1 ug 2 Mga Taga-Tesalonica

Ang Tesalonica usa ka alegre nga siyudad nga nagserbisyo isip usa ka sentro sa komunikasyon ug patigayon. Gitukod ang siyudad diha sa usa ka natural nga dunggoanan sa Dagat Aegean. Usa ka dakong dalan [highway] nagsumpay niini ngadto sa ubang mga siyudad. Tungod sa nahimutangan niini, ang Tesalonica usa ka natural nga sukaranan alang sa pagpakaylap sa ebanghelyo diha sa Macedonia ug Gresya.

Si Pablo ug ang iyang mga kauban, si Silvano ug si Timoteo, mitukod sa Simbahan diha sa Tesalonica sayo sa iyang ikaduhang misyonaryo nga panaw. Bisan pa niana, mga lider nga Judeo mipugos ni Pablo ug sa iyang mga kauban sa pagpahawa sa siyudad. Human sa mubong pagpabilin diha sa Atenas, miadto si Pablo sa Corinto, diin siya nag-uban pag-usab ni Silvano ug Timoteo.

Gipadala og balik ni Pablo si Timoteo ngadto sa Tessalonica aron sa pagsusi kon unsa ang kahimtang sa bag-ong mga kinabig. Ang mga sulat ni Pablo ngadto sa mga taga-Tesalonica, ang duha gisulat gikan sa Corinto, mga tubag ngadto sa report ni Timoteo. Ang 1 Mga Taga-Tesalonica gisulat sa mga AD 51 ug posible ang labing una sa mga sulat ni Pablo.

Ang dagkong mga tema sa 1 Mga Taga-Tesalonica mao ang Ikaduhang Pag-anhi ni Jesukristo ug ang kinaiyahan sa Dios nga Kapangulohan. Niini nga sulat, si Pablo nagtanyag usab og pagdayeg ug pagpasidungog alang sa mga Santos nga taga-Tesalonica.

Ang iyang ikaduhang epistola nasulat wala magdugay, sa mga AD 51 o 52. Kini nga sulat gituyo sa paglig-on sa hugot nga pagtuo ug sa pagtunong sa wala pagsinabtanay sa doktrina. Sulod niini, gipanagna usab ni Pablo ang usa ka “pagbiya sa kamatuoran” sa dili pa ang Ikaduhang Pag-anhi sa Ginoo.

Sa Tesalonica, ang pagsukol sa mensahe sa ebanghelyo nagagikan sa masinupakon nga mga Judeo ug mga Hentil. Natiman-an ni Pablo nga sa Filipos siya ug ang iyang mga kauban gipakaulawan. Ang King James Version of the Bible nagpahayag nga sila mitubag sa dili maayong pagtratar pinaagi sa kaisog ug “dakong panagbingkil.” Kini nga hugpong sa mga pulong wala magkahulogan nga si Pablo mabingkilon o malalison sa iyang pagsangyaw. Hinoon, kini nagpasabot nga siya mitudlo sa ebanghelyo diha atubangan sa panagbingkil ug oposisyon. Lain nga hubad sa Biblia nagpahayag, “Apan bisan kami nag-antos na ug gipakaulawan didto sa Filipos, ingon nga inyong nahibaloan, kami adunay kaisog diha sa among Dios sa pagpahayag nganha kaninyo sa ebanghelyo sa Dios bisan pa sa dakong oposisyon.”

Si Pablo wala mobalik sa Tesalonica human siya gipapahawa panahon sa iyang ikaduhang misyonaryo nga panaw. Miingon siya nga wala siya makabalik tungod kay siya “gipugngan” ni Satanas. Wala mohatag si Pablo og mga detalye mahitungod kon giunsa pagpugong [gisalanta] ni Satanas kaniya gikan sa pagbalik ngadto sa Tesalonica. Hinoon, kita nakahibalo nga ang pagpanggukod sa mga Judeo mipugos na ni Pablo sa paghimo og daghang liko-liko sa iyang misyonaryong mga trabaho. Kabahin sa oposisyon ngadto sa mga sulugoon sa Ginoo, nagpasabot si Presidente Howard W. Hunter, “Kanunay nga anaa si Satanas ug mobuhat sa tanan nga siya makahimo sa pagpugong ug pagbabag ug pagpilde.”

