Fihaonamben’ny Mpanabe ara-pivavahana ao amin’ny DFF
Valan-dresaka niarahana tamin’ny Loholona Gilbert


69:19

Valan-dresaka: Manasa ny mpianatra handray anjara

Fihaonambe fampaherezam-panahy ho an’ireo mpanabe ara-pivavahana, 12 jona 2025

Fanamarihana avy amin’ny mpanota: Nisy fanitsiana kely natao tamin’ity firaketana an-tsoratra ity.

Loholona Clark G. Gilbert: Misaotra anao ry Loholona Meredith. Tena hafatra mahery vaika tokoa izany. Ary raha tsy fantatrareo ny Loholona Meredith dia antenaiko fa afaka nahatsapa tanjaka sy faharesen-dahatra ao aminy ianareo. Raha nahita azy teny amin’ny kianja filalaovana racquetball aho dia nieritreritra fa hamerina handinika ny olona tokony notendreny ny Firaisankinan’ireo Atleta Kristiana.

Hametraka lohahevitra iray izay hifanakalozantsika hevitra afaka iray minitra aho. Ary tiako ny hiompana amin’ny zavatra iray izay nolazain’ny Loholona Meredith: manan-danja ny fomba fampianarantsika. Mazava araka ny voalazany, ary inoako fa fantatsika rehetra izany, fa ny mpampianatra mahomby dia tena mitondra fiovana eo amin’ny fiainan’ireo mpianatsika ary ny fomba ianaran’izy ireo. Saingy tena manan-danja ny fomba hanaovantsika izany. Niresaka momba an’io ny Loholona Christofferson omaly alina; nilaza izany indray ny Loholona Meredith androany.

Nangatahanay ianareo hamonjy ity andiana atrikasa ity ka efa nahavaky sy namerina nijery ilay fizarana ao amin’ny Mampianatra araka ny fomban’ny Mpamonjy, izay antsoina hoe: “Ataovy izay hisian’ny fianarana amim-pahavitrihana”. Ampahany betsaka amin’io [fizarana] io no mitaky ny hanasantsika ny mpianatra handray andraikitra amin’ny fianaran’izy ireo.

Efa nandre ity tantara ity ny sasantsasany taminareo, koa dia ialako tsiny. Hoy ilay mpiray trano tamiko tao amin’ny oniversite: “Clark a, tiako ny tantaranao. Tena tsara izy ireo raha hatramin’ny in-dimy na in’enina eo ihany no tantarainao”. Tiako zaraina anefa ity tantara ity satria tena nahery vaika tamiko, ary hizara fahadisoana iray nataoko tamin’ny fampianarako aho. Tao amin’ny Charles Hotel tany Cambridge, Massachusetts, ny hôtely fahatelo rehetra dia ahitana sary hosodoko iray mihantona izay mampiseho tabilao fanoratana sy profesora iray eo akaikiny manao sarin’ny tenany. Misy soratra hoe: “Tia ny lesona ampianariny i Doug,” ary ny hany zavatra ataony dia ny manao sarin’ny tenany ombieny ombieny ho an’ny mpianany. Ary indraindray isika noho ny fitiavantsika, noho ny fitiavantsika mafy ny mpianatsika, dia te hizara zavatra manan-danja amintsika manokana amin’izy ireo, fa indraindray anefa izany dia mety hanakana azy ireo tsy hanana fahafahana hanao zavatra sy hianatra ho an’ny tenan’izy ireo manokana.

Tsaroako tamin’io vanim-potoana io ihany dia nandany efa-taona tamin’ny fiainako aho nandalina lohahevitra iray, ary nanoratra voka-pikarohana izay lasa fitaovam-pampianarana tao amin’ny Harvard Business School mahakasika orinasa iray antsoina hoe Knight Ridder. Izaho no nanoratra ilay voka-pikarohana, ary [tamin’ny] taona voalohany nampianarako, dia sampam-pianarana valo raha tsy diso aho no nampianatra ilay voka-pikarohako. Rehefa nifarana ny taona dia nahazo ny tatitra izahay momba ny fahombiazan’ilay voka-pikarohana raha ampitahaina amin’ireo fikarohana hafa. Raha nijery ny tatitra aho dia, amiko, ny fikarohana faharoa avy any amin’ny farany tsy nahomby indrindra nandritra ny taom-pianarana ilay izy, ary izaho no nanoratra azy. Ho an’ny hafa rehetra dia tao anatin’ny dimy tsara indrindra ilay izy.

Dia inona izany no zava-nitranga? Nahoana ilay voka-pikarohana izay nosoratako, nandaniako efa-taona ny nandalina azy, izay faharoa avy any amin’ny farany tamin’ireo voka-pikarohana nandritra ny taom-pianarana manontolo no nandraisako azy kanefa tao anatin’ny dimy tsara indrindra ho an’ny hafa rehetra? Inona araka ny hevitrareo no nitranga? Dia hanontany ny vondrona aho, inona hoy ianareo no nitranga? Tsy haiko raha manana fanamafisam-peo isika, ka noho izany dia hanontany olona akaikikaiky eto aho. Rosemary, tsy maninona ve raha ianao no hanontaniana? Nahoana ilay voka-pikarohako manokana izay nampianariko ihany no tena tsy nahomby toa izany? Ary aza miteny hoe: “Satria mpampianatra tena tsy mahay ianao ry Clark”.

Rahavavy 2 (Rosemary): Mety hoe nanazava kokoa ianao ary tsy namela azy ireo hieritreritra misimisy kokoa momba ilay izy.

Loholona Clark G. Gilbert: Eny. Nilaza i Rosemary hoe: “Mety hoe nanazava kokoa ianao ary tsy namela azy ireo hieritreritra misimisy kokoa momba ilay izy.” Tena anisan’ny antony mihitsy izany. Misy manana eritreritra hafa ve? Inona no azoko natao—inona no tsy nety nataoko ka nahatonga ilay voka-pikarohako tena tsy nahomby toy izany? Eny? Ny any aoriana. Eny ary. Tena afaka mampiasa vatana tsara Rahalahy Brown manatitra ilay mikrô any.

Rahavavy 3: Angamba zavatra tsy nihatra mihitsy tamin’ireo mpianatra ilay izy.

Loholona Clark G. Gilbert: Eny. Mety hoe zavatra tsy nihatra tamin’ireo mpianatra ilay izy. Na mety hoe olana lehibe kokoa noho izany ilay izy: mety zavatra tsy nihatra tamin’ny mpianatra akory ny zavatra izay hitako hoe tena hanan-danja. Fa ity koa hoe, nilaza tamiko ny mpiara-miasa iray tamin’ny taom-pianarana manaraka hoe: “Clark a, mirakitra lesona tsy mila ampianarina ity fikarohana ity. Mila fanontaniana tena tsara telo fotsiny ianao fa nohasarotinao ilay izy. Hainao loatra ilay izy ka manjary hahatonga ny mpianatra tsy handray na inona na inona.” Tiako ho fantatrareo fa nahasorena kely ahy ny nampiasa ilay drafi-pampianarany, fa tsoriko fa avy hatrany dia niakatra tany amin’ny sokajy nahomby indrindra ilay izy.

Indraindray ny fahaizana sy fahalalantsika manokana, raha toa ka mahatonga ny mpianatra tsy hianatra, dia mety ho lasa sakana. Tsy midika akory izany fa tsy homen-danja ny fahalalana. Fa amin’ny fomba ahoana no hamelana izany mba hanasana ny mpianatra hianatra amim-pahavitrihana? Androany aho dia te hanao valan-dresaka miaraka amina mpampianatra efatra tena mahay izay tena mahay tsara an’io hoe: “Ahoana no hanasantsika ny mpianatra handray andraikitra amin’ny fianaran’izy ireo manokana?” io. Koa dia asaiko izy ireo hiakatra etoana ary hiaraka amiko mandritra ity valan-dresaka ity. Hampahafantatra ny tsirairay amin’izy ireo aminareo aho izao.

I Kaylee Merrill ilay mipetraka eto akaikiko io. Mpitantana seminera ao East High any Salt Lake City, Utah izy. Eo akaikiny i John Hilton, profesora mpampianatra soratra masina fahiny ao BYU. Eo akaikiny dia i Jenet Erickson, profesora mpampianatra tantara sy fotopampianaran’ny Fiangonana ao BYU. Ary ny eo akaikiny dia i Nate Peterson, profesora ao amin’ny sampam-pianarana ny filazantsara ao BYU–Idaho.

Tiako hatomboka avy hatrany amin’ilay lahatenin’ny Loholona Christofferson omaly alina ny resadresatsika. Rehefa nijery ny lahateniny isika ary nahafantatra fa ho lohahevitra hatao amin’ity valan-dresaka ity izany, ary niresaka momba izany tao anaty vondrona mba hiomanana amin’ito, ary izy sy ny Loholona Meredith, izay nilaza izany iray minitra lasa izay, dia nampifandray mivantana ilay hoe mandray andraikitra amin’ny fianarana sy ny maha-mpianatra mandritra ny androm-piainana. Tsy ny maha-mpianatra fotsiny, fa ny maha-mpianatra mandritra ny androm-piainana.

Hatomboka amin-dRahavavy Erickson. Rehefa mandinika ilay fanontaniana ianao dia inona no ifandraisan’ireo zavatra roa ireo? Inona no notsoahinao avy tamin’ny lahatenin’ny Loholona Christofferson omaly alina? Ary inona no lazain’izany momba ny fomba fampianarantsika?

Rahavavy Jenet Erickson: Misaotra ry Loholona Gilbert. Mahafinaritra ny miaraka aminareo rehetra, mpampianatra tena manentana ny fanahy. Rehefa nanomboka nampianatra tao BYU aho, nialoha kelin’ny nanombohako, dia tonga nanolotra fampianarana nandritra ny Education Week ny Loholona Richard G. Scott, izay mpampianatra tena ikoizana. Nizara zavatra nanaitra ahy izy ka nentiko tao amin’ny fampianarako tamin’io taom-pianarana io ny zavatra izay tsy takatro taloha. Nampianatra momba ny lanjan’ny fandraisana ny fiainana ho fikatsahana ny ho ampianarin’ny Tompo amin’ny alalan’ny Fanahiny izy. Izany no antony maha eto antsika. Dia hoy izy: “Isaky ny manasa ny fandraisana anjaran’ny mpianatra ny mpampianatra iray, ary manangana ny tanany ny mpianatra hamaly, dia mampiseho amin’i Jesoa Kristy Tompony ny faniriany hianatra izy ireo.” Ary omaly alina, raha nihaino ny lahatenin’ny Loholona Christofferson momba ny herin’ny fahafahana misafidy isika, dia nampahatsiahivina ahy ny fampaherezam-panahy iray vao tsy ela tao BYU–Idaho, toerana izay nampianaran’io mpampianatra miavaka io fa ao amin’izy ireo ny hery; izany no teny nampiasainao ry Loholona Gilbert. Ary rehefa mamantatra ny herin’ Andriamanitra isika, ny herin’ilay fahavalo, ny hery ao amintsika, ao amin’ny isam-batan’olona, izany hery izany dia maneho fahavononana handray, hamela ny Tompo hiasa eo amin’ny fiainan’izy ireo.

Izany no tiako hanasana mba ho ao amin’ny mpianatro: ny hetahetan’izy ireo hamela ny Tompo hiditra ao amin’ny fiainan’izy ireo satria Izy no ilay hery manova. Izy no ilay hery hahafahana mitombo. Noho izany dia mitranga amin’ny fomba maro tsy tambo isaina izany. Toa renao izany ny Filoha Packer milaza fa ny fijoroana ho vavolombelona dia azo rehefa mizara izany isika. Ao amin’izany dingana izany, dia miaina ny hery mahatonga ny fanafainganana ny asany eo amin’ny fiainantsika manokana isika, ary miaina ny fanovany antsika, ny fitaoman’ny fiovam-pony izay miredareda avy eo. Araka ny fiteny izay nampiasain’ny Loholona Christofferson omaly alina, izany dia mampandeha ny hery izay mamela an’i Jesoa Kristy sy ny fitaomany hiditra eo amin’ny fiainantsika.

