Ngā Rauemi
Te Haerenga mai o Moronai


Te Haerenga mai o Moronai

Nā i te ahiahi o te rua tekau mā tahi o Hepetema kua kōrerotia ake rā, i muri i tōku hokinga atu ki tōku moenga i te pō, ka tīmata ahau ki te inoi me te tono atu ki te Atua Kaha Rawa kia murua ōku hara katoa me ngā pōhēhētanga, ā kia hōmai anō he whakakitenga ki a au, kia mōhio ai ahau e pēhea ana taku āhua i tōna aroaro; nō te mea e ranea ana tōku whakapono kia whiwhi anō ki tētahi whakakitenga tapu, i te mea hoki kua whiwhi ahau i tētahi i mua.

Te Putanga mai a Moronai ki a Hohepa Mete

E toru ngā tau whai muri i te Whakakitenga Tuatahi a Hohepa Mete, nā te Atua a Moronai i tuku mai te anahera a Moronai kia tohua a Hohepa i te whakahokinga mai o te Rongo Pai o Ihu Karaiti.

Ā i te mea e pērā ana taku karanga ake ki te Atua, ka kite ahau i tētahi mārama e puta mai ana ki tōku rūma, nāwai ā, ka nui haere te māramatanga o te rūma, ā rite noa ki te poutūmārotanga o te awatea, nā kātahi ka puta mai tētahi tangata ki te taha o tōku moenga, e tū ana i te takiwā, kīhai ōna waewae i tatū ki raro.

Ko tōna kākahu he pūkoru noa iho, he mea mā rawa. Mā atu i ngā mea mā katoa i kite ai ahau i runga i te whenua; ki taku mōhio kāhore he mea o te whenua e taea te mahi kia pēnā te kaha o te mā me te ataahua. E takoto uhi kore ana ōna ringa ki runga ake i ngā pona, me ōna raprapa i runga ake i ngā pona. Tōna kakī me tōna matenga e takoto noa. I kite anō ahau kāhore he kākahu i roto atu o tērā, nō te mea e puare ana, ā taea ana e ahau te kite i tōna uma.

E hara i te mea ko tōna kahu anake i tino mā, engari ko tōna tīnana katoa tino korōria rawa, e kore e taea te kōrero, ā ko tōna mata rite tonu ki te uira. Tino kaha rawa te mārama o te rūma, engari iti iho te mārama e porowhita ana i tōna tīnana. I taku tirohanga atu ki a ia, wehi ana ahau; otirā kīhai i roa kua kore atu te wehi i a au.

Ka karanga ia i a au ki tōku ingoa, ā ka mea mai ki a au, he karere tuku mai ia i te aroaro o te Atua ki a au, ā ko Moronai tōna ingoa; he mahi tā te Atua hei meatanga māku; ā tērā e mōhiotia ai tōku ingoa, he pai he kino i waenganui i ngā iwi katoa, i ngā hapū, i ngā reo, arā mō tērā e kōrerotia paitia ai, e kōrerotia kinotia ai anō hoki i waenganui i ngā iwi katoa.

Ā ka mea mai ia tērā tētahi pukapuka kua huna, he mea tuhi ki runga i ngā papa kōura, kei reira tētahi whakaaturanga mō ngā iwi tuatahi o tēnei tuawhenua, me te pūtake i puta mai ai rātou. Me tana mea mai anō kei reira te raneatanga o te Rongo-pai mau tonu e maua ana i roto, nā te Kai-whakaora i whakapuaki ki ngā iwi onamata.

Kei reira anō hoki ētahi kōhatu e rua, i te mowhiti hiriwa—ā ko ēnei kōhatu i whakamaua ki roto i tētahi ārai uma, i karangatia nei ko te Ūrumi me te Tūmime—i huna tahitia me ngā papa; ā ko te mahi o ēnei kōhatu he matakite i ngā wā onamata; he mea whakarite ēnei nā te Atua hei whakamāori i te pukapuka.

Ā muri iho i te kōrerotanga i ēnei mea ki a au, ka tīmata ia te kōrero i ngā poropititanga o te Kawenata Tahwito. I tīmata i tētahi wāhi o te toru o ngā upoko o Maraki, i kōrerotia anō hoki i te whā, arā te upoko whakamutunga o taua poropititanga anō, otirā i iti nei te rerekē i tā tō tātou Paipera whakahua. Arā i te kōrero o te rārangi tuatahi e whakahuatia nei e tā tātou pukapuka, pēnei kē te kōrero ki a ia.

