« Parau hi’u : Mau ha’uti a te pupu ’āparaura’a, » EnglishConnect 2 nō te mau pīahi (2022)
« Mau ha’uti a te pupu ’āparaura’a, » EnglishConnect 2 nō te mau pīahi
Appendix
Conversation Group Games
Mau ha’uti a te pupu ’āparaura’a
Tei roto i teie buka te hō’ē tāpura o te mau ha’uti ’ārearea nō te ha’api’ipi’i i te reo Peretāne. E nehenehe ’oe e ha’uti i teie mau ha’uti i roto i te mau huru rurura’a a te pupu. ’A fa’a’ohipa i te mau hōho’a ’e te pu’e ta’o nō roto mai i te ha’api’ira’a ’o tā ’oe e tāmau rā ’e ’aore rā o te ha’api’ira’a nā mua atu. E tītau te rahira’a o teie mau ha’uti ’ia ’ohipahia ’e te hō’ē hoa ’e ’aore rā e te hō’ē pupu iti.
Questions (10–15 minutes)
Mau uira’a (10–15 minuti)
Steps
Mau ta’ahira’a
-
Mā’iti i te hō’ē uira’a nō roto mai i te tāpura. ’A ha’amana’o e nehenehe ’oe e mono i te mau ta’o tei rēnihia ma te tahi atu mau ta’o ’e te mau pereota.
-
’A fa’a’ite i tā ’oe pāhonora’a i te pupu.
-
E mā’iti te ta’ata i muri mai i te tahi i te mau uira’a ’e ’e hōro’a atu i te mau pāhonora’a.
Questions to Review Patterns:
Mau uira’a nō te hi’o fa’ahou i te mau hōho’a :
-
What do you like doing? Why?
-
Tell me about your extended family.
-
How are you and your sister different?
-
Are you happy? Why or why not?
-
Tell me about where you live.
-
What were you like as a child?
-
Tell me about your weekly routine.
-
What did you do yesterday?
-
Where were you yesterday? Why?
-
When did you finish school?
-
What happened when you moved to the United States?
-
Tell me about shopping in your city.
-
Which phone is better?
-
Tell me about your neighborhood.
-
What will you do tomorrow?
-
Tell me about your favorite holiday.
-
Tell me about your plans for the summer.
-
What do you do when you are sick?
-
Tell me about a time when you got hurt. What happened?
-
Tell me about an event next week.
-
Tell me about your last vacation.
-
What are your future plans?
More Questions:
Mau uira’a hau atu :
-
What’s your favorite thing to do on the weekend?
-
What’s your favorite place to visit?
-
Tell me about your favorite memory from your childhood.
-
Describe your favorite family tradition.
-
Name one great thing about your family.
-
What is something you really want to do in the future?
-
What adjectives best describe you?
-
Where would you like to go on vacation?
-
What is your favorite movie?
-
Tell me about your greatest adventure.
-
Tell me about your favorite food.
-
What is your dream job?
-
Who is your role model? Why?
-
Why do you want to learn English?
-
Tell me about your best friend.
-
What is one of your current goals?
Notes
Fa’ata’ara’a
-
E nehenehe ’oe e ha’uti i teie ha’uti ’e te pupu tā’āto’a ’e ’aore rā i roto i te mau pupu na’ina’i e toru ē tae atu i te pae o te ta’ata.
-
’Aita ’oe i tā’ōti’ahia i te mau uira’a o teie tāpura. E nehenehe ’oe e pāpa’i i te tahi atu ā mau uira’a ’āpī. E nehenehe ato’a ’oe e tāui i te mau ta’o tei rēnihia nō te hāmani i te tahi atu ā mau uira’a.
-
Mai te peu e hina’aro ’oe e fa’ariro i teie ha’uti e mea pa’ari atu ā, e nehenehe te tahi i muri mai i te tahi e hōro’a atu i te mau pāhonora’a a te melo tāta’itahi o te pupu ’o tā ’oe e ha’amana’o ra.
