“Ngondu wa Dikumi 5–11. ‘Yeya Wakambula Makenga Etu, ne Wakambula Tunyinganyinga Tuetu‘: Yeshaya 50–57,” Luaku, Undonde—Bua mu Dîku ne mu Ekelezia: Dipungila Dikulukulu 2026 (2026)
Ngondu wa Dikumi 5–11 ‘Yeya Wakambula Makenga Etu, ne Wakambula Tunyinganyinga Tuetu,‘” Luaku, Undonde: Dipungila Dikulukulu 2026
Diseka dia Kilisto, kudi Carl Heinrich Bloch
Ngondu wa Dikumi 5–11: “Yeya Wakambula Makenga Etu, ne Wakambula Tunyinganyinga Tuetu”
Yeshaya 50–57
Mu mudimu wenda onsu, Yeshaya wakakula bua mupikudi wa bukola. mêyi a buprofete â avua ne bua kuikala ne mushinga wa bungi kudi bena Isalela pavuabu mu bupika mu Babilona bidimu nkama ya bungi pashisha. Muntu uvua ne bua kubutula bimanu bia Babilana uvua ne bua kuikala bulelela mutshimunyi wa bukola. Kadi ewu ki mmushindu wa Masiya udi Yeshaya umvuija mu shapita 52–53: “Yeya bakamulengulula ne bakamulekela kudi bantu; wakadi muena kanyinganyinga, wakamanya makenga; wakadi bu muntu udi bantu basokoka mpala yabu kudiye. … Kadi tuvua tumumona bu uvua mukengeshibua, mututshibua kudi Nzambi, ne mu dikenga” (Yeshya 53:3–4).
Pakatumaye mupikudi ewu uvuabu kabayi batekemena, Nzambi wakatulongesha dipikula dilelela. Bua kutupandisha ku dikengeshibua ne ku dibungama, Nzambi wakatuma umua uvua Yeya nkayenda “mukengeshibua, ne … mubungamijibua.” Muaba udi bamua bindila ntambua, wakatuma muana wa mukoku (tangila Yeshaya 53:7). Kakuyi mpata, njila ya Nzambi mmishilangana ne njila yetu (tangila Yeshaya 55:8–9). Yezu Kilisto kena utupikula padiye utukanguila buloku kadi padiye muaba wetu momu. Udi utusulula ku nkanu ya dikenga ne kanyinganyinga pa kuyambulayi yeya nkayenda (tangila Yeshaya 53:4–5, 12). Kena utusungila ku bula. Udi ukenga netu, mu bienzedi bia “bulenga bua kashidi” budi “kabuyi mua kumbuka kudiye” (Yeshaya 54:8, 10).
Ngenyi bua Dilonga mu Dîku ne mu Ekelezia
Yeshaya 50–52
Matuku atshilualua mimpa bua bantu ba Mukalenga.
Nansha muvua bena Isalela benza bidimu bia bungi mu bupika—ne nansha muvua bupika buikala bipeta bia masungula abu mabi—Mukalenga wakajinga bua bobu batangila matuku atshilualua ne ditekemena. Tshinyi tshiwudi upeta mu mukenji wa Yeshaya tshidi tshikupesha ditekemena? Tshikebelu bu mudi etshi tshidi mua kukuambuluisha bua kulonga:
|
Tshindi ndonga pa Nzambi (tangila, tshilejilu, Yeshaya 50:2, 5–9; 51:3–8, 15–16; 52:3, 9–10) | |
|
Mikenji ya ditekemena (tangila, tshilejilu, Yeshaya 50:9; 51:3–5, 11–12, 22–23; 52:9–10) | |
|
Tshinyi tshindi mua kuenza bua ditekemena dikala dilelela (tangila, tshilejilu, Yeshaya 50:10; 51:1–2, 6–9; 52:1–3, 9–11) |
Tangila kabidi Mosiya 12:20–24; 15:13–18; 3 Nefi 20:29–46; Dilongesha ne Bipungudi 113:7–10; Russell M. Nelson, “Embrace the Future with Faith,” Liahona, Ngodu wa Dikumi ne Umua. 2020, 73–76.
Bua dinanga, kudi Angela Johnson
Ambuluisha balongi bua kulua kudi Yezu Kilisto. “Kakuena tshintu tshiwudi mua kuenza bu mulongeshi tshidi mua kubenesha balongi bikola kupita kubambuluisha bua kumanya Tatu wa mu Diûlu ne Yezu Kilisto ne kumvua dinanga diabu” (Kulongesha mu Ngikadilu wa Mukalenga, 8). Pawudi udilongolola bua kulongesha Yeshaya 50–57 bakuabu, ela meji mushindu ûdi mua kubambuluisha bua kumona diumvuangana didi pankatshi pa ntatu ya bena Isalela, mêyi a buprofete a Yeshaya pa Yezu Kilisto, ne kupeta diambuluisha dia kudi Nzambi ne ntatu yabu.