Fa izao, mbola mianatra an’izany foana aho mandrak’ankehitriny. Tena feno fankasitrahana aho noho ireo mpitantsoroka izay tonga tao amin’ny efitrano fampianarako nilaza hoe: “Janet a, andramo ity, andramo iry.” Ary tamin’ny tsirairay tamin’izy ireo, ny zavatra izay hanasan’izy ireo ahy mba hataoko dia ny mahatonga ny mpianatra hampandeha ny fahafahana misafidin’izy ireo ka hianatra, handray anjara, ary afaka hahatsapa ny Fanahy Masina. Tsapako, tahaka ny ahatsapan’izy ireo Azy, ny Fanahy Masina mijoro ho vavolombelona amin’izy ireo amin’ny fomba lalina sy manokana ny amin’ny fahamarinana izay ilain’izy ireo eo amin’ny fiainany. Ary izany avy eo dia mametraka azy ireo ho eo amin’ny lalana izay hampiasana ny fahafahana misafidy mba ho mpianatra mandritra ny androm-piainana.

Loholona Clark G. Gilbert: Mahafinaritra. Araka ny hevitro ny zavatra antintranterinao dia hoe manan-danja ny fandraisana anjaran’ny tena manokana, ny fampandehanana ny fahafahana misafidy izay ifandraisan’izany. Misy manana hevitra hafa ve? Mandray andraikitra amin’ny fianarantsika manokana. Nahoana izany no mahatonga ny olona ho lasa mpianatry ny Tompo mandritra ny androm-piainany? Ny iray amin’ireo vahinin’ny valan-dresaka?

Rahalahy John Hilton III: Mety afaka mizara fanoharana iray izay ampiasaiko amin’ny mpianatro tsindraindray aho angamba. Tsy tonga lafatra ilay fanoharana, fa mitondra volonondry mioringorina aho dia miteny hoe: “Toa izany ny soratra masina izay nifanakalozantsika hevitra androany.” Dia andao hatao hoe nampianatra lesona tena nafonja izay nizarako hevi-baovao tena mahavariana aho. Nomeko volonondry be dia be ianareo. Mahafinaritra ery ny mitsapa azy. Apetrakareo eo ambony lohanareo izany ary avy eo dia mivoaka ny varavarana ianareo; mitsoka ny rivotra dia hianjera izany.

Noho izany, ny zavatra mila hataon’ny mpianatra dia ny mandamina ary manenona ny volonondry. Mila manodina izany mba ho lasa kofehy izy ireo, avy eo dia lasa akanjo vita amin’ny volonondry ilay izy ka rehefa mivoaka izy ireo dia tsy ho lasan’ny rivotra izany.

Zaraiko izany fanoharana izany satria koa mba ho fampahatsiahivana ho ahy fa ny andraikitro dia tsy ny hanolotra volonondry manta amin’izao. Tiako ny mpianatra hahazo akanjo ary tsy maintsy izy ireo no manao izany asa izany.

Indraindray isika dia manome lanja ny zavatra lazaintsika, ary sarotra ny tsy hanao izany satria fantatro fa isika mpampianatra dia manan-javatra tsara be holazaina foana. Kanefa mba hampidiran’ny mpianatra izany ao am-pony dia mila manao asa izy ireo. Mila mifindra avy ao an-dohany mankao am-pony izany. Noho izany, rehefa manampy ny mpianatra hanao zavatra isika, dia izany ihany no tena fomba hahatongavan’izy ireo ho mpianatr’i Jesoa Kristy mandritra ny androm-piainany.

Loholona Clark G. Gilbert: Eny tokoa ry John, mila mahazo zavatra voakolokolo kokoa noho ilay volonondry manta ianao. Nahoana no izy ireo no mila mikolokolo izany fa tsy hoe ianao fotsiny?

Rahalahy John Hilton III: Satria ao anatin’ilay dingan’ny fanaovana zavatra no hahazoan’izy ireo azy. Noho izany, raha ohatra aho ka miteny, dia miteny, dia miteny fotsiny dia lasa mametraka ilay izy eo amin’izy ireo fotsiny aho. Ary mora ho ahy mpampianatra ilay mahatsapa hoe manao zavatra tena mety aho.

Kanefa mametaka aho raha ny marina. Mametaka izany amin’izy ireo. Kanefa mba hahatonga [izany] ho ao anatinao dia mila manao asa ianao. Tsy misy fomba hafa. Eny tokoa.

Loholona Clark G. Gilbert: Nate—

Rahalahy Nate Peterson: Ry Loholona Gilbert, mahakasika izay ihany, moa ve tsy nampianarin’ny Loholona Christofferson lalindalina kokoa izany? Izany hoe, iza moa no nahalala hoe tena manan-danja tahaka izany ny fahafahana misafidy? Mitovy amin’ilay mpilalao ao anaty sarimihetsika izay hita eny ambadika eny foana hatrany am-boalohany. Ahoana moa raha hoe ny fahafahana misafidy tokoa no vahaolana izay nolazainy hoe efa hatrany am-boalohany no teo. Ny fahafahana misafidy. Tena izany tokoa. Mitaky fahafahana misafidy ny fivoarana, ary avy eo dia mitaky fahamarinana ny fahafahana misafidy. Mety hoe hampianatra fahamarinana aho ao amin’ny lesona iray.

Izay anefa no voalazany. Izay no fomba iray hanafihan’i Satana izany. Amiko, indraindray dia mety aminy ny hampianarantsika fahamarinana. Saingy nilaza ny Loholona Christofferson fa ilay fanafihana fanindroany no mila resentsika. Eo no hanasantsika azy ireo mba hampiasa ny fahafahany misafidy. Mba hahafahako mampianatra lesona tsara; hahafahako mijoro ho vavolombelona momba ny fahamarinana, kanefa mampandeha izany fahafahana misafidy izany, dia eo amin’io ambaratonga io no anomezako azy ireo fanasana mba handray anjara, ho lasa mihetsika ary amelako azy ireo hampiasa ilay fahafahana misafidy izay efa nananan’izy ireo hatrany am-boalohany.

Koa dia mila fahafahana misafidy izany fivoarana izany. Mitaky fahafahana misafidy ny fahamarinana ary mitaky fanasana ny fahamarinana. Izay mitondra antsika miverina any amin’ny fivoarana.

Loholona Clark G. Gilbert: Tsara be. Kaylee, misy zavatra tianao hampiana ve?

Rahavavy Kaylee Merrill: Tiako ny fampifandraisana nataon’ny Loholona Christofferson omaly alina. Ho fanampiny dia mitaky fanekempihavanana ilay izy. Satria, inona moa izany ilay hoe mpianatry ny Tompo mandritra ny androm-piainana? Olona manao sy mitandrina fanekempihavanana. Noho izany dia mangataka ny mpianatsika isika hampihatra fahafahana misafidy ao an-dakilasy, ivelan’ny kilasy, mba hahafahan’izy ireo mahalala ny fampiasana ny fahafahany misafidy amin’ny fotoana maha mety azy mba hanaovana sy hitandremana fanekempihavanana mandra-pahafatiny.

Loholona Clark G. Gilbert: Mahafinaritra. Tiako ilay nolazainy fa an’ny isam-batan’olona ny fanekempihavanana. Mitaky asa izy ireny ary izany no tena fandrefesana ny maha mpianatry ny Tompo.

Tianay ny hanontany anareo rehetra, ary antenaiko fa mieritreritra momba izany fanontaniana izany ianareo. Te haka iray minitra monja aho hisaintsainanareo momba izany fanontaniana izany: Inona no ifandraisan’ny mandray andraikitra sy ny fahatongavana ho mpianatry ny Tompo mandritra ny androm-piainana indrindra indrindra? Nahoana izany no tena manan-danja aoka izany?

Nilaza ny Loholona Christofferson fa ny Fiadidiana Voalohany sy ny Kôlejin’ny Roambinifololahy dia nampianatra antsika izany tamin’ny semineran’ireo mpitarika misiôna. Nampianaran’izy ireo ny mpanoro hevitra ny zatovo izany. Antintranterin’izy ireo amintsika mpampianatra ara-pivavahana izany.

Inona ilay fifandraisana? Eo amin’ny andraikitry ny tena manokana amin’ny fianarana sy ny fahatongavana mpianatry ny Tompo mandritra ny androm-piainana?

Makà iray minitra. Soraty izay heverinao ho fifandraisan’izy ireo. Inona no henonao omaly alina? Inona no henonao amin’izao fotoana izao? Inona koa no eritreritra hafa ao aminareo? Aatotsika kely ny valan-dresaka mandra-panoratanareo ny eritreritrareo momba izany.

Angatahako ianareo izao mba hivondrona ho tsiroaroa na tsitelotelo, arakaraka ny fipetrahanareo. Raha any an-trano ianareo ka tsy misy olona eo akaikinareo, dia mitadiava olona iray azonareo izarana izany.

Saingy zarao amin’ny olona iray eo akaikinareo ny zavatra tsapanareo; ary hanao izahay mpandray anjara anatarin’ny valan-dresaka. Tsy hataoko mandehandeha mankany aminareo rehetra any ny mikrôako. Fa mandritra ny iray minitra manaraka dia zarao ny fahatakaranao ary avelao ny olona mipetraka eo akaikinao hizara aminao.

[Fifanakalozan-kevitra tsy re feo ataon’ny besinimaro]

’Ndeha hiverina indray isika. Tian’ny fianakaviana Gilbert mihitsy angamba ity teknika vaovao hamonoana ny mikrôan’ny dadany ity raha azo atao mandritra ny leson’ny takarivan’ny tokantrano.

Misy terem-panahy hizara zavatra momba ity lohahevitra ity ve? Mitsangàna fotsiny ary zarao amin’ny vondrona izany? Hihaino vitsivitsy isika. Atsangano ny tananao ary mintsangàna. Eny, eto. Ay, ohatran’ny nahita tanana nitsangana aho teo. Cami Anderson, avy hatrany dia hiantso anao aho. Misaotra. Io aoriananao io, Rahalahy Brown a. Izay!

Rahavavy Cami Anderson: Misaotra nanome ahy izao fahafahana izao ry Loholona Gilbert.

Izaho sy Yvonne dia vao niresaka momba ny maha mpianatra izay noresahan’ny Loholona Christofferson. Hoe rehefa manampy ireo mpianatsika hahita izany isika dia manampy azy ireo hitozo amin’ny finoany sy amin’ny maha mpianatra azy ireo mandritra ireo fotoam-pisedrana eo amin’ny fiainana. Ary ilay izy dia tsy hoe mamaky ny soratra masina fotsiny izy ireo, na mivavaka fotsiny mandritra ny fotoan-tsarotra, fa ho afaka hanao izany izy ireo rehefa sendra fisedrana tena sarotra, ka mifantoka amin’ny Mpamonjy hatrany. Ary hitan’izy ireo fa na n’inona n’inona mitranga dia ao Aminy ny finoan’izy ireo, ary hanampy azy ireo Izy hiatrika izay mety ho olana mila atrehan’izy ireo.

Loholona Clark G. Gilbert: Tiako izany. Tiako izany, ary tiako ilay hoe atao ao anatin’ny sehatry ny fitsapana. Toa ny hoe manontany tena ianao hoe hahatsiaro izany ve izy ireo rehefa sarotra ny fiainana? Mifandray amin’ilay nolazain-dRahalahy Hilton hoe: hotsofin’ny rivotra fotsiny hiala azy ireo ity volonondry ity? Sa hisy zavatra hotsoahin’izy ireo hoentiny miaraka aminy avy amin’izany?

Misy manana hevitra hafa ve? Mba misy ve afaka manangan-tanana sy manolo-tena. Eny. Io akaikinao io.

Rahalahy 9: Zavatra noeritreretiko nandritra ny lalana nolalovako teo amin’ny asa ilay izy. Nanao ilay lahateny mitondra ny lohateny hoe: “Mikatsaka fianarana amin’ny finoana” ny Loholona Bednar fony aho mpampianatra seminera vao erotrerony. Ary nilaza izy fa resahintsika matetika ny fampianarana amin’ny alalan’ny Fanahy, kanefa isika tsy manao zavatra firy mba hiresahana momba ny dikan’ny hoe mianatra amin’ny finoana. Nampianatra avy ao amin’ny 2 Nefia 33 izy fa ny Fanahy dia afaka mitondra ny tenin’ Andriamanitra mankao am-pontsika, kanefa miankina amintsika ny hahatongavan’izany ao anatin’ny fontsika. Mila miasa am-pinoana isika mba hahatongavan’izany ao anatin’ny fontsika. Ary isika mpampianatra dia tsy mizara fotsiny ny trondro. Mila ampianarintsika manjono izy ireo. Ny lesona manan-danja indrindra eo amin’ny fiainana dia takarina, fa tsy ampianarina.

