Isaias 50–57

Us ta ke’kana laj Israelita chi preexil chiru k’iila chihab’—ut us ta xmaak xb’aanuhomeb’ naq ke’ok chi preexil—li Qaawa’ kiraj naq te’iloq chi uub’ej rik’in yo’onihom. K’a’ru nakataw sa’ li raatin laj Isaias li naxk’e aayo’onihom? Jun li kaaxukuut rik’ineb’ li na’leb’ a’in naru nakatxtenq’a chi tzolok:

Chi’ilmanq ajwi’ Mosiah 12:20–24; 15:13–18; 3 Nefi 20:29–46; Tzol’leb’ ut Sumwank 113:7–10; Russell M. Nelson, “Xk’ulb’al li k’a’ru chalel rik’in paab’aal,” Jolomil ch’utub’aj-ib’ re octubre 2020.

Moko k’iheb’ ta li ch’ol sa’eb’ li loq’laj hu li neke’xch’olob’ lix k’anjel li Jesukristo re xkolb’al qix chi chaab’il wi’chik chiru Isaias 53. Naru nakab’aanuheb’ kok’ k’anjel jo’ a’in re xtawb’al ru ut roksinkileb’ li xninqal ru k’utum a’in chi chaab’il wi’chik:

• K’oxla malaj tz’il rix chan ru naq li seraq’ ut li kaxmu neke’xk’utb’esi li ani nakolok reheb’ li kristiaan. Sik’ xjuntaq’eetankil li eetalil a’an rik’in li na’leb’ chirix li Kolonel sa’ Isaias 53.

• Chirix rilb’al li junjunq chi raqal, k’oxla li rahilal kixk’ul li Kolonel—li “yajel,” li “rahilal,” ut li “maak” li kiriiqani—choq’ re chixjunileb’ ut choq’ aawe laa’at. Naru taajal li “qa” ut “xqa” rik’in “lin” ut “xin” naq yookat chirilb’al ru. K’a’ru neke’xk’e li raqal a’in chaweek’a malaj chak’oxla?

• Naru nakawil li video “Mi reino no es de este mundo” (Biblioteca del Evangelio), ut nakatz’il rix chan ru naq xe’tz’aqlok ru li profeetil aatin wankeb’ sa’ Isaias 53. B’ar wan junjunq reheb’ li rahilal naxk’am li Kolonel sa’ laa k’ab’a’?

  

  5:25

• Sik’eb’ xjalam-uuch li kik’ulman sa’ lix tojb’al rix li maak xb’aan li Jesukristo (chi’ilmanq Hu reheb’ li Jalam-uuch re li Evangelio, 56–60). Chirix a’an naru nakataweb’ ch’ol aatin sa’ Isaias 53 li neke’aatinak chirix li k’a’ru neke’k’ulman sa’ li jalam-uuch. K’a’ru nakatxk’am chixb’aanunkil li k’utum a’in?

Chi’ilmanq ajwi’ “Kikam li nimla Kolonel,” Eb’ li B’ich, 116.

Wan naq najt naqeek’a qib’ rik’in li Qaawa’ xb’aan li qamaak ut li qamajelal. Wankeb’ li xe’sach xyo’onihom naq a’an tixkuy xmaakeb’. Eb’ li ch’ol Isaias 54 ut 57 naru te’xk’ojob’ ut te’xkawob’resi qach’ool chiruheb’ li hoonal a’an. Sa’ Isaias 54:4–10; 57:15–19, k’a’ru li aatin neke’xk’ut chawu k’a’ru nareek’a li Kolonel chawix? K’a’ru xwankil a’an sa’ laa yu’am naq nakanaw li na’leb’ a’an chirix li Kolonel?

Li Awa’b’ej Dieter F. Uchtdorf kixye:

“Maak’a’ naxye jo’ ch’inal jo’ nimal li sachk xqak’ul sa’ qayu’am. Maak’a’ naxye ma kaq ru qamaak, ma nim qajosq’il, ma qajunes wanko, kanab’anb’ilo, malaj ra li qach’ool. Li ani maak’a’ royb’enihom, li ra xyu’am, li ke’xmux xkomon, li ke’xkanab’ xk’ulub’ejil, malaj ke’xkanab’ li Dios, naru ajwi’ te’waklesiiq wi’chik. …

“Li chaab’il esilal re li evangelio naxye: b’antiox re lix junelikil k’uub’anb’il na’leb’ re li sahil ch’oolejil k’oxlanb’il xb’aan li qaYuwa’, ut rik’in lix junelikil mayej li Jesukristo, ink’a’ ka’ajwi’ naru tookole’q sa’ qat’anik ut too’ak’ob’resiiq chi saq qu, a’ut naru ajwi’ taqaq’ax royb’enihom li winq ut taqeechani li junelik yu’am ut tootz’aqonq sa’ xloq’alil li Dios li ink’a’ naru xch’olob’ankil” (“Tatxk’e sa’ xb’een lix tel ut tatxk’am toj sa’ laa wochoch,” Jolomil ch’utub’aj-ib’ re abril 2016).

Chi’ilmanq ajwi’ Patrick Kearon, “Li rajom li Dios a’an xk’amb’al aab’e sa’ laa wochoch,” Jolomil ch’utub’aj-ib’ re abril 2024.

