Ngondu wa Dikumi ne Muibidi 14–20. “Nankakunanga, Muakamba Mukalenga’: Malaki,” Luaku, Undonde—Bua mu Dîku ne mu Ekelezia: Dipungila Dikulukulu 2026 (2026)
Ngondu wa Dikumi ne Muibidi 14–20. ‘Nankakunanga, Muakamba Mukalenga ,’” Luaku, Undonde—Bua mu Dîku ne mu Ekelezia: Dipungila Dikulukulu 2026
Ngondu wa Dikumi ne Muibidi 14–20: “Nkakunanga, Muakamba Mukalenga”
Malaki
“Nankakunanga,” muakambila mukalenga bantu benda kupitshila kudi muprofete Malaki. Kadi Bena Isalela, bavua bakenga bua bidimu bia bungi ntatu ne dikuatshibua, bakebeja, “Wakatunanga anyi?” (Malaki 1:2). Panyima pa bionsu bivua Isalela mupitshila, bavua mua kudikonka ne mianda yabu yivua bulelela mulubu wa dinanga dia Nzambi bua bantu benda ba tshipungidi. Mu mikuabu mishindu, mbipepela bua kumona ne uvua mulubu wa buteketa bua bantu ne ditomboka. Nansha kupitshila ku bionsu abi, Nzambi katu muanji kuimanyika kôlola kua tshianza mu dinanga. Pakakengesha bana ba Yakobu muanabu Yosefu, Mukalenga wakabasungila anu ku tshiyola (tangila Genese 45:4–8). Pavua Isalela unungana mu tshipela, Uvua ubadisha ne mana (tangila Ekesode 16:1–4). Nansha pavua Isalela ukukuila nzambi mikuabu ne bamuangishibua, Nzambi wakalaya ne bobu bakudimuna mitshima, Neabasangisha ne abasungila “ne lusa lunena” (tangila Yeshaya 54:7). Mu bulelela, Dipungila Dikulukulu didi mulubu wa ditukija , dinanga dinena dia Nzambi. Ne mulubu ewu udi utungunuka ne lelu. Yezu Kilisto, “Munya wa Buakana,” bu muakamubikila malaki, wakalua “ne londopu mu mapuapua enda” (Malaki 4:2). Udi tshimueneshi tshinena tshia dinanga dia Nzambi bua Isalela wakala ne buetu bonsu.
Bua ngumu ya bungi pa Mukanda wa Malaki, tangila “Malaki” mu Dictionaire dia biblia.
Ngenyi bua Dilonga mu Dîku ne mu Ekelezia
Malaki 1–4
“Pingana kundi, ne nempingana kuwudi.”
Mu tshikondu tshia Malaki, bena Isalela bakavua bamana kuibakulula ntempelo mu Yelushalema, kadi bu bantu bavua anu bajinga kuibakulula malanda abu ne Mukalenga. Pawudi ulonga Malaki, keba nkonku ivua mukalenga muela bena Isalela anyi ivua bena Isalela bamuela. Keba mua kuela nkonku ya momumua (bimua bilejilu bidi bifila kuinshi) bua kukuambuluisha bua upima malanda eba ne Mukalenga ne kusemena pabuipi nenda.
-
Mushindu kayi umvua mumvua dinanga dia Mukalenga buanyi? (tangila Malaki 1:2).
-
Mulambu wanyi kudi Mukalenga udi umunemeka bushuwa anyi? (tangila Malaki 1:6–11)
-
Mu mishindu kayi indi dijinga ne “kupingana” kudi Mukalenga? (tangila Malaki 3:7).
-
Ndi mua kuikala ngiba Nzambi mu mushindu kampanda anyi? (tangila Malaki 3:8–11).
-
Mushindu kayi udi luidi luanyi mu tshikondu tshikola uleja njiya yanyi kudi mukalenga? ( Malaki 3:13–15; tangila kabidi 2:17).
Malaki 1:6–14
Mukalenga udi ukeba “mulambu mukezuka.”
