“Ngondu Muinayi 13–19. Imanai, Numone Luhandu lua Yehowa”, Luaku, Undonde—Bua mu Dîku ne mu Ekelezia: Dipungila Dikulukulu 2026 (2026)
“Ngondu Muinayi 13–19. ‘“Imanai, Numone Luhandu lua Yehowa,’” Luaku, Undonde: Dipungila Dikulukulu 2026
Ngondu Muinayi 13–19: “Imanai, Numone Luhandu lua Yehowa”
Ekesode 14–18
Bena Isalele bavua bateyibua. Mbuwa Mukunza ku luseka, ne musumba wa basalayi wa Palô wenda ulua ku lukuabu luseka. Bivua bimueneka ne dinyema diabu dia mu Egipitu divua dia katupa kipi. Kadi Nzambi uvua ne mukenji bua Bena Isalele ne uvua musua bua bauvuluka bua nkongu yonsu: “Kanutshinyi. … Yehowa neanuluile nvita” (Ekesode 14:13–14).
Katshia ku tshikondu atshi, tshivua tshisamba tshia Nzambi ne dijinga dia ditabuja ne dikankamana, bakalonda muyuki ewu. Pavua Nefi mujinga bua kupesha bana babu baluma meji, wakamba, “tuikalayi ne makanda bumuvua Mose; bualu bulelela wakambila mâyi a Mbuwa Mukunza ne akapanduluka eku ne eku, ne batatuetu bakapita, kupatukabu mu bukuatshibu, panshi pûma” (1 Nefi 4:2). Pavua Mfumu Limihi musua bua bantu benda bavua bakuatshibu bua “bajula mitu [yabu], ne basanka,” wakabavuluija muyuki wa momumua (Mosiya 7:19). Alama udi wenza tshia momumua pavuaye musua bua kujadika bua bukola bua Nzambi kudi muanenda (tangila Alama 36:28). Ne patudi tudiumvua bateyibua—patudi ne dijinga ne ditabuja dikesa bua “kumona lupandu lua Yehowa”—tudi mua kuvuluka mushindu kayi uvua “Mukalenga musungila Bena Isalele dituku adi” (Ekesode 14:13, 30).
Ngenyi bua Dilonga mu Dîku ne mu Ekelezia
Ekesode 14; Ekesode 15:1–21
Mukalenga udi mua kuenza “bualu bukole” mu moyo wanyi.
Panudi nubala Ekesode 14:1–10, fuanyikija mushindu udi Bena Isalele bumvua pavuabu bamona tshiluilu tshia basalayi ba Palô tshisemena. Pamuapa udi udiumvua ne dijinga dia tshishima bua kusomba mu bualu bukola buwudi ukungamangana nabu. Ntshinyi tshiwudi upeta mu Ekesode 14:13–31 tshidi tshikusaka bua kukeba bukola bua Nzambi mu moyo weba? Nana meji mushindu uwuvua mumona bukola buenda mu bikondu bia kala. Tshinyi tshiwudi ulonga pa Yeya kupitshila ku mamanya aa?
Ekesode 15:1–19 musambu wa butumbi uvua Bena Isalele bimba panyima pa Mukalenga mubakanguila Mbuwa Mukunza. Biambilu kayi mu musambu ewu biwudi upeta ne mushinga? Pamuapa kudi musambu uwudi umvua bua kuimba bua pavua Mukalenga muenza tshintu tshia dikema kuwudi “Sauveur d’Israel” (Cantiques, no. 5). Ela meji bua kuwimba anyi kuumvua bu tshitupa tshia kutendelala kueba kua lelu.
Tangila kabidi Dilongesha ne Bipungidi 8:2–3.
Ekesode 15:22–27; 16:1–15; 17:1–7
Mukalenga udi mua kuenza bintu bitalala bivua bia bululu.
Dibala pa luendu lua Bena Isalele didi mua kukulombola ku bintu bivua mu moyo weba bimueneka bu “bululu” bu mayi a Mala (tangila Ekesode 15:23–27). Mushindu kayi uvua Mukalenga muenza bintu bitalala bivua bia bululu mu moyo weba? Mushinga kayi uvua mamanya aa mapeta mu moyo weba?
