“Nehemaia: ‘ʻOku Ou Fai ʻa e Ngāue ʻOku Lahi, ko ia ʻOku ʻIkai Te u Faʻa ʻAlu Hifo,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí (2026)
“Nehemaia: ‘ʻOku Ou Fai ʻa e Ngāue ʻOku Lahi, ko ia ʻOku ʻIkai Te u Faʻa ʻAlu Hifo,’” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako Seminelí
ʻĒsela 1; 3–7; Nehemaia 2; 4–6; 8: Lēsoni 93
Nehemaia
“ʻOku Ou Fai ʻa e Ngāue ʻOku Lahi, ko ia ʻOku ʻIkai Te u Faʻa ʻAlu Hifo”
Naʻe ueʻi fakalaumālie ʻe he ʻOtuá ʻa Nehemaia ke maluʻi hono kakaí ʻaki hono toe langa e ngaahi ʻā takatakai ʻi Selusalemá. Naʻe pau ke ikunaʻi ʻe he kakai ʻo Nehemaiá ʻa e ngaahi fakamanamana mo e fakahohaʻa hokohokó ke fakahoko ʻa e ngāué ni. Kuo foaki mai foki kiate kitautolu ha ngāue mahuʻinga mei he ʻOtuá, pea te tau ala fehangahangai foki mo ha ngaahi faingataʻa ʻi hono fakahoko iá. ʻOku fakataumuʻa ʻa e lēsoni ko ʻení ke poupouʻi e kau akó ke nau tokanga taha ki he ngāue kuo tuku ange ʻe he Tamai Hēvaní ke nau faí.
Teuteu ʻa e tokotaha akó: Fakaafeʻi e kau akó ke nau omi ki he kalasí mo ha lisi ʻo e meʻa ʻe tolu ʻoku nau ongoʻi ʻoku finangalo ʻa e Tamai Hēvaní ke nau tokanga taha ki aí: ko e meʻa ʻe taha ki he uiké ni, taha ki he ngaahi taʻu siʻi ka hoko maí, pea taha ki ʻamui ange ʻi he moʻuí. Te ke lava ʻo fokotuʻu ange ki he kau ako kuo ʻosi maʻu honau tāpuaki fakapēteliaké ke nau toe lau ia kimuʻa pea toki faʻu ʻenau lisí.
Ngaahi ʻEkitivitī Ako ʻOku Ala Fakahokó
Fakahohaʻa
Fakakaukau ke kamata e kalasí ʻaki hano tokoniʻi e kau akó ke nau ʻiloʻi e ngaahi meʻa te ne lava ʻo tohoakiʻi ʻenau tokangá mei hono fai e ngāue ʻa e ʻOtuá. Ke fai ʻení, te ke lava ʻo huluʻi ʻa e foʻi vitiō “Doing What Matters Most” (1:42), ʻoku maʻu ʻi he ChurchofJesusChrist.org. Pe ko hoʻo vahevahe ʻa e fakamatala ʻi he palakalafi ko ʻení pea fakaʻaliʻali ʻa e fakamatala ʻi lalo meia Palesiteni Tieta F. ʻUkitofá, ʻi heʻene kei ʻi he Kau Palesitenisī ʻUluakí.
ʻI he ngaahi taʻu kuo hilí, ʻi he teuteu ʻa e kau pailaté ke fakatūʻuta ha vakapuná, naʻe ʻikai lava ha kiʻi maama ʻi he loki fakaʻulí ʻo ulo. Naʻe fuʻu tokanga ʻaupito ʻa e kau kauvaká ki he kiʻi foʻi ʻuhilá ʻo ʻikai ke nau fakatokangaʻi naʻe hifo ʻa e vakapuná ʻo tō ʻi ha anovai. Naʻe pā e vakapuná ʻo mate ai ha kakai ʻe toko 100 tupu.
Naʻe akoʻi ai ʻe Palesiteni Tieta F. ʻUkitofa, ʻi heʻene kei ʻi he Kau Palesitenisī ʻUluakí, ha lēsoni mahuʻinga mei he meʻa fakamamahi ko ʻení:
Naʻe fakaʻofoʻofa ʻaupito pē ʻa e tafaʻaki fakamīsini ia ʻo e vaká. Naʻe ngāue lelei ʻa e meʻa kotoa pē—tukukehe pē ha meʻa ʻe taha: ko ha foʻi ʻuhila ʻe taha naʻe pā. Naʻe hanga ʻe he kiʻi foʻi ʻuhila ko iá—ʻa ia ʻoku sēniti nai ʻe 20 hono mahuʻingá—ʻo kamataʻi ha ngaahi meʻa lalahi ne iku ke mole fakamamahi ai ha moʻui ʻa ha kakai ʻe toko 100 tupu.
