“Fakamatala Fakalahi A: Maʻá e Ngaahi Mātuʻá—Ko Hono Teuteuʻi Hoʻo Fānaú ki ha Moʻui Kakato ʻi he Hala ʻo e Fuakava ʻa e ʻOtuá,” Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Au—Maʻá e ʻApí mo e Lotú: Fuakava Motuʻá 2026 (2026)
“Fakamatala Fakalahi A,” Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Au: Fuakava Motuʻá 2026
Fakamatala Fakalahi A
Maʻá e Ngaahi Mātuʻá—Ko Hono Teuteuʻi Hoʻomou Fānaú ki ha Moʻui Kakato ʻi he Hala ʻo e Fuakava ʻa e ʻOtuá
Koeʻuhí ʻoku ʻofa ʻa e Tamai Hēvaní ʻiate koe, falala kiate koe, mo ʻafioʻi e meʻa te ke lavá, kuó Ne foaki atu ai ʻa e faingamālie ke tokoni ki hoʻo fānaú ke nau hū mo fakalakalaka ʻi he hala ʻo ʻEne fuakavá, ʻa e hala ki he moʻui taʻengatá (vakai, Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 68:25–28). ʻOku kau heni hono tokoniʻi ke nau teuteu ke fakahoko mo tauhi ʻa e ngaahi fuakava toputapú, hangē ko e fuakava ʻo e papitaisó mo e ngaahi fuakava naʻe fakahoko ʻi he temipalé. ʻI he ngaahi fuakava ko ʻení, ʻe malava ai ke haʻi fiefia hoʻo fānaú kinautolu ki he Fakamoʻui ko Sīsū Kalaisí.
ʻOku lahi ha ngaahi founga ke teuteuʻi ai hoʻo fānaú ki he fononga ko ʻeni ʻi he hala ʻo e fuakavá, pea ʻe tokoniʻi koe ʻe he Tamai Hēvaní ke ke ʻiloʻi ʻa e founga lelei taha ke tokoniʻi ai kinautolú. ʻI hoʻo fekumi ko ia ki ha tataki fakalaumālié, manatuʻi ʻoku ʻikai hoko kotoa ʻa e akó ʻi he lolotonga e ngaahi lēsoni kuo ʻosi fakataimi-tēpileʻí. Ko hono moʻoní, ko e konga ʻo e meʻa ʻokú ne ʻai ke mātuʻaki mālohi ʻa e akó ʻi ʻapí ko e faingamālie ko ia ke ako ʻi he faʻifaʻitakiʻangá pea ʻi he fanga kiʻi momeniti iiki mo faingofua ʻo e akoʻí—ʻa ē ʻoku hoko fakanatula pē ʻi he moʻui fakaʻahó. Hangē ko e hoko ko ia ʻa e muimui ʻi he hala ʻo e fuakavá ko ha founga pau, ʻi he moʻuí, ʻoku pehē pē mo e ako ki he hala ʻo e fuakavá. (Vakai, “ʻApí mo e Fāmilí,” Ko e Faiako ʻi he Founga ʻa e Fakamoʻuí [2022], 30–31.)
ʻOku ʻoatu ʻi lalo ha ngaahi fakakaukau ʻe lava ke iku ki ha tataki fakalaumālie lahi ange. Te ke lava ʻo maʻu ha ngaahi fakakaukau lahi ange ki hono akoʻi ʻo e fānau taʻu Palaimelí ʻi he “Fakamatala Fakalahi E: Maʻá e Palaimelí—Ko Hono Teuteuʻi ʻo e Fānaú ki ha Moʻui Kakato ʻi he Hala ʻo e Fuakava ʻa e ʻOtuá.”
Papitaisó mo e Hilifakinimá
Naʻe akoʻi ʻe Nīfai ko e “matapā ʻoku totonu ke [tau] hū ai” ki he hala ʻo e fuakavá “ko e fakatomalá mo e papitaiso ʻi he vaí” (2 Nīfai 31:17). ʻE lava ʻe hoʻo feinga ke tokoniʻi hoʻo fānaú ke nau teuteu ki he papitaisó mo e hilifakinimá ʻo fokotuʻu maʻu honau vaʻé ʻi he hala ko iá. ʻOku kamata ʻa e ngaahi feinga ko ʻení ʻaki hono akoʻi ʻo e tui kia Sīsū Kalaisí mo e fakatomalá. ʻOku kau foki ai hono akoʻi e founga ʻoku tau fakafoʻou ai ʻetau fuakava ʻo e papitaisó ʻaki hono maʻu fakauike ʻo e sākalamēnití.
Naʻe akoʻi ʻe Nīfai ko e “matapā ʻoku totonu ke [tau] hū ai” ki he hala ʻo e fuakavá “ko e fakatomalá mo e papitaiso ʻi he vaí” (2 Nīfai 31:17).
Ko ha ngaahi maʻuʻanga tokoni ʻeni ʻe lava ʻo tokoni atu: 2 Nīfai 31; pulusinga makehe ʻo e makasini Ko e Kaumeʻá fekauʻaki mo e papitaisó; Ngaahi Tefitó mo e Ngaahi Fehuʻí, “Papitaisó,” Gospel Library.
-
Ko ha taimi pē ʻokú ke maʻu ai ha aʻusia ʻokú ne fakaivia hoʻo tui ki he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí, vahevahe ia mo hoʻo fānaú. Tokoni ke mahino kiate kinautolu ko e tuí ko ha meʻa ʻe lava ʻo tupu ʻo mālohi ange pea toe mālohi ange ʻi he kotoa ʻo e moʻuí. Ko e hā ha ngaahi meʻa ʻe lava ke fai ʻe hoʻo fānaú ke fakatupulaki ha tui mālohi ange kia Kalaisi kimuʻa pea nau toki papitaisó?
