“Ngondu wa Kumpala 19–25. Dipona dia Adama ne Eva: Genese 3–4; Mose 4–5,” Luaku, Undonde—Bua mu Dîku ne mu Ekelezia: Dipungila Dikulukulu 2026 (2026)
“Ngondu wa Kumpala 19–25. Dipona dia Adama ne Eva,” Luaku, Undonde: 2026
Adama ne Eva, kudi Douglas M. Fryer
Ngondu wa Kumpala 19–25: Dipona dia Adama ne Eva
Genese 3–4; Mose 4–5
Muenenu wa kumpala, muyuki wa Dipona dia Adama ne Eva udi bu bualu bua dibungama. Adama ne Eva bakipatshibua mu Budimi bua Edene bulenga. Bakatumibua mu muaba wa bisama, kanyinganyinga, ne lufu (tangila Genese 3:16–19). Ne bavua batapuluka ne Tatu wabu wa mu Diûlu. Kadi malelela mapinguluja kupitshila kudi Muprofete Joseph Smith mu mukanda wa Mose adi atupesha lumonu lusunguluka pa Dipona.
Eyowa, Budimi bua Edene buvua bulenga. Kadi Adama ne Eva, bavua dijinga ne bimpa kupita muaba mulenga. Bavua ne dijinga—ne tuetu bonsu tudi ne dijinga—dia mushindu wa kutanta. Kumuka mu Budimi bua Edene tshivua tshidia tshia kumpala bua kupingana kudi Nzambi ne tshintuluntulu kuikala bu Yeya. Tshivua tshiumvuija kutangilangana ne butontolodi, kuenza masungula, kuenza bilema, kulonga dikudimuna mutshima, ne kueyemena Mupandishi, tshidi Bupikudi bupepeja dilubuluka ne “disanka dia disungila dietu” (Mose 5:11). Nanku pawudi ubala pa Dipona dia Adama ne Eva, kushindamenyi pa lumonu lua dibungama kadi mishindu—kabiyi amu pa mpaladiso uvua Adama ne Eva bajimija kadi pa butumbi budi disungula diabu dituanyishila bua kupeta.
Ngenyi bua Dilonga mu Dîku ne mu Ekelezia
Genese 3; Mose 4
Dipona divua tshitupa tshia mushinga mu Bulongolodi dia Nzambi.
Bidi bia bushuwa ne disungula dia Adama ne Eva diakalombola ku ntatu ya bungi itudi tumona mu nsombelu wa lufu. Kadi tshiotshi katshiena tshienza bua kukatshila disungula diabu to. Pawudi ubala Genese 3 ne Mose 4, udi mua kudikonka, buatshinyi Dipona divua ne mushinga mu Bulongolodi dia Nzambi?
Bilondeshila Mose 5:9–12, mushindu kayi uvua Adama ne Eva bumvua pa Dipona? Mushindu kayi uwudi mua kuteka miaku yabu ku mamanya eba a mu buloba bua dipona ebu? Tshinyi tshikuabu tshiwudi mulonga ku 2 Nefi 2:19–25?
Tangila kabidi Mosiya 3:19; Alama 12:21–37; ne Dilongesha ne Bipungidi 29:39–43.
Kumbuka mu Edene, kudi Annie Henrie Nader
Genese 3:1–7; Mose 4:22–31; 5:4–15
Yezu Kilisto udi ufila ditekemena ne disungila.
Muyuki wa Adama ne Eva udi muyuki wa ditekemena ne disungila kupitshila kudi Yezu Kilisto. Bua kumona kabingila, udi mua kubanga ku dikeba dia bipeta bia Dipona mu Genese 3:1–7; Mose 4:22–31 ne funda anyi tela biwudi upeta. Mushindu kayi udi bipeta ebi bikulenga? Pashisha udi mua kukeba Mose 5:4–15, keba bulongolodi dia Nzambi bua kutusungila ku bipeta ebi. Buatshinyi Adama ne Eva bavua ne “disanka” panyima pa dibakumbula dia muanjelo? Tshinyi tshiwudi mulonga kudibu pa bulongolodi dia Tatu wa mu Diûlu?
Tangila kabidi “Because of Him” (video), Tshisangi tshia Mikanda ya Lumu Luimpa.
Because of Him
Genese 3:16; Mose 4:22
Tshinyi tshidi tshiumvuija ne Adama uvua ne bua “kukokesha pa” Eva?