Nanomboka teo dia lasa hafatra nisy fiantraikany tamiko izany. Nampitoviako tamintsika mpampianatra izany. Ny asantsika dia tsy mijoro eo anoloan’ny mpianatra, manao fanazaran-tena eo imason’izy ireo ary mampiseho azy ireo ny zavatra ataontsika mba hibatana fonjam-by. Tsy hampatanjaka azy ireo izany. Mila manasa azy ireo mba hanao asa isika. Mila manao ny paompiny izy ireo. Mila manao ny asa mila ataony izy ireo mba hahazoany hery avy amin’ny traikefa izay hampandroso azy ireo ho mpianatra mandritra ny androm-piainana ary manana ny tanjaka hiatrehana ireo fisedrana sy olana ho avy.

Hatramin’io lahateny nataon’ny Loholona Bednar io dia nieritreritra momba izany foana aho: tena andraikitsika ny manasa azy ireo hanao asa am-pinoana mba hananan’izy ireo ny tanjaka avy amin’ilay fanazaran-tena mba hiatrehany ireo olana.

Loholona Clark G. Gilbert: Izay no ifandrain’ny maha mpianatra mandritra ny androm-piainana araka ny hevitrao. Ny fahafahana manao asa ao an-dakilasinao mandritra ny taom-pianarana dia mbola hitohy na tsy eo intsony aza ianao.

Rahalahy 9: Izay mihitsy.

Loholona Clark G. Gilbert: Eny ary. Misaotra. Angamba fanehoan-kevitra iray sisa. Mihaino anao izahay Rahalahy Bollingbroke.

Rahalahy Bollingbroke: Fony aho mpandrindra ny kilasy fanao isa-maraina, dia nanana mpampianatra izahay izay mpampianatra tamin’io taom-pianarana io tao amin’ny sekoly fampiofanana mpitsabo tao amin’ny Oniversiten’i Nevada, Reno, ary niresaka izahay momba ny fampiharana ny fahavonona amin’ny fampandraisana anjara.

Hoy izy nony farany: “Eny, kanefa amin’ny farany ry Rahalahy Bollingbroke, dia kiho foana ilay izy. Azontsika atao ny miady hevitra sy samy milaza ny heviny avy fa kiho ity ary ho kiho foana. Mpampianatra ny momba ny vatana aho. Tsy afaka sady miresaka isika no mizara”, kanefa napetrako taminy ity fanontaniana ity, ary araka ny nolazain’i Nate dia tokony hisy ny fifandanjana eo amin’ny fampianarana fahamarinana sy ny fanaovana izay hampiharan’izy ireo izany. Hoy aho: “Tsy tsara kokoa ve ny fianaran’ny mpianatrao rehefa manetsiketsika ny kihony izy ireo? Mba ho fantatr’izy ireo ny fomba fiasany. Afaka mahita ireo hozatra mampitohy ireo rohinofo izy ireo”.

Mieritreritra aho hoe indraindray ao amin’ny fampianarana filazantsara dia misy fomba ahafahan’izy ireo manandrana mihitsy. Hotadidin’izy ireo kokoa ilay kiho raha midona na maratra na folaka ny kihony na raha lasa zavatra mahaliana azy ireo ilay izy. Koa amin’ny maha mpampianatra antsika dia ambarantsika azy ireo fa ny fanambadiana eo amin’ny lehilahy iray sy ny vehivavy iray dia tendrin’ Andriamanitra ary fototry ny drafitry ny Mpahary ho an’ny anjara mandrakizain’ny zanany. Saingy izy ireo dia mila mamantatra izany. Raha mampianatra fotsiny ny fahamarinana isika ka tsy mampiasa an’ilay kiho, dia ho rano araraka an-damosin’ny gisa fotsiny izany.

Loholona Clark G. Gilbert: Mahafinaritra. Misaotra. Antenaiko fa hanohy hieritreritra momba ity fanontaniana ity ianareo satria indraindray rehefa miresadresaka amin’ny mpampianatra momba ny lanjan’ny fampandraisana anjara ny mpianatra aho, dia raisin’izy ireo ho zavatra terena hatao izany. Mpanolotra lesona tsy te antsoina hoe mpanolotra lesona izy ireo, ary lasa mivarina any amin’ny lafiny teknika avy hatrany ilay resadresaka ka tsy miorina amin’ny hoe: “Inona no antony anaovantsika ity?” Inona no ifandraisan’ity karazana fampandraisana anjara ity amin’ny fahatongavana ho mpianatry ny Tompo mandritra ny androm-piainana?”

Ary manasa anareo aho hanohy hieritreritra momba izany, eny fa na dia mandroso hiresaka momba ireo fomba fampianarana vitsy izay hanampy ny mpianatsika aza isika. Ivereno eritreretina tsy tapaka ny tanjon’io tanjona avo kokoa io: Inona no tena antony hanaovantsika izany.

Izao kosa, iray amin’ireo fomba hanasantsika fianarana amim-pahavitrihana ny mangataka ny mpianatra mba ho tonga efa vonona. Ary nangatahanay ianareo. Andao anie e. Ito no fiomanana ho an’ity fivoriana anio ity: vakio ny “Ataovy izay hisian’ny fianarana amim-pahavitrihana” avy ao amin’ny Mampianatra araka ny fomban’ny Mpamonjy; vakio ny lahateny nataoko tamin’ny janoary izay mitondra ny lohateny hoe: “Ao amin’izy ireo ny hery”; atreho ny fampaherezam-panahy nataon’ny Loholona Christofferson ary saintsaino ireto fanontaniana roa ireto: Tamin’ny fomba ahoana no nanaovan’ny Mpamonjy izay hisian’ny fianarana amim-pahavitrihana tao amin’ireo izay nampianariny? Ahoana no hahafahako manampy tsara kokoa ireo izay ampianariko handray andraikitra amin’ny fianaran’izy ireo?

Ireo no asa fiomanana nampanaovina. Firy aminareo no nahavita roa farafahakeliny tamin’ireo raha namonjy ity fampiofanana ity? Eny.

Ahoana no hanaovantsika izany? Ahoana no hanasantsika ny mpianatra hivonona amina fotoam-pianarana iray ary niomana ho amin’izany? Inona no hevitrareo ato amin’ny valan-dresaka?

Rahalahy Nate Peterson: Raha ny hevitro dia mila maka bahana kely isika ry Loholona Gilbert. Araka ny nampianarin’i John dia tsara raha mamaky ho an’ny mpianatro aho ary tsara raha mamaky izy ireo dia homeko naoty tsara avy eo. Kanefa vao mainka tsara kokoa raha manana fahazarana mandalina soratra masina isan’andro izy ireo.

Ka raha haka bahana kely aho handinihana azy ireo dia hilaza hoe: “Inona no asaiko homanin’izy ireo? Nahoana aho no mangataka azy ireo mba hiomana?” Araka ny nampianarin’ny Loholona Meredith antsika dia mila mijery lavitra isika. Mitaky fifehezan-tena ny maha-mpianatra.

Noho izany ny zavatra tena hangatahako mba hataon’izy ireo dia tsy ny hamaky ho an’ny kilasiko fotsiny ihany mba hahazoany naoty tsara, fa asaiko kosa izy ireo hamaky ny soratra masiny mba hahafahany maheno ny feon’ny Tompo. Maheno ny Fanahy. Ka ho zary hoe tsara raha mamaky mandritra ny iray volana, ny taom-pianarana ao amin’ny kilasiko izy ireo, fa tsara lavitra kokoa raha toa ka lasa fahazarana, dia ilay sori-dalana marihan’ny fanandramana mamaky sombiny kely monja isan’andro, eny fa na dia ho fiomanana hanatrika ny kilasiko aza. Io dia fahafahana ho ahy hanasa ny fampiasana fahafahana misafidy. “Eny, tiako ianareo hamaky eto, saingy tiako koa ianareo hamaky mandrakizay satria tenin’ Andriamanitra ireo. Hitondra fahazavana eo amin’ny fiainanareo izany. Ary izany no hahatsapanareo ny Fanahy; izany no hahenoanareo ny tenin’ Andriamanitra”, izay hanampy azy ireo ivelan’ny kilasiko.

Loholona Clark G. Gilbert: Rahalahy Peterson, tiako izany satria nampifandraisinao tamin’ny fiomanana ilay hoe mpianatry ny Tompo mandritra ny androm-piainana noresahana teo. Hanampy antsika izany ho an’ny lesona amin’ny talata. Fa ny tena tianao holazaina dia hoe: “Miezaka mametraka lamina aho mba hoe mandritra ny androm-piainana ny mpianatra dia efa vonona izy no tonga ato an-dakilasy.” Ary izany no antony iray anasantsika ny fiomanana mialoha ny fotoam-pianarana.

Rahalahy Nate Peterson: Satria mila izany izy ireo ao amin’ny Sekoly Alahady. Hila izany izy ireo any amin’ny kôlejin’ny loholona sy ny Fikambanana Ifanampiana. Tsy tiantsika izy ireo hamaky ho an’ireo kilasy hampianarana filazantsara fotsiny ihany. Tiantsika izy ireo hiomana ho an’ny fivoriana fanasan’ny Tompo. Manantena isika fa hankany amin’ny tempoly izy ireo ka vonona ho amin’izany. Lamin’ny fiomanana ilay izy; lamin’ny maha-mpianatra mandritra ny androm-piainana.

Loholona Clark G. Gilbert: Mahafinaritra. Misy manana hevitra hafa ve?

Rahavavy Jenet Erickson: Ry Loholona Gilbert, nieritreritra aho hoe tsara be ny zavatra nolazain’i Nate teo. Nandinika aho hoe hatraiza ny faniriako azy ireo hahafantatra fa maniry mafy hanampy azy ireo i Jesoa Kristy, mijoro ara-bakiteny eo amin’ilay varavarana Izy ary mandondòna sy maniry ny handray anjara amin’ny fiainan’izy ireo. Tafiditra ao anatin’izany ny tsy maintsy hanomanako azy ireo hahita ny maha-zava-dehibe ny zavatra resahinay. Nahoana ity tantara ity no manan-danja amin’izy ireo; nahoana no voavalin’iretsy fahamarinana iretsy ny fanontanian’izy ireo; nahoana ny faniriana lalina indrindra ao am-pon’izy ireo, ny hery hiovana, hitomboana, hositranina no voavaly eto amin’ity dingana ity.

Izany anefa dia mitaky ny hinoako izany amin’ny tenako sy amin’izy ireo, sy hanampiako azy ireo hahatakatra avy eo fa ilain’izy ireo eo amin’ny fiainany izany; fa i Jesoa Kristy dia tsy izay zavatra ianaran’izy ireo momba Azy fotsiny. Ny hetahetany dia ny handrotsaka amin’izy ireo manokana fahamarinana sy fanampiana sy fanasitranana ary hery ho azy ireo amin’ny alalan’ireo zavatra ataonay androany ao an-dakilasy sy ny fiomanan’izy ireo ary ny zavatra ho ataon’izy ireo aorian’izany.

Loholona Clark G. Gilbert: Teo am-pihainoako ny teninao dia nihevitra foana aho hoe, eny ary, hiresaka momba ity zavatra nampandraiketina hovakiana ity ao an-dakilasy isika. Mba vakio mialoha ny fotoam-pianarana izany azafady. Mandroso zavatra tsy noheveriko loatra ianao, dia ny hoe, raha mba vitako ny mampieritreritra azy ireo ny lanjan’izany dia ho lasa mafonja kokoa ny resadresaka atao ao an-dakilasy. Mety hiantraika amin’ilay fanontaniana nasaiko nosainin’izy ireo mialoha na ny famakiana nomeko azy ireo mialoha izany satria tiako izy ireo hahatakatra ny antony maha-zava-dehibe ny resadresaka ho ataonay rehefa mihaona ao an-dakilasy izahay.

John, misy zavatra tianao hampiana ve?

Rahalahy John Hilton III: Mihevitra aho fa ny zavatra mila ataoko amin’ny maha mpampianatra ahy dia ny manova ny fomba fijery ho lasa hoe: tena ampahany lehibe amin’ny anjara asako ny manampy ny mpianatra handalina. Satria mpampianatra soratra masina ny ankabeazantsika dia heveriko fa ny fanomanana manan-danja indrindra dia ny famakiana soratra masina mialoha ny fotoana.