-
ʻI he taimi ʻoku fai ai ʻe hoʻo fānaú ha fili halá, talanoa fiefia fekauʻaki mo e meʻaʻofa ʻo e fakatomalá. Pea ʻi he taimi ʻokú ke fai ai ha fili ʻoku halá, vahevahe ʻa e fiefia ʻoku maʻu ʻi he taimi ʻokú ke fakatomala ai mei ho ngaahi angahalá he ʻaho takitahá. Fakamoʻoni ange koeʻuhí naʻe mamahi mo pekia ʻa Sīsū Kalaisi ko ʻetau ngaahi angahalá, te tau lava ʻo fakatomala fakaʻaho, fakamolemoleʻi, pea maʻu ʻa e mālohi ke liliú. ʻI he taimi ʻoku fekumi ai hoʻo tamasiʻí/taʻahiné ke maʻu ho fakamolemolé, fakamolemoleʻi tauʻatāina mo fiefia ia.
-
Fakamatala ki hoʻo kiʻi tamasiʻí/taʻahiné fekauʻaki mo ho papitaisó. Fakaʻaliʻali ha ʻū tā mo vahevahe ha ngaahi manatu melie. Talanoa fekauʻaki mo e ongo naʻá ke maʻú, founga kuo tokoniʻi ai koe ʻe hoʻo fuakava ʻi he papitaisó ke ke ʻiloʻi lelei ange ʻa Sīsū Kalaisí, pea mo e founga ʻoku hokohoko atu ai hono faitāpuekina hoʻo moʻuí ʻe he ngaahi fuakavá. Poupouʻi hoʻo kiʻi tamasiʻí/taʻahiné ke ne ʻeke ha ngaahi fehuʻi.
-
ʻI he taimi ʻoku fai ai ha papi ʻi homou fāmilí pe ʻi homou uōtí, ʻave hoʻo kiʻi tamasiʻí/taʻahiné ke sio ai. Pōtalanoa ki he meʻa naʻá ke sio mo ongoʻi mo hoʻo kiʻi tamasiʻí/taʻahiné. Kapau ʻe lava, talanoa mo e tokotaha naʻe papitaisó mo ʻeke ha ngaahi fehuʻi hangē ko ʻení: “Naʻá ke fakahoko fēfē nai ʻa e fili ko ʻení? Naʻá ke teuteu fēfē nai?”
-
Ko e taimi pē te ke fakatokangaʻi ai hoʻo fānaú ʻoku nau fai ha meʻa naʻa nau palōmesi ke fai, fakahīkihikiʻi fakamātoato kinautolu. Fakamahinoʻi ange ʻoku tokoniʻi kitautolu ʻe he tauhi ʻo e ngaahi tukupaá ke tau mateuteu ke tauhi e ngaahi fuakava ʻoku tau fakahoko ʻi heʻetau papitaisó. Ko e hā e meʻa ʻoku tau palōmesi ki he ʻOtuá ʻi heʻetau papitaisó? Ko e hā e meʻa ʻokú Ne talaʻofa maʻatautolú? (Vakai, Mōsaia 18:8–10, 13.)
-
Talanoa ki he founga kuo tāpuekina ai koe ʻi hono hilifakinima koe ke ke hoko ko ha mēmipa ʻo e Siasi ʻo Sīsū Kalaisi ʻo e Kau Māʻoniʻoni ʻi he Ngaahi ʻAho Kimui Ní. Hangē ko ʻení, kuó ke ofi fēfē ange nai ki he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ʻi hoʻo tokoni ki he niʻihi kehé pea mo hono tokoniʻi koe ʻe he niʻihi kehé? Tokoniʻi hoʻo fānaú ke nau fakakaukau ki ha ngaahi founga ke tokoni mo fakamālohia ai ʻa e niʻihi kehé ʻi heʻenau hoko ko ha mēmipa ʻo e Siasí. Tokoniʻi foki ke nau aʻusia mo ʻiloʻi ʻa e fiefia ʻoku maʻu mei he ngāue tokoní.
-
ʻI he taimi ʻokú ke maʻu fakataha ai mo hoʻo fānaú ha aʻusia toputapu (hangē ko ia ʻi he lotú, lolotonga ʻa e lau folofolá, pe lolotonga hono tokoniʻi ha tahá), fakamatala ange fekauʻaki mo e ngaahi ongo fakalaumālie pe fakakaukau ʻokú ke maʻú. Fakaafeʻi hoʻo fānaú ke vahevahe ʻenau ongó. Fakatokangaʻi ʻa e kehekehe ʻo e ngaahi founga ʻe lava ke lea ai ʻa e Laumālié ki he kakaí, kau ai mo e ngaahi founga ʻoku lea fakafoʻituitui atu ai kiate koé. Tokoniʻi hoʻo fānaú ke nau fakatokangaʻi pea vahevahe atu ʻa e ngaahi momeniti te nau ala aʻusia ai e ivi tākiekina ʻo e Laumālie Māʻoniʻoní.
-
Mamata fakataha ʻi ha niʻihi ʻo e ngaahi vitiō ʻi he Gospel Library ʻoku ui ko e “Fanongo Kiate Iá!” Mou talanoaʻi fakataha ha ngaahi founga kehekehe ʻoku fanongo ai e kau tamaioʻeiki ʻa e ʻEikí ki Hono leʻó. Fakaafeʻi hoʻo fānaú ke nau tā ha fakatātā pe faʻu ha foʻi vitiō fekauʻaki mo e founga ʻoku nau fanongo ai ki he leʻo ʻo e Fakamoʻuí.
