuluakí, ko e fānau kitautolu ʻa e ʻOtuá; uá, ko e fānau ʻa kitautolu ʻo e fuakavá; pea tolú, ko e kau ākonga ʻa kitautolu ʻa Sīsū Kalaisi.

Kuo tokoni hono ʻiloʻi ʻa e ngaahi moʻoni ko ʻení ke u maʻu ai hoku tuʻunga ʻi he Siasí mo ongoʻi ʻa e ʻofa haohaoa ʻa e ʻOtuá.

Koeʻuhí ʻoku ou aʻusia ʻa e femanakoʻaki ʻa e tangata mo e tangata pe fefine mo e fefiné, naʻe fuoloa ʻa e ʻikai ke u fakapapauʻi pe te u ʻiloʻi fēfē hoku tuʻunga ʻi he Siasi ʻo Sīsū Kalaisí. ʻOku ʻikai ke u ʻilo ʻa e founga ngāue ʻo ha ngaahi meʻa lahi ʻi heʻeku moʻuí.

Ka neongo ia, ʻoku fakafonu au ʻe he tokanga taha ki hoku tuʻunga fakalangí ʻaki ha nonga lahi. ʻOku fakamanatu mai kiate au ʻa e lahi ʻo hono ʻofaʻi haohaoa au ʻe he Tamai Hēvaní, pea ʻoku liliu ʻe he meʻá ni ʻa e meʻa kotoa pē maʻaku.

Koeʻuhí ko hoku tuʻunga fakalangí, ʻoku ou ʻiloʻi ʻoku ʻikai ke u teitei tuenoa.

Ko Hono Liliu ʻo e Meʻa ʻOku ou Tokanga Taha Ki Aí

ʻOku ou feinga ke ikunaʻi ʻeku loto-mafasiá ʻaki ʻeku feinga ke ʻiloʻi hoku Fakamoʻuí. ʻI he taimi ʻoku ou tokanga taha ai ki Heʻene ʻofá, ʻoku ou maʻu ʻa e fiefia ʻokú Ne talaʻofa mai kiate aú. Neongo ʻoku ʻikai ke maamangia ʻa e ʻaho kotoa pē, ka ʻoku ou kei lava pē ʻo pīkitai fakaʻaho ki Heʻene maama taʻengatá, mo ʻamanaki ʻe lelei ange ʻapongipongi.

Hangē ko ia naʻe toki akoʻi ʻe ʻEletā Tieta F. ʻUkitofa ʻo e Kōlomu ʻo e Kau ʻAposetolo ʻe Toko Hongofulu Mā Uá:

“Kapau te tau fekumi ki he fiefiá—kapau te tau kumi ha ngaahi ʻuhinga ke tau mavava mo muimui fiefia ai ʻi he Fakamoʻuí, te tau maʻu ia.

ʻOku tātātaha ke tau maʻu ha meʻa ʻoku ʻikai ke tau fekumi ki ai.

ʻOkú ke fekumi nai ki he fiefiá?

Kumi, pea te ke ʻilo.”

Te tau lava ʻo fiefia, pea ko e ongoongolelei ʻo Sīsū Kalaisí ʻoku maʻá e tokotaha kotoa pē, neongo kapau ʻoku tau fefaʻuhi mo e loto-mafasiá pe ko ha toe faingataʻa kehe pē. Ko e meʻa ia ʻoku fai ʻe he haʻu kia Kalaisí maʻatautolú. ʻI he taimi ʻoku tau ako ai fekauʻaki mo Ia mo muimui kiate Iá, te tau lava ʻo ongoʻi ʻEne ngaahi talaʻofa ʻo e fiefiá, nongá, mo e fiemālié.

Ko Sīsū Kalaisi ʻa hoku fiefiaʻanga moʻoní, pea te Ne lava foki ʻo hoko ko ho fiefiaʻangá.