Tshitupa etshi tshia mufundu tshitu misangu mikuabu tshimvuija bibi bu ne mubaki udi mubingishibua bua kuenzela mukaji wenda bibi. Mu matuku etu, Bambi ba Mukalenga mbalongesha ne mubaki ne mukaji badi mua kumonangana bu banyana ba momumua mu dikumbaja dia midimu yabu ya bunzambi mu dîku (tangila “Dîku: Dimanyisha kudi ba pa Buloba” [Tshisangi tshia Mikanda ya Lumu Luimpa]). Mukulu Dale G. Renlund ne mukaji wenda Ruth Lybbert Renlund bavua bumvuija ne muluma mujalama “neakeba bua kusamba; neamanya bilema bienda ne nealomba lusa; neajinga bua kutua makumbu; neatangila bidi bidimba bia dîku bisua; neadiumvua ne bujitu bunena bua kupesha ne ‘bakengi ba moyo ne ba bukubi’ ba mu dîku dienda; udi wenzela mukaji wenda ne kanemu ne dinemeka. … Neabenesha dîku dienda” (The Melchizedek Priesthood: Understanding the Doctrine, Living the Principles [2018], 23).
Mose 4:1–4
Ndi ne dijinga ne budienzedi ne butontolodi bua kukola.
Mukulu Dale G. Renlund wakalongesha ne, “Tshipatshila tshia Tatu wa mu Diûlu wetu bu muledi katshiena tshia kuikala ne bana badi benza tshidi tshimpa to; tshidi tshia kuikala ne bana badi basungula bua kuenza tshidi tshimpa ne ku ndekelu kulua bu Yeya” (“Choose You This Day,” Liahona, Ngondu wa Dikumi ne Umua 2018, 104). Buatshinyi bidi bia mushinga mu bulongolodi dia Tatu wa mu Diûlu bua tusungula bua kuenza tshidi tshimpa?
Pawudi ubala Mose 4:1–4, keba tshidi Tatu wa mu Diûlu ne Yezu Kilisto benza bua kukuba bunema bueba bua kusungula—budienzedi bueba. Mushindu kayi uwudi mua kupeta bukola buabu bua bukubi? Bua kupeta ngenyi, ela meji bua kulonga tshitupa “Make inspired choices” mu For the Strength of Youth: A Guide for Making Choices (4–5).
Ela kabidi meji bua kubala tshidi Lehi mulongesha pa budienzedi mu 2 Nefi 2:11–20, 25–30. Buatshinyi butontolodi budi ne mushinga bua budienzedi? Mushindu kayi unudi mua kuleja disakidila dienu kudi Yezu Kilisto bua dinuenza “badisuila bua kusungula”? (2 Nefi 2:27).
Tangila kabidi Dallin H. Oaks, “Opposition in All Things,” Liahona, Ngondu Muitanu 2016, 114–17; Biena bualu ne Nkoku, “Agency,” Tshisangi tshia Mikanda ya Lumu Luimpa; “Choose the Right,” Hymns, no. 239.
Kuvudija babuedi. Bibilu bia bungi bia kulonga bidi mua kuenzeka kudi muntu, dîku, anyi kalasa; mu kasumbu; anyi mu babidi. Enzela mishindu mishilangana idi mua kuanyishila bantu bua babuela aba badi mu mushindu mukuabu kabayi ne diakalenga dia kubuela. Bua tshibilu etshi, udi mua kubikila muntu umua anyi kasumbu bua kubala Mose 4 ne Bua Dikankamika dia Bansonga ludika padi tshisumbu tshikuabu tshilonga tunungu mu 2 Nefi 2. Pashisha badi mua kulongeshangana tshivuabu balonga mu bitupa biabu.
Mose 4:4–12; 5:13–33
Satana udi ukeba bua kundinga ne kumfofomija.
Pawudi ubala Mose 4:4–12; 5:13–33, ela meji bua kutela mishindu idi Satana muidikija bua kuteta Adama ne Eva ne bana babu. Mushindu kayi udiyi uteta bintu bia momumua lelu? Mushindu kayi udi Tatu wa mu Diûlu utuambuluisha bua kukandamena madinga enda?
Mose 4:13–16, 27
“Mema, Mukalenga Nzambi … ngakabavuadka.”
Panyima pa badia tshimuma tshikandika, Adama ne Eva bakateta bua kusokoka butaka buabu. Kunyima, Mukalenga wakajinga bua kubavuadika. Pawudi ubala Mose 4:13–16, 27, ela meji ku bidi bilonda:
-
Nana meji pa tshidi butaka ne bilamba mua kuleja mu mifundu (tangila, tshilejilu, Buakabuluibua 7:9, 13–15; 2 Nefi 9:14; Dilongesha ne Bipungidi 109:22–26, 76). Tshinyi tshiwudi ulonga ku dimanya dia Adama ne Eva pa butaka ne bilamba?
