Luaku, Undonde
Ngondu Muisatu 16–22. “Nzambi Wakasua Kuenza Bimpe”: Genese 42–50


“Ngondu Muisatu 16–22. ‘Nzambi Wakasua Kuenza Bimpe’: Genese 42–50,” Luaku, Undonde—Bua mu Dîku ne mu Ekelezia: Dipungila Dikulukulu 2026 (2026)

“Ngondu Muisatu 16–22. ‘Nzambi Wakasua Kuenza Bimpe’,” Luaku, Undonde: 2026

Yosefe ufuila bana babu lusa

kufua lusa, kudi Megan Rieker

Ngondu Muisatu 16–22: “Nzambi Wakasua Kuenza Bimpe”

Genese 42–50

Kukavu kupita bidimu 22 katshia bana babu ne Yosefe bamupana mu bupika. Yosefe wakapeta ntatu ya bungi, yangata dimufunda dibi ne diedibua mu lukanu. Ku ndekelu, pakamonaye bana babu kabidi, Yosefe uvua ngovena wa Egypitu mujima, muntu muibidi panyima pa Palô. Uvua mua kusombuela bana babu, ne mu diela meji ku tshivuabu benza kudi Yosefe, tshivua tshiumvuika. Ne nanku Yosefe wakabafuila lusa. Kakuyi amu atshi to, wakabambuluisha bua kumonabu tshipatshila tshia bunzambi mu dikenga dienda. “Nzambi Wakasua Kuenza Bimpe” (Genese 50:20), wakabambila ne, bualu tshivua tshimuteka mu muaba wa kupandisha “bantu bonsu bakadi mu nzubu wa tatuenda” (Genese 47:12) ku tshiyola.

Mu mishindu ya bungi, Yosefe uvua bu Yezu Kilisto. Nansha mibi yetu yoyi mienza makenga manena kudi Yezu, udi ufila dibuikidila, mu ditupatuisha mu bualu bubi bupita tshiyola. Nansha tuetu mua kupeta dibuikidila anyi kudilepesha—ku musangu mukuabu tudi tujinga kuenza bionsu bibidi—tshilejilu tshia Yosefe tshidi tshituleja Mupandishi, bu mpokolo wa londopu ne diumvuangana.

ikone wa bia kulonga

Ngenyi bua Dilonga mu Dîku ne mu Ekelezia

Genese 45:5–7; 47:12

“Nzambi wakantuma kumpala kuenu bua kunusangaja.”

Nudi bamona difuanangana pankatshi pa nsombelu wa Yosefe ne mudimu wa bupikudi wa Yezu Kilisto? Bua kumona bilejilu ndambu bia difuanangana edi, teta bua kufuanyikija:

  • Genese 37:3 ne Matayo 3:17.

  • Genese 37:26–28 ne Matayo 26:14–16.

  • Genese 45:5–7 ne Luka 4:18.

  • Genese 47:12 ne Yone 6:35.

Muenenu kayi iwudi nayi pa Mupandishi ne pa mudimu wenda pawudi ubala bitupa ebi?

Genese 45; 50:15–21

ikone wa seminaire
Dibuikidila didi dituala londopu.

Dibala muyuki wa Yosefe ubuikidila bana babu bua bintu bibi bivuabu bamuenzela bidi mua kukusaka bua kuela meji kudi muntu uwudi mua kuikala ne lutatu bua kumubuikidila. Nkonku idi ilonda eyi idi mua kukuambuluisha pawudi udienzeja bua kuenzela nshindamenu ewu:

  • Buatshinyi bivua mua kuikala bikola bua Yosefe kubuikidila bana babu? (bua kumonanuna tshivuabu bamuenzela, tangila Genese 37). Mamanya anyi muenenu kayi ivua mipesha Yosefe bukola bua kubuikidila? (tangila, tshilejilu, Genese 45:1–15 anyi 50:15–21).

  • Mabenesha kayi akafuma ku dibuikidila dia Yosefe kudi bana babu? Tshilejilu, fuanyikija malanda a mu dîku dia Yakoba ku mbangilu kua muyuki (tangila, tshilejilu, Genese 37:3–11) ne malanda a ku ndekelu (tangila Genese 45:9–15; 50:15–21). Mushindu kayi uvua bintu mua kupitakana bu Yosefe kayi musua kubabuikidila?