-
E nehenehe ’oe e fa’a’ohipa i teie mau uira’a ’e te tahi atu mau ha’uti i raro nei, mai te « Fifi o te pereo’o ta’ata’ahi » ’e ’aore rā te « Tāorara’a i te pōpō. »
Hot Seat (10–20 minutes)
Pārahira’a ve’ave’a (10–20 minuti)
Steps
Mau ta’ahira’a
-
Vāhi e piti pupu.
-
Mā’iti e piti pīahi (hō’ē pīahi nō te pupu tāta’itahi). E pārahi teie nā pīahi i mua i te pupu (i ni’a te « pārahira’a ve’ave’a ») huri tua rā i te tāpura ’ere’ere.
-
E pāpa’i tō ’outou ’orometua i te hō’ē ta’o nō roto mai i te pu’e ta’o ra ’e ’aore rā i te hō’ē pereota i ni’a i te tāpura ’ere’ere. E’ita te mau pīahi e pārahi i ni’a i te « pārahira’a ve’ave’a » ’aita e ’ite i te ta’o.
-
E hōro’ahia e piti minuti i te pupu nō te tauturu i tō rātou hoa i ni’a te « pārahira’a ve’ave’a », ’ia ’imi i te ta’o tei pāpa’ihia i ni’a i te tāpura ’ere’ere ma te fa’ahiti ’ore i taua ta’o ra.
-
Te ta’ata i ni’a i te « pārahira’a ve’ave’a » ’o tei fa’ahiti mātamua i te ta’o, ’ua rē ïa hō’ē tai’o nō tāna pupu. Mai te peu e fa’ahiti te pupu i te ta’o i ni’a i te tāpura ’ere’ere ma te tāmatara’a i te tauturu i tō rātou hoa ’ia ’imi i taua ta’o ra, ’aita ïa tā te pupu e tai’o.
-
’A tāpiti fa’ahou ’e te mau ta’o ’āpī.
Notes
Fa’ata’ara’a
-
’A vāhi hō’ē ē tae atu e toru pupu ’ia au i te rahira’a ta’ata.
-
Mai te mea e ruru ’outou ma te rāve’a rorouira, ’a ha’uti e te pupu tā’āto’a ’eiaha ïa ’ei pupu iti. Tei ni’a te hō’ē ta’ata i te « pārahira’a ve’ave’a. » ’Aita teie ta’ata i ’ite e aha te ta’o. Hō’ē ta’ata te « hōro’a tāpa’o » ïa. E mā’iti te « ta’ata hōro’a tāpa’o » i te hō’ē ta’o ’e e hōro’a i te mau tāpa’o, ’ia ti’a i te ta’ata i ni’a i te « pārahira’a ve’ave’a » ’ia ’itehia e āna i taua ta’o ra.
Ball Toss (10–15 minutes)
Tāorara’a i te pōpō (10–15 minuti)
Steps
Mau ta’ahira’a
-
’A ’imi mai i te pōpō, hō’ē tao’a marū ’e ’aore rā hō’ē ’api parau ’ōmi’omi’o.
-
Mā’iti i te hō’ē uira’a. (’A fa’a’ohipa i te hō’ē uira’a nō roto mai i te ha’api’ira’a, ’e ’aore rā ’a hi’o i « Te mau uira’a » i roto i teie parau hi’u.)
-
’A ui i te uira’a ’e ’a tāora te pōpō i te hō’ē pīahi.
-
E ’apo mai te pīahi i te pōpō ’e e pāhono ’oia i te uira’a.
-
E ui fa’ahou te pīahi i te uira’a ’e e tāora ’oia i te pōpō i te tahi pīahi ’ē atu.
-
’A nā reira noa ē tae roa i te taime e pāhono mai ai te pīahi tāta’itahi o te pupu i te uira’a. ’A ha’amata fa’ahou ’e te hō’ē uira’a ’āpī.
Notes
Fa’ata’ara’a
-
Nō te fa’ariro i teie ha’uti ’ei mea pa’ari atu ā, ’a taui i te uira’a i te mau taime ato’a e tāora ai ’outou i te pōpō.
-
Mai te mea e ruru ’outou ma te rāve’a rorouira, ’a pi’i i te mau i’oa ’eiaha ïa e tāora i te pōpō.
