Neongo naʻe ʻikai maʻu ʻe he Palōfita ko Siosefa Sāmitá ha ngaahi fakahā pe fai ha malanga fakalaumālie ʻi he ʻApi ʻo Hailame mo Sela Kelenisā Kimipoló, ka ʻokú ne fakamanatu mai ʻa e mateuteu ʻa e kau palōfitá ʻi he taimi ʻe niʻihi ke maʻu e folofola ʻa e ʻOtuá koeʻuhí naʻa nau ʻuluaki ako mei he ngaahi lea mo e sīpinga ʻo e niʻihi kehé. Naʻe kamata ʻi he fale ko ʻení ʻa e ngāue tokoni taʻesiokita ʻa ha Kāingalotu fefine tokosiʻi, ʻa ia naʻe tokoni ke maʻu ʻe Siosefa Sāmita ʻa e finangalo ʻo e ʻOtuá ke fokotuʻu ha kautaha maʻá e houʻeiki fafine ʻo e Siasí.
Naʻe hiki ʻa Hailame mo Sela ki he fale ko ʻení, fakafuofua ki he māhina ʻe fitu hili ʻena malí. Naʻe nofo ʻa Hailame ʻi Kōmesi, ʻIlinoisi, ʻa ia naʻe toki hoko ko ha mēmipa ʻo e Siasi ʻo Sīsū Kalaisi kuo fakafoki maí ʻi he 1843, kimuʻa pea aʻu mai ʻa e Kāingalotú ʻo fakahingoa foʻou ʻa e kolo ko Nāvuú. Ko e fāmili Kimipoló ʻa e taha ʻo e ngaahi fāmili koloaʻia ʻi Nāvuú tupu mei he maʻu ʻe Hailame ha ngaahi pisinisi mo ha kelekele. Naʻe nofo ʻa Hailame mo Sela ʻi Nāvū ʻo lōloa ange ʻi he tokolahi taha ʻo e Kāingalotú, ʻo toki mavahe mei he ʻapí ni ki he Teleʻa Sōlekí ʻi he 1851.
ʻOku mahuʻinga ʻa e ʻApi Kimipoló koeʻuhí ko ha ngāue naʻe fakahoko ʻi loto. Naʻe loto ha fefine tuitui ko Makeleta Kuki naʻe ngāue kia Sela ke tokoni ki hono langa ʻo e Temipale Nāvuú ʻaki ʻene tuitui ha ngaahi sote maʻá e kau langá. ʻI ha ʻaho ʻe taha ʻi he 1842, naʻe alēlea ʻa e ongo fefiné ki hono faʻu ha kautaha tuitui ke tokoni ʻi he ngāue ko ʻení, pea ʻi he hili ha ngaahi ʻaho, naʻe fakatahataha mai ki he loki talanoa ʻi he falé ha kau fefine mei he koló ʻe toko hongofulu tupu, ki he fuofua fakataha ʻa e kautahá. Naʻe tupu mei he kiʻi kautaha tuitui siʻisiʻi ko ʻení ʻa hono faʻu ʻo e
Kautaha Fineʻofa ʻo e Kakai Fefine ʻo Nāvuú. Naʻe fakaʻau pē ʻo hoko ʻa e kulupú ni ko ha kautaha fakaemāmani lahi ʻa e kakai fefiné ʻa ia ʻoku ʻiloa ko e Fineʻofá.
Laukonga fekauʻaki mo Sela Kelenisā Kimipolo pea mo hono fokotuʻu ʻo e Kautaha Fineʻofa ʻo e Kakai Fefine ʻo Nāvuú ʻi he
Kau Māʻoniʻoní, Voliume 1,
Vahe 37.
Vakai takai ʻi he 360°