  • Ela meji bua kufunda dina dia muntu udi mua kuikala ne dijinga dia dibuikidila dieba—nansha anyi kayi mulomba dibuikidila. Tshinyi tshiwudi mua kuenza bua kubikila bukola bua londopu lua Mupandishi mu bualu bua nunku? Pikala dibuikidila dimueneka dikukolela, ela meji bua kumonanuna mubelu wa Mukulu Gerrit W. Gong mu bitupa bisambombu bia ndekelu bia muyuki wenda “Happy and Forever” (Liahona, Ngondu wa Dikumi ne Umua 2022, 85). Tshinyi tshiwudi upeta tshidi tshikupesha ditekemena dia bukola bua dibuikidila?

Tangila kabidi Dilongesha ne Bipungidi 64:9–11; “Forgiveness: My Burden Was Made Light” (video), Tshisangi tshia Mikanda ya Lumu Luimpa.

8:24

Forgiveness: My Burden Was Made Light

Genese 49

Yakoba wakapesha dîku dienda mabenesha a buambi.

Mabenesha a Yakoba kudi ndelanganyi yenda adi ne bimfuanyi, kadi kabiena biteketa bua kuwumvua to. Diakalenga, lumu luimpa lupingaja ludi lutupesha diambuluisha dikuabu. Pawudi ubala pa dibenesha dia Yosefe mu Genese 49:22–26, bala tunungu tudi tulonda etu kabidi, ne tangila ngumu idiyi ifila: 1 Nefi 15:12; 2 Nefi 3:4–5; Yakoba 2:25; Dilongesha ne Bipungidi 50:44.

Pawudi ubala pa dibenesha dia Yuda mu Genese 49:8–12, vuluka ne Yezu Kilisto uvua kankanunuina ka Yuda. Tshinyi tshiwudi upeta mu tunungu etu tshidi tshikuvuluija bua Mupandishi? (tangila kabidi Buakabuluibua 5:5–6, 9; 1 Nefi 15:14–15; Dilongesha ne Bipungidi 45:59; 133:46–50).

Dibala dia mabenesha aa didi mua kukupesha meji bua kumonanuna dibenesha dieba dia nkambua mukulu—anyi, pawudi kuyi nadi, bua udipeta. Miaku ne biambilu kayi mu dibenesha dieba idi ikudimuna meji eba kudi Yezu Kilisto?

Tangila kabidi Randall K. Bennett, “Your Patriarchal Blessing—Inspired Direction from Heavenly Father,” Liahona, Ngondu Muitanu 2023, 42–44.

Genese 50:19–21

Nzambi udi mua kungambuluisha bua kupeta ngumvuilu mu mateta anyi.

Nansha tshiotshi katshiyi tshitokeshibua pavuaye usabuka diteta, ndekelu Yosefe wakalukila pa lutatu luenda mu Egipitu ne kumona ne “Nzambi Wakasua Kuenza Bimpe” (Genese 50:20). Bu wewa mua kuikala mukumbula Yosefe pavuaye mu tshina anyi mu lukanu, mushindu kayi uwuvua mua kuikala mumukolesha? Mushindu kayi udi Genese 50:19–21 ukuambuluisha mu diba dieba dia diteta?

Tangila kabidi Dilongesha ne Bipungidi 122; “Quel fondement ferme,” Misambu, no. 42.

Yosefe wa mu Egipitu wakamona tshimonyi tshia Joseph Smith upeta bitata bia ngolo kudi muanjelo Moloni

Joseph Smith munkatshi mua Baprofete, kudi Paul Mann (disulakaja)

Genese 50:24–25

“Mukalenga Nzambi wanyi neajula mumonyi.”

Pawudi ubala Genese 50:24–25 ne Dikudimuna dia Joseph Smith, Genese 50:24–38 (in the Bible appendix), nana meji buatshinyi bivua ne mushinga bua Yosefe kumanya Mose ne Joseph Smith nkama ya bidimu kumpala. Mushindu kayi udi Joseph Smith ukumbaja mambi a Yosefe pa yeya? (tangila Dilongesha ne Bipungidi 1:17–23; 20:7–12; 39:11; 135:3).

Bua bia bungi, tangila malu a ngondu ewu a Liahona ne Magazina a Bua Dikankamika dia Bansonga.

ikone 01 wa tshitupa tshia bana

Ngenyi bua Kulongesha Bana

Genese 42–44; 45:4–15

Ndi mua kuleja dinanga ne dibuikidila kudi dîku dianyi.