-
ʻAi ke hoko e sākalamēnití ko ha meʻa toputapu mo fakafiefia ʻi homou fāmilí. Vahevahe mo hoʻo fānaú ʻa e founga ʻokú ke tokanga taha ai kia Sīsū Kalaisi lolotonga ʻa e sākalamēnití. Tokoniʻi hoʻo fānaú ke nau faʻu ha palani ke fakahaaʻi ʻoku toputapu ʻa e sākalamēnití kiate kinautolu. Hangē ko ʻení, ʻe lava ke hoko ʻa e fakafanongo ki he fakalea ʻo e ongo lotu tāpuakiʻi ʻo e sākalamēnití ke fakamanatu mai kiate kitautolu ʻa ʻetau fuakava ʻi he papitaisó.
-
ʻOku kau ʻi ha ngaahi pulusinga lahi ʻo e makasini Ko e Kaumeʻá ha ngaahi fakamatala, ngaahi talanoa, mo ha ngaahi ʻekitivitī ke tokoniʻi ʻa e fānaú ke nau mateuteu ki he papitaisó mo e hilifakinimá. Tuku ke fili ʻe hoʻo kiʻi tamasiʻí/taʻahiné ha niʻihi ʻo e ngaahi meʻa ke lau mo fiefia fakataha ai mo koe. (Vakai foki ki he tānakiʻanga ʻi he “Preparing for Baptism” ʻi he konga maʻá e fānaú ʻi he Gospel Library.)
Mālohi ʻo e Lakanga Fakataulaʻeikí, Mafaí, mo e Ngaahi Kií
Ko e lakanga fakataulaʻeikí ko e mafai mo e mālohi ia ʻo e ʻOtuá ʻokú Ne tāpuekina ai ʻEne fānaú. ʻOku ʻi māmani he ʻahó ni ʻa e lakanga fakataulaʻeiki ʻo e ʻOtuá ʻi he Siasi ʻo Sīsū Kalaisi ʻo e Kau Māʻoniʻoni ʻi he Ngaahi ʻAho Kimui Ní. “Ko e kāingalotu kotoa pē ʻo e Siasí ʻoku nau tauhi ʻenau ngaahi fuakavá—ʻa e kakai fefine, tangata, mo e fānau—ʻoku tāpuekina kinautolu ʻaki ʻa e mālohi ʻo e lakanga fakataulaʻeiki ʻo e ʻOtuá ʻi honau ʻapí ke fakamālohia kinautolu mo honau ngaahi fāmilí” (Tohi Tuʻutuʻuni Fakakātoá: Ko e Ngāue ʻi he Siasi ʻo Sīsū Kalaisi ʻo e Kau Māʻoniʻoni ʻi he Ngaahi ʻAho Kimui Ní, 3.6, Gospel Library). ʻE tokoniʻi ʻe he mālohí ni ʻa e kāingalotú ʻi hono fakahoko e ngāue ʻa e ʻOtuá ki he fakamoʻuí mo e hakeakiʻí ʻi heʻenau moʻui fakatāutahá pea mo e ngaahi fāmilí (vakai, Tohi Tu‘utuʻuni Fakakātoá, 2.2).
ʻI he taimi ʻoku ngāue ai ʻa e houʻeiki tangatá mo e houʻeiki fafiné ʻi he ngaahi fatongia faka-Siasí, ʻoku nau fakahoko ia ʻaki e mafai ʻo e lakanga fakataulaʻeikí, ʻi he malumalu ʻo e tuʻutuʻuni ʻa kinautolu ʻoku nau maʻu ʻa e ngaahi kī ʻo e lakanga fakataulaʻeikí. ʻE tāpuekina kotoa e fānau ʻa e Tamai Hēvaní—ʻa Hono ngaahi fohá mo e ngaahi ʻofefiné—ʻi he mahino lelei ange kiate kinautolu ʻa ʻEne lakanga fakataulaʻeikí.
ʻOku tau maʻu ʻa e ngaahi ouaú ʻi he mafai ʻo e lakanga fakataulaʻeikí. “ʻOku maʻu ʻe he houʻeiki tangata moʻui taau ʻo e Siasí ʻa e mafai ʻo e lakanga fakataulaʻeikí ʻo fakafou ʻi hono foaki ʻo e lakanga fakataulaʻeikí mo hono fakanofo ki he ngaahi tuʻunga ʻo e lakanga fakataulaʻeikí” (Tohi Tuʻutuʻuni Fakakātoá, 3.4). ʻE lava ke fakamafaiʻi ʻa kinautolu ʻoku nau maʻu e ngaahi tuʻunga ʻo e lakanga fakataulaʻeikí ʻe ha taha ʻokú ne maʻu ʻa e ngaahi kī ʻo e lakanga fakataulaʻeikí ke fakahoko ʻa e ngaahi ouau ʻo e lakanga fakataulaʻeikí.
Ke ʻilo lahi ange ki he lakanga fakataulaʻeikí, vakai, Russell M. Nelson, “Ngaahi Koloa Fakalaumālié,” Liahona, Nōvema 2019, 76–79; Russell M. Nelson, “Ko Hono Ngāueʻi ʻo e Mālohi ʻo e Lakanga Fakataulaʻeikí,” Liahona, Mē 2016, 66–69; “Ngaahi Tefitoʻi Moʻoni ʻo e Lakanga Fakataulaʻeikí,” vahe 3 ʻi he Tohi Tu‘utuʻuni Fakakātoá.