Ko hono moʻoní, naʻe ʻikai ko e foʻi ʻuhilá naʻá ne fakatupu ʻa e fakatuʻutāmakí; naʻe hoko ia he naʻe tukutaha e tokanga ʻa e kau ngāué ia ʻi ha meʻa naʻe ʻikai fuʻu mahuʻinga he taimi ko iá, kae ngalo ʻiate kinautolu ʻa e meʻa mahuʻinga tahá.
ʻOku ʻikai ko e kau pailaté pē ʻoku nau faʻa fakahehema ke tukutaha ʻenau tokangá ʻi he ngaahi meʻa ʻoku ʻikai mahuʻingá. ʻOku tau ʻi ha tuʻunga fakatuʻutāmaki kotoa pē. (“We Are Doing a Great Work and Cannot Come Down,” Liahona, May 2009, 59)
Fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe ʻenau fakakaukau ki he founga ʻe lava ke fakaʻaongaʻi ai e pōpoaki ʻa Palesiteni ʻUkitofá kiate kitautolu ko e kau ākonga ʻa Sīsū Kalaisí.
Hili iá pea te ke lava ʻo fakaʻaliʻali ʻa e fakamatala ko ʻení pea kole ki he kau akó ke nau lau fakalongolongo ia. Poupouʻi kinautolu ke kole ki he Tamai Hēvaní ke tataki kinautolu ʻo fakafou ʻi he Laumālié ke mahino kiate kinautolu e founga ʻoku kaunga fakataautaha ai ʻa e pōpoakí ni kiate kinautolú. ʻE lava ke nau lekooti ʻenau ngaahi fakakaukaú ʻi heʻenau tohinoa akó.
Naʻe hoko atu ʻa Palesiteni ʻUkitofa ʻo pehē:
Ki‘i tuʻu siʻi hifo angé ʻo vakavakaiʻi e feituʻu ʻoku ʻi ai hoʻo fakakaukaú mo ho lotó. ‘Okú ke tokanga taha nai ki he ngaahi meʻa ʻoku mahuʻinga tahá? Mahalo ʻe maʻu ha ʻilo ki ai mei he founga ʻoku fakaʻaongaʻi ki ai ho taimi fakalaulaulotó. Ko e fē nai e feituʻu ʻoku tuku ki ai hoʻo fakakaukaú he taimi kuo fakakakato ai e ngaahi fiemaʻú he taimi totonú? ʻOku tukutaha nai hoʻomou fakakaukaú mo e lotó ʻi he ngaahi meʻa muna mo laulaunoa ʻoku fuonounoú, pe ko e ngaahi meʻa ʻoku mahuʻinga tahá? (“We Are Doing a Great Work and Cannot Come Down,” Liahona, May 2009, 60)
Ngāue ʻa Nehemaiá
Fakamatalaʻi ange ki he kau akó naʻe ʻi ai ha tangata ʻIsileli, ko ha tamaioʻeiki ʻa ʻAtisekisi, ko e tuʻi ʻo Peasiá. Naʻe foki ha kau ʻIsileli tokolahi ki Selusalema ʻi he ngaahi taʻu kimuʻá ke toe langa ʻa e temipalé. Naʻe ʻilo ʻe Nehemaia naʻa nau ʻi ha tuʻunga fakatuʻutāmaki ke ʻohofi kinautolu koeʻuhí naʻe holofa ki lalo ʻa e ʻā mo e ngaahi matapā maluʻi ʻo Selusalemá.
Fakakaukau ke fakaafeʻi e kau akó ke fakakakato e ʻekitivitī ko ʻení ʻi ha fanga kiʻi kulupu iiki. Poupouʻi e ngaahi kulupú ke ʻoua naʻa nau fakavavevave ʻi he ngaahi sitepú, kae fakaʻaongaʻi lelei honau taimí pea ako mei he aʻusia ʻa Nehemaiá. Ke tokoni ki he ngaahi kulupú ke nau nofo maʻu ʻi he taimi-tēpile tatau, mahalo te ke fie fakaʻaliʻali tahataha pē ʻa e sitepu ʻo e fakahinohinó. ʻOange ha taimi feʻunga ki he ngaahi kulupú ke fakakakato ʻa e sitepu ko iá kimuʻa pea toki fakaʻaliʻali ʻa e sitepu hokó.