  • Nebikala mua kusankisha bana beba bua kuenzulula muyuki wa Yosefe usangisha dîku dienda (tangila Genese 42–44). Anyi badi mua kuenzela “Joseph and the Famine” (mu Old Testament Stories, 57–60) anyi bimfuanyi mu tshifundu etshi bua kulongesha muyuki kudi umua ne mukuabu. Eyi idi nkonku mikuabu idi mua kuambuluisha bana beba bua balonga ku muyuki:

    • Tshinyi tshivua Yosefe muenza bua kuleja dinanga bua dîku dienda? (tangila Genese 45:4–15).

    • Buatshinyi nudi nuela meji ne Yosefe mubuikidila bana babu?

    • Mushindu kayi uvua bana babu ne Yosefe badiumvua pavua Yosefe mubabuikidila? Nganyi wa mu nsombelu weba udi dijinga ne kubuikidibua? Mushindu kayi ûdi uleja dinanga ne dibuikidila?

    2:26

    Joseph and the Famine

Pawudi udilongolola bua kulongesha, dikonka, “Tshinyi tshienza bana banyi bua kulonga?” Tshilejilu, mu tshibilu etshi bana beba badi mua kunungana anyi kulonda muyuki. Tshiotshi etshi netshibambuluisha bua kuvuluka tshivua tshipitakana ne nshindamenu ya lumu luimpa idi mu muyuki ewu.

  • Wewa ne bana beba nudi mua kunanga bua kuabanyangana dimanya pavuabu babuikidila muntu anyi pavua muntu mubabuikidila. Pashisha nudi mua kuimba musambu bu mudi “Love One Another” (Children’s Songbook, 136) anyi “Help Me, Dear Father” (Children’s Songbook, 99).

Genese 48:8–9

Mukalenga udi ungambuluisha kupitshila ku mabenesha a buakuidi.

  • Wewa ne bana beba nudi mua kutangila tshimfuanyi tshia Yakoba ubenesha bana benda ku ndekelu kua tshifundu etshi ne kuyukila pa tshidi tshifika (tangila Genese 48:8–9). Biobi bilombibua, umvuija ne Yakoba, tatuenda wa Yosefe, uvua musua kufila mabenesha a buakuidi kudi dîku dienda. Pamuapa nudi bua kuabanyangana mamanya kampanda anuvua bapeta diambuluisha dia kudi Nzambi kupitshila ku dibenesha dia buakuidi. Bua tubingila kayi tutudi mua kulomba dibenesha dia buakuidi?

nsongakaji upeta dibenesha

Genese 45:5–11

Tatu wa mu Diûlu wakatuma Yezu Kilisto bua kumpandisha.

  • Mushindu kayi uwudi mua kuambuluisha bana beba bua kumona Mupandishi mu muyuki wa Yosefe upandisha dîku dienda ku tshiyola? Ela meji bua kuenza tshifundu tshikala ne milongu ibidi Yosefe ne Yezu Kilisto. Ambuluisha bana beba bua kukeba mifundu ibidi ne kuwuja tabulo ne bintu bivua Yosefe ne Yezu bikala nabi bifuanangana: Genese 37:3 ne Matayo 3:17; Genese 37:26–28 ne Matayo 26:14–16; Genese 45:5–7 ne Luka 4:18; ne Genese 47:12 ne Yone 6:35.

  • Konkesha bana beba tshinyi tshidi tshiumvuija kupandisha anyi kusungila muntu. Pikala umua wa ku nenu ne dimanya dia kuikala mupandishibua anyi musungidibua ku njiwu, babikila bua badiabanya. Mushindu kayi uvua Yosefe mupandisha bana babu? (tangila Genese 42:1–3; 45:5–7). Pashisha nudi mua kutangila tshimfuanyi tshia Mupandishi pamua ne kukonka bana beba bua bakula pa mushindu udi Yezu utupandisha.

Bua bia bungi, tangila malu a ngondu ewu a Makazina a Mulunda.

Isalele udi ufila dibenesha dia buakuidi kudi muanenda wa baluma

Yakoba Ubenesha Yosefe (Yokoba Ubenesha Bana Benda), kudi Harry Anderson

Dibeji dia tshibilu tshia mbedi: Ndi mua kubuikidila