Manuali i Mësuesit të Seminarit për Dhiatën e Vjetër

Përmbajtja
Faqja e Titullit
Hyrje te Manuali i Mësuesit
Mësime nga Dhiata e Vjetër
- Mirë se Vini në Dhiatën e Vjetër
- Moisiu 1; Abraham 3
- Zanafilla 1–2; Moisiu 2–3; Abraham 4–5
- Zanafilla 3–4; Moisiu 4–5
- Zanafilla 5; Moisiu 6
- Moisiu 7
- Zanafilla 6–11; Moisiu 8
- Zanafilla 12–17; Abraham 1–2
- Zanafilla 18–23
- Zanafilla 24–33
- Zanafilla 37–41
- Zanafilla 42–50
- Eksodi 1–6
- Pashka
- Eksodi 7–13
- Eksodi 14–18
- Eksodi 19–20; 24; 31–34
- Eksodi 35–40; Levitiku 1; 4; 16; 19
- Numrat 11–14; 20–24; 27
- Ligji i Përtërirë 6–8; 15; 18; 29–30; 34
- Jozueut 1–8; 23–24
- Gjyqtarët 2–4; 6–8; 13–16
- Ruthit; 1 Samuelit 1–7
- 1 Samuelit 8–10; 13; 15–16
- 1 Samuelit 17–18; 24–26; 2 Samuelit 5–7
- 2 Samuelit 11–12; 1 Mbretërve 3; 6–9; 11
- 1 Mbretërve 12–13; 17–22
- 2 Mbretërve 2–7
- 2 Mbretërve 16–25
- 2 Kronikave 14–20, 26, 30
- Ezdras 1, 3–7; Nehemias 2; 4–6, 8
- Esterit
- Jobit 1–3; 12–14; 19; 21–24; 38–40; 42
- Psalmeve 1–2; 8; 19–33; 40; 46
- Psalmeve 49–51; 61–66; 69–72; 77–78; 85–86
- Psalmeve 102–103; 110; 116–119; 127–128; 135–139; 146–150
- Fjalët e Urta 1–4; 15–16; 22; 31; Predikuesit 1–3; 11–12
- Isaia 1–12
- Isaia 13–14; 22; 24–30; 35
- Isaia 40–49
- Isaia 50–57
- Isaia 58–66
- Jeremia 1–3, 7, 16–18, 20
- Jeremia 31–33; 36–38; Vajtimeve 1, 3
- Ezekiel 1–3; 33–34; 36–37; 47
- Daniel 1–7
- Osea; Joel
- Amos; Abdia; Jona
- Mikea; Nahum; Habakuk; Sofonia
- Hagai 1–2; Zakaria 1–4, 7–14
- Malakia
Mësimet nga “Përgatitja për Jetën”
- Zotërimi Doktrinor: Gjetja e Përgjigjeve për Pyetjet e Mia
- Zotësitë e Studimit të Shkrimeve të Shenjta
- Udhëzuesi Për Forcën e Rinisë
- Ndërtimi i Mbështetjes te Vetja
- Shëndeti Fizik dhe Emocional
- Përgatitja për Arsimimin dhe Punësimin e Ardhshëm
- Arritja e Suksesit në Shkollë
- Përgatitja e Misionarëve
- Përgatitja për në Tempull
- Mësime të Udhëheqësve të Kishës
Shtojca

Gjyqtarët 2–4: Të Drejtuarit te Zoti për Çlirim

“Gjyqtarët 2–4: Të Drejtuarit te Zoti për Çlirim”, Manuali i Mësuesit të Seminarit për Dhiatën e Vjetër (2026)

“Gjyqtarët 2–4: Të Drejtuarit te Zoti për Çlirim”, Manuali i Mësuesit të Seminarit për Dhiatën e Vjetër

Gjyqtarët 2–4; 6–8; 13–16: Mësimi 65

Gjyqtarët 2–4

Të Drejtuarit te Zoti për Çlirim

Jesus healing a lame man. Outtakes include some of the other cast members, Jesus and disciples, and Jesus helping the lame man up by the hand.

Pasi fëmijët e Izraelit hynë në tokën e premtuar, ata zgjodhën të mos i bindeshin urdhërimit të Zotit për të dëbuar të gjithë banorët e ligj. Si rrjedhojë, shumë izraelitë i përvetësuan praktikat e liga të këtyre njerëzve dhe e humbën mbrojtjen e Zotit. Megjithatë, sa herë që izraelitët i thërrisnin Zotit për çlirim, Ai “u dha një çlirimtar” (Gjyqtarët 3:9). Ky mësim mund t’i ndihmojë nxënësit të kuptojnë rolin e Shpëtimtarit si Çliruesi ynë.

