“Ngondu Muisatu 9–15. Mukalenga Uvua ne Yosefe: Genese 37–41,” Luaku, Undonde—Bua mu Dîku ne mu Ekelezia: Dipungila Dikulukulu 2026 (2026)
“Ngondu Muisatu 9–15. Mukalenga Uvua ne Yosefe,” Luaku, Undonde: 2026
Yosefe ne Bana Babu Ba Baluma, kudi Sam Lawlor
Ngondu Muisatu 9–15: Mukalenga Uvua ne Yosefe
Genese 37–41
Tudi bamanya ne Nzambi udi ubenesha bantu badi bamueyemena ne balama mikenji yenda. Kadi misangu mikuabu kabiena bimueneka nanku to. Misangu Mikuabu muntu udi weyemena Nzambi udi unyingalajibua ne ulekeledibua kudi bidimba bia dîku. Misangu mikuabu muntu udi ubenga ku bukola bua kunyanga mukenji wa bunonoka udi ufundibua mu dishima. Padi bintu bia buena abi bituenzekela, tudi mua kuikala batêtshibua bua kufikila Nzambi tshiji. Tudi mua kuelangana meji, “ngumvuilu kayi wa lukanku bua kuenza tshintu tshimpa pikalatshi tshimueneka tshisua kukolesha moyo?”
Yosefe, muana wa Yakobo, uvua mua kuelangana meji nanku. Mu bikondu, muntu muena lulamatu ewu wakatanta; mu bikondu bikuabu, bivua mua kumueneka ne muvuaye muena lulamatu luabungi, ke muvuaye mua kupitshila mu malu makola a bungi. Kadi Yosefe kakalekela Mukalenga, ne Mukalenga kakalekela Yosefe. Atshi katshiena tshiumvuija ne Mukalenga wakapumbisha bintu bibi bua kabifikidi Yosefe, kadi nansha bionsu abi, “Mukalenga uvua Nenda” (Genese 39:3).
Ngenyi bua Dilonga mu Dîku ne mu Ekelezia
Genese 37:1–28; 39; 41:9–45
Mukalenga neikala nanyi mu lutatu luanyi.
Bikondu bia bungi, biuma bimpa biakamueneka bilekela Yosefe, kadi Mukalenga kavua muenza nanku. Pawudi ubala muyuki wa Yosefe, nana meji pa nkonku bu mudi eyi: Ntshinyi tshivua Yosefe muenza bua kushala pabuipi ne Nzambi? Mushindu kayi uvua Mukalenga muikala “nenda”? (tangila Genese 39; 40:1–19; 41:9–45). Ntshinyi tshiwudi ulonga ku muyuki wa Yosefe tshidi mua kukuambuluisha bua kumanya dikala dia Mukalenga mu moyo weba?
Udi mua kuela kabidi nkonku ya momumua pa moyo weba. Tshituishishi kayi tshiwudi mumona ne Mukalenga kena mukulekelela mu bikondu bia ditêtshibua. Ela meji pa mushindu uwudi mua kutangalaja mamanya eba ne bidimba bia dîku dieba ne bantu ba matuku alualua (tangila 1 Nefi 5:14).
Bushuwa, newupeta matêtshibua makuabu mu matuku alualua. Ntshinyi tshiwudi mua kuenza mpindiewu bua kuambuluisha dituishibua ne matêtshibua â kaêna akumbusha kudi Nzambi? Ela meji bua kufunda mukanda bua kukankamika matuku eba alualua a nkayeba bua kushala pabuipi nenda nansha bualu kayi bulua. Udi mua kukumbaja ngenyi ya ku nsombelu wa Yosefe anyi ya ku mukenji wa Mukulu D. Todd Christofferson “Our Relationship with God” (Liahona, Ngondu Muitanu 2022, 78–81).
Tangila kabidi Yone 14:18; Lomo 8:28; Alama 36:3; Dilongesha ne Bipungidi 121:7–8; “Demeure aupres de moi, Seigneur!,” Cantiques, no. 93.
Genese 37:5–11; 40; 41:1–38
Pa ngikala muena lulamatu, Mukalenga neandudika ne neampesha meji a nyuma.