Nenumanya bilejilu bikuabu bia mamanya a bululu a Bena Isalele mu Ekesode 16 ne 17. Bidi bituteta bua kuikala bajani ba minungenyi yabu anyi didiabakena diabu, kadi pawudi ubala, ela meji ne uvua muenza tshintu tshia momumua. Tshinyi tshiwudi mulonga ku mamanya a Bena Isalele tshidi mua kukuambuluisha bua kunungana kakesa ne kueyemena Nzambi menemena? Tunungu etu tudi tukulongesha tshinyi pa Nzambi?
Tangila kabidi 1 Nefi 2:11–12.
Bena Isalele bakunguija mana. Fresque néo-gothique, Trnava (disulakaja)
Ekesode 16
Mukalenga udi umpesha tshidibua tshia mu nyuma ku dituku dionsu.
Bualu tudi basua kudia bonsu, Mukalenga udi ufuanyikija nangananga bintu bia mu nyuma ku biakudia. Keba malongesha a mu nyuma mu mamanya a Bena Isalele ne mana mu Ekesode 16. Tshilejilu tshiwudi upeta mu maludiki a Mukalenga mu Ekesode 16:16, 19, 22–26 adi akumbanangana ne tshiakudia tshia nyuma tshieba?
Bua kujingulula malongesha makuabu adi Mukalenga musua bua ulonga ku tshishima etshi, nana meji ku nkonku bu eyi:
-
Ntshinyi tshidi Mukalenga umpesha tshidi tshifuanangana ne mana a dituku dionsu avuaye mupesha Bena Isalele?
-
Tshinyi tshindi mua kuenza tshidi mua kuikala bu dikunguija dia mana?
Udi mua kupeta ngenyi ya nsakidilu mu umua anyi ya bungi ya ku video eyi: “Daily Bread: Pattern,” “Daily Bread: Experience,” ne “Daily Bread: Change” (Tshisangi tshia Mikanda ya Lumu Luimpa).
Daily Bread: Pattern
Daily Bread: Experience
Daily Bread: Change
Ela meji ku bintu bikuabu biutu wenza dituku dionsu, pakumbusha didia. Buatshinyi bintu kampanda bidi ne bua kuenjibua dituku dionsu bua kuikala bikolakana? Ntshinyi tshiwudi umvua musakibua bua kukeba dimanya dia nyuma dituku dionsu?
Tangila kabidi Dieter F. Uchtdorf, “Daily Restoration,” Liahona, Ngondu wa Dikumi ne Umua 2021, 77–79; “Daily Restoration” (video), Tshisangi tshia Mikanda ya Lumu Luimpa.
Daily Restoration
Ekesode 17:1–7
Yezu Kilisto udi dibue dia nyuma dianyi ne mayi a moyo anyi.
Ela meji pa Mupandishi pawudi ubala Ekesode 17:1–7. Mushindu kayi udi Yezu Kilisto muikala bu dibue kuudi? (tangila Misambu 62:6–7; Helamana 5:12). Mushindu kayi udiye ufuanangana ne mayi? (tangila Yone 4:10–14; 1 Kolinto 10:1–4; 1 Nefi 11:25).
Keba bintu bia mubidi bidi bijadika bua Kilisto. Misangu yonsu idi mifundu yumvuija bintu bidi bikala bimanyishilu bia Yezu Kilisto, bu mudi Ekesode 17:1–7 wenza, tshidi mua kuikala mushindu bua dilongesha dia tshintu atshi. Ditangila anyi dilenga dia dibua anyi mayi tshidi mua kupepeja bua kumvua mushindu udi bintu ebi bikala bu Yezu Kilisto. Pawikala mua kukoka ngumvuilu ya bungi mu dilonga edi, nebikala ne tshivulukilu tshia bungi ne mukuma.
Ekesode 17:8–16; 18:13–26
Bayidi badi bambuluishangana umua ne mukuabu “bakuatshishangana” bua mudimu wa Mukalenga.