Përgatitja e nxënësve: Ftojini nxënësit të mendojnë për një rast kur Shpëtimtari e çliroi (e shpëtoi) dikë në shkrimet e shenjta, dikë që njohin, ose vetë ata. Nxënësit mund të përcaktojnë atë që bënë individi ose individët për t’i kërkuar Shpëtimtarit ndihmë për çlirim.

Veprimtari të Mundshme të të Mësuarit

Modele

Për t’i përgatitur nxënësit të mësojnë rreth një modeli shpirtëror që gjendet në librin Gjyqtarët, merreni parasysh të paraqitni modelet numerike vijuese. Ftoni grupe të vogla nxënësish të plotësojnë numrat që mungojnë.

Gjeni dy numrat e radhës në secilin prej rendeve vijuese:

A. 2, 4, 6, 8, 10, 12, ,

B. 1, 3, 7, 13, 21, 31, ,

C. 1, 4, 3, 6, 5, 8, 7, ,

D. 10, 11, 6, 8, 4, 7, 4, ,

Nëse nxënësit kanë nevojë për ndihmë, mund të jepni modelet vijuese:

A: +2

B: +2, +4, +6 e me radhë

C: +3, −1, +3, −1

D: +1, −5, +2, −4, +3, −3 e me radhë

Cilat janë situatat në jetën tonë kur mund të jetë e dobishme t’i përcaktojmë modelet?
Përse është e rëndësishme t’i dallojmë modelet shpirtërore në jetën tonë?

Ndërsa studion sot një model shpirtëror që përjetuan izraelitët në librin Gjyqtarët, mendo rreth mënyrës se si ai mund të gjejë zbatim në jetën tënde. Ftoje Frymën e Shenjtë të të mësojë më shumë rreth Atit Qiellor dhe Jezu Krishtit ndërsa e studion këtë model.

Cikli i mëkatit dhe çlirimit

Kur izraelitët hynë në tokën e premtuar, Zoti i urdhëroi t’i dëbonin banorët e ligj (shih te Ligji i Përtërirë 7:1–4). Shumë izraelitë zgjodhën të mos i bindeshin plotësisht këtij urdhërimi. Ata lejuan që disa nga banorët e ligj të qëndronin (shih te Gjyqtarët 1:21, 27–28). Te Gjyqtarët 2–4, ne mësojmë rreth një modeli ose cikli shpirtëror që përjetuan izraelitët për shkak se në mënyrë të vazhdueshme nuk arritën ta ndiqnin Atin Qiellor dhe Jezu Krishtin.

Merreni parasysh ta paraqitni ciklin vijues në tabelë. Ftojini nxënësit ta kopjojnë atë në ditarët e tyre të studimit.

A diagram depicting the cycle of sin and deliverance in the book of Judges with four sections connected by blue arrows.

Ftojini nxënësit t’i studiojnë vargjet vijuese me një partner ose grup të vogël, duke kërkuar modelin e sjelljes që ekzistonte mes izraelitëve. Nxënësit mund ta përmbledhin secilin grup vargjesh me një fjalë ose frazë. Ata mund ta shkruajnë më pas atë fjalë ose frazë në kutinë e duhur në diagramet e tyre.

1. Gjyqtarët 3:5–7 (Shënim: Baali është një perëndi i rremë që adhurohej në Kanaan. Termi Asheroth [korijet në Biblën anglisht] i referohet “një peme të gjallë ose një shkopi të ngjashëm me një pemë, i ngritur si një send adhurimi” [Bible Dictionary, “Grove”].)

2. Gjyqtarët 3:8

3. Gjyqtarët 3:9 (fraza e parë e vargut)

4. Gjyqtarët 3:9–11

Pasi nxënësit t’i kenë studiuar vargjet, ftojini ata të tregojnë fjalët ose frazat që përfshinë në diagramet e tyre. Nëse është e nevojshme, mund të jepni sugjerimet vijuese për secilën kuti: 1. Mëkati; 2. Pasojat; 3. Thërritja e Zotit; 4. Çlirimi nëpërmjet Zotit. Për t’i ndihmuar nxënësit ta shënojnë këtë cikël në shkrimet e tyre të shenjta, mund t’i ftoni ata ta shkruajnë fjalën ose frazën nga secila kuti pranë secilit grup vargjesh.