Give One, Get One (10–20 minutes)
Hōro’a hō’ē, fa’ari’i mai hō’ē (10–20 minuti)
Steps
Mau ta’ahira’a
-
’A mā’iti i te tahi tumu parau nō te pupu (’ei hi’ora’a : ’utuāfare, tū’aro ’e ’aore rā te mā’a).
-
I roto te hō’ē ē tae atu e piti minuti, ’a pāpa’i e rave rahi ta’o ’o tā ’oe i ’ite nō ni’a i te tumu parau.
-
’A ti’a i ni’a ’e ’a haere ha’a’ati i te piha. ’Imi mai i te hō’ē hoa.
-
’A hōro’a i te hō’ē ta’o nō tā ’oe tāpura i tō ’oe hoa. E fa’a’ite mai tō ’oe hoa i te hō’ē ta’o ia ’oe. Mai te mea e ta’o ’āpī, ’a tu’u atu te reira i roto i tā ’oe tāpura.
-
’A haere fa’a’ati fa’ahou i te piha. ’Ia ’ite mai ia ’oe i te hō’ē hoa ’āpī. ’A tāpiti te fa’anahora’a.
Example
Tumu parau : ’utuāfare
E pāpa’i te hoa A :
-
mom
-
dad
-
sister
-
brother
E pāpa’i te hoa B :
-
grandfather
-
grandmother
-
mother
-
father
-
aunt
-
uncle
A: What’s one word from your list?
B: Grandmother.
A: I don’t have that word. I’ll add it to my list.
B: What’s a word from your list?
A: Mom.
B: I have mother. I will write mom next to mother.
E tu’u nā pīahi i te mau ta’o ’āpī i roto i tā rāua tāpura.
Tāpura a te hoa A :
-
mom
-
dad
-
sister
-
brother
-
grandmother
Tāpura a te hoa B :
-
grandfather
-
grandmother
-
mother, mom
-
father
-
aunt
-
uncle
Notes
Fa’ata’ara’a
-
Teie te tahi rāve’a maita’i roa nō te ha’api’i ’e ’aore rā nō te ha’api’ipi’i i te pu’e ta’o ’āpī, ’aita e vai rā i roto i te ha’api’ira’a.
-
Mai te mea e ruru ’outou ma te rāve’a rorouira, ’a ani i te ta’ata tāta’itahi ’ia tai’o mai hō’ē ta’o nō roto mai i tāna tāpura i te pupu tā’āto’a, ’eiaha ïa e ’ohipa ’āpipiti noa.
Speculation—“I think that you …” (15–20 minutes)
’A parau, « I think that you … » nō te ha’amata i tā ’oe pereota (15–20 minuti)
Steps
Mau ta’ahira’a
-
’A feruri i te ihoparau.
-
’A parau ha’apūai i te ihoparau.
-
Ma te fa’a’ohipara’a i te ihoparau, ’a hāmani i te tahi pereota mau nō te tahi atu pīahi. ’A parau, « I think that you … » nō te ha’amata i tā ’oe pereota.
-
E parau te tahi atu pīahi e parau mau ānei tā ’oe fa’ahitira’a parau ’aore rā ’aita.
-
Mai te peu e parau mau, e tāpa’ohia ïa hō’ē tai’o nā ’oe. Mai te mea e ’ere te parau mau, ’aita ïa ’oe e fa’ari’i i te tai’o.
-
Te pīahi e noa’a iāna e 5 tai’o, ’ua rē ïa ’oia !
-
’A fa’ahope 10 ē tae e 20 fa’aho’ira’a. E taui i te ihoparau i te fa’aho’ira’a tāta’itahi.
Example
Te pīahi A (i te pīahi B) : The verb is like. I think that you like chocolate.
Te pīahi B : That’s true! (E tāpa’ohia te pīahi A hō’ē tai’o).
Te pīahi B (i te pīahi C) : I think that you like to play basketball.
Te pīahi C : That’s not true! (’Aita i noa’a te pīahi B i te hō’ē tai’o.)
