Mukenji wa ku ngondu wa Liahona, Ngondu wa Dikumi ne Umua 2025
Kutangila kudi Nzambi ne kuikala ne moyo
Bantu, mêku ne nansha matunga, bonsu badi mua kulubuluka anu mu kutangila kudi Nzambi
Ngondu muisambombo mushala, njiwu mutamba bunena wakenzeka mu ditunga dia Lesotho mu Africa wa ku sude. Bus mukesa uvua muambula bansongakaji 20 ba mu ditamba dia Ekelezia dia Maputsoe ne balombodi muanda muteketa bavua balombola mu kapital ka tshimenga tshia Maseru, bua tshisangilu tshia bansongakaji ba mu district diabu. Pavuabu mu luendu mu meba a mu dinda mu njila wa biendedi bibidi, kuvua mashinyi afuma mu ndudikilu mushilangana ne wabu, ateta kupita mashinyi makuabu nekuluilawu mu tshiendelu tshivua bus muangata. Kakuvua muaba anyi diba dia kuepuka ditutakana edi dia kumpala to, ne mu tusunsa tukesa mashinyi akututakana, ne kubunguluka mu njila, ne kukuatawu mudilu.
Bantu 15 bakafua mu njiwu, pamua ne bansongakaji basambombo, Balombodi babidi ba bansongakaji, ne mulombodi wa ditamba ne mukajienda. Bidimba bia mêku ne balunda bavua bashala ne moyo, bakanyingalala bikola, tshivua tshikondu tshia tshiji, dibungama ne dipila. Nansha muvuabu bumvua bibi ne nkoku yabu kayiyi ne mandamuna, bakadikuatshisha ne kutangilabu kudi Nzambi kupitshila ku misambu ya tshijila, ku mifundu, ne ku disambila bua kupeta busambi. Setso’ana Selebeli, muana wa bidimu 17 uvua mu bavua bashala ne moyo wakajadika ne, “Yezu Kilisto mmutunanga ne udi netu, nansha kupitshila ku mitshima yetu mitapika.”
Foto wa kudi Jeffrey D. Allred, Deseret News
Nsongakaji ne mulombodi, bavua balamibua mu lupitadi bua lundopu lua mputa ya diosheka, bakabala Mukanda wa Molomo pamua. Umua wakamba ne, “Matuku mashala aa, tuvua balonga mu Moloni, ne Moloni uvua wamba mu bulelela bimvua ngumvua. Pavuayi wakula, bivua bu ne uvua wamba, ‘Udi ne tshia kulonda miaku eyi bualu ivua mifundibua bueba bua kukuambuluisha mu kutantamena malu aa.’”
Ku tshisangilu etshi tshia madilu tshia bantu aba bonsu bavua bafua, Mukulu Siyabonga Mkhize wa mu Bayidi Makumi muanda muteketa ba Nteji wakabela ne, “ Tudi ne mua kukudimuka kudi Mukalenga mu tshikondu etshi ne kumulomba bua asamba mioyo yetu ne bua atalaja busami butudi tumvua.” Mulombodi Mukulu wa Bansongakaji wa mu muaba umua ne Ditamba dia Leribe, Mamho Makura, wakakankamija ne: “Kudimuka kudi Mukalenga, ne peta bukola bua kuitabuja dijinga dienda. Yezu Kilisto udi ‘mubangi ne mujikiji wa ditabuja dietu ’ [Ebelu 12:2]. Kanutangidi kuluseka to, nutangila anu kudiye.”
Tangilayi kudiye. Meyi enda adi anungana bu mubelu uvua Alama mupesha muanenda Helamana: “tangila ne utangila kudi Nzambi ne wikala ne moyo.” Alama wakakula bua dimanya dia Lehi ne bantu benda muvuabu ne Liahona bu tshilejelu: bidi mena bipepela kuteya ntema ku dîyi dia Kilisto, diakuleja njila mululama wa disanka dia tshiendelela, bu muvuabi bua batatuetu bua kuteya ntema ku kaleji njila aka, kavua bua kubaleja njila mululama wa ku bulaba bulaya.” Alama wakamba: “Bobu batangila bapeta moyo . Ne tetu batangila tupeta moyo wa kashidi.”