Yosefe uvua ne tshipedi tshia dijingulula mikenji ya kudi Mukalenga kupitshila ku bilota. Ntshinyi tshiwudi mua kulonga ku Genese 37:5–11; 40:5–8; 41:14–25, 37–38 pa dipeta ne diumvua dibuluila dia kudi Mukalenga? Tshilejilu, ntshinyi tshiwudi mua kulonga ku tshilejilu tshia Yosefe pavua dibuluila dimueneka dikola bua kumvua? (tangila Genese 40:8; 41:16).
Nana meji pa mushindu udi Mukalenga ubuluila disua Dienda kuwudi. Ntshinyi tshiwudi wenza bua kukuata mudimu pa dibuluila didiye mukupesha? Mushindu kayi uwudi ukebulula buludiki bukumbana kudiye?’
Yosefe Ukudimuna Bilota bia Bulter ne Baker, kudi François Gérard
Genese 39:1–20
Ne diambuluisha dia Mukalenga, ndi mua kunyema ditêta.
Pikala Yosefe uvua mua kufila mubelu pa mushindu wa kukadamena ditêta dia kuenza bubi bua masandi, ntshinyi tshiwudi wela meji tshivuaye mua kuamba? Ela meji pa etshi pawudi ubala pa dimanya dienda mu Genese 39. Tshilejilu, ela meji mushindu uvua Yosefe mua kuandamuna ku malu bu â:
-
Pikalaku kakuyi muntu mukuabu mumanya tshindi ngenza, mbualu kayi bunena? (tangila tunungu 8–9).
-
Ndi nteta bua kukandamena, kadi ditêta kadiena disua kuimana to (tangila kanungu 10).
-
Ntshinyi tshindi mua kuenza pandi mu tshikondu tshidi ditêta dikala dikola? (tangila kanungu 12).
Mushindu kayi uwudi mua kumvuija buatshinyi dinemeka mukenji wa bunoka didi ne mushinga? (tangila Bua Dikankamika dia Bansonga: Buludiki bua Dienza Masungula, 23–28).
Tshilejilu tshia Yosefe, bushuwa, tshidi mua kuambuluisha ku mishindu mikuabu ya matêta. Ne dimanya dia Yosefe mu meji, ela meji bua kuenza bulongolodi bua kuepuka ne kukandamena ditêta. Tshilejilu, udi mua kuela meji a ditêta ne kufunda bikondu bia kudiepuka ne mushindu “uwanyema” padi matêta ajuka.
|
Matêta | |
|
Bikondu bia kuepuka | |
|
Bulongolodi bua kuandamuna |
Eyi idi mifundu mikuabu idi mua kumanyisha bulongolodi dieba. Ntshinyi tshiwudi ulonga ku yonsu pa mushindu udi Mukalenga mukuambuluisha bua kukadamena ditêta? Matayo 4:1–11; 1 Kolinto 10:13; 1 Nefi 15:23–24; 3 Nefi 18:17–18.
Pawudi wenza bulongolodi dieba, bidi mua kuambuluisha kabidi bua kuela meji pa bikondu mu matuku mashala biwuvua muepuka bimpa anyi mukandamena ditêta. Mushindu kayi uvua Mupandishi mukuambuluisha? (tangila 2 Nefi 4:18–33).
Genese 41:15–57
Mukalenga neangambuluisha bua malu makola adi mua kufika.
Dikudimuna dia Yosefe dia tshilota tshia Pâlo diakatuala ku mubelu kampanda wa lungenyi luvula ne difululuka ku tshiyola (tangila Genese 41:15–57). Ela meji bidi mikenji ya nyuma ivua Mukalenga mua kuikala nayi bueba mu mulubu ewu. Mushindu kayi uwudi udiumvua ne Musua bua wewa udilongolola bua bikondu bikola mu matuku alualua?
Tangila kabidi David A. Bednar, “We Will Prove Them Herewith,” Liahona, Ngondu wa Dikumi ne Umua 2020, 8–11.
Bua bia bungi, tangila malu a ngondu ewu a Liahona ne Magazina a Bua Dikankamika dia Bansonga.
Ngenyi bua Kulongesha Bana
Genese 37
Ndi mua kuikala muntu muimpa kudi dîku dianyi.