Notes
Fa’ata’ara’a
-
’A ha’amau i te mau pupu e toru ta’ata e tae atu e pae ta’ata.
-
Tē vai rā i roto i teie ha’uti 10 ē tae atu e 20 fa’aho’ira’a. E hina’arohia hō’ē ihoparau nō te fa’aho’ira’a tāta’itahi. E parau ta ta’ata i muri mai i te tahi i te hō’ē ihoparau ’āpī i te mau taime ato’a ’a ha’amata ai ’oe i te fa’aho’ira’a.
Tell Me a Story! (5–15 minutes)
’A fa’ati’a mai iā’u i te ’ā’amu.
Steps
Mau ta’ahira’a
-
’A ’ohipa ’e te hō’ē ho’a ’e ’aore rā ’e te hō’ē pupu na’ina’i.
-
E tai’o mai te hō’ē ta’ata i te pereota mātamua o te hō’ē ’ā’amu hāmanihia.
-
E tai’o te ta’ata muri iho i te piti nō te pereota.
-
E fa’a’ohu te ta’ata i muri mai i te tahi i te tai’o i te pereota o te ’ā’amu, ē tae roa i te otira’a o te ’ā’amu.
Example
A: Yesterday, Sara and Mari missed the bus to come to conversation group.
B: They waited for the next bus, but it didn’t come.
C: They started to walk to the church.
A: Luke was driving to conversation group and saw them walking.
B: He stopped so they could go with him.
C: Sara, Mari, and Luke arrived 20 minutes late.
A: Luke was happy to help Sara and Mari.
B: He said it was a blessing in disguise that he was late.
C: They all had a fun time.
Notes
Fa’ata’ara’a
-
’A ha’amau i te mau pupu e toru ta’ata e tae atu e pae ta’ata.
-
E nehenehe ’outou e fa’a’ōhie i teie ’ātivite ma te fa’a’ite i te hōho’a nō te ha’amatara’a o te ’ā’amu.
-
Te tahi fa’anahora’a ’ē atu tā ’outou e nehenehe e fa’a’ōhie i teie ’ātivite ’ia ha’amata te mau pupu tāta’itahi i taua pereota ra. ’Ei hi’ora’a, e nehenehe te pupu tāta’itahi e ha’amata i te « I had a terrible weekend » ’e ’aore rā « It was the best day of my life. »
Two Truths and One Lie (10–15 minutes)
Piti parau mau ’e hō’ē mea ha’avare (10–15 minuti)
Steps
Mau ta’ahira’a
-
’A feruri e piti ’ohipa e parau mau nō ’oe. ’A ’imi i te hō’ē ’ohipa e ’ere i te parau mau. ’A tāmata i te fa’a’ohipa i te pu’e ta’o ’e te mau pereota o te hō’ē ha’api’ira’a.
-
’A tai’o ha’apūai i te mau pereota i te tahi hoa ’e ’aore rā i te pupu na’ina’i atu e toru ē tae atu e pae ta’ata.
-
E ui te mau melo o tā ’oe pupu ia ’oe i te mau uira’a ’ia ’ite rātou e aha te ha’apāpūra’a parau e ’ere i te parau mau. ’A pāhono i tā rātou mau uira’a.
Example
Te melo nō te pupu 1 : « I like pizza. I like French fries. I like chocolate. Which is not true? »
E ui te tahi atu mau melo o te pupu i te mau uira’a :
Q: What is your favorite kind of pizza?
A: I like cheese pizza.
Q: What is your favorite candy bar?
A: I like chocolate and caramel.
Q: Where do you like to get French fries?
A: I don’t have a favorite place.
E ’imi mai te tahi atu mau melo o te pupu : « I think you don’t like French fries. »
Te melo nō te pupu 1 : « That’s right! I don’t like French fries. »
Vocabulary Cards (10–15 minutes)
Mau tāreta pu’e ta’o (10–15 minuti)
Steps
Mau ta’ahira’a
-
Pāpa’i e 5 ē tae atu e 10 tau pu’e ta’o i ni’a i te mau ’api parau na’ina’i (e tano maita’i te mau parau ’ī’iru). E ’āpapa maita’i i te mau ’api parau na’ina’i.