Musangu mukuabu, Alama wakakula pa tshilejelu tshia nyoka wa tshiamua mujudibua kudi Mose pavua bana ba Isalela basumibua kudi nyoka ya kapia. Mukalenga wakambila Mose bua kuenza tshimfuanyi tshia nyoka ne kutshibandisha ku mutshi, ne mulayi wa ewu udi usumibua, padiyi utangila koku, neikala ne moyo.” Alama wakumvuija ne tshimfuanyi tshia tshiamua tshivua tshiumvuija anyi tshivua tshimanyishilu tshia Kilisto, uvua ne tshia kubandishibua ku nkulusa. Babungi bavua batangila ne kupeta moyo, kadi bakuabu bavua mu miaku ya Alama, “bapapa bikola” ne bakabenga tshianâna bua kutangila ne bakafua.
Alama wakakonka:
“Bu nuenu mua kôndopibua amu mu dikupa dia mesu enu bua nôndopibua, kanuakutangila lukasa anyi, anyi nudi nunanga kupapisha mitshima yenu mu dipanga dia ditabuija, ne bikala bafuba, mu mushindu wa ne kanuakukupa mesu enu to, mu mushindu wa ne nufua anyi?
“Apu kupayi mesu enu ne bangayi kuitabuija Muana wa Nzambi, bualu nealua bua kusungila bantu benda, ne bualu neakenga ne afua bua kupikula bua mibi yabu; ne neajuka kabidi ku bafua, tshiavuija dibika ku lufu, bua bantu bonsu bimana kumpala kuenda, bua kulumbuluishibua mu dituku dia ku nshikidilu ne dituku dia tshilumbuluilu, bilondeshila midimu yabu.”
Bushuwa, mubelu wa “kutangila kudi Nzambi ne Kuikala ne Moyo” kena anu ne ngumvuilu wa buikadi buetu bua tshiendelela, kadi udi ufila dishilangana mu dijima mu ngikadilu yetu ne luidi lua moyo wetu wa lufu. Vuluka miaku ya Muanetu mukaji Selebeli mu Lesotho mimana kuambibua —“Yezu Kilisto mutunanga ne udi netu, nansha kupitshila ku mitshima yetu mitapika.”
Bidi mu buikadi bua buloba bupona—muaba uvua bubi bupita ne muaba uvua muntu yonsu kayi muakana—muaba wikala mapangila ne mutshiawudi, disama ne dibungama, dibula ne dijimija, diluisha ne dilumbuluisha dibi. Bidi mu kutangila kudi Nzambi ke mudi muntu ngaya, mêku, nansha bisamba mua kulubuluka. Mulombodi Mukulu Russel M. Nelson wakalongesha, Bu mudi Mupandishi, kupitshila ku Bupikudi buenda budi kabuyi ndekelu, musungila yonsu wa kutudi ku mateketa, bilema ne bubi, ne bu muvuaye mumvua kusâma, kudiabakena, ne majitu binudi kanuyi banji kupeta, [tangila Alama 7:11–13], nanku binuakudimuna mutshima bulelela ne kukeba diambuluisha dienda, nudi mua kutantamena malu makola a pa buloba.”
Kakuena mulayi udi muambulula misangu yabungi mu Mukanda wa Molomo bu ewu: “Monsu munualama mikenji yanyi nenulubuluka mu bulaba; kadi monsu munuapanga kulama mikenji yanyi nenukoshibua ku mpala kuanyi.” Bavua bapeta dimanya dia bantu ba mu Mukanda wa Molomo bidimu nkama bileja bulelela bua miaku eyi. “Kutanta” kudi kumvuija kutshiongomoka ne buludiki ne mabenesha a ku diûlu mu mioyo yabu. “Kutanta” kudi kumvuija kupeta tshiyidi tshia dikala bimpa tshia mpetu tshivua tshibambuluisha bua kusela, kukolesha mêku, kukumbaja majinga a bakuabu. “Ditanta” didi diangata dikumbana dia kujuka mu bikondo bikola ne ntatu. Kupitshila ku ngasa wa Kilisto, “bintu bionsu bidi bienda pamua bua buimpa buabu,” bibakela, ne bishindika malanda abu nenda.
