Bilanggoan sa Carthage

“Gibati namong tanan nga daw nagmadaogon ang gahom sa kangitngit, ug nga gisalikway sa Ginoo ang Iyang katawhan. Ang among Propeta ug Patriyarka wala na!” —Warren Foote¹

Ang Santos sa Ulahing mga Adlaw nga si Warren Foote misulat niini nga mga pulong sa iyang journal usa ka adlaw human ang manggugubot nga panon mipatay ni Joseph Smith ug sa iyang igsoon nga si Hyrum didto sa Bilanggoan sa Carthage. Ang mga pulong ni Foote naghatag og usa ka daklit nga talan-awon sa kalaglagan nga gibati sa mga Santos sa Ulahing mga Adlaw human sa pagmartir. Karon, pinaagi sa masuhiron nga paglantaw sa kataposang mga adlaw sa managsoon, ang bilanggoan makatabang sa mga bisita sa paghinumdom sa propeta ug patriyarka.

Samtang miuswag ang Nauvoo gikan sa usa ka lamakan nga lungsod ngadto sa usa ka aktibo nga siyudad, ang oposisyon sa mga Santos sa Ulahing mga Adlaw midaghan usab. Ang uban nabalaka mahitungod sa gahom ni Joseph Smith diha sa komunidad, ang uban nahadlok sa politikanhong impluwensya sa mga Santos, samtang ang uban wala mouyon sa relihiyosong pagtulun-an ug mga buhat—ilabi na sa dinaghan nga kaminyoon.² Sa kataposan, ang sitwasyon sa Nauvoo makapabalaka na.

Ang pagkaguba sa usa ka imprintahanan midagkot sa maong sitwasyon sa Nauvoo, nga sa kataposan misangpot sa pagmartir. Ang ubang wala makontento nga kanhi mga Santos sa Ulahing mga Adlaw misugod og usa ka mantalaan nga Nauvoo Expositor, nga misaway sa propeta ug sa Simbahan. Nanawagan si Joseph Smith sa pagguba sa imprentahan human mimantala ang pamantalaan sa una—ug bugtong—nga isyu.

Ang pagkaguba sa imprentahanan misangpot sa usa ka sugo [warrant] sa pagdakop nila ni Joseph ug Hyrum sa mga kaso nga pagpanggubot ug sunod-sunod nga legal nga mga proseso. Sa kataposan, ang duha ka managsoon, kinsa nagserbisyo isip mayor ug bise mayor sa Nauvoo niadtong higayona, mitugyan sa ilang kaugalingon sa kaso nga pagpanggubot ngadto sa korte sa lalawigan sa Carthage, diin sila human niana gipasakaan og bakak nga kasong pagbudhi batok sa estado sa Illinois tungod sa pagdeklarar og martial law.³ Kay gipugngan nga makapiyansa, nagpaabot sila sa ilang husay didto sa Bilanggoan sa Carthage.⁴

Sa dihang miabot si Joseph ug si Hyrum sa Bilanggoan sa Carthage niadtong Hunyo 25, 1844, gibutang sila sa mas kontrolado nga selda sa taas. Hinuon, didto sila niining ngitngit nga lawak sulod sa pipila lamang ka oras sa wala pa pakanaoga ngadto sa selda nga hulatanan alang sa husay.

Ang selda nga hulatanan naghatag og pagtugot sa ubang mga higala nga magpabilin uban ni Joseph ug Hyrum, alang sa pagpakig-uban ug pagsuporta. Nagpabilin uban nila ang walo ka lalaki nianang gabii sa Hunyo 25.

Tungod sa kasuko sa publiko kang Joseph Smith, ang gwardiya sa prisohan, si George Stigall, naghunahuna nga delikado kaayo ang selda sa mga nakautang. Tungod kay naa sa unang andana dali rang makita ang managsoon. Iyang gibalhin si Joseph ug Hyrum sa taas ngadto sa kwarto sa pamilya niadtong Hunyo 26. Giubanan sila sa ilang mga higala nga si John Taylor, Willard Richards, Stephen Markham, Dan Jones, ug John Fullmer.