Pastaj paraqitni udhëzimet vijuese. Jepuni nxënësve disa minuta për të studiuar disa ose të gjitha referencat.

Për të parë shembuj të tjerë të këtij cikli te Gjyqtarët 2–4, studio disa nga referencat vijuese. Ndërsa vëren elemente të ndryshme të ciklit, mund t’i emërtosh ato në shkrimet e tua të shenjta. (Shënim: Jo çdo element i ciklit do të shfaqet në çdo grup vargjesh.)

Gjyqtarët 2:10–18

Gjyqtarët 3:12–15, 26–30

Gjyqtarët 4:1–4, 14–16

Çfarë mund të mësojmë rreth Atit Qiellor dhe Jezu Krishtit nga ky cikël te Gjyqtarët 2–4?

Ndërsa nxënësit japin përgjigjet për pyetjen e mëparshme, merreni parasysh të vini në dukje idetë e tyre që tregojnë dashurinë dhe cilësitë e Perëndisë. Një mënyrë për ta bërë këtë, është të bëni pohime të thjeshta pasi të flasin nxënësit. Mund të thoni: “Faleminderit për pikëpamjen tuaj rreth natyrës së mëshirshme të Jezu Krishtit” ose “Jam mirënjohës për kujtuesin tuaj të fuqisë që ka Shpëtimtari për të na çliruar” ose “Përse është e rëndësishme të dini se edhe Ati Qiellor e ka atë cilësi që vutë re te Shpëtimtari?” (Për trajnim shtesë mbi ndihmën ndaj nxënësve që të vijnë te Jezu Krishti, shihni pjesën “Help Learners Strengthen Their Relationship with Heavenly Father and Jesus Christ” [“Ndihmojini Nxënësit ta Forcojnë Marrëdhënien e Tyre me Atin Qiellor dhe Jezu Krishtin”] tek Teacher Development Skills [Zotësitë për Përmirësimin e Mësuesve] [2022], f. 9.)

Disa të vërteta që mund t’i zbulojnë nxënësit rreth Zotit në këto fragmente, janë:

Nëse zgjedhim të mos e pranojmë Zotin, ne do ta humbasim udhërrëfimin dhe mbrojtjen e Tij në jetën tonë.

Ndërsa zgjedhim të drejtohemi te Zoti dhe të thërrasim emrin e Tij, Ai do të na çlirojë.
Si mendon se mund të ndikojë në jetën tënde të kuptuarit e këtyre të vërtetave?

Çliruesi

Shpjegoni se një nga titujt e Shpëtimtarit është Çlirimtari (shihni te 2 Samuelit 22:2). Nxënësit mund t’i lexojnë dhe krahasojnë vargjet te Mosia 7:33 me Gjyqtarët 3:9. Kërkojuni atyre të tregojnë se si individët që ndihmuan në çlirimin e izraelitëve në librin Gjyqtarët, simbolizojnë Jezu Krishtin.

Për t’i ndihmuar nxënësit të ndalojnë dhe individualizojnë atë që kanë mësuar, mund të shkruani “unë” në tabelë në qendër të ciklit. Ftojini nxënësit të përsiatin se ku mund të jenë aktualisht në cikël. Kërkojuni atyre të mendojnë rreth situatave në jetën e tyre ku u nevojitet çlirimi nga Shpëtimtari.

Plaku Kajl S. Mek‑Kei, i Të Shtatëdhjetëve, dëshmoi për mënyrën se si Jezu Krishti është Çliruesi i Madh:

11:39

“Unë jap dëshmi se Jezu Krishti është Çliruesi i Madh dhe në emrin e Tij unë premtoj se kur [drejto]heni tek Ai me bindje të vërtetë dhe qëllim të plotë të zemrës, Ai do t’ju çlirojë nga gjithçka që kërcënon ta zvogëlojë apo shkatërrojë jetën ose gëzimin tuaj”. (“Mirësia e Menjëhershme e Perëndisë”, Liahona, maj 2019, f. 107)

Çfarë mendimesh ose ndjenjash ke ndërsa reflekton mbi këtë thënie?

Merreni parasysh t’u jepni nxënësve kohë për të renditur në ditarët e tyre të studimit ose në tabelë çdo kërcënim që mund të “zvogëlojë apo shkatërrojë jetën ose gëzimin [e tyre]”.

