O le Fale o Ioane ma Elsa Johnson i Hairama, Ohaio, o le fale lea o le aiga o Johnson, o se aiga toatele ma lauiloa i le Itumalo o Portage, Ohaio. I le 1818, na muamua siitia atu ai Ioane ma Alice “Elsa” Johnson ma le la fanau e toavalu (e 2 i le 17 tausaga) i Ohaio mai Veremona. Sa latou faatauina mai le selau eka i le Western Reserve fou e latalata i Hiram Township, pe tusa ma le 50 maila i sautesasae o Cleveland. E oo atu i le 1831, ina ua faatoa taunuu atu le tala o le taunuu atu o le Au Paia o Aso e Gata Ai i le eria i le Aiga o Johnson, ua faatupulaia le la faatoaga i le 260 eka ma ua aofia ai fanua fua, lafumanu, ma le faagaoioia o le lafu povi.
O le au Johnson o ni tagata faaaloalogia o le nuu o Hiram ma o ni tagata malolosi o le faapotopotoga Metotisi i le lotoifale sa taitaia e Ezra Booth. Ia Fepuari 1831, a o asiasi atu i Katelani, sa auai ai le atalii e 19 tausaga o Johnson, o Laimani, i le tele o fonotaga lea sa talai atu ai faifeautalai o le Au Paia o Aso e Gata Ai. I le talitonu ai i le moni o le talalelei, e lei umi ae papatisoina Laimani. I le popole ai i le mea na la vaaia o se faaiuga faatopetope, na saili ai e Ioane ma Elsa le fautuaga a le la faifeau o Ezra Booth. Na maua e Booth se kopi o le Tusi a Mamona, ma sa “nonofo i luga le toatolu i le po atoa ma faitauina.”
1 A o latou faitau, sa faatalitonuina Elsa e le gata e moni le tusi, ae e mafai foi e Iosefa Samita ona faamaloloina lona ma’i gugu o uaua ua faavaivaia ai o ia. E lei leva, ae malaga atu le au Johnson, Booth, ma le fomai o le aiga o Johnson i Katelani, lea na latou feiloai ai ia Iosefa Samita i le fale o Newel ma Elizabeth Ann Whitney. I le taimi o lenei feiloaiga, na talosaga atu ai Elsa ia Iosefa e faamalolo o ia. “E te talitonu e mafai e le Alii ona faia au o se meafaigaluega e faamalolo ai lou lima?” Sa fesili atu ai Iosefa ia te ia. I le fai atu na ia talitonu, na faatagaina ai e Elsa ia Iosefa Samita e uu lona lima. Sa punou lona ulu i le tatalo le leoa, ona ia fofogaina lea ia malolo lona lima. Na faamaloloina o ia.
2E le’i umi ae papatisoina Ioane ma Elsa. Na avea le au Johnson ma ni uo mamae ma ni tagata agalelei i le perofeta ma, ia Setema 1831, na valaaulia ai Iosefa ma Ema Samita e nonofo i lo la fale. I le aluga o le tausaga na nonofo ai Iosefa ma Ema i Hiram, na maua ai e Iosefa le tele o faaaliga, e aofia ai le sefuluono lea ua faamaumauina nei i le Mataupu Faavae ma Feagaiga. I le taimi o se konafesi e lua vaiaso a le toatele o toeaina na faia i le Fale o Johnson i le faaiuga o le 1831, na faia ai le faaiuga e lolomi faaaliga a Iosefa Samita.
I le taimi o lona i ai i Hiram, sa faaauau ai foi e Iosefa Samita le galuega i lana faaliliuga toe faafouina o le Tusi Paia. O lenei galuega o le uunaiga lea mo le tele o faaaliga na ia mauaina i lenei taimi. Ia Fepuari 1832, a o faaliliuina le Evagelia a Ioane, sa vaai ai Iosefa Samita ma
Sini Rikitone i le Atua le Tama ma Iesu Keriso ma aoao ai i malo eseese o le mamalu o le a mautofi ai tagata pe a mavae lo latou toetu (tagai i le
Mataupu Faavae ma Feagaiga 76).
I le Aso Toonai, 24 Mati, 1832, na osofaia ai e se vaega o tagata faatupu vevesi o tagata o le vaegaau a le lotoifale le fale o Johnson ma toso esea Iosefa mai lona moega. I le faamalosia o ia i fafo, sa latou aveina atu ai o ia i se laufanua vaoa e mamao teisi lea sa valitāina ai ma faafulumoa i laua ma Sini Rikitone. Ina ua uma ona tautevateva atu Iosefa i le fale, sa fusifusia e Ema ona manu’a ma faamama le ta ma fulumoa mai lona pa’u. O le aso na sosoo ai, na auai ai Iosefa i sauniga masani o le Sapati sa faatulagaina. “Faatasi ai ma lo’u tino ua mailaila ma faaleagaina,” na toe faamatala ai e Iosefa, “sa ou talai atu i le faapotopotoga e pei ona masani ai, ma i le aoauli o le aso lava lea na papatisoina ai ni tagata se toatolu.”
3Ua toefuatai mai le Fale o Johnson ma o loo avanoa mo maimoaga e leai se totogi.
Faitau atili e uiga i le Fale o Johnson i le
mataupu e 14 o le Au Paia, Voluma 1.
- Marinda Johnson Hyde e pei ona sii mai i le Edward Tullidge, Women of Mormondom (1877), 403.
- Based on Philo Dibble, “Philo Dibble’s Narrative,” in Early Scenes in Church History (1882), 79.
- Joseph Smith, History, 1838–1856, volume A-1, p. 208. www.josephsmithhistory.org.
Savaliga 360°
O Mea e Faamoemoe i ai
O le Fale o Johnson o se vaega o se malaga taamilo taiala e tuuina mai e faifeautalai.