-
Dibala pa ngumvuilu mikola mu dîku dia Yosefe didi mua kunusaka lukasa ku diyukilangana pa mushindu utudi mua kusomba ne bidimba bia dîku. Bua kulonda muyuki wa Yosefe ne bana babu ku Genese 37, udi mua kuenzela bimfuanyi mu tshifundu etshi anyi “Joseph’s Inspired Dreams” (mu Old Testament Stories, 47–51). Lekela bana beba bafila mumvuija adibu bamanya pa muyuki. Udi mua kulomba bana beba bua bafuanyikija ne bavua mu dîku dia Yosefe. Ntshinyi tshivuabu mua kuamba anyi kuenza bua kuikala benji ba ditalala mu dîku? Tshilejilu, tshinyi tshiditshi tshiumvuija “kuakula mu ditalala” mu dîku dietu? (kanungu 4). Mushindu kayi udi Yezu Kilisto muikala muenji wa ditalala mu dîku dia Nzambi?
2:17Joseph’s Inspired Dreams
Genese 37:18–28; 39:20–23; 41:38
Nzambi udi mua kungambuluisha padi malu mabi afika.
-
Padi bana beba kumpala kua malu makola, badi dijinga ne kumanya ne Mukalenga Neikala nabu, bu muvuaye ne Yosefe. Pamuapa udi mua kuambuluisha bana beba bua kuenza mulongu wa malu makola avua mafikila Yosefe (tangila Genese 37:23–28; 39:20; anyi “Joseph’s Inspired Dreams” ne “Joseph in Egypt,” mu Old Testament Stories, 47–51, 52–56). Panyima pa bualu bukola bonsu buakapetabu, bikila bana beba bua bambulula, “Mukalenga uvua ne Yosefe” (Genese 39:2).
2:17Joseph’s Inspired Dreams
2:50Joseph in Egypt
-
Pamuapa bana beba badi mua kukebulula Genese 39:1–3, 20–23 bua musangu onsu udi tshiambilu “Mukalenga uvua ne Yosefe” ne biambilu bia momumua. Balekela bamba tshidibu bela meji tshidi tshiambilu etshi tshiumvuija. Mushindu kayi utudi bamanya ne Mukalenga udi netu. Ambilanganayi umua ne mukuabu pa mushindu unudi numvua ne Nzambi udi nenu mu tshikondu tshia lutatu.
Yosefe wa Ejipitu mu Buloko, kudi Jeff Ward (disulakaja)
Genese 39:7–12
Ne diambuluisha dia Mukalenga, ndi mua kunyema ditêta.
-
Etshi tshidi tshiena bualu tshia dilongesha tshidi mua kuambuluisha bana beba bua balonda tshilejilu tshia Yosefe tshia dinyema kudi mukaji wa Potifaya: Enzela biamua bia nzembu bibidi bua kuleja Yezu Kilisto ne Satana. Enzela tshiamua tshikesa, bu mudi trombone, bua kutuleja. Pashisa lekela bana beba bamona mushindu udi bukoki bua tshiamua tshia nzembu pa tshintu tshia tshiamua buikala ne bukola padibu basemeja tshintu pabuipi natshi. Mushindu kayi udi dimanya dia Yosefe mu Genese 39:7–12 dileja bulelela ebu? Ntshinyi tshitudi mua kuenza bua kunyema ku bubi ne kusemena pabuipi ne Yezu. Video wa “Temptation Fades as We Seek Christ in Every Thought” (Tshisangi tshia Mikanda ya Lumu Luimpa) ne musambu bumudi “Oh J’ai besoin de toi” (Cantiques, no. 53) bidi mua kuambuluisha mu diyukila edi.
2:58Temptation Fades as We Seek Christ in Every Thought
Enzela musambu. “Misambu ne minga misambu ya tshijila idi mua kuambuluisha bana beba bua bumvua dinanga dia Nzambi, bumvua nyuma, ne balonga malelela a lumu luimpa. Nzenze ya misambu, bikuma, ne miaku mipepela ya misambu bidi mua kuambuluisha bana bua bavuluka malelela a lumu luimpa bua bidimu bilualua. Panudi nuimba ne bana beba, bambuluisha bua bajandula ne bumvua nshindamenu idi milongeshibua mu misambu” (Teaching in the Savior’s Way, 32).
-
Ambuluisha bana beba bua bela meji pa matêta adibu mua kuikala bapitshila. Balekela benza dinaya pa mushindu udibu mua “kunyema” ku matêta â.
Bua bia bungi, tangila malu a ngondu ewu a Makazina a Mulunda.