-
ʻAi ke hoko ʻa e ngaahi ouau ʻo e lakanga fakataulaʻeikí ko ha konga tuʻupau ʻo hoʻomou moʻui fakafāmilí. Hangē ko ʻení, tokoni ke teuteuʻi fakalaumālie hoʻo kiʻi tamasiʻí/taʻahiné ki he sākalamēnití ʻi he uike takitaha. Poupouʻi hoʻo fānaú ke nau kole ha tāpuaki lakanga fakataulaʻeiki ʻi he taimi ʻoku nau puke pe fiemaʻu ai ha fakafiemālie pe fakahinohinó. ʻAi ke hoko ia ko ha tōʻonga moʻui ke fakamahinoʻi ʻa e ngaahi founga ʻoku faitāpuekina ai ʻe he ʻEikí homou fāmilí ʻo fakafou ʻi Hono mālohí.
-
ʻI hoʻomou lau fakataha ʻa e folofolá, fakatokangaʻi ha ngaahi faingamālie ke aleaʻi ai ʻa e founga ʻoku tāpuekina ai ʻe he ʻOtuá ʻa e kakaí ʻo fakafou ʻi Hono mālohí. Vahevahe hoʻo ngaahi aʻusiá ʻo ha taimi kuo tāpuekina ai koe ʻe he ʻOtuá ʻo fakafou ʻi Hono lakanga fakataulaʻeikí. Ki ha ngaahi sīpinga ʻo e ngaahi tāpuaki ʻoku tau maʻu mei he ʻOtuá ʻo fakafou ʻi he lakanga fakataulaʻeikí, vakai, Tohi Tu‘utuʻuni Fakakātoá, 3.2, 3.5.
-
Akoʻi hoʻo fānaú, ka hili ʻa e papitaisó, te nau lava ʻo maʻu ʻa e mālohi ʻo e ʻOtuá ʻaki haʻanau tauhi e fuakava ʻo e papitaisó. Toe vakaiʻi fakataha ʻa e pōpoaki ʻa Palesiteni Lāsolo M. Nalesoni ko e “Ngaahi Koloa Fakalaumālié” (Liahona, Nōvema 2019, 76–79). Fakamatala ki hoʻo kiʻi tamasiʻí/taʻahiné ʻa e founga hono ʻomai ʻe he ngaahi ouau ʻo e lakanga fakataulaʻeikí ʻa e mālohi ʻo e ʻOtuá ki hoʻo moʻuí. Ke maʻu ha lisi ʻo ha niʻihi ʻo e ngaahi founga ʻoku tāpuekina ai kitautolu ʻe he mālohi ʻo e ʻOtuá, vakai, Tohi Tu‘utuʻuni Fakakātoá, 3.5.
-
Aleaʻi ʻa e fehuʻi “ʻOku fēfē ʻa e tamaioʻeiki ʻa e ʻEikí?” Lau fakataha ʻa e Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 121:36–42, pea kumi ha ngaahi tali. ʻI he taimi pē ʻokú ke fakatokangaʻi ai hoʻo kiʻi tamasiʻí/taʻahiné (pe ha taha kehe) ʻokú ne fakaʻaongaʻi ha taha ʻo e ngaahi tefitoʻi moʻoni pe ngaahi ʻulungaanga lelei ʻi he ngaahi veesi ko ʻení, fakahaaʻi ange ia.
-
ʻI he taimi ʻokú ke fakaʻaongaʻi ai pe ko hoʻo kiʻi tamasiʻí/taʻahiné ha ngaahi kī ke fakaava ha matapā pe fakamoʻui ha meʻalele, fakaʻaongaʻi ha kiʻi taimi ke fakafehoanaki ai ʻa e kī ko iá ki he ngaahi kī ʻoku maʻu ʻe he kau taki lakanga fakataulaʻeikí. (Ki ha fakaʻuhinga ʻo e ngaahi kī ʻo e lakanga fakataulaʻeikí, vakai, Tohi Tu‘utuʻuni Fakakātoá, 3.4.1). Ko e hā ʻoku “fakaava” pe “fakamoʻui” ʻe he ngaahi kī ʻo e lakanga fakataulaʻeikí maʻatautolú? Vakai foki, Gary E. Stevenson, “ʻOku ʻi Fē ʻa e Ngaahi Kī mo e Mafai ʻo e Lakanga Fakataulaʻeikí?,” Liahona, Mē 2016, 29–32; “ʻOku ʻi Fē ʻa e Ngaahi Kií? (vitiō), Gospel Library.
2:51Where Are the Keys?
Ko e Papitaiso mo e Hilifakinima maʻá e Ngaahi Kuí
Ko e ngaahi temipalé ko ha konga kinautolu ʻo e palani ʻa e Tamai Hēvaní maʻa ʻEne fānaú. ʻOku tau fakahoko ʻi he fale ‘o e ʻEikí, ha ngaahi fuakava toputapu mo e Tamai Hēvaní ʻi heʻetau kau ʻi he ngaahi ouau toputapú, ʻa ia ʻoku fakataumuʻa kotoa kia Sīsū Kalaisi. Kuo ʻomi ʻe he Tamai Hēvaní ha founga ke fakahoko ai ʻe Heʻene fānaú kotoa ha ngaahi fuakava mo kau ʻi he ngaahi ouaú, kau ai ʻa e kakai naʻe ʻikai ke nau maʻu ia ʻi he moʻui ní. ʻI he kamataʻanga ʻo e taʻu ʻoku hoko ai e taʻu 12 ʻa hoʻo fānaú, ʻoku nau taʻu motuʻa feʻunga ke papitaiso mo hilifakinima ʻi he temipalé maʻá e ngaahi kui kuo pekiá (vakai foki, 1 Kolinitō 15:29).