-
Lau ʻa e Nehemaia 1:1–4; 2:1–6, 11–12, 17–18. Kumi pea aleaʻi ha fakamoʻoni naʻe ueʻi fakalaumālie ʻe he ʻOtuá ʻa e holi ʻa Nehemaia ke toe langa ʻa e ngaahi ʻā ʻo Selusalemá.
-
Hiki ʻi ha laʻipepa ha meʻa ʻe tolu kuo kole ʻe he ʻOtuá ki he toʻu tupu ʻo e Siasí ke nau tokanga taha ki ai ʻo fakafou ʻi Heʻene kau palōfitá. Ko e founga ʻe taha ke fai ai ʻení ko hano toe vakaiʻi nounou e ngaahi lea mei he konifelenisi lahi fakamuimuitahá.
Hili iá, fakafetongi pepa mo ha kulupu ʻe taha pea aleaʻi mo hoʻo kulupú ʻa e meʻa ne nau tohí. (Fakatokangaʻi ange: Tauhi e pepa ʻa e kulupu ʻe tahá. ʻI he sitepu fā ʻo e ʻekitivitī ko ʻení, te ke tānaki ha ngaahi meʻa ki ai.)
-
Lau ʻa e Nehemaia 2:19; 4:1, 7–8, ʻo kumi e founga naʻe tali ʻaki ʻe he ngaahi fili ʻo e kau Siú ʻa e ngāue naʻe tuku ʻe he ʻOtuá kiate kinautolú. Aleaʻi ha ngaahi founga ʻoku fakaʻaongaʻi ai ʻe Sētane ʻa e ngaahi founga tatau ʻi he ʻahó ni ke ʻoua naʻa tau tokanga taha ki he meʻa ʻoku kole mai ʻe he ʻOtuá ke tau faí.
-
ʻI he tafaʻaki ʻo e ngaahi meʻa takitaha ʻe tolu ʻoku hiki ʻi he laʻipepa ʻa e kulupu ʻe tahá, hiki ha fakahohaʻa pe faingataʻa te ne lava ʻo fakafeʻātungia ʻa e tokanga ʻa ha taha taʻu hongofulu tupu ki he ngāue kuo foaki ange ʻe he ʻOtuá kiate kinautolu ʻo fakafou ʻi Heʻene kau palōfitá.
-
Lau ʻa e Nehemaia 4:9, 14–20 pea aleaʻi e meʻa ʻokú ke ako mei he kakai ʻo Nehemaiá fekauʻaki mo hono ikunaʻi e ngaahi meʻa ʻoku nau tohoakiʻi e tokangá mo e ngaahi faingataʻa ʻi hono fakahoko e ngāue ʻoku tuku mai ʻe he Tamai Hēvaní kiate kitautolú.
-
Fakafoki ʻa e laʻipepá ki he kulupu totonú. Lau pea aleaʻi e ngaahi meʻa ʻokú ne tohoakiʻi ʻetau tokangá mo e ngaahi faingataʻa naʻe tānaki atu ʻe he kulupu ʻe tahá ki hoʻo laʻipepá. Aleaʻi ha ngaahi fakakaukau ki he founga ʻe lava ke ikunaʻi ai kinautolu ʻe ha taha pea tokanga taha ki he ngāue kuo tuku ʻe he ʻOtuá ki he toʻu tupú ʻo fakafou ʻi Heʻene kau palōfitá.
-
Fakamatalaʻi fakanounou ʻi ha sētesi ʻe taha ʻa e meʻa naʻá ke ako pe ongoʻi fekauʻaki mo hono fakahoko e ngāue kuo tuku mai ʻe he Tamai Hēvaní kiate kitautolú. Tohi e moʻoni ko ʻení ʻi he palakipoé.