Afër listës që krijuan, nxënësit mund të shkruajnë përgjigjet për pyetjen vijuese.
Cilat janë disa mënyra se si mund të na çlirojë Shpëtimtari kur drejtohemi tek Ai?

Ndihmojini nxënësit të zbulojnë mënyrat shtesë se si Shpëtimtari mund të na çlirojë ndërsa drejtohemi tek Ai. Ata mund të mendojnë për shembuj të çlirimit nga Shpëtimtari në shkrimet e shenjta, në jetën e tyre ose në jetën e njerëzve që njohin. Mund t’i ftoni nxënësit të gjejnë shkrime të shenjta që u mësojnë rreth fuqisë së Zotit për të çliruar, të tilla si Alma 36:27–29; 38:5.

Ftoni vullnetarë të japin idetë e tyre. Mund t’i ftoni gjithashtu të shpjegojnë mënyrën se si të kujtuarit e këtyre shembujve mund t’i ndihmojë ata ta forcojnë besimin dhe mirëbesimin e tyre te Shpëtimtari.

Demonstro kuptueshmëri

Për t’i ndihmuar nxënësit ta demonstrojnë kuptueshmërinë e tyre për rolin e Shpëtimtarit si Çlirues, paraqitni udhëzimet vijuese. Ata mund ta plotësojnë veprimtarinë me një partner ose një grup të vogël.

Krijo një skenar rreth një personi të ri në moshë që ka nevojë për ta çliruar Shpëtimtari nga një situatë e caktuar.
Shkruaj një paragraf që e përmbledh atë që ke mësuar rreth mënyrës se si Shpëtimtari mund ta çlirojë këtë person.

Merreni parasysh t’i vini nxënësit të plotësojnë hapin 1 dhe më pas t’ia tregojnë skenarin e tyre një dysheje ose grupi tjetër. Ata mund ta plotësojnë më pas hapin 2 në përgjigje ndaj skenarit të grupit tjetër.

Mund ta përmbyllni këtë mësim duke treguar një përvojë ose dëshmi për fuqinë e Shpëtimtarit për të çliruar.

Burime Shtesë

Cili ishte roli i gjyqtarëve izraelitë në librin Gjyqtarët?

Libri Gjyqtarët e ka marrë emrin prej sunduesve të ndryshëm të quajtur “gjyqtarë” (Gjyqtarët 2:16–19), të cilët janë figurat qendrore të librit. Këta gjyqtarë qenë në përgjithësi udhëheqës ushtarakë dhe luftëtarë më shumë se predikues të drejtësisë (shihni te Bible Dictionary, “Judges, the”).

Përse është e rëndësishme të drejtohemi rregullisht te Zoti?

Plaku Diter F. Uhtdorf, i Kuorumit të Dymbëdhjetë Apostujve, shpjegoi:

13:44

“Libri Gjyqtarët shënon se pasi vdiq Jozueu, ‘doli një brez i ri që nuk e njihte Zotin, as veprat që kishte bërë për Izraelin’ [Gjyqtarët 2:10].

Pavarësisht nga ndërhyrjet mahnitëse nga qielli, vizitat qiellore, çlirimet dhe fitoret e mrekullueshme të fëmijëve të Izraelit të dëshmuara gjatë gjithë jetës së Moisiut dhe Jozueut, brenda një brezi njerëzit e kishin braktisur Udhën dhe filluan të ecnin sipas vetë dëshirave të tyre. Dhe, sigurisht, nuk kaloi shumë kohë dhe ata e paguan çmimin për atë sjellje.

Ndonjëherë ky largim nga udha ndodh për breza të tërë. Nganjëherë ndodh brenda disa vitesh ose edhe disa muajsh. Ne jemi të gjithë të prirë ndaj vendimeve që na largojnë nga udha. Pavarësisht se sa të forta kanë qenë përvojat tona shpirtërore në të kaluarën, si qenie njerëzore ne priremi të endemi.” (“Rivendosja e Përditshme”, Liahona, nëntor 2021, f. 78)

Si mund ta marr çlirimin nga Zoti?

Presidenti Henri B. Ajring, i Presidencës së Parë, dha mësim:

“Zoti gjithmonë dëshiron të na çojë drejt shpëtimit nëpërmjet bërjes sonë më të drejtë. Kjo kërkon pendim. Dhe kjo kërkon përulësi. Pra, udha drejt shpëtimit kërkon gjithmonë përulësi, me qëllim që Zoti të jetë në gjendje të na udhëheqë për dore atje ku Ai dëshiron të na çojë përmes shqetësimeve tona dhe drejt shenjtërimit.” (“The Power of Deliverance” [takim shpirtëror në Universitetin “Brigam Jang”, 15 janar 2008], f. 4, speeches.byu.edu)

Gjyqtarët 4:4. Çfarë është një profeteshë/profete?