Pagkasunod adlaw, Hunyo 27, si Stephen Markham, Dan Jones, ug John Fullmer mibiya sa prisohan sa paghimo og pipila ka buluhaton. Si Joseph ug Hyrum, uban ni John Taylor ug Willard Richards, nagpabilin sa kwarto. Wala kaabot og 10 ka guwardiya ang nanalipod sa prisohan, hinungdan nga ang maong mga lalaki dali rang maatake. Kining dili igo nga proteksiyon napamatud-an nga magdala og kamatayon.

Wala madugay lapas sa alas 5:00 sa hapon, si Joseph ug ang iyang mga kauban nakadungog og pipila ka buto sa armas ug, mitan-aw sa bintana, nakakita og kapin sa 100 ka lalaki nga nagpundok sa gawas.

Mihasmag sa hagdanan ang mga manggugubot nga panon padulong sa kwarto.

Si Joseph ug Hyrum daling migamit sa kaugalingon nilang mga pistola, samtang si John ug Willard mikuha og mga sungkod aron ipanalipod sa ilang kaugalingon. Silang upat miduso sa pultahan aron mapugngan ang manggugubot nga panon sa pagsulod sa kwarto.

Wala magpapugong, gipusil sa mga manggugubot nga panon ang pultahan, naigo si Hyrum sa nawong ug mipatay kaniya hapit diha-diha dayon. Nanglupad sa kahanginan ang mga bala sa armas samtang ang tulo ka lalaki naningkamot nga dili maabli ang pultahan.

Atol niini nga kagubot, midagan si Joseph paingon sa bintana, naglaom nga makalingkawas. Nakawang ang paningkamot, kay gilibotan sa manggugubot nga panon ang prisohan. Samtang didto sa bintana, daghang bala sa armas ang mitusaktusak sa iyang lawas—duha sa iyang likod ug usa sa ubos sa iyang kasingkasing.

Nahulog si Joseph gikan sa bintana ngadto sa yuta sa gawas, nahagsa duol sa atabay. Ang mga pinusilan hilabihan nga makapatay gayod.

Human sa pagmartir, ang mga lawas ni Joseph ug Hyrum gidala ngadto sa Mansyon nga Balay sa Nauvoo, mga 26 ka milya nga biyahe.

Sa prosesyon padulong sa Mansion House, usa ka saksi ang nakahinumdom:

“Ang mga babaye nagminatay sa pagkakita sa duha ka gansangon nga mga kahon diha sa mga karomata, nga gitabonan og mga habol sa Indian. Ang paghilak gipahibalo ngadto sa panon sa katawhan, ug mikaylap sa halapad nga mga balod sa katawhan gikan sa Templo ngadto sa pinuy-anan sa Propeta. Ang mga pag-agulo ug pagbakho ug pagdanguyngoy misamot, ug mas kusog, hangtod nga ang tingog sama sa dahunog sa kusog nga unos, o sa ubos, lawom nga dahunog sa halayong buhawi.”⁵

Miabot ang dagkong pundok sa katawhan aron mohatag og pagtahod sa hinigugmang manalagna ug sa iyang igsoon. Sekreto silang gilubong sa silong sa wala pa mahuman nga Balay sa Nauvoo, apan sa kataposan gibalhin sila ngadto sa Sementeryo sa Pamilyang Smith.

Ang Bilanggoan sa Carthage nagbarog isip handomanan ni Joseph ug Hyrum Smith. Kadtong mobisita karon tingali makapamalandong dili lamang sa propeta ug sa kataposang mga adlaw sa patriyarka apan usab sa ilang kabilin. Sama sa atong mabasa sa Doktrina ug mga Pakigsaad 135:3, nga gisulat sa wala madugay human sa pagmartir, Si [Joseph] nagpuyo nga bantogan, ug siya namatay nga halangdon sa mga mata sa Dios ug sa iyang mga katawhan; ug sama sa kasagaran nga pinili sa Ginoo sa karaan nga mga panahon, miselyo sa iyang misyon ug sa iyang mga buhat pinaagi sa iyang kaugalingong dugo; ug ingon man ang iyang igsoon nga lalaki nga si Hyrum.”