Niteny ny Filoha Oaks taona vitsivitsy lasa izay hoe: “Heveriko fa ny zavatra manan-danja indrindra azontsika atao amin’ny maha-mpampianatra seminera sy institiota antsika dia ny mampifandray ny mpianatra amin’ny soratra masina sy ny vokatry ny famakiana isan’andro ny soratra masina.”

Ka raha milentika lalina ao am-poko izany fomba fijery vaovao izany, dia tsy ho atao ambanin-javatra izany. Fa ampahany fototra amin’ny zavatra ataontsika. Ahoana no hanampiako azy ireo? Ho fanampiana ny zavatra nolazainareo: ao anatin’izany rehetra izany ny fanampiana ny mpianatra hilona ao amin’ny soratra masina mialoha ny fotoam-pianarana. Misy teknika maro izay mety ho tena tsotra, toy ny fanampiana ny mpianatra hianatra fomba isan-karazany hanaovany ny fandalinany ny soratra masina.

Indraindray dia ny fanampiana azy ireo tsotra izao hahatakatra. Nisy mpianatra iray izay tamin’ny taom-pianarana lasa nanana olana tamin’ny fahazoana ny zavatra vakina. Nampianatra kilasy iray niompana tamin’ny Baiboly aho, ary tao an-dakilasy izahay dia niresaka momba ny ao amin’ny boky torolalan’ny Fiangonana izay milaza fa indraindray ny dikanteny hafan’ny Baiboly dia mety hanampy amin’ny fandalinan’ny tena manokana. Koa dia nijery tranonkala mampiseho dikantenin’ny Baiboly isan-karazany ary izahay. Niverina izy roa herinandro taty aoriana dia nilaza hoe: “Rahalahy Hilton a, nahita dikantenin’ny Baiboly izay nosoratana ho an’ny ankizy any amin’ny kilasy faha-enina aho, koa dia niova tanteraka ny fandalinako ny Baiboly. Azoko amin’izay ilay izy amin’izao.”

Noho izany, izay mety ho fomba azontsika anampiana ny mpianatra hahazo tombontsoa avy amin’ny soratra masina, dia tokony handrisika azy ireo hanao izany avy eo. Raha mifandray amin’i Jesoa Kristy izy ireo dia haniry ny handalina. Tsy hoe zavatra mila atao hasiana marika hoe vita akory ilay izy.

Loholona Clark G. Gilbert: Tsara be izany. Ary azoko an-tsaina fa mahatsapa daholo ianareo hoe raha ohatra ka mamaky zavatra mialoha ny kilasy ny mpianatra iray dia ho lalina kokoa ny traikefa amin’ny fianarana vokatr’izany. Sa tsy izany?

Rahalahy John Hilton III: Izany mihitsy.

Loholona Clark G. Gilbert: Anisan’ny zavatra ahiahiako ny hoe: misy fifanarahana ara-tsôsialy eo amintsika sy ny mpianatra. Raha mangataka azy ireo hivonona isika, mazava ho azy fa hisy tambiny ho azony ho azy avy amin’izany fiomanana izany. Saingy raha tsy hampiasaina izany fanomanana izany na tsy trandrahana na tsy ampiasaina ao an-dakilasy, dia toy ny milaza amin’izy ireo isika hoe: Eny eh, tsy voatery manomana ianareo mialoha ny hankanesana ato amin’ny kilasiko.” Toa ny hoe “Napetraka tao amin’ny lisitry ny lesona hianarana kanefa tsy mampaninona loatra raha ohatra ka tsy niomanana”.

Ary dia mety hisy fiantraikany amin’ny kolontsaina tiantsika hapetraka izany.

Hoy ianao hoe manorina fahazaran’ny fanomanana isan’andro isika. Fa Nate a, raha toa izy ireo ka tsy manana irika hampihatra sy hampiasa ary hahazo tombontsoa avy amin’ny fanomanany, dia inona no ho fiantraikan’izany amin’ny fahazotoany hivonona mialoha ny fotoam-pianarana?

Rahalahy Nate Peterson: Raha ny hevitro dia izay mihitsy no mampifandray ny fahafahana misafidy sy ny maha-mpianatra. Izany hoe rehefa manasa azy ireo aho. Mifandray amin’izany ny zavatra hafa rehetra hifanakalozantsika hevitra momba ny fametrahana fanontaniana amin’izy ireo sy ny fanomezana fahafahana azy ireo.

Noho izany, raha mangataka azy ireo mba ho mpianatr’i Kristy aho dia—tahaka ny zavatra nianarantsika fony isika misiônera sy ianarantsika ato am-piangonana—misy fanaraha-maso. Asiana fanaraha-maso any aorian’ny fotoam-pianarana. Moa ve izy ireo manana irika hampiharana ny maha mpianatry ny Tompo azy ireo amin’ireo mpianatra hafa tahaka azy ireo?

Koa miankina amin’ny fijoroana ho vavolombelona ananako sy ny zavatra inoako: Moa ve aho tena mino fa mila mamaky soratra masiny izy ireo? Ary araka ny voalazan’i John hoe, nahoana? Satria mino aho fa afaka miresaka amiko Andriamanitra. Mino aho fa raha mamaky soratra masina aho dia manokatra ny saiko amin’ny Fanahy izany. Fa afaka mianatra misimisy kokoa mihoatra noho ny ao anatin’ireo pejy aho.

Inoako, noho izany, fa avy eo aho dia mila manampy azy ireo hianatra izany, saingy manao toa izany koa, araka ny nitenenanao azy hoe mahatonga ny ao an-dakilasy ho tsara kokoa izany. Satria raha mamaky ny soratra masiny ny mpianatra sy mampihatra ny maha mpianatry ny Tompo azy ireo ary mitandrina ny fanekempihavanana nataony, dia hisy fahazavana kokoa ao amin’ny kilasiko. Ho tsara kokoa ny kilasiko satria misy fahazavana kokoa izy ireo, ary mila mamela azy ireo hampihatra izany hoe mpianatry ny Tompo izany aho. Avelao izy ireo hamirapiratra ao an-dakilasy.

Loholona Clark G. Gilbert: Koa manao ahoana ny fisehoan’izany? Fantatro fa raha namaky izy ireo dia hianatra bebe kokoa. Ahoana no hankatoavanao sy hampiasanao izany fanomanana izany ao an-dakilasy?

Ry Janet, mampianatra ny fandaharam-pampianarana fianakaviana mandrakizay ianao. Dia mamaky fizarana avy ao amin’ny Fianakaviana: Fanambarana ho an’izao tontolo izao ny mpianatra sady mamaky ny vakiteny fiomanana, mety hoe lahateny nataon’ny Loholona Christofferson mitondra ny lohateny hoe “Nahoana no ilaina ny manambady sy manorina fianakaviana?” Ahoana ary izao no hampiasana io fiomanana io mandritra ny kilasinao?

Rahavavy Jenet Erickson: Anisan’ireo soso-kevitrao tamin’ny taon-dasa ry Loholona Gilbert, izay tena mahery vaika, ny mampanoratra ny mpianatra ao an-dakilasy. Nasaiko nitondra taratasy sy pensilihazo izy ireo tamin’ny taom-pianarana lasa teo ary nasaiko nizara ny fahatsapany. Isaky ny mila manao zavatra izy ireo, na dia misaintsaina fotsiny sy manoratra ny fijoroany ho vavolombelona momba ny zavatra iainany aza, dia tena maneho ny zavatra nianarany mihitsy, ny zavatra ampianarin’ny Fanahy azy ireo tao amin’iny lahateny nasaina novakina avy amin’ny Loholona Christofferson iny, ohatra. Avy eo rehefa mifampizara izy ireo dia izany araka ny efa hitanareo no zavatra tena tsara indrindra rehefa mijoro ho vavolombelona amin’izy ireo ny Fanahin’ny Tompo, rehefa mijoro ho vavolombelona amintsika ao an-dakilasy izy ireo, momba ny zavatra nampianarin’ilay fahamarinana azy ireo. Ary mahafantatra izy ireo avy eo, satria niainany izany—Te hanazava ny fiainako Izy, ary izao no fomba hitrangan’izany, ary efa niaina izany aho ary nijoro ho vavolombelona momba izany tato an-dakilasy.

Noho izany, na ao anatina vondrona kely na tsia no izarana izany, na ireo izay tsy manana hozaraina firy dia afaka manoratra zavatra fotsiny. Mahazo ny valin-teny tsara indrindra avy amin’izy ireo aho rehefa mahatsapa ny Fanahin’ny Tompo mampianatra azy ireo ny zavatra havaly izy ireo—manome azy ireo ny valiny ilain’izy ireo—ka afaka mijoro ho vavolombelona momba izany amin’ny mpiara-mianatra hafa izy ireo. Tena izany ilay hoe mpianatry ny Tompo. Tena misy ao an-dakilasy izany avy amin’ny fanomanana nataon’izy ireo.

Loholona Clark G. Gilbert: Tiako ny zavatra nolazainao, fa izaho ihany ange no nizara izany taminao. Nandinika ny nanaovan’ny tale antsika ao BYU an’izany ao amin’ireo kilasiny aho. Niara-nampianatra izahay tamin’ny herintaona ka tamin’izay no nakako ilay izy. Tsy mbola nanao izany tao amin’ny kilasiko manokana aho. Fa tena mahomby ilay izy ry Scott a.

Kaylee, hono ho aho? Manana tombontsoa tsy ara-drariny ireo telo ireo.

Rahavavy Kaylee Merrill: Eny.

Loholona Clark G. Gilbert: Manome naoty ny taranjany momba ny filazantsara izy ireo. Isika kosa tsy manome naoty ny seminera. Ahoana no hahafahanao manana mpianatra seminera hanam-paniriana ho azy ny ho vonona rehefa ho tonga ao an-dakilasy, izay antenaiko fa tombontsoa mandeha ho azy ho an’ireo mpianatsika izay omentsika naoty?

Kanefa izy rehetra dia manana tombony raha oharina aminareo satria manana taon-kifafa. Asa raha azonao ilay tiako holazaina, inona kosa no jono ho an’ny fiomanana? Tena vitanao tokoa ve ny manao izay hahatonga vao maraina ny mpianatra seminera, eo anatrehan’ireo zavatra maro mitranga, efa vonona hanatrika kilasin’ny seminera?

Rahavavy Kaylee Merrill: Be dia be hoy aho no mila hovaina. Amiko dia mila vonona ny hiova isika. Raha te hanatanteraka ny zavatra nampianarin’ny Loholona Christofferson omaly alina isika dia mila misy ovaina ao amin’ny kolontsaina sy ny ao an-dakilasintsika. Ka ny lohalaharana dia ilay zavatra nolazainao. Mila manokana fotoana manokana sy sahaza tsara isika ao amin’ny kilasintsika izay hahafahan’ny mpianatra mizara ny zavatra nomaniny, fotoana handraisan’ny mpianatra anjara amin’ilay dingan’ny fampianarana. Ary amiko dia mila atao samy hafa izany isan’andro. Fa mila eo ilay fahatsapana hoe rehefa miditra ao an-dakilasy izy ireo dia mahalala fa hisy andraikitra omena amin’izy ireo. Ary raha tsy nanomana izy ireo dia hahatsapa izany banga izany eo amin’ny zavatra iainany.

Ka misy fomba maro hanaovana ilay izy. Fa amiko ny fanovana iray mila atao, araka ny nolazain’ny Loholona Christofferson omaly alina, dia hoe mitaky mpampianatra tena niomana tsara ny fampandraisana anjara mpianatra tena niomana tsara, koa dia mila manova ny fomba fiomanantsika isika. Raha ohatra ianao ka nanomana ny lesonao ny androtry ny hampianaranao azy ireo, na iray andro mialoha izany, dia tsy ampy hanampianao ny mpianatrao mba hanomana izany fotoana izany. Mila manomana aloha be isika mba hahafahantsika mandritra ny kilasy iray mialoha, na ny kilasy roa na telo mialoha, mialoha ny hahavonona antsika hizara amin’ny mpianatsika ny amin’ireo zavatra izay ho avy ary ny zavatra mila ataon’izy ireo.