-
’A ’imi mai i te hō’ē hoa.
-
’A huri tua i te mau ’api parau o te ta’o ’ia ’ore ’ia ’itehia te mau ta’o. ’A ’aitaui i te ’ana’ira’a parau ’e tō ’oe hoa
-
’A mā’iti i te hō’ē ’api parau. ’Eiaha e hi’o i te ta’o. ’A tāpe’a te ’api parau i mua i tō ’oe rae. E fa’ata’a mai tō ’oe hoa i te ta’o (’e ’aore rā e hōro’a mai ’oia i te hō’ē tātarara’a) ’ia nehenehe ia ’oe e ’imi i te ta’o i ni’a i te ’api parau. ’Ia ’itehia mai ia ’oe te ta’o mau, ’ua rē ïa ’oe hō’ē tai’o.
-
Te tahi i muri mai i te tahi. ’A tāpiti fa’ahou nō te mau ’api parau tāta’itahi o tā ’oe ’āna’ira’a.
Notes
Fa’ata’ara’a
-
E rāve’a maita’i teie nō te ha’api’ipi’i i te ta’o.
-
Mai te mea e ruru ma te rāve’a rorouira, ’a ’ohipa ’e te pupu tā’āto’a, ’eiaha rā ia ’āpipiti noa. E pāpa’i te ta’ata tāta’itahi i te hō’ē tāpura ta’o. ’Eiaha e fa’a’ite i tā ’oe tāpura i te pupu. E mā’iti te ta’ata i muri mai i te tahi i te hō’ē ta’o i roto i tā ’oe tāpura. ’A fa’ata’a te reira i te pupu ma te fa’ahiti ’ore i te ta’o. E ’imi te mau melo o te pupu i te ta’o.
Dice Game 2 (10–15 minutes)
Ha’uti ’e te kikiri (10–15 minuti)
Steps
Mau ta’ahira’a
-
E hina’aro ’outou e piti a’e kikiri (’e ’aore rā i te mau tāreta tei nūmerahia mai te 1 ē tae atu i te 6).
-
’A mā’iti e ono ihoparau ’e ’a pāpa’i i te reira i ni’a i te tāpura ’ere’ere ma te nūmera te reira mai te 1 ē tae atu i te 6.
-
’A mā’iti te tahi atu ā mau ta’o, mono i’oa, ’e ’aore rā te mau tauāhemo ’e pāpa’i i te reira i ni’a i te tāpura ’ere’ere mai nūmera 1 ē tae atu i te 6.
-
’A ’ohipa e te tahi hoa ’e ’aore rā i te pupu na’ina’i e toru ē tae atu e pae ta’ata. ’A taora i te kikiri. ’A fa’a’ohipa nā nūmera e piti tā ’oe i taora atu nō te fa’atupu i te pereota tei tū’ati i te mau ta’o. Te tahi i muri mai i te tahi.
Example
E pāpa’i tā ’outou ’orometua i te mau ihoparau ’e te mau tauāhemo i ni’a i te tāpura ’ere’ere :
mau ihoparau
-
eat
-
play
-
talk
-
laugh
-
go
-
buy
Tauāhemo
-
1, 3, 5 = past tense
-
2, 4, 6 = present tense
E taora te pīahi 1 i te kikiri ’e noa’a mai nei te 6 ’e te 3. E hāmani ’oia i te pereota ma te fa’a’ohipa i te ihoparau ho’o + te tauāhemo.
-
« I bought rice and chicken at the store last night. »
E taora te pīahi 2 i te kikiri ’e noa’a mai nei te 4 ’e te 6. E hāmani ’oia i te pereota ma te fa’a’ohipa i te ihoparau ’ata + te taunei.
-
« I always laugh at my dog. He’s so silly. »
E taora te pīahi 3 i te kikiri ’e noa’a mai nei te 1 ’e te 5. E hāmani ’oia i te pereota ma te fa’a’ohipa i te ihoparau tāmā’a + te tauāhemo.