“Nō te mea, nāna, kei te haere mai te rā ka rite nei tōna wera ki tō te oumu, ā te hunga whakakake katoa, āe, te hunga katoa e mahi ana i te kino, ka wera anō he kakau witi; nō te mea ko rātou e haere mai ana, ka tahu i a rātou, e ai tā te Ariki o ngā Mano, ā kāhore he pakiaka, he manga e mahue ki a rātou.”

Ā i pēnei tana kōrerotanga i te rima o ngā rārangi: “Nāna, ka whakakitea atu e ahau ki a koutou te Tohungatanga mā te ringa o Irāia, te Poropiti, i mua o te taenga mai o te rā nui o te Ariki me te rā whakamataku.”

I kōrerotia anō hoki e ia te rārangi i muri iho, rereke anō: “Ā ka whakatōkia anō hoki e ia ki roto ki ngā ngākau o ngā tamariki te kupu whakaari i meinga ki ngā matua, ā ka tahuri ngā ngākau o ngā tamariki ki ō rātou matua; me i kāhore i pērā, kua whakangaromia rawatia te whenua a tōna taenga mai.”

I tāpiritia ki ēnei, i kōrerotia e ia te tekau mā tahi o ngā upoko o Īhāia, e mea ana kua tata te tutuki. I kōrerotia anō hoki te toru o ngā upoko o ngā Mahi, te rua tekau mā rua me te rua tekau mā toru o ngā rārangi, rite tonu ana ki ērā i roto i te Kawenata Hou. I mea ia ko taua poropiti ko te Karaiti; engari kāhore anō i tae noa mai te rā ina “ko rātou e kore e rongo ki tōna reo ka ākiritia atu ki waho i te iwi”, engari e tata ana te puta mai.

I kōrerotia anō hoki e ia te rua o ngā upoko o Hoera, tīmata i te rua tekau mā waru o ngā rārangi ki te mutunga. I mea anō hoki ia, kāhore anō tēnei kia tutuki noa, engari kua tata tonu. Ā i kōrerotia anō hoki e ia ko te raneatanga o ngā Tauiwi kua tata te puta mai. He maha atu ngā rārangi karipiture i kōrerotia e ia, ā he maha ngā whakamāramatanga e kore e taea te whakahua i konei.

Ā tēnei anō, i mea mai ia ki a au, ina riro mai i a au ngā papa i kōrerotia e ia—nō te mea kāhore i tutuki te wā e riro mai ai—aua e whakaaturia aua mea ki tētahi tangata; me te ārai uma kei reira te Ūrimi me te Tūmime; engari ki te hunga anake e whakahau ai ahau kia whakaaturia ki a rātou; mehemea ka pērā ka whakangaromia ahau. I a ia e kōrero ana ki a au mō ngā papa, ka puta te matakite ki tōku ngākau, ka kite ahau i te wāhi kei reira ngā papa e takoto ana, ā i te tino mārama i mōhio tonu ahau ki te wāhi i tōku taenga atu ki reira.

Ā, i muri iho i tēnei kōrerotanga, ka kite ahau i te mārama i roto i te rūma ka tīmata te whakaiti o te mārama ki te tīnana ōna i kōrero mai nei ki a au, ā mau tonu te pērā, taea noatia te pouritanga anō o te rūma, ko te wāhi anake e porowhita ana i a ia, ā i reira tonu iho ka kite ahau, anō te ara e tūwhra ana ā tae noa atu ki te rangi, nā ka kake ake ia, ā ngaro rawa atu, ā mahue ana te rūma i tōna āhua i mua o te putanga mai o te māramatanga i te rangi.

E takoto whakaaro ana ahau mō runga i tēnei kitenga, me te mīharo nui ki ngā mea i kōrerotia mai ki a au e tēnei karere; ā i roto tonu ahau i ōku whakaaro, kātahi ka kite ahau kua tīmata te mārama haere a tōku rūma, ā i reira tonu iho ka puta mai anō taua karere o te rangi ki te taha o tōku moenga.

