Ngaahi Fakataha Lotu Faka-Kilisimasí
Kilisimasí—ko ha Faʻahitaʻu ke ʻOfa, Tokoni mo Fefakamolemoleʻaki


11:27

Kilisimasí—ko ha Faʻahitaʻu ke ʻOfa, Tokoni mo Fefakamolemoleʻaki

ʻOku ou manako ke vakai ki he fiefia mo e fakatuʻamelie ʻa e fānaú he faʻahitaʻu Kilisimasí! ʻOku ou manatuʻi lelei ʻeku fakatuʻamelie heʻeku kei ʻi he Palaimelí, ʻo tupuhake ʻi ʻĀsenitiná. Naʻe kole mai ʻe heʻemau faiako Palaimelí he taʻu ʻe taha, ke mau fufulu ʻemau fanga kiʻi meʻavaʻinga motuʻá, uku e ʻulu ʻemau fanga kiʻi tamapuá pea monomono honau fanga kiʻi kofú, ke mau lava ʻo foaki kinautolu ki he fanga kiʻi fānau ne tokoto falemahaki he ʻaho Kilisimasí.

ʻI heʻeku kei teuteuʻi ʻeku fanga kiʻi tamapua motuʻá, naʻe ʻeke mai heʻeku faʻeé pe ko e ʻai ke hā. Ne u fakamatalaʻi ange e kole ʻa e kau faiako Palaimelí peá ne tali mai, “Totonu ke ke foaki foki mo haʻo kiʻi meʻavaʻinga ʻoku saí ki he fānaú.”

Ne u tali ange, “He ko e hā?”

Naʻá ne talamai ha meʻa he ʻikai pē toe ngalo ʻiate au. Naʻá ne pehē mai, “Kilisi, ʻoku sai ke foaki ha meʻa ʻoku tau saiʻia moʻoni ia, ha meʻa ʻoku faingataʻa ke foaki ko ʻetau manako aí, ha meʻa ke feilaulauʻi. Ko e meʻaʻofa ia ʻetau Tamai Hēvaní maʻatautolú. Naʻá Ne fekau mai Hono ʻAlo ko Sīsū Kalaisí—kae ʻikai ko ha taha noa pē. Naʻá Ne fekau mai Hono ʻAlo ʻOfaʻanga mo Haohaoá, kae lava ke tau toe foki ʻo nofo mo Ia.”

ʻI heʻeku foaki ha taha ʻeku fanga kiʻi meʻavaʻinga ne u manako taha aí, naʻe toe kiʻi mahino ange ai kiate au e meʻaʻofa ʻetau Tamai Hēvaní maʻatautolú—ʻa Hono ʻAlo ʻOfaʻanga ko Sīsū Kalaisí, naʻá Ne foaki taʻesiokita ʻEne moʻuí maʻatautolu.

ʻOku kau heʻemau fakamanatu he taʻu kotoa pē ʻa e Kilisimasí, ʻa hono lau ʻe heʻeku tamaí ha ngaahi talanoa fakaʻofoʻofa mei he folofolá ʻi he tohi ʻa Luké:

“Pea pehē, naʻe fai ʻa e fono ʻe Sisa ʻAokositusi, ʻi he ngaahi ʻaho ko iá, ke tohi ʻa e kakai kotoa pē ʻo e puleʻangá. …

“Pea naʻe takitaha ʻalu ʻa e kakai kotoa pē ki hono potu, ke tohi ai ia.

“Pea ʻalu hake foki ʻa Siosefa mei Kaleli, mei he kolo ko Nasaleti, ki Siutea, ki he kolo ʻo Tēvitá, ʻoku ui ko Pētelihema; …

“Ke tohi ia mo hono ʻunoho ko Melé, naʻe fakanofo kuo feitama ia.

“Pea naʻe lolotonga ʻena ʻi aí, pea pehē, kuo kakato hono ngaahi ʻaho ko fāʻele ai iá.

“Pea fāʻeleʻi ʻe ia ʻa e tama ko hono olopoʻou, peá ne takatakai ʻaki ia ʻa e kofu, ʻo fakatokoto ia ʻi he ʻaiʻanga-kai ʻo e manú; koeʻuhi naʻe ʻikai te nau hao ʻi he fale talifonongá.