Chiru k’iila chihab’, laj Israel wanjenaq chaq jo’ xtenamit li Dios re sumwank. A’b’an, li Dios ink’a’ kixk’uub’ naq taatz’aqonq yal jun tenamit, ut “chixjunileb’ li nachaqik reheb’” b’oqb’ileb’ “chi uk’ak ha’” (Isaias 55:1). K’oxla a’in naq nakawil Isaias 55 ut 56, ut k’oxla k’a’ru naraj naxye wank jo’ xtenamit li Dios. K’a’ru naxye li Dios reheb’ li neke’reek’a naq “ink’a’ kulb’ileb’” xb’aan? (Isaias 56:3). Naru taajuch’eb’ li raqal li neke’xye k’a’ru lix na’leb’eb’ ut lix b’aanuhomeb’ li ani “te’xpaab’ lin sumwank” (chi’ilmanq Isaias 56:4–7).

• Maare taawulaq raj chiruheb’ laa kok’al xtawb’aleb’ ch’ol aatin jo’ “ajen,” “ajsi aawu,” ut “tiqib’ aawib’ rik’in wankilal” sa’ Isaias 51:9, 17; 52:1–2, 9 ut chirix a’an te’xk’utb’esi li ch’ol aatin a’an. Chirix xb’aanunkil a’an, naru nakaye k’a’ru naraj naxye choq’ aawe li ajk, li rajsinkil aawu, ut xkawob’resinkil aawib’ sa’ musiq’ej. K’a’ru naxpatz’ qe li Qaawa’ naq taqab’aanu sa’eb’ li raqal a’in?

• Eb’ laa kok’al naru ajwi’ neke’ril Isaias 51:1, 4, 7 ut te’xk’e reetal ani naraatinaheb’ li Qaawa’ ut k’a’ru naraj naq te’xb’aanu. K’a’ru naraj naxye “rab’inkil” li Qaawa’? Chan ru taqak’ut chiru li Qaawa’ naq naqab’i?

• Laa’at ut eb’ laa kok’al naru nekerileb’ jalam-uuch li neke’xk’utb’esi lix rahilal ut lix kamik li Jesukristo (chi’ilmanq Hu reheb’ li Jalam-uuch re li Evangelio, 56, 57, 58). Chirix a’an naru nekeril Isaias 53:3–6, 9 ut teesik’eb’ aatin li neke’xch’olob’ li k’a’ru yoo chi k’ulmank sa’eb’ li jalam-uuch. Tenq’aheb’ laa kok’al chixtawb’al ru naq laj Isaias kixwotzeb’ li yaal a’in k’iila cient chihab’ chaq rub’elaj naq ke’k’ulman. K’a’ut naq aajel ru naq eb’ li kristiaan ke’xnaw chaq li k’a’aq re ru a’an k’iila cient chihab’ chaq rub’elaj? (chi’ilmanq Alma 39:15–19).

• Chirix naq teeril sa’ Isaias 53:4, “A’an xk’uluk re li qayajel ut xkuy riiqaninkil li qarahilal,” laa kok’al naru neke’xyal xwaklesinkil junaq k’a’aq re ru aal (malaj yal te’xk’utb’esi a’an). Ch’olob’ naq li “yajel” ut li “rahilal” malaj li rahil ch’oolejil maare aalaq ut ch’a’ajaq riiqankil. K’a’ut naq a’an kixnumsi li “qayajel,” “qarahilal,” ut li “qamaak”? (chi’ilmanq ajwi’ Alma 7:11–12).

• Re raatinankileb’ laa kok’al chirix Isaias 55:6, naru nakamuq junaq xjalam-uuch li Jesus sa’ junaq na’ajej sa’ li ochoch. Naru nakapatz’ reheb’ laa kok’al naq te’xsik’ li jalam-uuch ut te’xye chan ru naru “nasik’man … li Qaawa’ naq toj naru xtawb’al.” Jun b’ich jo’ “Tinsik’ li Qaawa’ sa’ lin ka’ch’inal” (B’ichleb’aal choq’ reheb’ li Kok’al, 67) naru naxk’e xna’leb’eb’. Chirix a’an, naru nakakanab’ junaq reheb’ li kok’al chixmuqb’al li jalam-uuch ut tixka’suti li ch’ina k’anjel.

• Chirix rilb’al Isaias 55:9, maare taawulaq raj chiruheb’ laa kok’al xaqliik sa’ xb’een junaq k’a’aq re ru ut te’xye chan ru neke’k’utun li k’a’aq re ru naq “ninqeb’ xteram.” Malaj naru te’xyiib’ xjalam-uuch li k’a’ru naraj naxye Isaias 55:9 choq’ reheb’. Chirix a’an naru nekex’aatinak chirix junjunq reheb’ lix na’leb’ li Qaawa’ li naxq’ax ru li qana’leb’ laa’o. Chan ru naq narileb’ laj maak? (chi’ilmanq Markos 2:15–17). Chan ru naq naxb’eresiheb’ li ras riitz’in? (chi’ilmanq Mateo 20:25–28). Wotz rik’ineb’ laa kok’al chan ru naq xatzol xk’ojob’ankil aach’ool chirix lix taqenaqil na’leb’ ut xk’a’uxl li Qaawa’.