-
ʻAlu ki he fale ʻo e ʻEikí ʻi he lahi taha te ke lavá ʻo fakatatau ki ho tūkungá. Talanoa ki hoʻo fānaú fekauʻaki mo e ʻuhinga ʻokú ke ʻalu aí mo e founga ʻoku tokoni ai ʻa e temipalé ke ke ongoʻi ofi ange ki he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí.
-
Toe vakaiʻi mo aleaʻi fakataha ʻa e ngaahi fehuʻi ki he lekomeni temipalé. Te ke lava ʻo maʻu ia ʻi he peesi 36–37 ʻo e Ki Hono Fakamālohia ʻo e Toʻu Tupú: Ko ha Fakahinohino ki Hono Fakahoko ha Ngaahi Filí. Fakamatala ki hoʻo kiʻi tamasiʻí/taʻahiné fekauʻaki mo e meʻa ʻoku hoko ʻi ha ʻinitaviu lekomeni temipale. Vahevahe ʻa e ʻuhinga ʻoku mahuʻinga ai kiate koe hono maʻu ha lekomeni temipalé.
-
Lau fakataha ʻa e Malakai 4:6. Fakamatala ki he founga ʻe lava ke liliu ai homou lotó ki hoʻomou ngaahi kuí. Ako lahi ange ki hoʻomou ngaahi kuí ʻaki haʻamou vakaiʻi fakataha homou hisitōlia fakafāmilí ʻi he FamilySearch.org. Kumi ha ngaahi kui ʻoku fiemaʻu ke papitaiso mo hilifakinimá. ʻE lava ke tokoni atu ha faifaleʻi fakauooti ki he temipalé mo e hisitōlia fakafāmilí.
-
Toe vakaiʻi fakataha ha ngaahi maʻuʻanga tokoni ʻi he fakamatala ʻoku ui ko e “Temipalé” ʻi he konga ʻa e fānaú ʻi he Gospel Library. (Vakai foki, “Preparing Your Child for Temple Baptisms and Confirmations” ʻi he ChurchofJesusChrist.org.)
Ko Hono Maʻu ʻo ha Tāpuaki Fakapēteliaké
ʻE lava ke hoko ʻa e tāpuaki fakapēteliaké ko ha maʻuʻanga fakahinohino, fakafiemālie, mo ha tataki fakalaumālie. ʻOku ʻi ai ha faleʻi fakafoʻituitui mei he Tamai Hēvaní kiate kitautolu pea ʻoku tokoni ia ke mahino kiate kitautolu ʻa hotau tuʻungá mo e taumuʻa taʻengatá. Tokoniʻi hoʻo fānaú ke teuteu ke maʻu ha tāpuaki fakapēteliake ʻaki hano akoʻi ange ʻa e mahuʻinga mo e natula toputapu ʻo e tāpuaki fakapēteliaké.
Ke ʻilo lahi ange, vakai, Ngaahi Tefitó mo e Ngaahi Fehuʻí, “Ngaahi Tāpuaki Fakapēteliaké,” Gospel Library.
-
Vahevahe ki hoʻo fānaú hoʻo aʻusia ʻi hono maʻu ha tāpuaki fakapēteliaké. Te ke lava ʻo vahevahe ha ngaahi meʻa hangē ko e founga hoʻo teuteu ke maʻu iá, founga kuó ne tokoniʻi ai koe ke ke ofi ange ki he ʻOtuá, pea mo e founga kuó Ne hokohoko atu ke tataki koe ʻo fakafou ʻi he tāpuaki ko ʻení. Te ke lava foki ʻo fakaafeʻi hoʻo fānaú ke talanoa mo e kau mēmipa kehe ʻo e fāmilí kuo ʻosi maʻu honau tāpuaki fakapēteliaké.
-
Toe vakaiʻi fakataha ʻa e pōpoaki ʻa ʻEletā Lenitolo K. Pēneti “Ko Ho Tāpuaki Fakapēteliaké—Fakahinohino Fakalaumālie mei he Tamai Hēvaní” mo e pōpoaki ʻa ʻEletā Kasuhiko Iamasitā “Taimi ke Maʻu Ai Ho Tāpuaki Fakapēteliaké” (Liahona, Mē 2023, 42–43, 88–90). Fevahevaheʻaki ʻa e meʻa ʻokú ke ako mei he ngaahi pōpoaki ko ʻení fekauʻaki mo e ʻuhinga ʻoku finangalo ai ʻa e Tamai Hēvaní ke tau maʻu ha tāpuaki fakapēteliaké. Ke ako fekauʻaki mo e founga hono maʻu ʻo ha tāpuaki fakapēteliaké, vakai, Tohi Tu‘utuʻuni Fakakātoá, 18.17.
-
Kapau ʻoku ʻi ai haʻo ngaahi kui ne nau maʻu ha tāpuaki fakapēteliake, mahalo ʻe mālie ke lau ha niʻihi ʻo kinautolu mo hoʻo fānaú. Ke kole ha ngaahi tāpuaki ʻo e ngaahi kui kuo pekiá, hū ki he ChurchofJesusChrist.org, lomiʻi ʻi he Tools ʻi he tuliki toʻomataʻu ki ʻolunga ʻo e monitoá, pea fili ʻa e Tāpuaki Fakapēteliaké.
-
Hili hono maʻu ʻe hoʻo fānaú honau tāpuaki fakapēteliaké, fakaafeʻi ha mēmipa pē ʻo e fāmilí naʻe ʻi ai ke ne lekooti ʻene ongó pea vahevahe ia mo hoʻo fānaú.