Loholona Clark G. Gilbert: Tiako ilay hoe mpampianatra tena niomana tsara miara-miasa amin’ny mpianatra tena niomana tsara. Tadidiko ny tamin’ny Loholona Christofferson nilaza izany dia nisy nihomehy tao amin’ny efitrano. Azo heverina hoe ho vita ve izany? Azo andrandraina ho vitan’ny zatovo mpianatra seminera 16 taona ve izany?

Rahavavy Kaylee Merrill: Inoako mafy fa raha ohatra ka omentsika fenitra avo ny mpianatra, dia hanao izay hanatrarana izany izy ireo.

Mieritreritra ilay tantara nozarainao tao amin’ilay “Ao amin’izy ireo ny hery” aho, momba ireo misiônera. Raha tsy mahita ny mpianatsika amina fenitra avo kokoa isika dia tsy hahatratra izany izy ireo. Ary izany no angatahin’ny Tompo amintsika. Mila manana finoana sy fatokisana ny Tompo sy ny mpianatsika isika. Ary raha manova ny kolontsaina isika, ary raha matanjaka sy maharitra amin’ilay izy isika, dia hanararaotra ilay fahafahana hivoatra izy ireo satria fantatsika fa eo amin’ny fiainana dia tsy maintsy hijoro izy ireo. Noho izany dia mila asehontsika azy ireo ao am-pianarana ny fomba hanaovana izany.

Ary tsy ho mora izany. Ary hisy foana ny tsy fahombiazana eny an-dalana eny. Kanefa raha maharitra isika, dia heveriko fa ho tratra tsara ilay izy.

Loholona Clark G. Gilbert: Ny fenitra avo noho izany dia manampy ireo olona feno fisalasalana izay milaza fa tsy afaka mankao amin’ny kilasin’i John. Hoy izy ireo: “Hametraka volonondry eo ambonin’ny lohako izy. Afaka hoe tonga fotsiny aho.”

Raha ampiharina dia inona ilay hatao? Na dia aminareo izay manana taon-kifafa ireo aza. Inona no jono sasantsasany izay nahomby ho anareo mba hamporisihana ny fanomanana?

Rahalahy John Hilton III: Tiako ny zavatra lazain’i Kaylee, ilay hoe sarotra satria midika fotsiny izany hoe mila manokana fotoana ao an-dakilasy hanaovana izany aho. Noho izany, raha ampiasaiko ny taon-kifafako dia hilaza toa izao aho alohan’ny fotoam-pianarana: “Manorata daholo ianareo andiam-pehezan-teny momba ny zavatra izay nianaranareo.” Midika izany fa rehefa ao an-dakilasy aho dia mila manadina mpianatra telo na efatra ary mangataka azy ireo hizara ny zavatra nianarany. Ka tsy azo atao ambanin-javatra izany. Mila vonona ny hanisy fanamboarana ao amin’ny lesoko aho mba hahatongavana amin’izany. Mila fintiniko izay lazaiko ka tsy miteny firy ary manisy toerana ho an’ny mpianatra mba hitenenan’izy ireo misimisy kokoa.

Rahavavy Jenet Erickson: Henoko ity mpampianatra tena mahatalanjona ity omaly alina niteny tamiko, i Faith Spencer, izay mampianatra ao Roosevelt, Utah—nofariparitany ny tombontsoan’ny fanatrehan’ny mpianatra seminera isan’andro. Fa nilaza ho nahita izy fa raha fantany roa andro mialoha ny zavatra izay ho ampianariny, raha manasa vitsivitsy amin’izy ireo izy—dia hanolotra ny fanasana hanomanana na hieritreritra momba izany amin’izy ireo rehetra izy. Avy eo izy dia hifandray amin’ny sasantsasany amin’izy ireo dia hiteny hoe: “Fantatro fa manana fahatsapana na traikefa momba izany ianao. Tsy mampaninona anao ve ny ho tonga ka nivonona hizara momba izany?”

Ary hoy izy hoe tena mahery vaika rehefa mijoro ho vavolombelona izy ireo, fa maniry ny handray anjara ihany koa ireo mpianatra hafa. Maniry ny hiaina izany koa izy ireo. Noho izany, ho an’ny fotoana manaraka, misy ireo hafa izay nahita ny herin’izany tao amin’ny mpianatra tahaka azy ireo ary maniry ny handray anjara ihany koa, ary hizara ny fijoroana ho vavolombelony, ary hizara ny zavatra niainany, hizara izany.

Koa dia tena mahatalanjona fa ireo mpampianatra seminera ireo dia tena mahay mamoron-javatra mba hampandraisana anjara ny zatovo 14,15, 16 taona ao anatin’izany dingan’ny fianarana izany, ary izany dia tena manentana ahy tokoa.

Loholona Clark G. Gilbert: Tiako ilay hevitra; sady misy mpianatra sasany izay menatra ka sarotra ho azy ny miomana. Koa ny fiomanana kely iray izay toa ny hoe “He, nisy efa nisaintsaina momba an’ito ve?” dia sady fanairana ho an’ny iray kilasy no afaka manaitra ny olona iray izay tsy nahafantatra na mety tsy vonona ny handray anjara hatrizay.

Mamelà ahy hiroso amin’ny fanontaniana manaraka: Mandray anjara, mampianatra izay ianaranao, mifandray amin’ny hafa ao amin’ny ao am-pianarana. Ahoana no hanampianao ny mpianatra hianatra avy amin’ny mpiara-mianatra aminy ao am-pianarana? Inona no ataonareo?

Rahalahy John Hilton III: Inona no ataonao? Ny zavatra iray izay heveriko fa tena manan-danja dia ny manampy ny mpianatra hahatakatra ny antony hangatahako azy ireo mba hizara.

Nilaza ianao teo hoe indraindray ny ataon’ny mpampianatra dia saika toy ny hoe efamiry asiana marika hoe vita. Tsy te ho mpanome lesona aho, noho izany ny rehetra dia samy miresaka amin’ny eo akaikiny mandritra ny telopolo segaondra. Fa raha tena manazava tsara amin’ny mpianatra aho, toa ny fiparitahan’ny fanambarana eo anivontsika, ny traikefan’ny tena manokana koa dia aparitaka eo anivontsika. Ary mety hisy mpianatra iray izay amin’io mihitsy no tonga ary manana fanontaniana ao am-pony. Ary tsy manana ny traikefa izay mety tena hifanojo amin’ny zavatra ilainy aho. Ianao anefa manana. Noho izany, raha mivavaka ianao ary tonga ao an-dakilasy ka tsy mieritreritra fotsiny hoe: “Inona no zavatra homen-dRahalahy Hilton ahy”, fa hoe “Inona no anjara biriky azoko hoentina?” Dia afaka hanentana anao hizara ilay traikefa izay ilainy ny Fanahy. Ary rehefa mahita ilay nahoana izay ny mpianatra—oay, tsy manao an’izao fotsiny isika ange satria hoe voatery.

Ary na rehefa mifarana aza ny kilasy, satria mieritreritra aho hoe ny fizarana dia tsy tokony ho mandritra ny fotoam-pianarana ihany. Dia mety hiteny aho any amin’ny fiafaran’ny fotoam-pianarana hoe: jereo fa misy mpianatra efapolo etsy, ary andao atao hoe mahafantatra olona folo isika tsirairay avy. Raha ny fitambarany izany dia mahafantatra olona 400 isika. Ary azo inoana fa misy amin’izy ireo tena mila maheno ny zavatra izay noresahantsika androany. Noho izany, rehefa mody ianareo, moa ve ianareo mba hivavaka ary handinika hoe iza amin’ireo tapaka sy namana no mila miaina ny zavatra niainanareo androany? Hitranga ivelan’ny fotoam-pianarana izany fizarana izany.

Loholona Clark G. Gilbert: Mahafinaritra. Misy manana hevitra hafa ve?

Rahavavy Kaylee Merrill: Tamin’izaho niomana sy nandalina dia nahita aho fa misy fifandraisana eo amin’ny—misy fizarana iray momba ny fahafahana misafidy ao amin’ny Mampianatra araka ny fomban’ny Mpamonjy. Manaja sy manome lanja ny fahafahantsika misafidy ny Mpamonjy. Ary misy andalana iray izay tena nanaitra ahy ao. Hoy ilay izy: “Ankoatra izany, dia omeo mazava tsara ireo zavatra andrasanao, ny fanofanana, fotoana ary toerana ampy ho an’ny hafa mba hahafahany manao zavatra samirery.”

Amiko dia afaka manamboatra ny lakilasintsika isika amin’ny fomba iray izay hahalalan’izy ireo ny zavatra tokony hataon’izy ireo. Araka ny nolazainao, fantany ny antony hanaovantsika izany, fa avy eo kosa dia homentsika azy ireo ny fotoana sy ny toerana hahafahany maneho ho an’ny tenany ireo zavatra ao an-tsainy, ny zavatra ianaran’izy ireo.

Loholona Clark G. Gilbert: Tiako ilay hevitra hoe manome toerana, ary indraindray dia toa izany no handrafetanao ny kilasinao. Aorian’ny fanontaniana iray koa. Ary ny fomba mety indrindra tsy hampisiana ny fandraisana anjara betsaka ao amin’ny resadresaka ao an-dakilasy dia ny mametraka fanontaniana iray kanefa tsy mamela fotoana hamaliana izany, dia avy eo ianao ihany no mamaly azy.

Ary hitanareo fa mahalala ny mpianatra hoe mety hanavotra anay Rahalahy Gilbert ka tsy voatery hilaza na inona na inona izahay. Mandritra ilay fiatoana hiandrasana elabe sy manahirana io dia handalo amin’izany indray na indroa fotsiny izy ireo ka tsy maintsy hisy olona hanampy anao avy eo. Tena manan-danja io, ary tena vitan’ny mpianatra ilay izy.

Tsaroako fony aho tao BYU–Idaho ka namoaka ny maodelin’ny fianarana eo anivon’ny BYU–Idaho izahay. Tao amin’ny fiadidian’ny tsatòka aho, ary nanana filohan’ny Fikambanana Ifanampiana teo anivon’ny tsatòka izahay izay nilaza hoe: “Hanao ity lesona ity aho isan-kerinandro mandritra ireo fihaonamben’ny paroasy”. Tamin’ny fotoana mbola nisian’ny ora fahatelo izy no nitranga raha tsy diso ny eritreritro. Dia hoy aho: “Mety ho tian’ireo mpianatra ireo izany”. Koa dia nijery azy niezaka nampianatra aho indray mandeha ary te hanolotra lesona maharitra dimy amby dimampolo minitra an’ireo mpianatr’i BYU–Idaho ireo izy.

Nanomboka nanangan-tanana ny olona, na dia tsisy fanontaniana napetraka aza satria hatrizay naha tao amin’ny lakilasin’ny BYU–Idaho izy ireo dia nangatahina ombieny ombieny izy ireo handray anjara sy hiteny. Tsy vitan’izy ireo ny mipetra-potsiny ao mandritra ny dimy amby dimampolo minitra sy mihaino an’ilay lesona tantaraina.

Dia nanohy nanangan-tanana ny mpianatra kanefa tsy nanondro na iza na iza izy. Koa dia nanomboka nanangan-tanana foana sy niresaka ny mpianatra, ka hoy izy: “Fa inona ary ny mahazo an’ireto mpianatr’ity oniversite ity ireto?” Dia noteneniko izy ny farany hoe: “Zatra hampandraisina anjara izy ireo. Mila avelanao hanao izany izy ireo, dia handroso any amin’ny lalindalina kokoa ny lesonao, saingy mila manala zavatra sasany ao amin’ny lesona ianao mba hamelana azy ireo hanao izany.” Noho izany dia tena manan-danja ity lamina hanomezana fotoana ny mpianatra ity—ary tiako koa ilay nilazanao fa manan-danja ny “mamorona toerana”.

Fa jereo ange, misy olona any—ary fantatro fa na ny mpampianatra tena mahay sy mandinika sy be fitiavana aza—dia milaza hoe: “Adala mihitsy ianareo. Izany ve tsy hoe—hangatahana izahay hamela ny rehetra ho malalaka hiteny”? Hoe: “He, samia miteny daholo. Ary hiaraka amina mpiara-mianatra iray ny Loholona Gilbert hizara fahatakarana tena tsara indray. Ary tsy ho fantatsika intsony hoe samy mba mianatra avokoa ve ny rehetra.”