Alama wakumvuija ne kutangila kudi Nzambi kudi kulama mikenji yenda, kumubikila misangu yonsu bua diambuluisha dienda, ikila nenda mu midimu yeba yonsu, ne lekela mutshima weba ikala muwujibua ntenta ne kusakidila buenda dituku ne butuku. Mikeji ya Nzambi ne mibelu bidi bisangadibua mu mifundu ne mu mêyi a basadidi benda. Nshindamenu ne bidi bimanyika bifunda mu “Diku: Dimanyisha kudi ba pa Buloba,” bidi tshilejelu tshia mushinga. Bikuabu bidi maludiki mapeta mu kakanda Bua Dikankamika dia Bansonga. Tshienabualu tshia Bansongaluma ne Bansongakaji tshia tshidimu esthi tshidi “Tangila kudi Kilisto,”biangatshila ku buludiki ebu buvua busambi bua Mukalenga kudi Joseph Smith ne Oliver Cowdery: “Tangilayi kundi mu meji enu onsu; kanu diabakenyi ne kanutshinyi to.” Bua Dikankamika dia Bansonga udi wakula pa mikenji yabungi ne mapangu a mushinga bia Nzambi ne bilongesha mushindu wa kutangila kudi Mukalenga mu kuenza mapangadika mimpa. Tshidi buludiki kabuyi anu bua bansonga to kadi bua tuetu bonsu.
Bu tshimua tshia ku tshilejelu tshia mushinga mu, Bua Dikankamika dia Bansonga tshidi buludiki mu chapita wa tshienabualu “Mubidi Weba Udi wa Tshijila.” Udi ulongesha: “Lama mubidi weba—ne ya bakuabu—ne kanemu. Bu muwudi wangata mapangadika pa bilamba, mushindu wa nsuki, dimueneka dieba, dikonka ngayeba, ‘Ndi nemeka mubidi wanyi bu dipa dia tshijila dia kudi Nzambi anyi?’”
Bua Dikankamika dia Bansonga udi kabidi wamba: “Lama butaka ne nsoka ya mubidi bia tshijila. Kabiena bua kuikala tshinayilu anyi dizabidi. Pambelu pa dibaka pankatshi pa muluma ne mukajii, bidi bibi bua kulenga miaba ya nkaya, miaba ya tshijila ya mubidi wa muntu mukuabu nansha yeya ne bilamba. Mu masungula eba pa tshiwudi wenza, utangila, ubala, umvua, wela meji, utangalaja, anyi ufunda, epuka bintu bionsu bidi ne kipatshila ka kujula majiya a mubidi kûdi ne kudi bakuabu.
Etshi tshidi tshimvuluija didimuisha dia Mulombodi Mukulu Nelson:
Bintu bikesa nebitatshisha moyo weba lukasa bikola, bipitshila kushipa mukenji ewu wa bunzambi [wa bunonoku]. Bua aba bakadi benza bipungidi ne Nzambi, buenzavi budi tshimua tshia ku bintu bidi bijimija bujadiki lukasa.
“… Bukola bua kufuka moyo budi bunema bunena bua bunzambi budi Tatu wetu wa mu diûlu wanyishila bana benda ba pa buloba bua kuenzela. Nanku, Nzambi mmuela mikenji mitoka bua kuenzela bukola ebu bua moyo ne bua bunzambi. Dimanyangana dia mubidi didi amu bua muluma ne mukaji badi baselangana.
“Bantu ba bungi pa buloba kabena bitaba esthi nansha, kadi ngenyi ya bantu kayena yamba bulelela to. Mukalenga wakamba ne muntu udi kayi munonoka kakupeta bukalenga bua selestiya to. … Pawikala kuyi munonoka, ndi nkusengelela bua ukudimuna mutshima. Luaku kudi Kilisto ne upeta milayi yenda ya dibuikidila dijima pawudi ukudimuna mutshima bua mibi yeba [tangila Yeshayi 1:16–18; Dilongesha ne Bipungidi 58:242–43].”
Vuluka ne mukanda wa Molomo udi ulaya ne, tshidi tshishilangana ne kutanta katshivua bulanda to—tshivua kuikala mumbushibua kumpala kua Nzambi. Kumpala kuenda kudi kumvuija buenzeji bua Nyuma mu moyo wetu. Bonsu badi ne Bukenka bua Kilisto padibu balua pa buloba. Bua kukumbaja, bimua bienzedi bua kuikala mutambuishibua ne kupeta dipa ne kukumbaja bukenka bua Nyuma wa Tshijila. Udi utuala meji a nyuma ne buludiki, ushidimuja ne ukela mapa utudi nawu ne bukokeshi, ne wambuluisha bua kuepuka buenzeji bubi, mapangadika mabi, ne njila kayiyi tuipatshila.