Ko Hono Maʻu ʻo e ʻEnitaumení
ʻOku finangalo ʻa e ʻOtuá ke fakakoloaʻi, pe tāpuakiʻi ʻEne fānaú kotoa ʻaki ha “mālohi mei ʻolunga” (Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 95:8). ʻOku tau ō ki he temipalé ke maʻu tuʻo taha pē hotau ʻenitaumení, ka ko e ngaahi fuakava ʻoku tau fai mo e ʻOtuá mo e mālohi fakalaumālie ʻokú Ne foaki mai ko ha konga ʻo e ʻenitaumení, te ne lava ʻo tāpuekina kitautolu ʻi he ʻaho kotoa ʻo ʻetau moʻuí.
-
Fakaʻaliʻali ha fakatātā ʻo e temipalé ʻi homou ʻapí. Fakamatalaʻi ki hoʻo fānaú ʻa e ongo naʻá ke maʻu ʻi he fale ʻo e ʻEikí. Talanoa maʻu pē ki he ʻofa ʻokú ke maʻu ki he ʻEikí mo Hono falé pea mo e ngaahi fuakava kuó ke fakahoko aí. Kumi ha ngaahi faingamālie ke ʻalu mo hoʻo fānaú ki he temipalé ʻo fakahoko ʻa e papitaiso mo e hilifakinima maʻa ʻenau ngaahi kuí.
-
Vakaiʻi fakataha e temples.ChurchofJesusChrist.org. Lau ʻa e ongo fakamatala hangē ko e “Fekauʻaki mo e ʻEnitaumeni Temipale” mo e “Teuteu ki he Fale ʻo e ʻEikí.” Tuku ke ʻeke atu hoʻo fānaú ha faʻahinga fehuʻi pē kau ki he temipalé. Ki ha fakahinohino fekauʻaki mo e meʻa te ke lava ʻo talanoa ki ai ʻi tuʻa ʻi he temipalé, vakai ki he pōpoaki ʻa ʻEletā Tēvita A. Petinā ko e “Mateuteu ke Maʻu ʻa e Meʻa ʻAonga Kotoa Pē” (Liahona, Mē 2019, 101–4; vakai tautautefito ki he konga ko e “Ako ʻoku Fakatefito ʻi ʻApí mo Poupouʻi ʻe he Siasí mo e Teuteu ki he Temipalé”).
-
ʻI hoʻo kau mo hoʻo fānaú pe fakamoʻoni ki he ngaahi ouau kehé (hangē ko e sākalamēnití pe ko ha tāpuaki ʻo e fakamoʻuí), tuku ha kiʻi taimi ke aleaʻi ai ʻa e fakataipe ʻoku kau ʻi he ouaú. Ko e hā ʻoku fakafofongaʻi ʻe he ngaahi fakataipé? ʻOku nau fakamoʻoni fēfē nai kia Sīsū Kalaisí? ʻE lava ke tokoni ʻeni ki hoʻo kiʻi tamasiʻí/taʻahiné ke mateuteu ke fakalaulauloto ki he ʻuhinga fakataipe ʻo e ngaahi ouau fakatemipalé, ʻa ia ʻoku nau toe fakamoʻoni foki kia Sīsū Kalaisí.
-
Tokoniʻi hoʻo fānaú ke nau fakatokangaʻi ʻa e founga ʻoku nau tauhi ai ʻa e fuakava ʻo e papitaisó ʻa ia ʻoku fakamatalaʻi ʻi he Mōsaia 18:10, 13 (vakai foki, veesi 8–9, ʻa ia ʻokú ne fakamatalaʻi ʻa e ngaahi fua ʻo e fuakava ko iá). Tokoniʻi foki hoʻo fānaú ke nau ʻiloʻi ʻa e founga ʻoku tāpuekina ai kinautolu ʻe he ʻEikí. Tanumaki ʻa e loto-toʻa hoʻo fānaú ʻi heʻenau malava ke tauhi ʻa e ngaahi fuakavá.
-
Toutou talanoa tauʻatāina ki he founga hono tataki ʻe hoʻo ngaahi fuakava fakatemipalé ʻa hoʻo ngaahi filí mo tokoni ke ke ofi ange kia Sīsū Kalaisí. Te ke lava ʻo fakaʻaongaʻi ʻa e Tohi Tu‘utuʻuni Fakakātoá, 27.2, ke fakamanatu ʻa e ngaahi fuakava ʻoku tau fakahoko ʻi he temipalé. Kapau kuó ke ʻosi maʻu ʻenitaumeni, talanoa ki hoʻo fānaú fekauʻaki mo e founga ʻoku tokoniʻi ai koe ʻe he kāmeni fakatemipalé ke ke manatuʻi hoʻo ngaahi fuakava mo Sīsū Kalaisí (vakai, “Vala Temipale Toputapú” [vitiō], Gospel Library; Anette J. Dennis, “Ke ʻAi ʻe Kimoutolu ʻa e ʻEiki ko Sīsū Kalaisí,” Liahona, Mē 2024, 10–13).
4:16Vala Temipale Toputapú
Ko e Ngāue Fakafaifekaú
Naʻe akoʻi ʻe ʻEletā Tēvita A. Petinā: “Ko e meʻa mahuʻinga taha te ke lava ʻo fai ke teuteu ai ki ha ui ke ngāué ko haʻo hoko ko ha faifekau kimuʻa ʻaupito pē peá ke toki ʻalu ʻo ngāue fakafaifekaú. … Ko e meʻa ʻoku fai ki ai e tokangá ʻoku ʻikai ko e ʻalu ʻo ngāue fakafaifekaú; ka, ko e hoko ko ha faifekau ʻo ngāue ʻi heʻetau moʻuí kotoa ʻaki hotau lotó, iví, ʻatamaí, mo e mālohí kotoa. … ʻOkú ke teuteú ki ha ngāue fakafaifekau ʻi he kotoa ʻo e moʻuí” (“Becoming a Missionary,” Liahona, Nov. 2005, 45–46). ʻE hanga ʻe he ngaahi aʻusia ʻe maʻu ʻe hoʻo fānaú ʻi heʻenau hoko ko ha faifekaú ʻo tāpuekina kinautolu ʻo taʻengata, ʻo ʻikai ko e vahaʻataimi pē ʻoku nau ngāue fakafaifekau aí.