Sa panahon ni Pablo, ang sekswal nga mga relasyon nga gawas sa kaminyoon gitugot ug gidawat sa daghan nga mga Hentil. Tungod kay kasagaran sa bag-ong mga miyembro sa Simbahan sa Tesalonica mga Hentil, gibati ni Pablo nga kini gikinahanglan ang paglig-on sa ilang pagsabot sa gipaabot nga kalihokan kalabot sa sekswal nga pamatasan. Gitudloan niya nga sila kinahanglang “managlikay sa panghilawas.” Panghilawas gihubad gikan sa Griyego nga pulong porneia ug kalabot ngadto sa sekswal nga imoralidad. Gisultihan usab ni Pablo ang mga Santos sa pagpugong sa ilang mga lawas ug dili motugyan ngadto sa malaw-ay nga mga pagbati.

Kalabut sa sumbanan alang sa sekswal nga kalihokan, si Elder David A. Bednar namahayag: “Ang Simbahan ni Jesukristo sa mga Santos sa Ulahing mga Adlaw may usa, dili mausab nga sumbanan sa sekswal nga moralidad: ang sobra ka suod [intimate] nga relasyon tali sa lalaki ug babaye angay lamang kon sila minyo sumala sa plano sa Dios. Ang ingon nga relasyon dili lamang usa ka pagkamausisahon nga pagasutaon, kagana nga pagatagbawon, o matang sa paglingaw-lingaw o pasundayag nga paninguhaon sa hinakog nga paagi. … Kita mga tinugyanan nga gipanalanginan og moral nga kabubut-on ug naila sa atong balaanong panulundon isip mga anak sa Dios—ug dili sa atong sekswal nga mga pamatasan, modernong mga kinaiya, o kalibutanon nga mga pilosopiya.”

Dinhi niini nga mga tudling, ug diha sa ubang mga dapit sa Bag-ong Tugon, ang Griyego nga pulong parousia gigamit kalabot ngadto sa Ikaduhang Pag-anhi ni Jesukristo. Diha sa Greco-Romano nga kultura sa panahon ni Pablo, parousia mihulagway sa pag-abot sa usa ka magmamando o ang “gamhanang mga pagpakita sa usa ka dios.” Sama pananglit, ang pag-abot sa usa ka Romano nga emperador ngadto sa usa ka komunidad gipaabot uban sa dugay kaayo nga pagpangandam. Ang paggamit ni Pablo niini nga pulong mitabang kaniya sa paghatag og gibug-aton sa ka-importante sa husto nga pagpangandam alang sa pagbalik ni Jesukristo nganhi sa yuta.

Ang mga pagtulon-an ni Pablo diha sa 1 Mga Taga-Tesalonica 4:13–18 nagpakita nga dihay pipila ka kalibog taliwala sa mga Santos nga taga-Tesalonica mahitungod sa Ikaduhang Pag-anhi ni Kristo. Kini ingon og ang pipila ka mga miyembro sa Simbahan nagdahom nga ang pagbalik sa Ginoo hapit na. Milambo ang mga kabalaka sa dihang kini wala mahitabo dayon.

Sa dayag, ang pipila naguol nga kadtong kinsa bag-ohay nga namatay dili mahimong kabahin sa Ikaduhang Pag-anhi sa Manluluwas. Sila usab adunay kabalaka mahitungod sa unsay mahitabo ngadto sa matinud-anon kinsa namatay sa panahon nga si Jesukristo mibalik.

Gitudlo ni Pablo nga kadto kinsa buhi sa panahon sa pagbalik ni Jesukristo walay “‘bintaha ibabaw’ … niadtong kinsa namatay na, tungod kay sa pagbalik ni Jesus, kadtong kinsa namatay diha sa hugot nga pagtuo mobangon ug mosugat og una ni Kristo. Dayon, sunod niini, kadtong kinsa mga buhi mabalhin ngadto sa pagka-imortal aron sa pagsugat ni Jesus ug silang tanan mag-uban pag-usab (tan-awa sa 1 Mga Taga-Tes. 4:16–17).”

Ang kabalaka sa mga Santos nga taga Tesalonica sa Ikaduhang Pag-anhi sa Ginoo ingon og miawhag sa ikaduhang sulat ni Pablo ngadto kanila. Sa 2 Mga Taga-Tesalonica 2:1–12, mipasabot si Pablo og importanting mga timailhan nga mag-una sa pagbalik sa Manluluwas. Gihisgotan usab niya ang “pagkabagdoy nga pamatasan sa mga Santos kansang katapulan ingon og nahimong resulta sa hunahuna lamang nga pagpaabot sa usa ka nagkaduol na nga Ikaduhang Pag-anhi (tan-awa sa 2 Mga Taga-Tesalonica 3:6–15).”

