Ngā Rauemi
Te Whakahokinga Mai o te Tohungatanga


Te Whakahokinga Mai o te Tohungatanga

Mau tonu tā māua mahi ki te whakamāori, nā i te marama o muri iho (Mei, 1829), i tētahi rā ka haere māua ki roto ki te ngahere ki te inoi me te ui ake ki te Ariki mō te rumakanga, mō te murunga hara, i kitea ai e māua e kōrerotia ana i roto i te whakamāoritanga o ngā papa. I a māua e pērā ana, e inoi ana, e karanga atua ana ki te Ariki, ka puta mai i te rangi i roto i te kapua mārama, he karere e whakapākia ana ōna ringaringa ki runga i a māua, ā whakaritea ana māua i mea:

Te Whakahokinga Mai o te Tohungatanga o Ārona

Ka whiwhia mai a Hohepa Mete rāua ko Oriwa Kautere i te Tohungatanga o Ārona mā te whakapākanga mai o ngā ringaringa mai i a Hone Kai-rumaki i te 15 o Mei i te tau 1829.

“Hei runga i a kōrua e aku hoa pononga, i roto i te ingoa o te Mīhaia, ka whakaūkia e ahau te Tohungatanga o Ārona, kei reira ngā kii o te minitatanga a ngā anahera, me te Rongo-pai o te rīpenatatanga, me te rumakanga hei murunga i ngā hara; ā e kore tēnei e tangohia ake anō i te whenua, kia tāpaea rā anō e ngā tama a Rīwai he patunga tapu ki te Ariki i roto i te tika.”

I mea ia ko te Tohungatanga o Ārona, kāhore he mana mo te whakapākanga o ngā ringaringa mō te hoatutanga o te Wairua Tapu, engari ā muri ake nei e whakaūkia ai ki runga i a māua; ā whakahau ana ia i a māua kia haere kia rumakina, ā hōmai ana ngā tohutohu ki a māua, arā māku e rumaki a Oriwa Kautere, ā hei muri iho māna ahau e rumaki.

Ā rite ana ki tērā tō māua haerenga me te rumakanga. Nāku i rumaki a ia i te tuatahi, ā muri iho ka rumakina ahau e ia,—i ruri iho i tērā ka whakapā iho ahau i ōku ringaringa ki runga i tōna matenga, ā whakaritea ana ia ki te Tohungatanga a Ārona, ā i muri iho ka whakapā iho i ōna ringaringa i runga i a au, ā whakaritea ana ahau ki taua Tohungatanga anō—nō te mea i pērā te whakahaunga ki a māua.

Whakahaerenga o te Hāhi

Ka whakahaerengia te Hāhi o Ihu Karaiti o Te Hunga Tapu o Ngā Rā o Muri Nei i te kāinga o Petera Witimera Pakeke i te 6 o Āperira 1830. E tata ana ki te 60 ngā hunga i mātaki mai i ēnei tāngata e 6 i tutuki nei i ngā āhuatanga o Niu Ioka kia whakatū ai i tēnei roopu karakia hou.

Te karere i puta mai nei ki a māua i tēnei wā me te whakaū te Tohungatanga ki runga i a māua, i mea ko Hone tōna ingoa, ko ia anō tērā e karangatia ana i roto i te Kawenata Hou, ko Hoani Kai-rumaki, e mahi ana ia i raro i te whakahaere a Pita, a Hemi, a Hoani, i a rātou nei e pupuri ana ngā kii tō te Tohungatanga o Merekihereke, ko taua Tohungatanga, i mea ai ia, ā tōna wā ka whakaūkia ki runga i a māua, ā ka karangatia ko ahau te Kaumātua tuatahi o te Hāhi, ā ko ia (a Oriwa Kautere) te tuarua. Nō te tekau mā rua o ngā rā o Mei, 1829 i whakaritea ai māua i raro i ngā ringaringa o tēnei karere, ā rumakina ana.

Hohepa Mete

I reira tonu iho, i a māua e haere ake ana i te wai, i muri i tō māua rumakanga, he nui ngā manaakitanga i puta mai ki a māua i tō māua Matua i te Rangi. Nō te wā tonu i rumakina ai a Oriwa Kautere e ahau, ka tau te Wairua Tapu ki runga i a ia, ā ka tū ake ia, ka poropiti i ngā mea maha tērā e puta wawe. Ā tēnei anō, ina ka oti ahau te rumaki e ia, i a au hoki te wairua o te poropititanga, ā tū ake ana ki runga me te poropiti mō te taha ki te Hāhi, me tēnei whakatupuranga o ngā tamariki a ngā tāngata. Kī tonu māua i te Wairua Tapu, me te hari i roto i te Atua o tō tātou whakaoranga.