Hili ʻa e ʻekitivitií, poupouʻi e niʻihi ʻe loto-leleí ke nau vahevahe ʻa e meʻa ne nau ako pe ongoʻí mo e kalasí. Te ke lava ʻo fakaafeʻi e kau akó ke nau fakamahinoʻi ha foʻi moʻoni ʻi he palakipoé naʻe hiki ʻe ha kulupu ʻe taha pea vahevahe ʻa e meʻa ne nau ako mei aí. ʻI hono vahevahe ʻe he kau akó ʻa e ngaahi moʻoní, tokoni ke nau tokanga taha kia Sīsū Kalaisi ʻaki hono ʻeke ha ngaahi fehuʻi hangē ko e, “Ko e hā ha ngaahi akonaki pe sīpinga mei he moʻui ʻa e Fakamoʻuí ʻoku tokoni ke mahino lelei ange kiate kitautolu e foʻi moʻoni ko ʻení?”
ʻOku kau ʻi he ngaahi sīpinga ʻo e ngaahi moʻoni ʻe ala tohi ʻe he kau akó ʻa e:
Te tau lava ʻo maʻu ha maluʻi mo ha mālohi mei he ʻOtuá ke fakahoko ʻEne ngāué, ʻi he lotú. (Nehemaia 1:4; 4:9)
ʻE tokoniʻi ʻe he ʻOtuá ʻEne kau tamaioʻeikí ke ikunaʻi ʻa e fakafepaki ke fai ʻEne ngāué. (Nehemaia 4:20)
-
ʻE tokoniʻi fēfē koe ʻe he meʻa naʻá ke ako ʻi he ʻekitivitī ko ʻení ke ke tokanga taha pē ki he ngāue kuo tuku atu ʻe he ʻOtuá ke ke faí?
ʻE lava ke tokoni e foʻi vitiō “The Soul’s Sincere Desire” (3:28), ʻa ia ʻoku maʻu ʻi he ChurchofJesusChrist.org, ki he kau akó ke nau fakatokangaʻi mo aleaʻi ʻa e founga ʻe lava ke hanga ai ʻe he ngaahi meʻa leleí ʻo tohoakiʻi ʻa e tokangá mei he fakatefito ʻi he ngāue mahuʻinga ange kuo tuku mai ʻe he ʻOtuá kiate kitautolú.
Fakaʻaongaʻi fakatāutahá
Fakamatalaʻi ange ki he kau akó naʻe lamasi fakataautaha ʻa Nehemaia ʻe hono ngaahi filí. Naʻa nau feinga ʻi ha ngaahi founga lahi ke taʻofi ia mei hono fakahoko e ngāue ʻa e ʻOtuá ki hono toe langa e ngaahi ʻā ʻo Selusalemá. Ko e founga ʻe taha ko e feinga ke fakataueleʻi ia mei he koló ki ha feituʻu ʻe faingofua ange ai haʻanau fakalaveaʻi ia.
Fakaafeʻi ʻa e kau akó ke nau fakakakato fakalongolongo ʻeni. Mahalo te ke fie ʻoange ha taimi lahi kiate kinautolu pea poupouʻi ke nau fakakaukau ki he founga naʻe mei fekauʻi ai kinautolu ʻe he ʻOtuá ke nau fakakakato ʻa e ngaahi fakamatalá.
Lau ʻa e Nehemaia 6:1–4, 15–16 pea fakalaulauloto ki he meʻa ʻokú ke ako mei he tali ʻa Nehemaia ki he feinga ʻa hono ngaahi filí ke ʻave ia mei he ngāue ʻa e ʻOtuá. (Mahalo te ke fie fakaʻilongaʻi mo fakalaulauloto ki he ʻuhinga ʻo e veesi 3 ʻi hoʻo moʻuí.)
Fakakakato ʻa e ngaahi fakamatala ko ʻení ʻo makatuʻunga ʻi hoʻo moʻuí. Lekooti ho ngaahi fakakaukaú ʻi hoʻo tohinoa akó pe ʻi he tafaʻaki hoʻo folofolá ʻo ofi ki he veesi 3.
ʻOku ou tui ʻoku finangalo ʻa e Tamai Hēvaní ke u tokanga taha ki he .
ʻOku kau ʻi he ngaahi fakahohaʻa pe ngaahi faingataʻa ʻe lava ke u fehangahangai mo iá ʻa e .
Ko e ngaahi founga ʻe niʻihi te u lava ai ʻo tokanga taha ki he ngāue ʻa e Tamai Hēvaní ko e .