“Pea naʻe ʻi he fonua ko iá ʻa e kau tauhi sipi ʻoku nofo ʻi he ngoué, ʻo leʻohi ʻenau fanga sipí ʻi he poʻulí.

“Pea ʻiloange naʻe tuʻu mai kiate kinautolu ʻa e ʻāngelo ʻa e ʻEikí, pea malama ʻa e nāunau ʻo e ʻEikí ʻo takatakai ʻakinautolu; pea naʻa nau manavahē ʻaupito.

“Pea pehē ʻe he ʻāngeló kiate kinautolu, ʻOua ʻe manavahē; vakai, he ʻoku ou ʻomi kiate kimoutolu ʻa e ongoongolelei ʻo e fiefia lahi, ʻa ia ʻe hoko ki he kakai fulipē.

“He kuo ʻaloʻi kiate kimoutolu ʻi he ʻahó ni, ʻi he kolo ʻo Tēvitá, ʻa e Fakamoʻui, ʻa ia ko Kalaisi ko e ʻEikí.

“Pea ko e fakaʻilonga ʻeni kiate kimoutolu; te mou ʻilo ʻa e tamasiʻi kuo takatakai ʻaki ia ʻa e kofu, pea tokoto ia ʻi he ʻaiʻanga-kai ʻo e manú.

“Pea fakafokifā pē kuo ʻi he ʻāngeló ʻa e tokolahi ʻo e kau ʻāngeló mei he langí, ʻo nau fakamālō ki he ʻOtuá, ʻo pehē,

“Fakafetaʻi ki he ʻOtua ʻi ʻolunga, pea ʻi māmani ʻa e melinó, ko e ʻofa ki he kakaí.”1

ʻE kāinga, te tau aʻusia fēfē ʻa e nonga mo e ʻofa ki he niʻihi kehé?

ʻI heʻeku fakakaukau ki he fehuʻi fakaʻosí ni, ne u fakakaukau ko e Kilisimasí ko e faʻahitaʻu ʻo e foakí, ne u manatuʻi ai ha ngāue--ko ha foaki ʻe tolu te tau lava ʻo fai. ʻOku tau foaki foki e ngaahi meʻaʻofa ko ʻení he lolotonga et aʻú, ka ʻi he faʻahitaʻu fakaʻofoʻofa ʻo e Kilisimasí, tau manatuʻi muʻa e meʻaʻofa ʻaki ʻe he Tamaí Hono ʻAló, mo e founga te tau lava ʻo muimui ai ki Heʻena sīpingá, ʻi heʻetau fakatupulaki ʻetau malava mo ʻetau loto fiefoakí.

1. Ko e Kilisimasí ko e faʻahitaʻu ia ke tau fai ha ʻofa.

Ko ʻetau Tamai Hēvaní mo hotau Fakamoʻui ko Sīsū Kalaisí, hotau faʻifaʻitakiʻanga hoahaoa ʻo e ʻofá. ʻOku akoʻi mai ʻe ha potu folofola ʻofeina ʻo pehē, “He naʻe ʻofa pehē ʻa e ʻOtuá ki māmani, naʻá ne foaki hono ʻAlo pē taha naʻe fakatupú, koeʻuhi ko ia kotoa pē ʻe tui kiate iá ke ʻoua naʻa ʻauha, kae maʻu ʻa e moʻui taʻengatá.”2

Naʻe akoʻi kitautolu ʻe hotau Fakamoʻuí ʻi he faʻifaʻitakiʻanga ke tau ʻofa ki he taha kotoa. Naʻá Ne akoʻi mai foki ke tau ʻofa ki he ʻOtuá mo hotau kaungāʻapí ʻo hangē ko kitautolú.

Naʻe pehē ʻe ʻEletā John A. Widtsoe:

“Mahalo he ʻikai mahino e natula kakato mo mahuʻinga ia ʻo e ʻofá, ka ʻoku ʻi ai ha fanga kiʻi sivi ke ʻiloʻi ʻaki.