“Një grua që ka marrë dëshmi për Jezusin dhe gëzon shpirtin e zbulesës. Një profeteshë nuk mban priftërinë ose çelësat e saj. Megjithëse vetëm pak gra në shkrimet e shenjta thirren profetesha, shumë profetizuan si Rebeka, Ana, Elisabeta dhe Maria.” (Udhëzuesi për Shkrimet e Shenjta, “Profeteshë”, Gospel Library [Biblioteka e Ungjillit])

Veprimtari Plotësuese të të Mësuarit

Zgjedhjet dhe pasojat

Nxënësit mund të kenë dobi nga të treguarit e asaj që mësuan rreth zgjedhjeve dhe pasojave nga cikli i mëkatit dhe çlirimit në librin Gjyqtarët. Ata mund ta zbatojnë atë që mësuan, në situata nga jeta reale. Për të ndihmuar për këtë, mund t’u siguroni nxënësve skenarë të shkurtër që përfaqësojnë njerëzit në hapat e ndryshëm të ciklit. Sa vijon janë shembuj:

Një i/e ri/e po rebelohet kundër Perëndisë.
Një i/e ri/e po lufton me varësinë dhe ndjenjat e vetëvlerësimit të ulët për shkak të zgjedhjeve që ka bërë.
Një i/e ri/e ka zgjedhur të drejtohet me përulësi te Zoti dhe të pendohet për gabimet e të shkuarës.
Jeta e një të riu/reje po shkon mirë. Jeta e tij/saj nuk është e përsosur, por ai/ajo ndihet i/e bekuar nga Zoti në shumë mënyra.

Nxënësit mund t’i përgjigjen skenarit me këshillën që mund t’i japin dikujt në atë situatë. Ju mund të bëni pyetje si vijueset:

Çfarë këshille ose paralajmërimesh mund t’i jepni këtij/kësaj të riu/reje?
Çfarë mund ta ftonit atë të bënte?
Çfarë do të donit t’i kujtonit atij/asaj rreth Zotit?

Gjyqtarët 4–5. Debora

Për t’i ndihmuar nxënësit të kuptojnë se si besimi i një personi te Jezu Krishti mund t’i ndihmojë të tjerët të zgjedhin të veprojnë me besim, merreni parasysh të shihni materialin filmik “Deborah the Prophetess” [“Debora Profetesha”] (2:10). Debora ishte një nga gjyqtarët që përdori Zoti për të çliruar Izraelin.

2:9

Nxënësit mund të tregojnë më pas shembuj të tjerë të shkrimeve të shenjta, ose shembuj nga jeta e tyre, të njerëzve besimi i të cilëve u ka dhënë shtysë nxënësve të mirëbesojnë te Zoti.

Shërbimi ndaj perëndive të tjera

Nxënësve mund t’u duhet ndihmë për t’i lidhur zgjedhjet që bënë fëmijët e Izraelit, me vetë jetën e tyre. Merreni parasysh t’i vini ata të lexojnë te Gjyqtarët 2:11–13, 17, 19; 3:7. Ndihmojini ata të përcaktojnë se fëmijët e Izraelit e braktisën Zotin dhe adhuruan perëndi të tjera. Nëse dëshironi, mund të vini në dukje se në shumë kultura sot, mund të duket e çuditshme të mendosh rreth adhurimit të objekteve. Megjithatë, idhujtaria ndodh kur ne i vendosim zemrat dhe mirëbesimin tonë në ndonjë gjë mbi Zotin (shihni tek Teachings of Presidents of the Church: Spencer W. Kimball, f. 146). Mund t’i vendosni nxënësit në dyshe. Një partner mund të renditë “perënditë e rreme bashkëkohore” që njerëzit mund t’i ndjekin dhe mënyrat se si ndjekja e këtyre perëndive të rreme i bën njerëzit ta braktisin Zotin. Shembujt mund të përfshijnë personat e famshëm, paranë ose kulturën e përhapur. Partneri tjetër mund të renditë mënyrat se si mund ta ndjekim Atin Qiellor dhe bekimet që mund të vijnë ndërsa e bëjmë këtë. Më pas partnerët mund t’ia tregojnë listat e tyre njëri-tjetrit.