Pawudi ubala pa milambu idi mitela mu Malaki 1, tshinyi tshiwudi mukuata pa milambu ivua bakuidi bafila? Ntshinyi tshidi milambu eyi ileja pa njiya ya bakuidi kudi Mukalenga? (tangila Malaki 1:13). Keba mua kuenza lista wa milambu mifila, anyi milambu mienza, iwudi muenza bua mukalenga. Bua mulongu onsu pa lista, ela meji pa tshinyi tshidi mua kuluisha mulambu “mukoyika” anyi mulambu “mukezuka” (Malaki 1:7, 11).
Malaki 3:8–12
Mukalenga udi ukangula madidishi a mu dîulu pandi leja ditabuja dianyi ku difuta dia tshia dikumi.
Ela meji wewa ne mulunda weba uwudi mufuma ku dimanya ne udi ufuta tshia dikumi. “Buatshinyi udi ufuta tshia dikumi?” mudi mulunda weba ukonka. Ela meji pa etshi pawudi ubala Malaki 3:8–12. Tshinyi tshiwudi mupeta mu tshidi mua kuambuluisha bua kuandamuna lukonku lua mulunda weba? Tshinyi tshiwudi mua kusua bua mulunda weba umvua pa tshia dikumi? Bua diambuluisha divula, udi mua kukeba mukenji wa Mukulu Neil L. Andersen “Tithing: Opening the Windows of Heaven” (Liahona, Ngondu wa Dikumi ne umua. 2023, 32–35), dikeba dia mandamuna ku nkonku bu eyi:
-
Buatshinyi Mukalenga musua ne tuetu tufuta tshia dikumi?
-
Tshinyi tshidi mua kupangisha muntu bua kufuta tshia dikumi, ne mushindu kayi utudi mua kutamba matêtshibua â?
-
Mushindu kayi udi kufuta kua tshia dikumi kukolesha ditabuja dietu mu Tatu wa mu Diûlu ne Yezu Kilisto?
Nudi kabidi mua kuabanyangana ne mulunda weba mushindu uvua Mukalenga munubenesha panuvua bafuta tshia dikumi. Udi mua kupeta ngenyi mu tshitupa tshidi ne tshiena bualu ne “Lesson Number 1—Significant but Subtle Blessings” mu mukenji wa Mukulu David A. Bednar “The Windows of Heaven” (Liahona, Ngondu wa Dikumi ne umua. 2013, 17–18). Bantu ba mushindu kayi batudi mua kulua ku difuta dia tshia dikumi?
Tshinyi tshiwudi wela meji ne muaku “kukukanguila madidishi a mu diûlu ” (kanungu 10) udi mua kumvuija? Pamuapa udi mua kutangila dididishi ne kuela meji pa kipatshila ka madidishi. Buatshinyi “madidishi a diûlu” adi mushindu muimpa wa kuleja mushindu udi Mukalenga utubenesha patudi tufuta tshia dikumi?
Tshimonyi mu Ntempelo wa Kirtlandkudi Gary Smith
Malaki 4:5–6
“Nennutumina muprofete Eliya.”
Pavua Moloni Mutela Malaki 4:5–6 kudi Joseph Smith, wakenza nunku “ne dishilangana dikesa ne mushindu udi bibadibua” mu Bibiliya (tangila Joseph Smith—Muyuki wa 1:36–39). Tshinyi tshidi dishilangana dia Moloni dikumbaja ku ngumvuilu weba wa mêyi a buprofete â? Nangananga, nana meji pa konku bu eyi:
-
Banganyi “ba tatu”? (tangila Dutelonone 29:13). Milayi kayi ikavua mibenzela? (tangila Abalahama 2:9–11). Mushindu kayi uwudi wambuluisha bua kukumbaja milayi eyi?
-
Dimanya kayi didi dikuambuluisha bua kutuma mutshima weba kudi ba nkambua beba? Buatshinyi bidi ne mushinga mu dilongolola dia Tatu wa diûlu?
Bua kulonga bia bungi pa dilua dia Eliya ne mushindu kayi udi mêyi a buprofete akumbana lelu, tangila Dilongesha ne bipungidi 110:13–16 ne D. Todd Christofferson, “The Sealing Power” (Liahona, Ngondu wa Dikumi ne umua. 2023, 19–22). Buatshinyi udi ne kusakidila bualu Eliya uvua mulua?