Kudi mua kuikala meba mu moyo weba awudi mua kudifuanyikija bu Mose—padi bakuabu ku bukubi bueba, kadi “bianza bieba [bidi biumvua] bujitu” (Ekesode 17:12). Misangu mikuabu, udi mua kuikala bu Alona, Hû, ne Yetelo, bavua bambuluisha Mose. Diteka pa muaba wa muntu yonsu wa ku bantu aba pawudi ubala Ekesode 17:8–16; 18:13–26, ne tangila tshidi Mukalenga ukulongesha pa mudimu wenda.
Tangila kabidi Mosiya 4:27; 18:8–9.
Bua bia bungi, tangila malu a ngondu ewu a Liahona ne Magazina a Bua Dikankamika dia Bansonga.
Ngenyi bua Kulongesha Bana
Ekesode 14:5–22
Mukalenga udi mua kuenza “bualu bukole” mu moyo wanyi.
-
Pavua Mukalenga mukosolola Mbuwa Mukunza, Mose ne Bena Isalele bakamona mushindu uvuaye ne bukola. Lekela bana beba bakuambuluisha mu mushindu wa kunaya bua kuenzulula muyuki ku Ekesode 14:5–22 (tangila kabidi “The Passover” mu Old Testament Stories, 70–74). Pamuapa nudi mua kuteka nkuasa anyi bibuikidilu ne “bikosa” bu Mbuwa Mukunza. Pashisha nudi mua kuabanyangana mushindu unudi bamona bukola bua Nzambi mu nsombelu wenu.
2:54The Passover
-
Tshinyi tshidi Dilongesha ne Bipungidi 8:2–3 bikumbaja ku ngumvuilu wetu wa muyuki mu Ekesode 14? Ela meji bua kulondela bana beba muyuki pa dimanya divua Nyuma wa Tshijila mukuambila tshintu kampanda mu moyo weba anyi mu meji, ne babikila bua bakula pa abu mamanya. Nudi mua kuimba musambu pa Nyuma wa Tshijila, bu mudi “Que l’Esprit soit avec nous” (Cantiques, no. 78).
Ekesode 15:22–25
Mukalenga udi mua kuenza bintu bitalala bivua bia bululu.
-
Pamuapa wewa ne bana beba nudi mua kunua tshintu tshishema ne tshintu tshia bululu panudi nulonga Ekesode 15:22–25 pamua. Mushindu kayi uvua Mupandishi muenza mamanya enu “matalala” avua a “bululu” mu nsombelu yenu?
Ekesode 15:23–25; 16:14–15; 17:1–6
Yezu udi mayi a moyo anyi, bidia bia moyo bianyi, ne dibue dianyi.
-
Pawudi wewa ne bana beba nubala Ekesode 15:23–25; 16:14–15; 17:1–6, balekela bakuambuluisha bua kupeta bintu bidi mua kukuambuluisha bua kulonda muyuki onsu—bu ditamba (bua kondopa mayi ku Mala), dibungu anyi nyingu (bua kuwuja ne mana), ne dibue (bua mayi ku Holebe). Ntshinyi tshidi miyuki eyi ituvuluija pa tshidi Yezu wenza buetu? Bu tshitupa tshia diyukilangana dienu, nudi mua kubala Matayo 7:24–27; Yone 4:10–14; 6:29–35, 48–51; Helamana 5:12; Dilongesha ne Bipungidi 20:77, 79.
Bamua Kumpala kua Nzambi, kudi Joseph Brickey (disulakaja)
Ekesode 17:8–16; 18:13–26
Ndi mua kuambuluisha bua kuambula bujitu mu kuenza mudimu wa Mukalenga.
-
Pawudi ubala Ekesode 17:8–16, udi mua kubikila muana bua kuela bianza bienda mulu. Padi muana utshioka, bana bakuabu badi mua kumuambuluisha, mushindu uvua Alona ne Hû bambuluisha Mose. Tshinyi tshidi muyuki ewu ulongesha pa mushindu utudi mua kuambuluisha bukalenga bua Nzambi bua kuenzekabu? Udi mua kubala kabidi Ekesode 18:13–26 ne kuakula pa majitu manena a bantu badi basadila mu tshikongu tshienu. Ntshinyi tshitudi mua kuenza lelu bua kuambuluisha balombodi ba Ekelezia , bu muvua Alona ne Hû bambuluisha muprofete Mose?
Bua bia bungi, tangila malu a ngondu ewu a Makazina a Mulunda.