Ke ako lahi angé, vakai, Russell M. Nelson, “Malangaʻi e Ongoongolelei ʻo e Melinó,” Liahona, Mē 2022, 6–7; Gary E. Stevenson, “ʻOfa, Vahevahe, Fakaafe,” Liahona, Mē 2022, 84–87; “Adjusting to Missionary Life,” Gospel Library.
-
Fakatātaaʻi ʻa e founga ke vahevahe ai ʻa e ongoongoleleí ʻi ha ngaahi founga angamahení. Tokanga maʻu pē ki he ngaahi faingamālie ke vahevahe ai mo ha niʻihi kehe hoʻo ngaahi ongo fekauʻaki mo e Tamai Hēvaní mo e Fakamoʻuí pea mo e ngaahi tāpuaki ʻokú ke maʻu mei he ongoongolelei ʻa e Fakamoʻuí kuo fakafoki maí pea ʻi hoʻo hoko ko ha mēmipa ʻo Hono Siasí. Fakaafeʻi ha niʻihi kehe ke kau fakataha mo ho fāmilí ʻi he ngaahi ʻekitivitī ʻoku fekauʻaki mo e Siasí mo e fāmilí.
-
Kumi ha ngaahi faingamālie ke fengāueʻaki ai ho fāmilí mo e kau faifekaú. Fakaafeʻi kinautolu ke nau akoʻi ho ngaahi kaungāmeʻá, pe kole ke nau akoʻi ʻa e kakaí ʻi homou ʻapí. Fehuʻi ki he kau faifekaú fekauʻaki mo e ngaahi aʻusia ʻoku nau maʻú pea mo e founga ʻoku tokoniʻi ai kinautolu ʻe he ngāue fakafaifekaú ke nau ʻunu ʻo ofi ange kia Sīsū Kalaisí. Fehuʻi ange foki pe ko e hā naʻa nau fai (pe fakaʻamu naʻa nau fai) ke teuteu ke hoko ko ha kau faifekaú.
-
Kapau naʻá ke ngāue fakafaifekau, talanoa tauʻatāina mo tuʻo lahi ki hoʻo ngaahi aʻusiá. Pe fakaafeʻi ha ngaahi kaungāmeʻa pe kau mēmipa ʻo e fāmilí naʻa nau ngāue fakafaifekaú ke fakamatalaʻi ʻenau ngāue fakafaifekaú. Te ke lava foki ʻo talanoa ki ha ngaahi founga naʻá ke vahevahe ai ʻa e ongoongoleleí mo ha niʻihi kehe ʻi he kotoa ʻo hoʻo moʻuí. Tokoniʻi hoʻo fānaú ke nau fakakaukau ki ha ngaahi founga te nau lava ai ʻo vahevahe ʻa e ongoongoleleí.
-
ʻOange ki hoʻo kiʻi tamasiʻí/taʻahiné ha ngaahi faingamālie ke ne akoʻi homou fāmilí ʻi he ngaahi tefitoʻi moʻoni ʻo e ongoongoleleí. ʻE lava foki hoʻo fānaú ʻo akoako vahevahe ʻenau tuí mo ha niʻihi kehe. Hangē ko ʻení, te mou lava ʻo aleaʻi ha ngaahi fehuʻi hangē ko e “Te tau fakafeʻiloaki fēfē ʻa e Tohi ʻa Molomoná ki ha taha kuo teʻeki ai ke fanongo ia ai?” pe “Te tau fakamatalaʻi fēfē ʻa e fiemaʻu ʻa e Fakamoʻuí ki ha taha ʻoku ʻikai ko ha Kalisitiané?” (Vakai, Ahmad S. Corbitt, “ʻOkú Ke ʻIlo Nai ʻa e ʻUhinga ʻoku Ou Tui ai ko ha Kalisitiane kia Kalaisí?,” Liahona, Mē 2023, 119–21.)
-
Tokoniʻi hoʻo kiʻi tamasiʻí/taʻahiné ke ne ongoʻi fiemālie ʻi he talanoa ki he kakaí. Ko e hā ha ngaahi founga lelei ʻe niʻihi ke kamata ʻaki ha pōtalanoa? Poupouʻi hoʻo kiʻi tamasiʻí/taʻahiné ke ne ako ke fakafanongo ki he meʻa ʻoku lea ʻaki ʻe he kakai kehé, mahino e meʻa ʻoku ʻi honau lotó, pea vahevahe ʻa e ngaahi moʻoni ʻo e ongoongoleleí ʻa ia te ne lava ʻo tāpuekina ʻenau moʻuí.
-
Kumi ha ngaahi faingamālie ke ako ai ki ha ngaahi ʻulungaanga fakafonua mo ha ngaahi tui kehe. Tokoniʻi ke nau ʻiloʻi mo fakaʻapaʻapaʻi ʻa e ngaahi tefitoʻi moʻoni lelei mo moʻoni ʻi he tui fakalotu ʻa e niʻihi kehé.
Ko Hono Maʻu ʻo e Ouau Silá
ʻE lava ke mali ha husepāniti mo ha uaifi ʻi he temipalé ki he nofo taʻengatá. ʻOku hoko ʻeni ʻi ha ouau ʻoku ui ko e “sila ʻi he temipalé.” Neongo ʻe kei taumamaʻo ʻa e ouau ko ʻení ki ho fohá pe ʻofefiné, ka ʻe lava ʻe he fanga kiʻi meʻa iiki, faingofua, mo pau ʻoku mou fakahoko fakataha ʻi he ngaahi taʻu ko iá, ʻo tokoniʻi ia ke ne mateuteu ki he tāpuaki fakaʻofoʻofá ni.