Tangila kabidi Gerrit W. Gong, “We Each Have a Story,” Liahona, Ngondu Muitanu 2022, 43–46; “Turn Your Hearts,” Hymns, no. 291; “The Sealing Power” (video), ChurchofJesusChrist.org.
The Sealing Power
Bua ngenyi ya bungi, tangila malu a ngondu ewu a Liahona ne makazina a Bua Dikankamika dia Bansonga.
Ngenyi bua Kulongesha Bana
Malaki 1:2
Mukalenga mmunanga.
-
Mushindu kayi uwudi wewa ne bana beba mua kuandamuna lukonku ludi mu Malaki 1:2—“Momu emu mudi [Mukalenga] mutunanga?” Abanyangana ne umua ne mukuabu tubingila tuwudi mumanya ne Mmutunangila. Pamuapa bana beba badi mua kuzola bimfuanyi bidi bibavuluija dinanga Dienda.
Saka bana mu miyuki ya lumu luimpa. Wewa ulongesha bana bakesa, udi mua kuikala dijinga ne kuela meji a kufuka mishindu ya ku bakoka mu miyuki ya lumu luimpa. Tshilejilu, badi mua kupitshishilangana ndundu; padibu bakuata ndundu , badi mua kuabanya kabingila kamua kadibu bamanyina ne Yezu mubananga.
Malaki 3:8–12
Mukalenga neambenesha pandi mfuta tshia dikumi.
-
Mushindu kayi uwudi mua kuambuluisha bana beba bua kulonga pa tshia dikumi? Udi mua kubambila bua babala tuntu tukesa 10, bumudi binjanja bidi mu dibeji dia mudimu dia lumingu elu. Pashisha badi mua kutapulula kamua ka ku tuntu etu ne tukuabu tudi tushala—etshi tshidi bungi butudi tupesha Mukalenga bu tshia dikumi. Bilondeshela ne Malaki 3:8–12, buatshinyi Mukalenga mmusua bua tuetu tufuta tshia dikumi? (tangila “Malaki the Prophet” mu Miyuki ya mu Dipungila Dikulukulu, 171–72; “First Things First!” [video], Tshisangi tshia Mikanda ya Lumu luimpa).
0:58Malachi the Prophet
1:18First Things First!
-
Panudi nubala Malaki 3:10 pamua, udi mua kubikila bana beba bua kuimana ku dididishi pawudi ubala muaku “dididishi dia diûlu.” Anyi udi mua kuela mâyi mu dikopu padiwu enda apueka bua kumvuija muaku “Kamua kuikala muaba bua kuangata to .” Ambila bana beba pa mabenesha adi Nzambi mukupesha pawudi ufuta tshia dikumi. Bana beba badi mua kuzola bimfuanyi bileja mabenesha â ne kulamika pabuipi ne dididishi mu nzubu mueba.
Malaki 4:5–6
Eliya wakalua bua kukudimuna mitshima yetu kudi mêku etu.
-
Mu Malaki 4:5–6, bana beba badi mua kukeba mandamuna ku konku idi yilonda eyi pa Muprofete Malaki: nganyi uvua Mukalenga mulaya bua kutuma? Dîba kayi divuayi muamba ne muntu ewu nealua? Tshinyi tshivua Mukalenga muamba ne muntu ewu neênza? Buatshinyi bivua bijinga ne muntu ewu alua? Mpenyi pavua mêyi â a buprofete makumbana? (tangila Dilongesha ne Bipungidi 110:13–16).
-
Bua kumanya mushindu kayi mulayi udi mu Malaki 4:5 uvua mukumbajibua, udi kabidi mua kumonununa “Joseph ne Oliver Bapeta nsapi ya buakuidi” mu Miyuki ya Dilongesha ne Bipungidi, 26–30. Musambu bu “The Hearts of the Children” (mukanda wa misambu ya bana, 92) udi mua kuambuluisha bana beba bua balonga buatshinyi bivua bitamba kuikala ne mushinga bua Eliya kulua. Udi kabidi mua kumona FamilySearch.org/discovery, FamilySearch Tree app, anyi My Family booklet bua bia kuenza bidi mua kukuambuluisha wewa ne bana beba bua kukudimuna mitshima yenu kudi bankambua benu.
Bua ngenyi ya bungi, tangila malu a ngondu ewu a makazina aMulunda.