“ʻOku fakavaʻe maʻu pē ʻofá ʻi he moʻoní. … ʻOku hanga ʻe he loí mo e kākaá pe ko hano maumauʻi e ʻofa fakaeʻotuá, ʻo fakamahino mai e puli ʻa e ʻofá. ʻOku ʻauha e ʻofá he uhouhonga ʻo e taʻemoʻoní. … Kae … [ʻilonga ia] ʻoku fai fakangalingali pe foaki ha meʻa kehe mei he moʻoní, ʻoku ʻikai ʻofa moʻoni ia.

“He ʻoku ʻikai fakamamahiʻi pe fakalaveaʻi ʻe ʻofa ia ha taha ʻokú te ʻofa ai. … ʻOku tatau pē pulia e ʻofá mei he anga koví, pea mo e moʻoní mei he taʻemoʻoní. …

“Ko e ʻofá ko ha mālohi ngāue ia ʻoku lelei. ʻOkú ne tokoniʻi e taha ʻokú te ʻofa aí. Pea ka ʻi ai ha fie maʻu, ʻoku feinga ʻa ʻofa ke maʻu ia. Ka ʻi ai ha vaivai, ʻoku liliu ia ʻe ʻofa ko e mālohinga. … Ko e ʻofa ʻoku ʻikai tokoní, ko ha ʻofa loi pe muna pē ia.

“Neongo e lelei e fanga kiʻi sivi ko ʻení, ka ʻoku ʻi ai ha sivi lahi ange. Ko e ʻofa moʻoní ʻoku feilaulau maʻá e kakai ʻoku ʻofa aí. … Ko e sivi fakaʻosí ia. Naʻe foaki ʻe Kalaisi ʻEne moʻuí maʻatautolu, pea ʻoku fakahaaʻi ai e moʻoni ʻo ʻene ʻofá ki hono kāinga ʻi he matelié.”3

ʻOku fakaafeʻi kotoa kitautolu ʻe heʻetau Tamai Hēvaní, ket au foaki mo feilaulau tuʻunga he ʻofa ko ʻení. Naʻe folofola ʻa e Fakamoʻuí, “Foaki pea ʻe foaki ia kiate kimoutolu. .”4 “Kuo mou maʻu taʻetotongi, pea ʻatu taʻetotongi.”5

2. Ko e Kilisimasí ko ha faʻahitaʻu ia ke fai ha tokoni.

Naʻe tokoni fakatāutaha hotau ʻEiki mo e Fakamoʻuí ki he kakaí, hiki hake ʻa kinautolu ne mamahí, ʻoatu ha ʻamanaki lelei maʻanautolu ne lotofoʻí pea fekumi kia nautolu naʻe heé. Naʻá Ne fakaʻā ʻa e kuí, fakamoʻui ʻa e mahakí mo fakaʻalu ʻa e heké pea fokotuʻu mo e maté.

ʻOku ou fakakaukau ki he kau faifekaú he taimi Kilisimasí—ʻa e kau ʻeletaá mo e kau sisitaá, kau faifekau matuʻotuʻá mo e kau palesiteni fakamisioná he māmaní—kuo nau foaki taʻetotongi honau taimí ke hoko ko ha kau fakafofonga ʻo Sīsū Kalaisi, mo tokoni ki he kakai kotoa pē. ʻOku ou fakakaukau ki hotau kāinga kuo laulau houa ʻenau ngāue faivelenga ʻi honau ngaahi uiuiʻí. Pea ʻoku ou fakakaukau he taimí ni ki he kotoa e kau tangata mo fafine ʻoku ngāue fakakautau ke fakapapauʻi ʻoku tau malú. Mālō e ngāue!