Gitandi ni Pablo ang Ikaduhang Pag-anhi ni Kristo ngadto sa wala damha nga pag-abot sa usa ka kawatan sa kagabhion. Kini nga kaagid-agid gigamit sa unang panahon ni Jesukristo ug makaplagan usab sa modernong kasulatan. Kini nga kagid-agid naghulagway nga ang Ikaduhang Pag-anhi sa Manluluwas mahimong usa ka kalit ug wala damha nga hitabo alang sa kadaghanan.

Ang mga disipulo ni Jesukristo, kinsa mao ang “mga anak sa kahayag,” makakita sa mga timailhan sa pagbalik sa Ginoo ug dili masorpresa.

Isip kabahin sa iyang tambag kon unsaon sa pag-andam alang sa Ikaduhang Pag-anhi ni Jesukristo, mipasidaan si Pablo sa mga Santos sa “dili pagpalong sa Espiritu.” Pagpalong gihubad gikan sa Gresyanhon nga pulong nga nagkahulogan og pagpalong, pagpugong, o pagsanta. “Ang pagpalong sa Espiritu nagpasabot sa pagsupak sa Iyang impluwensya, sama sa pagsulay sa pagpalong sa kalayo. Usa sa labing importante nga mga lagda sa paglakaw uban sa Dios mao nga kita kinahanglang dili moingon og dili ngadto sa Espiritu sa Dios.”

Ang Gresyanhon nga pulong gihubad isip “prove” diha sa King James Version of the Bible nagkahulogan og sulayi, eksamena, o paniira. Midapit si Pablo sa mga Santos nga taga-Tesalonica sa pagsulay, o “sulayi ang tanang mga butang” sa pag-ila tali sa maayo ug sa dautan ug “sagopa ninyo ang maayo.”

Usa ka eskolar sa Biblia misulat: Ang sugo ni Pablo alang sa mga Santos sa pagpangumosta sa usag usa “uban sa usa ka balaan nga halok” mahimong bation sama sa usa ka komportable ug pamilyar nga timailhan sa pakigdait diha sa iyang karaang kinatibuk-ang kahulogan sa Mediteranya. Apan sa kinatibuk-ang kahulogan sa kultura sa Kasadpang sa Amerika niadtong mga tuig 1800, ang Ginoo midasig ni Joseph Smith sa pagpahiangay niining mando sa Bag-ong Tugon sa “pagpangumosta sa usag usa uban sa usa ka balaan nga pagpangumosta,’ tingali isip usa ka paagi sa paggamit niini nga konsepto ngadto sa Iyang katawhan nga nagpuyo diha sa managlahi nga panahon ug dapit diin ang paghalok wala tan-awa isip usa ka komportable nga paagi sa pagpangamosta sulod sa komunidad sa usa ka simbahan.”

Sama sa iyang una nga sulat ngadto sa mga taga-Tesalonica, gitubag ni Pablo ang mga wala masabti mahitungod sa Ikaduhang Pag-anhi ni Jesukristo. Gipasabot niya nga sa wala pa ang Ikaduhang Pag-anhi ni Kristo aduna “unay pagsupil.” “Pagsupil” maoy usa ka hubad sa pulong nga Gresyanhon apostasia, usa ka pulong mga mahimo usab nga magkahulogan og “rebelyon” o “pag-alsa batok sa pangulo.” Si Paul namulong sa usa ka nikaylap, tinuyo nga pakig-away batok sa ebanghelyo sa Ginoo ug sa Iyang Simbahan.

Si Presidente Russell M. Nelson mitudlo:

“Sa wala pa ang Iyang Pagkalansang sa Krus, si Ginoong Jesukristo mi-establisar sa Iyang Simbahan. Naglakip kini sa apostoles, mga propeta, mga seventy, mga magtutudlo, ug uban pa. Ug ang Agalon mipadala sa Iyang mga disipulo ngadto sa kalibotan aron sa pagsangyaw sa Iyang ebanghelyo.