Nate a, ahoana no hakanao antoka—satria ho fahadisoana ny handray vilana ilay tantara nozaraiko tany am-boalohany iny momba ilay voka-pikarohana nosoratako, fa hoe tsy nanan-danja firy ny traikefako sy ny fahaizako. Lasa sakana aho satria tsy navelako hianatra ny mpianatra. Saingy manan-danja anefa ny itondrana antsika ho any amin’ny lalindalina kokoa. Mila mampiasa izany lalindalina izany aho mba handehanana lalindalina kokoa mihoatra noho ny vitako fa tsy miteny fotsiny hoe; “Aoka handeha tsiroaroa ny tsirairay, ary izany no hany hataontsika androany.” Ahoana no hakanao antoka fa ny kilasy mifototra amin’ny fandraisana anjara dia tsy handaniam-potoana fotsiny amin’izao na tsy voarafitra tsara, na koa hoe malalaka fotsiny amin’izao ny olona hiteny araka izay tiany?

Rahalahy Nate Peterson: Amiko, araka ny voalazanao ry Loholona Gilbert, dia tonga amin’ireny isika indraindray, ka hoy ianao: “Aza mpanome lesona.” Ary indraindray isika mivarina any amin’ilay ilany hafa, mitondra voanjo dia manimpy izany eny amin’ny tany ary avelantsika fotsiny ny rehetra samy handrombaka ny voanjony. Mety ho lasa toa izany ny lakilasy.

Hoe asainy hiresaka fotsiny izahay. Ary mora ny mampiteny ny mpianatra indraindray, inona no vaovao, inona no zava-mitranga amin’izao? Fa amiko dia mampisy fifanakalozana ity resaka ity raha ohatra ka mikatsaka ilay maha mpianatry ny Tompo isika. Izay no vatofantsika iorenantsika. Mitady ilay fahafahana misafidy isika.

Avy eo, araka ny voalazan’i Kaylee hoe mila manao drafitra misy tanjona aho. Ary hangalariko ny zavatra voalazanao, ilay hoe fanontaniana mafonja anakintelo izay heveriko fa azo anombohana omban’ny tanjona. Koa dia tsy tiako fotsiny izy ireo izany hiresaka, ary tsy tiako fotsiny izy ireo hiresaka momba ny soratra masina, ary tsy tiako fotsiny izy ireo hiresaka momba ny fahamarinana. Fa mila misy drafitra ary tanjona.

Ao amin’ilay “Fanatsarana ny fanabeazana ara-pivavahana” dia milaza ny ao hoe maniry azy ireo isika hahafantatra lalina kokoa sy hahatsapa lalina kokoa ary hanao zavatra tsara kokoa sy ho lasa tsara kokoa. Noho izany dia ny zavatra hitranga araka ny voalazan’i Kaylee, dia hoe hisy fanomanana avy aty amiko ary mety hoe fanontaniana fototra telo eo angamba, ary tsy hoe izay tiana akory no horesahana, araka ny voalazanao ry Jeanette, rehefa miroso isika—olana izay. Ka mety mila mampiditra ilay izy aho. Ampidirintsika ho isan’ny zavatra manan-danja ve ilay hoe manana olana isika? Araka ny voalazan’ny Filoha Nelson hoe ho faty avokoa isika rehetra. Hotsaraina avokoa ny rehetra. Hitsangana amin’ny maty avokoa isika rehetra. Koa dia homeko izany sahan-kevitra ilay izy dia mandeha ao amin’ny soratra masina aho. Izay ilay dingana. Lasa namorona fanontaniana aho hoe: “Ahoana no hamahantsika izany? Loza fa samy ho faty avokoa isika rehetra”. Mankao amin’ny soratra masina izahay mba hahita valiny. Efa fantatrareo io dingana iray io.

Avy an-dohako ilay izy—lasa mahay aho ary mahatakatra—ary mahatsapa zavatra aho ankehitriny. Fa avy eo anefa dia mila hampitaina amin’izy ireo izany, ka manomboka manao fanazaran-tena isika. Avy eo dia mametraka fanontaniana manosika fitadiavam-baliny: Inona no olantsika? Ahoana no hamahantsika izany? Inona no ataontsika manoloana izany? Ka raha manomana aho araka ny voalazanao, andiam-panontaniana sy firosoana amin’ireo zavatra toa ny kiho, na ny fitendrena pianô na ny filalaovana basikety, ny mpampianatra dia tsy milaza fotsiny hoe: “Manaova fanazaran-tena mitendry pianô ary, na hoe jereo ary aho mitifitra avy lavitra”. Mino isika, sa tsy izany, fa ny iraka ampanaovina ny BYU–Idaho dia ny manorina mpianatr’i Jesoa Kristy, mikolokolo mpianatr’i Jesoa Kristy. Midika izany hoe mila mampihatra.

Noho izany dia mila atao fampiharana ao an-dakilasiko izany ka rehefa tonga ny fotoana hampiasana izany dia afaka ny ho mpianatry ny Tompo any ivelan’ny fotoam-pianarana izy ireo.

Loholona Clark G. Gilbert: Tiako ny voalazanao, hoe ny tabataba sy ny resadresaka, ny olona miresaka dia tsy midika hoe fianarana lalina.

Dia nisy zavatra maromaro nolazainao. Ny fanontaniana apetratsika, moa ve ireo no fanontaniana tena mety na koa hoe moa ve ireo fanontaniana mampivelatra ny fianarana? Moa ve ianareo nanao fanazaran-tena mialoha ny fotoana nitondra izany fanontaniana izany any amin’ny lalindalina kokoa hatrany? Nilaza ianao teo hoe olana. Ny fomba ametrahantsika ny firafitry ny fotoam-pianarana manodidina ny olana iray manokana. Mety afaka mitondra ilay izy any amin’ny lalindalina kokoa izany amiko.

Misy manana hevitra hafa momba ny fandrafetana sy ny fitondrana ny fianarana ho lalindalina kokoa ve? Tsy vitan’ny hoe manana fandraisana anjara isika fa manana olona mieritreritra sy mampihatra ny fahafahany misafidy ihany koa ary miroso amin’ny lalindalina kokoa.

Rahavavy Kaylee Merrill: Zavatra nolazainao tamiko izay sarotra notelemina dia ilay fomba fampianarana izay hahatsapana fa lanilany fahatany fotsiny ny fotoana. Mila manala zavatra isika. Hisy fotoana sarobidy ho very raha ny hitantsika. Araka ny voalazanao, indraindray isika dia te ho ny mpiteny betsaka indrindra ary hampiasa izany fotoana izany, saingy hila hahafoy izany ho an’ny zavatra iray tsara kokoa isika: ilay traikefan’ny fianarana lalindalina kokoa. Noho izany dia mety hahatsapa isika hoe lanilany fahatany ny fotoana, kanefa tsy isalasalana fa hisy kokoa ny fahombiazana. Ary raha vitantsika ny manova fijery ao an-tsaintsika ao, dia ho mora kokoa amintsika ny manaiky izany.

Loholona Clark G. Gilbert: Noho izany dia hanala votoatin-desona sasany aho. Ary hiroso amin’ny lalindalina kokoa aho, ary mety hikorontana izany, saingy hataoko lalindalina kokoa izany amin’ny maha mpampianatra ahy.

Tsaroako fony isika namorona ny fianarana an-jotra tao BYU–Idaho. Tsy i Rahalahy Bollingbroke akory; tsy hoteneniko hoe iza no niteny ity, fa hoy izy: “Ô ry Filoha Gilbert a, maninona moa raha tsy raisinao feo sy sary fotsiny aho miresaka, dia raketinao fotsiny ny lesoko ary azontsika hatao an-jotra izany dia mijery izany fotsiny izy ireo?” Dia hoy aho: “Tsy izany no fomba hanaovantsika ilay izy”.

Mahaliana fa raha olona iray foana no miteny amintsika rehetra dia azo atao tsotra izao ny mandray am-peo sy an-tsary ary mijery azy. Azontsika atao ny nolazain’io profesora io tamiko dia ny firaketana ny lesoko, ary avy eo izy ireo dia tsy mila tonga ao an-dakilasy akory satria tsisy zavatra ataon’izy ireo ao an-dakilasy afa-tsy ny mihaino. Ary azontsika atao tsara ny mametraka izany rehetra izany ao amin’ny fitaovana mila vakina mialoha. Sa tsy izany? Noho izany dia inona ireo fomba hafa azonareo hitondrana ny fianarana ho lalina kokoa ao an-dakilasy izay manampy ny fianarana mba tsy ho firesahana fotsiny.

Rahavavy Jenet Erickson: Loholona Gilbert, tiako ilay hoe, raha teo am-piresahana ianao, dia nieritreritra ilay zavatra mahery vaika, izay ankamamiantsika ao amin’ny Fotopampianarana sy Fanekempihavanana hoe: “ho azo aorina ny rehetra”. Ary izany fampianarana izany dia azo lazaina hoe mba ho lasa mpampianatra avokoa ny rehetra ao an-dakilasy.

Ary amiko ry John, mila azontsika avy amin’izany rafitra apetraka izany ilay izy, araka ny nohazavain’ny Loholona Christofferson hoe misy fahamarinana fototra ezahantsika ampianarina ao an-dakilasy isan’andro. Misy fahamarinana izay tiako ho takatr’izy ireo lalindalina kokoa. Ekeko koa fa miely any amin’izy ireo ny fitaomam-panahy avy Aminy; ary izaho, isika, dia mila fahamarinana mba ho samy voaorina amin’ny alalan’ilay fahamarina izay ezahiko ifotoran’ny lesontsika isika.

Noho izany dia miverina any amin’ny fanontaniana ilay izy, izay heveriko fa manampy mitarika ny fahafahan’izy ireo mandray fanambarana manodidina ilay lohahevitra manokana ka hizara izany amin’ny iray kilasy. Mitaky fiomanana natao tamim-pandinihana tsara ny fanontaniana izay apetraka ho an’ny fanomanana azy ireo. Avy eo izy ireo, raha ny hevitro, dia afaka miaina ny dikan’ny hoe samy aorina—zavatra tsy ho vitako samirery. Tsy afaka nampianatra anao ny zavatra izay mila fantatrao samirery momba io fahamarinana io aho. Satria ny fahamarinana dia miparitaka eo anivontsika amin’ny alalan’ny fanambarana ho an’ny tsirairay amintsika manodidina ity hevitra mahery vaika ity.

Noho izany dia ataoko fototra izany no sady mitrandraka ny zavara ampianarin’ny Fanahy azy ireo momba izany fitsipika izany aho.

Loholona Clark G. Gilbert: Tsara ery izany. Hangatahako ianareo rehetra hisaintsaina ity fanontaniana ity hatrany ary hamoaka izany, na ao amin’ny fivorian’ny departemantanareo izany na mandritra ny fivoriana fanofanana mpampianatra. Ahoana no hakantsika antoka fa misy fianarana lalina ao anatin’ny fianarana izay mifantoka amin’ny fandraisan’anjaran’ny mpianatra? Ahoana no handrafetako ny kilasy iray mba handraisan’ny mpianatra anjara, no sady atosiko hiroso lalindalina kokoa izy ireo?

Rentsika teto ny ohatra sasany amin’ireo fanontaniana sy fanontaniana mampisaina, izany hoe ireo olana asaina mba hovahan’ny iray kilasy. Amiko ny fanoharana dia ohatra tena tsara ny amin’izany, satria mila mandinika izany ianao ka milaza hoe: “Inona tokoa no tena dikany?” Kanefa tsy hanana ny fahafahana hanao izany amina sehatra mivelatra isika. Inoako anefa fa zavatra iray ho ataonareo rehetra izany. Satria, eny tokoa, tianay ianareo hitondra ny fianarana ho amin’ny lalindalina kokoa amin’ny alalan’ny famelana ny mpianatra handray anjara. Saingy tsy tiantsika ho famaliana tsy kizarizary sy maimaika izany.

Ary asainay ianareo hijery fomba hahafahanareo mitondra ny fianarana ho lalindalina kokoa ka tsy hionona fotsiny amin’izay valiny voalohany ao amin’ny efitrano fianarana. John a, navoakanao tamin’ny fifanakalozan-kevitra teo aloha ny fomba iray voalazan-dRahavavy Merrill hoe: omeo toerana. Manomeza—mamoròna—toerana mba hisian’izany. Dia hoy ianao hoe ny fomba iray hamoronana toerana dia ny mamela azy ireo hametraka ny fanontaniana avy aminy manokana.