Kae tatau ai pē pe ʻoku tau tokoni taimi kakato ki he ʻEikí pe ko hotau fonuá, ʻoku taʻe fakangatangata hotau faingamālie ke tokoní. ʻE lava ʻe he lea mo e ngāueʻofá ʻo hiki hake mo fakafiefiaʻi ha loto! ʻOku fakaafeʻi kitautolu ʻe heʻetau Tamai Hēvaní ke tau tokoni. Pea ʻi heʻetau fai iá, “pea ʻe lea ʻa e Tuʻí, ʻo pehēange kiate kinautolu [kitautolu], Ko ʻeku tala moʻoni atu kiate kimoutolu, ko e meʻa ʻi hoʻomou fai ia ki ha taha ʻoku kihiʻi siʻi hifo ʻi hoku kāingá ni, ko hoʻomou fai ia kiate aú.”6

3. Kilisimasí ko e faʻahitaʻu ia ke fai ha fakamolemole.

ʻOku ʻomi ʻe hono fakamolemoleʻi e niʻihi kehé, ʻa e nongá mo e fiefiá. Naʻe akoʻi mai ʻe Palesiteni Heber J. Grant: “ʻOku ʻikai ha toe meʻa te ne ʻomi lahi kiate kitautolu e Laumālie ʻo e ʻOtuá … ka ko e angaleleí, fakaʻatuʻí, angaʻofá, kātaki fuoloá pea mo e faʻa fakamolemolé. ʻOku ʻikai ha toe meʻa te ne ʻomi ha fiefia lahi ange, ka ko ʻetau mateuteu mo loto fiemālie ke fakamolemoleʻi e faihala mai hotau kaungāʻapí, pea ʻoku ʻikai ha meʻa ʻe fakatupu malaʻia ange kia tautolu, ka ko hono fakafefeka hotau lotó mo tāufehiʻa mo loto tāinga ki he niʻihi ʻoku tau feohí.”7

ʻOku fie maʻu ke tau fakamolemoleʻi e niʻihi kehé, kae fakamolemoleʻi ʻetau ngaahi angahalá.

ʻOku tau lava ʻi hono fakamolemoleʻi ʻo e niʻihi kehé, ʻo ikunaʻi e loto ʻitá, taufēhiʻá pe sāuní. He ko hai te ne fie maʻu e faʻahinga ongo ko iá he Kilisimasí? ʻE lava ʻe he fakamolemolé ke ne fakamoʻui e ngaahi kafo fakalaumālié pea ʻomi e nonga mo e ʻofa ko e ʻOtuá pē ʻokú Ne lava ʻo foakí.

ʻOku finangalo ʻetau Tamai Hēvaní ke tau fakatomala pea fakamolemoleʻi e taha kotoa—kau ai kitautolu. Naʻe pehē ʻe Sefilī R. Hōlani: “Neongo hoʻo pehē kuo tōmuí, neongo hoʻo pehē he ʻikai ha toe faingamālié, neongo hoʻo ongoʻi kuo lahi fau e fehālakí pe ʻikai ke lahi ho ngaahi talēnití, pe ko e hā e lahi hoʻo mamaʻo mei ʻapi mo e fāmilí mo e ʻOtuá, ʻoku ou fakamoʻoni atu he ʻikai taʻe malava ke aʻu atu e ʻofa fakalangí ia kiate koe. He ʻikai malava ke taʻe aʻu atu kiate koe e maama taʻengata ʻo e Fakalelei ʻa Kalaisí.”8

ʻE kāinga, ʻi he faʻahitaʻu Kilisimasi ko ʻení, tau foaki muʻa ʻa e ngaahi meʻaʻofa lelei tahá. Tau feilaulauʻi muʻa he loto fakafetaʻi ʻa e meʻavaʻinga ʻoku tau saiʻia taha aí—kae ʻikai ko ia kuo motuʻa pe maumaú. Pea tau foaki muʻa ʻa e meʻaʻofa ko e ʻofá mo e tokoní pea mo e fakamolemolé, ki he niʻihi ʻoku tau feohí. Kapau te tau fakatomala, ʻe fakamolemoleʻi kitautolu ʻe he Tokotaha Māʻoniʻoni ʻo ʻIsilelí. ʻOku ou fakamoʻoni ʻokú Ne moʻui. Ko Ia ʻa e Tuʻi ʻo e Ngaahi Tuʻí, ko e Pilinisi ʻo e Melinó, ko hotau Fakamoʻuí mo e Huhuʻí pea ko hotau Kaumeʻá Ia. ʻI he huafa ʻo Sīsū Kalaisí, ʻēmeni.