“Sa wala madugay ang Simbahan nga gi-establisar sa Ginoo nasugamak ngadto sa espirituhanong pagkadaut. Ang Iyang mga pagtulun-an gibag-o; ang Iyang mga ordinansa giusab. Ang Dakong Apostasiya miabut sama sa gitagna ni Pablo, kinsa nasayud nga ang Ginoo dili moanhi pag-usab ‘hangtud nga mahitabo una ang pagsupil’(2 Mga Taga-Tesalonica 2:3).

Kining Dakong Apostasiya misunod sa sumbanan nga mitapos sa kada usa sa miaging dispensasyon. Ang pinakauna mao ang panahon ni Adan. Dayon miabut ang mga dispensasyon nila ni Enoch, Noe, Abraham, Moises, ug uban pa. Ang kada propeta adunay balaang mando sa pagtudlo sa kabalaan ug sa doktrina ni Ginoong Jesukristo. Sa kada panahon kini nga mga pagtulun-an gitumong aron sa pagtabang sa mga tawo. Apan ang ilang pagkadili masulundon miresulta sa apostasiya. Sa ingon, ang tanang miaging mga dispensasyon nalimitahan sa panahon ug dapit. Nalimitahan sila sa panahon tungod kay ang kada usa natapos sa apostasiya. Nalimitahan sila sa dapit sa gamay ra nga bahin sa planetang earth.

“Sa ingon ang usa ka hingpit nga pagpahiuli gikinahanglan. Ang Dios Amahan ug si Jesukristo mitawag ni Propeta Joseph Smith nga mahimong propeta niini nga dispensasyon. Ang tanang balaan nga gahom sa miaging mga dispensasyon gikinahanglang ipahiuli pinaagi kaniya. Kini nga dispensasyon sa kahingpitan sa panahon dili malimitahan sa panahon o sa dapit. Dili kini matapos sa apostasiya, ug mopuno kini sa kalibutan.”

Ang Hubad ni Joseph Smith nagtin-aw nga si Pablo nagpasabot ngadto ni Satanas niini nga mga bersikulo. Ang pulong pagalaglagon nagagikan sa Latin perdere, nangahulogan og “pagkaguba.” Kini usa ka titulo nga gihatag ngadto ni Lucifer sa dihang siya gisalikway sa presensya sa Dios sa panahon sa kinabuhi nga wala pa dinhi sa yuta. Tanan niadto kinsa misunod ni Satanas ug mirebelde batok sa Dios didto sa kinabuhi nga wala pa dinhi sa yuta gisalikway ug nahimong mga anak nga pagalaglagon. Gihulagway usab ni Pablo ang “tawo sa kalapasan” isip usa ka tawo kinsa “magasupak ug magapahitaas sa iyang kaugalingon batok sa tanang ginatawag og Dios.”

Mipasidaan si Pablo nga kadto kinsa sa tinuyo modumili sa pagdawat sa kamatuoran ug mopalayo niini mosinati og usa ka kusog o gamhanang pagkahisalaag. Kon walay Espiritu Santo, motuo sila og bakak. Si propeta Alma mihulagway kon sa unsang paagi ang usa ka tawo makawagtang sa kahayag sa pagsabot: “Siya nga mopatig-a sa iyang kasingkasing, ang mao modawat sa gamay nga bahin sa pulong; ug siya nga dili mopatig-a sa iyang kasingkasing, ngadto kaniya ihatag ang dako nga bahin sa pulong, hangtud kini ihatag ngadto kaniya aron mahibalo sa mga misteryo sa Dios hangtud siya masayud kanila sa hingpit. Ug sila nga mopatig-a sa ilang mga kasingkasing, ngadto kanila ihatag ang gamay nga bahin sa pulong hangtud sila wala nay masayran mahitungod sa iyang mga misteryo.”

• Russell M. Nelson, “Ang Umaabot sa Simbahan: Pag-andam sa Kalibotan alang sa Ikaduhang Pag-anhi sa Manluluwas,” Liahona, Abr. 2020, 12–17

• Neil L. Andersen, “Paanhia ang Imong Gingharian,” Liahona, Mayo 2015, 119–23

• Mga Hilisgotan ug mga Pangutana, “Second Coming of Jesus Christ [Ikaduhang Pag-anhi ni Jesukristo],” Gospel Library

• Mga Hilisgotan ug mga Pangutana, “Apostasy,” Gospel Library