-
Lau fakataha ʻa e “Ko e Fāmilí: Ko ha Fanongonongo ki Māmaní” (Gospel Library). Ko e hā ʻoku akoʻi ʻe he fanongonongo ko ʻení fekauʻaki mo e fiefia ʻi he moʻui fakafāmilí pea mo e nofo-mali ʻoku ola leleí? Fili mo hoʻo kiʻi tamasiʻí/taʻahiné ha taha ʻo e ngaahi tefitoʻi moʻoni ʻoku hiki atu ʻi he fanongonongó ke akó. Te mo lava ʻo kumi ha ngaahi potufolofola ʻoku fekauʻaki mo e tefitoʻi moʻoni ko iá ʻi he Fakahinohino ki he Ngaahi Folofolá. Te mo lava foki ʻo fokotuʻu ha ngaahi taumuʻa ke fakaʻaongaʻi kakato ange ai ʻa e tefitoʻi moʻoni ko iá ʻi homou fāmilí. ʻI hoʻomou ngāueʻi hoʻomou ngaahi taumuʻá, aleaʻi fakataha ʻa e ola ʻoku maʻu ʻi he moʻui fakafāmilí ʻi hono moʻui ʻaki e tefitoʻi moʻoni ko iá.
-
Lau fakataha mo hoʻo fānaú ʻa e pōpoaki ʻa Palesiteni Tieta F. ʻUkitofa “Ko e Fakahīkihikiʻi ʻo Kinautolu ʻOku Fakahaofí” (Liahona, Mē 2016, 77–80). ʻI hoʻo ako ki he konga “Ko ha Sosaieti Molengofuá,” te mou lava ʻo kumi ha ngaahi meʻa ʻi homou ʻapí ʻoku molengofua mo e ngaahi meʻa kehe ʻoku ʻikai molengofuá. Talanoa fekauʻaki mo e founga ʻoku kehe ai hoʻo tauhi ha ngaahi meʻa ʻi he taimi ʻokú ke fiemaʻu ai ke tolonga fuoloá. Ko e hā ʻoku fokotuʻu mai ʻe he meʻá ni fekauʻaki mo e founga ʻoku totonu ke tau tauhi ai ʻa e ngaahi vā fetuʻutaki ʻo e nofo-malí mo e feohi fakafāmilí? Ko e hā mo ha toe meʻa ʻoku tau ako mei he pōpoaki ʻa Palesiteni ʻUkitofá fekauʻaki mo e founga ʻe lava ke tokoniʻi ai kitautolu ʻe he Fakamoʻuí ke tanumaki ha nofo-mali mo ha ngaahi fāmili ʻoku mālohí?
-
Talanoa tauʻatāina mo hoʻo fānaú fekauʻaki mo e ngaahi meʻa ʻokú ke ako mo ho malí fekauʻaki mo hono maʻu ha mali taʻengata ʻoku fakatefito ʻia Kalaisí pea mo e ngaahi founga ʻokú ke feinga ai ke fakalakalaká. Kapau kuó ke ʻosi sila mo ho malí ʻi he temipalé, fakahā ki hoʻo fānaú ʻi he tā sīpinga ʻa e founga ʻokú mo feinga ai ke tauhi hoʻomo ngaahi fuakava mo e ʻEikí. Talaange ki hoʻo fānaú ʻa e founga ʻokú ke feinga ai ke hoko ʻa e Tamai Hēvaní mo e Fakamoʻuí ko e uho homo vā fetuʻutakí mo e founga ʻokú Na tokoniʻi ai koé (vakai foki, Ulisses Soares, “ʻI he Hoa Ngāue mo e ʻEikí,” Liahona, Nōvema 2022, 42–45).
-
ʻI he taimi ʻoku fiemau ai ke fai ha ngaahi tuʻutuʻuni fakafāmilí, fakahoko ha ngaahi fakataha alēlea mo ha ngaahi alēlea fakafāmili. Fakapapauʻi ʻoku ongona mo fakamahuʻingaʻi e fakakaukau ʻa e mēmipa kotoa ʻo e fāmilí. Fakaʻaongaʻi ʻa e ngaahi fealēleaʻaki ko ʻení ko ha faingamālie ke fakafōtunga ai ʻa e fetuʻutaki leleí mo e angaʻofá ʻi he feohi fakafāmilí, ʻo aʻu ki he taimi ʻoku ʻikai tatau ai ʻa e vakai ʻa e taha kotoá. (Vakai, M. Russell Ballard, “Ngaahi Fakataha Alēlea Fakafāmilí,” Liahona, Mē 2016, 63–65.)
-
ʻI he taimi ʻoku hoko ai ha taʻe-femahinoʻaki pe fepakipaki ʻi he fāmilí, fakahaaʻi ʻa e faʻa kātakí mo e manavaʻofá. Tokoniʻi hoʻo fānaú ke nau ʻilo ʻa e founga ke fakaleleiʻi ai ʻa e fepakipakí ʻi ha ngaahi founga faka-Kalaisi ʻe ala tokoniʻi ai kinautolu ke nau mateuteu ki ha nofo-mali ʻoku fiefiá. Lau fakataha ʻa e Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 121:41–42, pea talanoa ki he founga ʻe lava ke fakaʻaongaʻi ai ʻa e ngaahi tefitoʻi moʻoni ʻi he ongo veesi ko ʻení ki he nofo-malí.