Yeshaya 53
Yezu Kilisto wakangata pamutu penda mibi ne tunyinganyinga bianyi.
Shapita mikesa mu mufundu idi ileja bukenji bua dipikula bua Yezu Kilisto ne bulengela bupita Yeshaya 53. ela menji pa bibilu bu ebi bua kumvua bimpa ne kutumikila malongesha a bukola:
-
Nana meji anyi yukilayi mushindu udi miyuki ne film misangu ya bungi ileja banena ba mvita badi basungila bantu. Fuanyikijayi kulejaku ne malu adi atangila Musungidi mu Yeshaya 53.
-
Panyima pa kubala kanungu konsu, imakija bua kutangila bivua Musungidi mukenga—“makenga,” “tunyinganyinga,” ne “ditupakana dia mikenji” bivuaye muambula—bua bantu bonsu ne nangananga bueba. Udi mua kupingaja miaku bu mudi “tuetu” ne “wetu” ne “mema” ne “wanyi” pawudi ubala. Tshinyi tshiwudi umvua anyi meji kayi adi tunungu etu tukupesha?
-
Ela meji bua kumona video “My kingdom Is Not of This World” (Tshisangi Tshia Mikanda ya Lumu Luimpa), ne nana meji pa mushindu uvua mêyi a buprofete a mu Yeshaya 53 makumbana. Amua makenga ne tunyinganyinga kayi bidi Musungidi mukuambuila?
5:25My Kingdom Is Not of This World
-
kupeta bimfuanyi bia bikuma bidi binyunguluka Bupikudi bua Yezu Kilisto (tangila Gospel Art Book, nos. 56–60). Udi mua kupeta biambilu mu Yeshaya 53 bidi biumvuija bikuma bidi mu bimfuanyi. Ntshinyi tshidi malongesha â akupesha meji bua kuenza?
Tangila kabidi “Behold the Great Redeemer Die,” Hymns, no. 191.
Yeshaya 54; 57:15–19
Yezu Kilisto mmusua bua mema kupingana kudiye.
Tudi bonsu ne bikondu bitudi tudiumvua kula ne Mukalenga bua mpekatu yetu anyi buteketa. Bamua bakatu mena balekela ditekemena dia ne kakubafuila lusa kashidi. Yeshaya 54 ne 57 idi shapita minena ya kubala bua kujadikila ne kukankamija mu bikondu bia nunku. Nangananga mu Yeshaya 54:4–10; 57:15–19, miaku kayi idi ikulongesha mushindu udi Musungidi umvua bua bualu bueba? Dishilangana kayi didibi bifila mu nsombelu weba bua kumanya bintu ebi pa yeya?
Mulombodi Dieter F. Uchtdorf wakalongesha:
“Kabiena ne mushinga bua mushindu udi nsombelu wetu umueneka munyanguka yonsu. Kabiena ne mushinga bua mushindu udi mpekatu yetu, ndondu wa kanyinganyinga ketu, kudiumvua kua nkaya, balekedibua, anyi mudi mioyo yetu mua kuikala mitapika. Nansha aba badi kabayi ne ditekemena, badi mu dikenga, bavua bapambuisha dieyemenangana, banyunguluka buakana buabu, anyi badi balekela Nzambi badi mua kuibaka kabidi. …
“Lumu Luimpa lua disanka ludi ne: bualu bua disanka dia tshiendelela dilongolola kudi Tatu wetu wa mu Diûlu udi mutunanga ne mulambu udi kawuyi ndekelu wa Yezu Kilisto, katuena anu mua kupikudibua ku bubi buetu ne kupingana ku bukezuka, kadi tudi mua kupita meji a bantu ne kuikala bapianyi ba moyo wa tshiendelela ne kupeta butumbi bua Nzambi budi kabuyi kuamba” (“He Will Place You on His Shoulders and Carry You Home,” Liahona, Ngondu Muitanu 2016, 102).
Tangila kabidi Patrick Kearon, “God’s Intent Is to Bring You Home,” Liahona, Ngondu Muitanu 2024, 87–89.
Yeshaya 55–56
Mukalenga udi ubikila bantu bonsu bua “kukuata tshipungidi tshianyi.”