Ā ka anga ia, ka kōrero anō i aua mea anō i kōrerotia e ia i tōna taenga tuatahi mai, kore rawa he wāhi iti i rerekē; ā oti ana tērā, ka kōrero mai ia ki a au i ngā whakawākanga nui e puta mai ai ki runga i te whenua, ngā whakangaromanga a te mate kai, a te hoari, me ngā mate urutā; ā ko ēnei whakawākanga whakarihariha ka puta mai ki runga ki te whenua, i roto i tēnei whakatupuranga. I muri i tana kōrerotanga i ēnei mea ka kake anō ia, pērā i tōna i te tuatahi.

Te Nehutanga a Moronai i ngā Papa.

I te tau A.D. 421 nā te poropiti a Moronai ngā papa mō tōna iwi i nehu ki te Puke Komora. Ā muri ake ka hoki hei tangata whakaara ake me te kī atu ki a Hohepa Mete i ngā tuhinga onamata i reira te raneatanga o te Rongo-pai kua hoatu e te Kai-whakaora ki ngā iwi taketake o te tuawhenua o Amerika. Koia tērā te Pukapuka a Moromona.

Ā i reira, nā te taumaha o ēnei whakaaro ki runga i tōku ngākau, i ngāro ake te hia moe i ōku kanohi, ā takoto ana ahau i runga i te mīharo nui whakaharahara ki tāku i kite ai, i rongo ai. Engari, anō te nui o tōku ohorere i te kitenga anō i taua karere anō e tū ana i te taha o tōku moenga, ā rongo ana i a ia e kōrero ana anō i aua mea o te tuatahi; me te tāpiri mai i tētahi whakatūpato ki a au, me te kī mai, tērā a Hātana e whakamātau ki te whakawai i a au, (he mea nā te rawakoretanga o te hapū a tōku pāpa), kia tangohia ngā papa he mea kia whai taonga ai. I mea mai ia kia kaua rawa ahau e pērā, me te mea anō kia kaua rawa tētahi atu whakaaro ina whiwhi au ki ngā papa, ko te whakakorōria anake i te Atua, kia kaua hoki e riro ki tētahi atu take, heoi anō mō te hanganga anake i tōna kīngitanga; ki te pērā e kore rawa e riro i a au aua mea.

I muri i tēnei te toru o ngā putanga mai ka kake anō ia ki te rangi, pērā anō i te tuatahi, ā mahue iho ana ahau kia whakaaroaro mō runga i te āhua rerekē o taua mea i puta mai ki a au; ā i muri tata tonu i te tuatoru o ngā kakenga ake o taua karere o te rangi ka tangi te tīkaokao, ā kite ana ahau e tata mai ana te awatea, nō reira i pau katoa te pō i ō māua kōrerotanga.

Kīhai i roa ka ara ake ahau i tōku moenga, ā ka haere ki ngā mahi o te rā; heoi i te whakamātauranga ki te mahi pērā i ētahi atu wā ka kite ahau kua pau tōku kaha, ā kore rawa e taea e ahau. Ko taku pāpā e mahi tahi ana i a au, ka kite ia i te rerekētanga o tōku āhua, ā ka mea mai ki a au, me hoki ki te kāinga. Nā ka tīmata ahau te hoki ki te whare; otirā i te whakawhititanga atu i te taiepa ki waho o te maara i a māua rā, ka ngaro atu i a au tōku kaha, ā taka ana ahau ki te whenua, ā mō tētahi wā kore ake he mōhiotanga ki tētahi mea.

Ko te mea tuatahi e maharatia ana e ahau he reo e kōrero ana mai ki a au, e karanga ana i tōku ingoa. Ka titro ake ahau, ka kite i taua karere rā anō e tū ana i runga ake o tōku matenga, karapotitia ana e te mārama, pērā anō i mua. Ā ka kōrerotia mai anō e ia ki a au ngā mea katoa i kōrerotia ki a au i te pō, me te whakahau i a au kia haere ki tōku pāpā me te kōrero atu ki a ia i te kitenga me ngā whakahaunga kua whiwhi nei ahau.

I pērā ahau; ka hoki anō ki tōku pāpā i te maara, ā kōrerotia ana ngā mea katoa ki a ia. Nā ka mea mai ia ki a au, nā te Atua tēnā, ā ka kī mai ia ki a au kia haere me te mea i tā te karere i whakahau ai. Ka mahue i a au te maara, ā haere ana ki te wāhi i kōrerotia mai ai e te karere ki a au, kei reira ngā papa e takoto ana; ā i te mārama o te kitenga i puta mai ai ki a au mō tērā, mōhio tonu ahau ki te wāhi i taku taenga atu ki reira.