Azonao velabelarina ve?

Rahalahy John Hilton III: Niresaka momba ny fanomanantsika fanontaniana isika, izay heveriko fa tena tsara.

Zavatra manokana iray niainako: Taona maro lasa izay dia mpampianatra vao herotrerony tsy mbola nanana traikefa firy aho nampianatra lesona iray momba ny lalàn’ny fahadiovam-pitondrantena. Dia nihevitra aho fa tsara be ilay lesona. Nahoana no tena manan-danja izany? Ahoana no hiainantsika ny lalàn’ny fahadiovam-pitondrantena? Ary tany am-parany, raha namela toerana hametrahana fanontaniana aho, dia nanangana ny tanany ny mpianatra ary nilaza hoe: “Ry Rahalahy Hilton, ahoana raha toa ka nandika ny lalàn’ny fahadiovam-pitondrantena ny olona iray? Mbola misy fanantenana ho azy ihany ve?” Dia tena afa-baraka aho nilaza fa noho ny tsy fananako traikefa firy amin’ny maha mpampianatra ahy, dia tsy niomana hiresaka momba izany fanontaniana izany aho, kanefa tena nazava fa iray amin’ireo fanontaniana manan-danja indrindra azonay noresahina tamin’io andro io izany.

Noho izany, satria namela toerana izahay ho an’ny fanontaniany, dia nitranga ny fianarana lalindalina kokoa. Ary na hatramin’izao aza, raha lasa mpampianatra manana traikefa kokoa aho, dia azoko handrandraina ny hitrangan’izany. Fa na dia ny mpampianatra be traikefa indrindra aza dia tsy afaka miomana amin’ny olana sy traikefa hoentin’ny mpianatra ao an-dakilasy. Noho izany dia mila miato isika indraindray dia miteny hoe:

Loholona Clark G. Gilbert: Aiza no misy azy ireo?

Rahalahy John Hilton III: “Mandinika kely. Inona avy ireo fanontaniana anananao?”

Loholona Clark G. Gilbert: Ahoana no anaovanao izany ao amin’ny lakilasinao? Oviana no anaovanao izany? Efa fanao ve? Mandalo fotsiny ve? Miverimberina ve?

Rahalahy John Hilton III: Amiko dia misy fomba maro isan-karazany hanaovana ilay izy. Indraindray raha te hanao zavatra mahafinaritra izahay dia mametraka Google Doc eo amin’ny efijery ary kaody QR. Soraty tsy an-kanome anarana ao fotsiny ny fanontanianao. Fa indraindray kosa dia tsotra kely toy ny fiatoana sy mamela ny mpianatra hanoratra ilay izy.

Satria raha milaza aho hoe: “Inona no fanontaniana anananareo?” Dimy segaondra. Tsisy fanontaniana. Eny ary, ‘ndao hiroso amin’ny zavatra manaraka. Fa raha miteny kosa aho hoe: “Andao haka telopolo segaondra handinihana. Inona no noresahantsika teo? Inona no fanontanianareo, na avy amin’ny soratra masina izany na hoe ahoana no hampiharana ity eo amin’ny fiainanareo?” Ary angamba indraindray dia tsy hoe izaho no mamaly ireo fanontaniana, fa hoy izahay hoe, anontanio ny eo akaikinao dia avelao hamaly izy.

Misy fomba marobe hahafahan’izany manampy antsika hiroso amin’ny lalindalina kokoa.

Loholona Clark G. Gilbert: Tena mahery vaika tokoa izany. Hiresaka lohahevitra iray farany isika ary avy eo dia hofaranako amina fanasana sy fanaraha-maso momba izay efa noresahina.

Tonga ka vonona hahazo traikefa avy amin’ny fianarana, ary nanana fahafahana nizara ny zavatra nianaranao avy eo; ireny dia fahafahana mandray an-tanana ny fianarana.

Ny fomba fahatelo resadresahina ao amin’ilay fizarana izay nasainay novakinareo ao amin’ny Mampianatra araka ny fomban’ny Mpamonjy dia ny manome fahafahana ny mpianatra hampihatra izany fianarana izany rehefa mivoaka ny kilasinao izy ireo. Ahoana avy ireo fomba hanaovanareo izany? Ahoana, rehefa tonga any amin’ny fiafaran’ny fotoam-pianarana, no antenainareo fa hitondrana ilay fianarana avy amin’izany lesona izany any ivelan’ny lakilasy?

Loholona Kaylee Merrill: Azoko somary hovaina kely ve? Raha nisaintsaina aho, dia nanao zavatra mitovy amin’izany, kanefa mampientanentana ahy ny hanandrana ity amin’ny taona ho avy.

Niresaka momba ny fanomanana isika, ary betsaka amin’ny zavatra noresahina no niompana tamin’ny fandalinana ny andian-desona nampandraiketina. Ary ahoana indray raha ny fampiharana no atao fiomanana? Raha fantatrao hoe afaka roa herinandro ianao dia hanao lesona momba ny fifadian-kanina, ary maka dimy minitra isaky ny fotoam-pianarana mandritra ny roa herinandro mba hiresadresahana zavatra vitsivitsy izay mampalahelo ny mpianatra ianao. Avy eo ianao dia manasa azy ireo hoe: “Moa ve ianao hanokana andro iray amin’ny herinandro ambony mba hifadiana hanina momba io zavatra io?”

Ka rehefa tonga hampianatra momba ny fifadian-kanina ianao dia efa nahazo ireo traikefa ireo izy ireo. Mety ho tsara toy ny ahoana ny hizaran’izy ireo ao am-pianarana? Ary mety ho tsara toy ny ahoana ny hanaovan’izy ireo izany indray any ivelan’ny fotoam-pianarana? Satria nahita izany avy amin’ny zavatra niainany izy ireo fa noho izy ireo afaka nizara sy nijoro ho vavolombelona ihany koa.

Ary araka ny voalazanao hoe ny fijoroana ho vavolombelona dia azo rehefa mizara izany isika. Amiko izany dia hampitombo ny tahan’ny fampiharan’izy ireo avy eo.

Loholona Clark G. Gilbert: Koa dia nihevitra aho hoe ny fampiharana dia tokony, raha ny marina, ho ampahan’ny fiomanana.

Rahavavy Kaylee Merrill: Eny, mety tsy hahomby tsara amin’ny fitsipika rehetra izany kanefa azonao hampiharina amin’ny fomba maro.

Loholona Clark G. Gilbert: Misy hevitra hafa ve?

Rahalahy John Hilton III: Misy hevitra iray, izay heveriko fa efa voalazan’i Nate teo aloha, dia ny fanaraha-maso. Izany dia mitaky ny fanokanana fotoana kely mba hilazana hoe: “Niresaka momba ity fanasana ity isika nandritra ny fotoam-pianarana teo aloha. Inona no nataonao ho fampiharana izany?”

Ary raha ohatra ka manolotra fanasana foana aho kanefa tsy manara-maso ny teo aloha dia lasa toy ilay nolazainao iny. Raha mametraka fanontaniana aho dia manome ny valiny avy eo, dia ho tonga saina haingana ny mpianatra hoe: “Odry, tsy raharahiany firy ilay izy.” Fa raha manara-maso tsy tapaka ny efa nianarana aho eny am-piandohan’ny fotoam-pianarana: “He, niresaka momba ny fifadian-kanina isika” na “Niresaka momba ity fitsipika ity isika”, dia hanomboka ho tonga saina ny mpianatra hoe: “Oay, tena manan-danja izy ity. Manan-danja ito.”

Rahalahy Nate Peterson: Zavatra iray izay mbola ianarako ilay izy. Noho izany dia mety ho fanasana ilay izy. Afaka manome enti-mody ve isika?

Loholona Clark G. Gilbert: Ento azafady.

Rahalahy Nate Peterson: Dia nilaza ianao hoe hanolotra fanasana isika. Nitranga izany omaly alina. Raha tsy diso aho, ny Loholona Christofferson dia nampiasa in-efatra na in-dimy ny teny hoe tompon-javatra. Nampiasa ny teny hoe tompon-javatra ianao [Loholona Gilbert].

Koa dia niverina nandalina io teny io aho. Miresaka momba ny fananan-javatra ny ao amin’ny “Ataovy izay hisian’ny fianarana amim-pahavitrihana”. Niezaka nahatakatra aho. Koa misy ilay fanontaniana nasaina nosaintsainina hoe: Inona no fifandraisana misy eo amin’ny maha mpianatry ny Tompo sy ny hoe tompon-javatra, dia inona no antony?

Ary mba azonao atao ve ry Loholona Gilbert ny miresaka momba izany any amin’ny farany? Fa maninona ary izany teny izany no mipoitra foana? Ny hoe raha tian’izy ireo ny ho mpianatra, na tompon-draharaha, dia vokatry ny safidiny izany. Nomen’ Andriamanitra antsika io fanomezam-pahasoavana io. Ny maha mpianatra dia ny zavatra ataontsika eo anatrehan’io fanomezam-pahasoavana io. Tiantsika anefa ilay hoe tompon-javatra. Tiantsika hoe isika no tompon’ny fianarantsika. Tiantsika hoe isika no tompon’ny tranontsika. Ary noho ny antony iray dia miverina hatrany ilay hoe tompon-javatra rehefa miresaka momba ny maha mpianatry ny Tompo isika.

Loholona Clark G. Gilbert: Sady avy tamin’ny teny nambaran’ny mpaminany no nakana izany, na teny notsoahan’ny Loholoha Christofferson avy amin’ny “Safidy ho an’ny mandrakizay”. Hoy ny Filoha Nelson: “Miangavy anareo aho mba handray an-tanana ny fanananareo fijoroana ho vavolombelona. Miasà ho an’izany. Mandraisa andraikitra mahakasika izany. Karakarao izany. Kolokoloy izany mba hitomboany.” Marina izany—miangavy antsika sy ny tanora rehetra izy mba ho tompon’ny fijoroana ho vavolombelon’izy ireo.

Rahalahy Nate Peterson: Afaka manampy an’izay ve aho?

Loholona Clark G. Gilbert: Alefaso.

Rahalahy Nate Peterson: Izany angamba hoy aho no tiantsika hataon’izy ireo avy eo? Tonga ao an-dakilasy izy ireo ary mampihatra ny maha mpianatry ny Tompo, saingy tiako izy ireo ho tompon’ny fijoroany ho vavolombelona satria tsy ho eo aho rehefa hanao ny tafa sy dinika momba ny fahazoan-dalana hidirana ny tempoly izy ireo. Tsy ho eo aho rehefa alaim-panahy izy ireo. Tsy ho eo aho rehefa hosedraina izy ireo.

Saingy raha izy ireo no tompon’ny fahamarinana ianaran’izy ireo sy tompon-kevitra amin’ny maha-mpianatry ny Tompo azy ireo ary tompon’ny fahafahany misafidy, dia misy zavatra ao—zavatra tsy mbola haiko tanteraka fa zavatra tiako hohalaninina. Ny hoe raha vitan’izy ireo ny mahafehy ny fahamarinana nianarany rehefa mandao ny kilasiko izy ireo. Ny zavatra heveriko fa hangatahanao aminay, amiko, dia mila voafehiko ilay izy. Mila hoe ahy ilay izy.

Loholona Clark G. Gilbert: Mitsiky aho satria toa maheno azy mizara hoe: Tsy ho eo miaraka amin’izy ireo isika eo anatrehan’ireo safidy rehetra eo amin’ny fiainana. Tsaroako ny hanihany nataon’ireo tanora rehetra niaraka tamiko tao amin’ny tanànan’i Boston indray alina: “Eny, isaky ny te hanao zavatra tsy mety aho, dia misy sarin’i Clark mametraka ny tanany eo an-tsoroko milaza toa izao tonga ao an-tsaiko: -Tsy tokony hanao izany ise-”. Ka mila manao izany izy satria te hanao izany, fa tsy hoe hitany an’eritreritra ny profesorany sy mpitarika azy tao amin’ny Zatovolahy miteny azy hoe tsy tokony hanao izany izy.