-
« I ate pizza for lunch. »
Notes
Fa’ata’ara’a
-
E fa’anahora’a maita’i teie nō fa’a’ohipa i te tau mai te (tauāhemo, te taunei, te tauāmuri) ’e ’aore rā te mau tino tarame (fa’a’ohipa te hou ’e i muri, te mau uira’a, te mau pereota e ere, ’e te vai atu ā).
-
Mai te mea e ruru ’outou ma te rāve’a rorouira, ’a ’ohipa ’e te pupu tā’āto’a. ’A fa’a’ohipa i te mau kikiri rorouira ’e ’a hāmani i te mau pereota te tahi i muri mai i te tahi.
Bicycle Chain (in person) (10–20 minutes)
Fifi pereo’o ta’ata’ahi (ta’ata ti’a) (10 ē tae atu 20 minuti)
E rave-noa-hia teie ’ātivite nō te mau pupu e ruru nei mata i te mata.
Steps
Mau ta’ahira’a
-
E mā’iti i te hō’ē uira’a. (’A fa’a’ohipa hō’ē nō roto mai i te hō’ē ha’api’ira’a, ’e ’aore rā ’a hi’o i te « Mau uira’a » i roto i teie parau hi’u.)
-
’A pānaho i te tahi e te tahi nō ni’a i nā rēni e piti ma te hi’o mata i te mata.
-
Te feiā e hi’o rā mata i te mata, e mau hoa ïa rātou.
-
E ui ’e e pāhono te mau hoa i te mau uira’a.
-
’A fānu’u ia ’outou ma te ha’amenemene ’ia nehenehe i te ta’ata tāta’itahi ’ia roa’a i te hoa ’āpī.
-
E ui ’e e pāhono te mau hoa i te mau uira’a.
-
’A tāpiti i te mau ta’ahira’a 5 ’e te 6.
Notes
Fa’ata’ara’a
-
Mai te mea e nūmera pea ’ore te ta’ata, ’a ha’amau i te hō’ē pupu toru ta’ata.
Mingle and Share (in person) (10–15 minutes)
E ’āno’ino’i haere ’e e fa’ati’a te ’ā’amu (ta’ata i te ta’ata) (10 ē tae atu 15 minuti)
E rave-noa-hia teie ’ātivite nō te mau pupu e fārerei nei mata ē te mata.
Steps
Mau ta’ahira’a
-
’A mā’iti i te tahi uira’a. (’A fa’a’ohipa hō’ē nō roto mai i te hō’ē ha’api’ira’a, ’e ’aore rā ’a hi’o te « Mau uira’a» i roto i teie parau hi’u.)
-
’A ti’a ’e ’a ’imi mai i te hō’ē hoa.
-
’A ui atu i tō ’oe hoa i te uira’a. ’A ha’amana’o i te pāhonora’a a tō ’oe hoa. ’A pāhono i te uira’a a tō ʼoe hoa.
-
’A hāhaere nā roto i te piha ’ia ’itehia mai i te hō’ē hoa ’āpī. ’A ui ’e ’a pāhono i te mau uira’a. ’Ia nā reira e rave rahi taime ’e te mau hoa ’āpī. ’A ha’amana’o i te mau pāhonora’a a tō ’oe mau hoa.
-
’A ho’i i tō ’oe pārahira’a. ’A fa’a’ite atu i te pupu i te mea tā ’oe i ’apo mai.
Example
Question: What do you like to do?
Mau pīahi e hāhaere rā ma te ui ’e te pāhono atu i te uira’a ’e te mau hoa rau.
-
Sara: What do you like to do?
Mei: I like to dance. What do you like to do?
Sara: I like to go to karaoke.
Mei: What’s your favorite song to sing?
Sara: I don’t have a favorite song. I really like to sing with other people.
Mei: What do you like to do?
Lee: I like to play video games. What do you like to do?
Mei: I like to dance. What is your favorite game?
Lee: I like strategy games.
’A fa’a’ite atu i te pupu i te mea tā ’oe i ’apo mai.
-
Teacher: What does Mei like to do?
Sara: She likes to dance.
Teacher: What does Lee like to do?
Mei: He likes to play video games.