-
Pawikala mudiambika mu ntempelo, ela meji pa tshidi Adama ne Eva mua kunuambila pa diumvuija dia bilulu bia ntempelo ne tshidibi bileja.
Tangila kabidi “Sacred Temple Clothing” (video), Tshisangi tshia Mikanda ya Lumu Luimpa.
Sacred Temple Clothing
Mose 5:4–9, 16–26
Nzambi neyitaba milambu yanyi pandi nyifila mu mutshima muakana ne ditaba.
Pawudi ubala Mose 5:4–9, 16–26, tangila ngikadilu wa Adama ne Eva ne bana babu kumpala kua mulambu. Buatshinyi Mukalenga udi witaba mulambu wa Abela kadi ubenga wa Kaina?
Ntshinyi tshidi Mukalenga ukulomba bua kulambula? Kudi tshintu kampanda mu tunungu emu tshidi tshibaka mushindu wa wewa kuela meji pa milambu eyi?
Bua bia bungi, tangila malu a ngondu ewu a Liahona ne Magazina a Bua Dikankamika dia Bansonga.
Ngenyi bua Kulongesha Bana
Genese 3; Mose 4; 5:8–15
Yezu Kilisto udi utupandisha ku Dipona.
-
Bua kuambuluisha bana beba bimpa bua kumvua Dipona dia Adama ne Eva, udi mua kutentula bimfuanyi bia “Adam and Eve” (in Old Testament Stories, 13–16) ne kubikosolola. Pashisha nudi mua kuenza mudimu pamua bua kuteka bimfuanyi mu dilondangana panudi nuyukilangana pa dimanya dia Adama ne Eva. Bienzeka nanku, umvuija buatshinyi tshidi ne mushinga, mu bulongolodi dia Tatu wa mu Diûlu, bua Adama ne Eva kumbuka mu Budimi bua Edene.
-
Bana beba badi mua kumvua disakidila bua Bupikudi bua Yezu Kilisto padibu bumvua mushindu udiyi utamba bipeta bia Dipona. Panudi nubala pamua Mose 4:25; 6:48; Lomo 5:12; 2 Nefi 2:22–23, ambuluisha bana beba bua kupeta mishindu ya kujikija tshiambilu: “Bualu bua Dipona, ndi …” Pashisha, panudi nubala pamua Mose 5:8–11, 14–15; 6:59; Alama 11:42, badi mua kujikija tshiambilu etshi: “Bualu bua Yezu Kilisto, ndi …” abanyanganayi disakidila bua Yezu Kilisto.
Mose 4:1–4
Ndi mua kusungula buimpa
-
Ela meji ku dilongesha dipepela dia bintu bua kuleja nshindamenu wa budienzedi: bikila bana beba bua kufita dikala dibeji dia tshibilu dia lumingu elu, kadi bapesha amu dikala dimua dia kuenzela. Buatshinyi bidi mua kuikala bimpa bua kuikala ne masungula? Pashisha nudi mua kubala pamua Mose 4:1–4 ne kumvuija buatshinyi Nzambi mmusua bua tukumbana bua kusungula pankatshi pa buimpa ne bubi. Mushindu kayi udi Tatu wa mu Diûlu ne Yezu Kilisto batuambuluisha bua kuenza masungula mimpa?
-
Ambuluisha bana beba bua kuela meji ne kuzola bimfuanyi bia masungula mimpa adibu mua kuenza bua kulonda Yezu Kilisto. Anyi nudi mua kuimba pamua musambu pa kuenza masungula mimpa, bumudi “Choose the Right Way” (Children’s Songbook, 160–61). Nudi mua kulondelangana pa diba dinuvua benza masungula mimpa ne kuakula pa tshinuvua bumvua pashisha.
Dipona, kudi Robert T. Barrett
Mose 5:4, 8
Ndi mua kusambila Tatu wa mu Diûlu.
-
Pakumbuka Adama ne Eva mu Budimi bua Edene, kabavua bua kuikala ne Tatu wa mu Diûlu nansha. Bala Mose 5:4, 8 ne bana beba, ne bambuluisha bua kupeta tshidi Adama ne Eva benza bua kudiumvua pabuipi nenda ne kumuteleja. Bintu kayi bitudi mua kuambila Tatu wa mu Diûlu mu masambila etu?
Bua bia bungi, tangila malu a ngondu ewu a Makazina a Mulunda.