Hanao zavatra izay tsy tao anaty fandaharana isika izao. Fa nandroso i John ny mba hanomezana toerana ho an’ny fametrahana fanontaniana. Azoko inoana fa misy aminareo ireo izao miteny hoe: “Oay, mila manome fanomanana mialoha ny fotoam-pampianarana tsirairay avy ve izany aho? Dia mila mampandray anjara ny olona? Mila manana ireo fanontaniana rehetra ireo aho ary avy eo mitondra ny fianarana ho lalindalina kokoa ao an-dakilasy. Ary mila misy fampiharana avy eo?” Tena mino aho fa ny sasany aminareo dia hiteny hoe: “Loholona Gilbert a, mampianatra indray aho amin’ny alarobia, dia amin’ny herinandro ambony, dia amin’ny herinandro manaraka izay. Ho vita ve izany?” Ary mino mihitsy aho fa maro aminareo no manana fanontaniana ho an’ireo mpikamban’ny valan-dresaka.

Hanokana minitra vitsy isika hamela anareo hametraka fanontaniana vitsivitsy amin’ny mpanao valan-dresaka izay azo hoentina ao amin’ny fifanakalozan-kevitra. Noho izany, raha manana fanontaniana ianao izay tao an-tsainao teo am-piresahanay izany, dia mitsangàna ary apetrahao amin’ny mpanao valan-dresaka izany.

Eny, ny atsy aoriana atsy angamba. Lazao hoe ny anaranao.

Rahavavy 12 (Faith Spencer): Salama, Faith Spencer no anarako. Te hahafantatra aho hoe ahoana no niomananareo manokana amin’ny maha mpikambana ao amin’ny valan-dresaka anareo, noho ny fahafantarana fa antenaina hizara zavatra ianareo.

Rahavavy Kaylee Merrill: Nandany fotoana be.

Toa nilaza momba izy ity ny Loholona Gilbert tao amin’ilay hoe “Ao amin’izy ireo ny hery”. Raha mahafantatra ny mpianatra fa antenaina hizara izy ireo, dia handray andraikitra izy ireo. Hijoro izy ireo ary hanao ny asa takina. Izany no tsapako, satria fantatro fa nantenaina hizara zavatra aho.

Nataoko tamim-panetrentena ny famaritana ny zavatra mila fantariko mba hahafahako mizara izany. Ary nianatra aho fa izany no tiako hiainan’ny mpianatro. Tiako izy ireo hanana ity fahatsapana ity: “Rehefa mankao an-dakilasy aho anio dia tsy afaka ny hipetra-potsiny. Andeha aho—hisy ny fotoana hitakiana ny hizarako zavatra, ary tiako ny hanana zavatra hozaraina”.

Loholona Dale G. Renlund: Misaotra. Misy fanontaniana hafa ve?

Rahavavy Jenet Erickson: Misy eritreritra iray momba ilay fanontanianao. Nieritreritra aho hoe ahoana no hahatsapako fa tian’ny Tompo aho ho lasa mpampianatra mahomby kokoa ka ho afaka handrehitra sy hampandeha ny fahafahana misafidin’izy ireo.

Noho izany dia lasa tany amin’ny mpiara-miasa iray ny saiko. Ampiomaniny mialoha ny fotoam-pianarana ny mpianany tamin’io taom-pianarana io. Maka telopolo minitra tsotra izao hihainoana ny Fanahy mitarika azy ireo amin’ireo zavatra ilain’izy ireo. Dia mametraka tanjona azon’izy ireo tratrarina sy hahazoan’izy ireo hevi-baovao amin’ny alalan’ilay kilasy avy eo.

Noho izany, raha mieritreritra momba ity valan-dresaka ity aho, dia toy ny hoe tena tia ahy ny Tompo. Tiany aho ho mpampianatra mahomby kokoa. Te hitahy ireo mpianatra ireo Izy. Ary tena tombontsoa tokoa ny fahafahana omeny ahy hieritreritra sy handalina momba ity. Mba hahafahako miasa amin’ny fomba hafa avy eo. Ary tiako koa ny mpianatro hahazo izany traikefa mahery vaika izany. Ity kilasy manontolo ity dia miompana amin’ny fitahian’ny Tompo anao mba hahafahanao ho lasa ilay nataony ho tokony hahatongavanao, ary izany no antony nanomezany anao ny fahafahana hianatra avy Aminy eto.

Loholona Clark G. Gilbert: Misaotra. Fanontaniana hafa.

Rahavavy 13: Mandeha ve ny mikrô? Azafady. Fitahiana ho ahy ny mandray anjara amin’ny seminera fampianarana ireo olona manana filana manokana. Ny ankamaroan’ny mpianatro raha tsy hilaza aho hoe izy rehetra, dia tsy miteny avokoa. Amin’ny fomba ahoana no hampiharako izany amin’izy ireo?

Loholona Clark G. Gilbert: Inona no efa ataonao?

Rahavavy 13: Mamoaka printy sary be dia be izahay ary fonosinay amin’ny plastika ary avelanay izy ireo hisafidy zavatra isan-karazany momba ny lesona. Ampandraisinay anjara amin’ny fifehezana soratra masina izy ireo amin’ny alalan’ny tapa-taratasy, izay fonosina amin’ny plastika foana ihany. Dia miresaka momba ny fifehezana soratra masina izahay. Misy fotoana maro hampiasanay fiteny tanana ao an-dakilasy. Tena traikefa mahavariana ilay izy.

Rahalahy John Hilton III: Raha misy zavatra azoko aroso momba izany dia hoe tsy manana traikefa mihitsy momba ny fampianarana olona manana filana manokana aho. Ny traikefa ananako manokana dia hoe hiomana hampianatra kilasy iray aho amin’ity lohataona ity, ary mialoha ny naha voasa ahy ho mpikamban’ity valan-dresaka ity, ny sivy amby sivy folo isan-jaton’ny fanomanana ataoko ao amin’io kilasy io dia hoe “Inona no zavatra hampianariko?” Nifantoka tamin’ny votoatin-desona avokoa izy rehetra. Ary rehefa nandray anjara tamin’ity valan-dresaka ity aho dia nanomboka niova ireo fanontaniana apetrako, ka ny fotoana fiomanako dia laniako kokoa amin’ny fieritreretana ny hoe: “Amin’ny fomba ahoana no hanampiako ny mpianatro hanomana mialoha ny fotoam-pianarana? Ahoana no hanampiako ny mpianatra hanao zavatra?” Ka rehefa nentiko tany amin’ny Ray any An-danitra ireo fanontaniana ireo dia nahazo valiny aho.

Noho izany, na dia tsy fantatro amin’ny antsipiriany aza ny valin’io fanontaniana mahakasika ny olona manana filana manokana io, dia fantatro fa ny Ray any An-danitra kosa dia mahalala. Ary ny fijoroana ho vavolombelona ananako dia hoe rehefa mitondra fanontaniana sarotra tahaka ireo any ambony any Aminy isika dia hahazo ny valiny natokana manokana ho an’ny filan’ny mpianatsika.

Rahavavy Jenet Erickson: Ilay fanovana apetraka izay tena tsara avy amin’ny mpampianatra, izay tena tiantsika ampianarina sy eritreretina dia ny manova ny hoe “Ahoana no hahafahantsika hahomby kokoa?” ho lasa ilay hoe “Inona no zavatra iainan’ny mpianatra?” Ahoana no hahafahan’ny hira mitondra ny Fanahy hankao amin’izy ireo? Amin’ny fomba ahoana ny fifaneraserana amin’ny hafa no afaka mitondra ny Fanahy hankao amin’izy ireo?

Ilay fifantohana amin’izay zavatra iainan’izy ireo no tsapako ihany koa ry John; ilay faniriana hanova ny fomba fisainana. Miaina zavatra toa ny ahoana izy ireo ao an-dakilasy?

Loholona Clark G. Gilbert: Nanan-javatra holazaina angaha ianao? Eny ary. Misy hafa ve. Oay, hoy izy ireo hoe hovonoina ny mikrô-ako raha ohatra ka tsy faranantsika izy ity. Aleo hofaranako ny fotoana. Tapitra ny fotoanantsika. Tonga tato amin’ity fivoriana ity isika ka nangataka anareo izahay mba hivonona, hieritreritra momba ity fanontaniana ity: “Ahoana no hahafahako manampy tsara kokoa ireo izay ampianariko mba handray andraikitra amin’ny fianaran’izy ireo?

Averiko indray ilay fanasana nomeko teo aloha. Makà iray minitra rehefa handao ianareo mba hiraketana hevi-baovao iray tonga tao aminareo manokana androany. Hiato kely aho izao. Mety manana minitra vitsivitsy isika, koa dia hiato mandritra ny iray minitra aho. Ka tiako ianareo handray an-tsoratra zavatra iray nianaranareo androany. Ary mety hoe zavatra iray tsy nolazainay ilay izy. Inona no zavatra iray nianaranao androany izay heverinao fa hanampy anao ho lasa mpampianatra tsara kokoa?

Makà iray minitra handraisana izany mialoha ny hamaranantsika.

Raha tsy nahavita ianareo, dia saintsaino hatrany izany. Iangaviako ianareo amin’ireo herinandro ho avy mba hanao zavatra roa amin’ny zavatra nosoratanareo: Zarao amin’ny olon-kafa izany ary mametraha tanjona hanatsarana ny fampianaranao manokana miainga avy amin’ny fahatsapana azonao.

Mamelà ahy hamarana amin’ity eritreritra ity: Voalohany indrindra dia te hisaotra an’ireo mpandray anjara tamin’ny valan-dresaka aho. Mpampianatra tena mahay izy ireo ary nianatra be dia be avy amin’ny androany sy avy amin’ny fanomanana nataonay ho an’ny androany aho. Te hisaotra anareo rehetra ihany koa aho. Fantatro fa maro aminareo no manolotra zavatra betsaka ho an’ny andraikitrareo. Tiako ny zavatra nolazain’ny Loholona Christofferson omaly alina, fa tena eny amin’ny lohalaharana tokoa ianareo amin’ny fanabeazana ny hoavin’ny Fiangonana.

Eto am-pamaranantsika dia ampiako ny fijoroana ho vavolombelona ananako fa ato amin’ny Departemantan’ny Fampianarana an’ny Fiangonana, isika dia manomana ny tanora manerana ny Fiangonana mba hitombo sy ho lasa mpianatry ny Tompo mandritra ny androm-piainan’izy ireo. Ary ny tena hitrangan’izany amin’ny fomba mafonja indrindra ao amin’ny fampianarana ara-pivavahana manerana ny Departemantan’ny Fampianarana an’ny Fiangonana, dia ao amin’ny kilasin’ny seminera, eny amin’ny anjerimanontolontsika, ao amin’ny kilasin’ny institiota. Ary anisan’ny manampy azy ireo handray andraikitra mba hahatongavany ho mpianatr’i Jesoa Kristy mandritra ny androm-piainany ianareo. Fantatro fa iray amin’ireo antony lehibe indrindra hanokanan’ny Fiangonana zavatra betsaka ho an’ireo zavatra ataontsika, sy ireo hafa izay mandray anjara amin’ity asa ity, dia satria mino izy ireo fa manan-danja izany. Ary rehefa nilaza ny Filoha Nelson hoe: “Hitanareo ve ny zavatra mitranga izay eo ambany masontsika mihitsy?”, dia antenaiko fa tsapanareo fa ny fisoratana anarana amin’ny seminera dia amin’ny isa ambony indrindra hatrizay manerana ity Fiangonana ity na ny isan’ny mpianatra izany na ny tahan’ny fandraisan’anjara.

Tsy mitsaha-mitombo ny fisoratana anarana amin’ireo oniversite antsika, na dia amin’ny fotoana izay tsy handehanan’ny olona eny amin’ny oniversite aza dia ambony tsisy ohatran’izany eo amin’ny tantaran’ny Fiangonana ny fanatrehana institiota.

Manana andraikitra isika hanampy ireo olona rehetra ireo izay tonga ao amin’ny kilasintsika handray andraikitra amin’ny fianaran’izy ireo manokana. Ary araka ny tenin’ny Filoha Nelson hoe: “Manomana vahoaka izay hanomana izao tontolo izao ho amin’ny fiverenan’ny Mpamonjy isika”.

Enga anie isika handray izany fitantanan-draharaha izany amim-pahamatorana, fanetrentena, ary fahatokiana eo am-panampian’ny Tompo antsika hanao izany amin-kery sy tanjaka ao amin’ny andraikitsika. Zaraiko aminareo izany, amin’ny anaran’i Jesoa Kristy, amena.