Bu wewa, Ndi mumanya muntu uvua musangu mukuabu utshiongomoka ne dipa dia Nyuma wa Tshijila kadi uvua mubukula kulama mikenji ya Nzambi kujimija dibenesha adi. Muntu umua udi unduila mu mejii uvua ewu uvua buikadi buenda bua tshidimba tshia Ekelezia bumbusha kupitshila ku disambuka. Wakamba ne mushindu wenda wa kumpala wa kuandamuna uvua wa kuduimvua mubungamijibua. Uvua muduimvua mulumbuluishibua kudi balombodi kabayi bakana to. Uvua mumanya ne kudituala kuenda kuvua kubi, kadi wakadibingisha mu kufunkuna bilema ne dikuluka dia bakuabo. Panyima pa tshipolo, wakabanga kudiumvua bimpa mu nsombelu wa pambelu pa Ekelezia kayi ne makumbaji a mabikila ne buindidi bua kuikala mu bisangilu bia kukukuila ne kusadila bakuabo.
Etshi tshia katungunuka bua tshikondu, kadi wakabanga kutamba kudiumvua kayi ne Nyuma wa Tshijila—mpala wa Nzambi—mu moyo wenda. Ku dimanya, uvua mumanya tshivua kupeta, dituku ku dituku, buimpa, busambi, buludiki, ne dituishibua divua difumina ku nyuma kadi uvua mubipangila. Bua kujikija, uvua muenza tshivua tshilombibua bua kukudimuna mutshima ne kudilongolola musangu umua kabidi bua ditambula mu mâyi ne mu Nyuma.
Bidi bimueka kabiyi bikala ne ndekelu ku mishimi ya bantu bashilashilangana bua kutangila bua luidi, disanka, ne diambuluisha. Babungi badi “batangila dia muamua dia kipatshila.” Kadi katuena dijinga ne kuikala bana, badi batshikishibua eku ne eku, badi batambakajibua ku mpehela yonsu ya dilongesha [anyi ya mu buloba].” Mu kutangila kudi Nzambi, tudi mua kupeta ditalala mu ntatu, ne ditabuja dietu didi mua kutungunuka kutanta nansha mu bikondu bia dipampakana ne ntantu ya nyuma. Tudi mua kupeta bukola kumpala kua dielakana ne dikala dia ngaya. Tudi bua kutuangaja bidi bimanyika ne malelela a mpidiewu. Bulelela, Kakuena njila mukuabu mutamba udi Nzambi ngayenda mulongolola: Tangila kundi, ne ikalayi basungidibua, nenu bonsu ba nsenga ya buloba: bualu Ndi Nzambi, ne kakuena mukuabu to.
Kutangila kudi Nzambi kudi kumvuija ne Kena anu umua wa ku bintu bietu bia mushinga; tshidi tshiumvuija, ne, Udi tshietu tshimua tshia mushinga mukola. Ndi nkuvuluija kabidi ne njiwu munena mu Lesotho Ngondu Muisambombo Mushala. Mu bulalu buenda bua disama, umua wa ku balombodi ba Bansongakaji uvua ne moyo, uvua kayi muitabuja Nzambi kumpala kua kubuela mu Ekelezia, wakamba ne kipatshila kenda kadi mpindiewu kadi kujingulula buatshinyi moyo wenda uvua mulamibua. “Mu kusadila Nzambi ne lukunukunu tshidi mushindu ungafika ku diandamuna, mema mufika ku diandamuna,” mua kambayi. “Mvu ntamba kuela meji ne Ndi munanga Nzambi, kadi mpidiewu, Ndi mbushuwa, bushuwa, bushuwa, bushuwa, bushuwa mumunanga. Mpindiewu udi nomba wakumpa wa mushinga mu moyo wanyi.”
Ndi mfila bujadiki buanyi bua Tatu Muana ne Nyuma wa Tshijila, badi mu bobumua buakana bua muaku, meji, kipatshila, ne bienzedi bidi Nzambi umua, kutudi mua kutangila bua bintu bionsu bimpa. Ndi jadika bua bupikudi bua Yezu kilisto, kudi kufuma bukola bua kukumbaja mulayi ewu ukemesha: Tangila kundi, ne nanukila tô ne kundekelu, nenuikala ne moyo; bua ewu udi unanukila nekundekelu, nemupesha moyo wa tshiendelela. Mu dîna dia Yezu Kilisto, amena.
© 2025 kudi Intellectual Reserve, Inc. All rights reserved. Bipatula mu USA. Dianyisha mu Angele: 6/19. Dianyisha dia dikudimuna: 6/19. Dikudimuna dia Monthly Liahona Message, November 2025. Tshiluba. 19603