Bua bikondu, Isalela uvua mumanyika bu bantu ba Nzambi ba tshipungidi. Kadi, dilongolola dia Nzambi misangu yonsu butu bua bisamba bipita pa tshimua, bua “ewu yonsu udi ne nyota” udi ubikidibua bua “kulua … ku mâyi” (Yeshaya 55:1). Uvuluka bualu ebu pawudi ubala Yeshaya 55 ne 56, ne nana meji pa tshidi tshiumvuija kuikala bantu ba Nzambi. Mukenji wa Nzambi udi tshinyi bua aba badi badiumvua “kula”nenda? (Yeshaya 56:3). Ela meji bua kuela bimanyinu pa tunungu tudi tuleja mmuenenu ne bienzedi bia aba badi ba “kuata tshipungidi tshianyi.” (tangila Yeshaya 56:4–7).
Bua ngenyi ya bungi, tangila malu a ngondu ewu a Liahona ne makazina a Bua Dikankamika dia Bansonga.
Ngenyi bua Kulongesha Bana
Yeshaya 51–52
Mukalenga udi umbikila bua “kuluata bukola [buanyi].”
-
Bidi mua kusankisha bana beba bua kumanya biambilu bu mudi “bika,” “juka,” ne ”vuala bukola bueba” mu Yeshaya 51:9, 17; 52:1–2, 9 ne pashisha enza bilondeshila biambilu ebi. Panyima pa kuenza nanku, nudi mua kuakula pa tshidi kujuka, kuimana, ne kuvuala bukola bueba biumvuija mu nyuma. Tshinyi tshidi Mukalenga mutulomba bua kuenza mu tunungu etu?
-
Bana beba badi mua kubala kabidi Yeshaya 51:1, 4, 7 ne kumanya badi Mukalenga wakula nabu ne tshinyi tshidiye mujinga bua benza. Tshinyi tshidi tshiumvuija kuteleja kudi Mukalenga? Mushindu kayi utudi mua kuleja Mukalenga ne tudi “tumuteleja”?
Yeshaya 53:3–9
Yezu Kilisto wakangata pamutu penda mibi ne tunyinganyinga bianyi.
-
Wewa ne bana beba nudi mua kutangila bimfuanyi bia bungi bidi bileja dikenga ne lufu lua Yezu Kilisto (tangila, tshilejilu, Gospel Art Book, nos. 56, 57, 58). Pashisha nudi mua kubala Yeshaya 53:3–6, 9 ne kebayi miaku idi ileja tshidi tshienzeka mu bimfuanyi. Ambuluisha bana beba bua kumvua ne Yeshaya mutangalaja malelela â bidimu lukama kumpala kua wowu kuenzeka. Bua tshinyi bidi ne mushinga bua bantu kumanya bintu ebi bidimu bia bungi kumpala? (tangila Alama 39:15–19).
-
Panyima pa dibala mu Yeshaya 53:4, “Yeya wakambula makenga etu, ne kuambula tunyinganyinga tuetu,” bana beba badi mua kuteta bua kujula tshintu tshia bujitu (anyi kufuanyikija bua kuambula). Akulayi pa mushindu udi “dikenga” ne “kanyinganyinga” anyi dibungama bidi mua kuikala bujitu ne bikola bua kuambula. Bua tshinyi Yezu muambula “makenga,” “tunyinganyinga,” ne “mibi” anyi mpekatu yetu? (tangila kabidi Alama 7:11–12).
Yeshaya 55:6
Ndi mua kukeba Mukalenga ne kumubikila.
-
Bua kulongesha bana beba pa Yeshaya 55:6, udi mua kusokoka tshimfuanyi tshia Yezu Kilisto muaba kampanda mu nzubu. Udi mua kubikila bana beba bua kupeta tshimfuanyi ne kuamba mushindu umua udibu mua “kukeba … Mukalenga patshidibu mua kumusangana.” Musambu bu ewu “Seek the Lord Early” (Mukanda wa Misambu ya Bana, 109) udi mua kubapesha ngenyi. Pashisha nudi mua kulekela umua wa ku bana asokoka tshimfuanyi ne kuambulula tshibilu.
Yeshaya 55:8–9
Njila ya Mukalenga mitamba bula kupita yanyi.
-
Panyima pa kubala Yeshaya 55:9, bidi mua kusankisha bana beba bua kuimana pa katambua ne kuakula pa mushindu udi bintu bimueneka bishilangana pawudi “mutamba bula.” Anyi badi bua kuzola tshimfuanyi tshia tshidi Yeshaya 55:9 umvuija kudibu. Pashisha nudi mua kuyukilangana bua imua njila ya Mukalenga idi mitamba bula kudi yetu njila. Tshilejilu, mushindu wenda kayi wa kondopa benji ba mpekatu? (tangila Mâko 2:15–17). Mushindu wenda kayi wa kulombola bakuabu? (tangila Matayo 20:25–28). Abanyangana ne bana beba mushindu unudi balonga bua kueyemena njila mitamba bula ya Mukalenga ne nengyi.
Bua ngenyi ya bungi, tangila malu a ngondu ewu a makazina a Mulunda .