Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Au
Ngaahi Fakakaukau ke Fakatupulaki ʻa e Ako ʻi ʻApí pea mo e Lotú


“Ngaahi Fakakaukau ke Fakatupulaki ʻa e Ako ʻi ʻApí pea mo e Lotú,” Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Au—Maʻá e ʻApí mo e Lotú: Fuakava Motuʻa 2026 (2026)

fāmili ʻoku nau ako fakataha

Ngaahi Fakakaukau ke Fakatupulaki ʻa e Ako ʻi ʻApí pea mo e Lotú

ʻI hoʻo ako ʻa e ongoongolelei ʻa e Fakamoʻuí ʻi ʻapi pea ʻi he lotú, fakakaukau ki he ngaahi fehuʻi ko ʻení:

  • Te ke fakaafeʻi fēfē ʻa e Laumālié ki hoʻo akó?

  • Te ke tokanga taha fēfē ki he Fakamoʻuí ʻi hoʻo akó?

  • Te ke fakaʻaongaʻi fēfē ʻa e ngaahi momeniti ako fakaʻahó?

  • Te ke poupouʻi fēfē ʻa e kau mēmipa ʻo e fāmilí mo e kalasí ke ako ʻiate kinautolu pē ʻa e folofolá pea vahevahe ʻa e meʻa ʻoku nau akó?

Ko ha ngaahi founga faingofua ʻeni ke fakatupulaki ai hoʻo ako ʻa e folofola ʻa e ʻOtuá.

Lotua ha tataki fakalaumālie

Ko e ngaahi folofolá ko e folofola ia ʻa e ʻOtuá, ko ia kole tokoni kiate Ia ke mahino ia kiate koe.

Fekumi ki ha ngaahi moʻoni kau kia Sīsū Kalaisi

ʻOku fakamoʻoni ʻa e ngaahi meʻa kotoa pē kia Kalaisi (vakai, 2 Nīfai 11:4; Mōsese 6:63), ko ia fakakaukau ke hiki pe fakaʻilongaʻi ʻa e ngaahi veesi ʻoku fakamoʻoni ki he Fakamoʻuí, fakaloloto hoʻo ʻofa kiate Iá, mo akoʻi ʻa e founga ke muimui ai kiate Iá. ʻOku fakamatalaʻi mahino ʻi he taimi ʻe niʻihi ʻa e ngaahi moʻoni fekauʻaki mo e Fakamoʻuí pea mo ʻEne ongoongoleleí, pea taimi ʻe niʻihi ʻoku ʻomi ia ʻi ha sīpinga pe talanoa. Fehuʻi loto pē kiate koe, “Ko e hā ha ngaahi moʻoni taʻengata ʻoku akoʻi ʻi he ngaahi veesi ko ʻení? Ko e hā ha ngaahi meʻa ‘oku akoʻi mai ‘e he ngaahi veesi ko ‘ení fekauʻaki mo e Fakamoʻuí?”

Fakafanongo ki he Laumālié

Tokanga ki hoʻo ngaahi fakakaukaú mo e ongo ʻokú ke maʻú, neongo kapau ʻoku ʻikai kaunga ia ki he meʻa ʻokú ke laú. Mahalo ko e ngaahi ongo ko ʻení ko e ngaahi meʻa ia ʻoku finangalo hoʻo Tamai Hēvaní ke ke akó.

Lekooti ʻa e ngaahi ongo ʻokú ke maʻú

ʻOku lahi ʻa e ngaahi founga ke hiki ai ʻa e ngaahi ongo ʻokú ke maʻú ʻi hoʻo akó. Hangē ko ʻení, te ke lava ʻo ʻiloʻi ʻoku mahuʻinga kiate koe ha ngaahi foʻi lea mo ha ngaahi kupuʻi lea pau ʻi he folofolá; te ke lava ʻo fakaʻilongaʻi kinautolu pea lekooti hoʻo ngaahi fakakaukaú ko ha kiʻi fakamatala ʻi hoʻo folofolá. Te ke lava foki ʻo tauhi ha tohinoa ki he ngaahi fakakaukau mo e ongo ʻokú ke maʻú.

finemui ʻoku fai ʻene ako

Vahevahe mo e niʻihi kehé ʻa e meʻa ʻokú ke akó

ʻOku hoko hono aleaʻi ʻo e ngaahi ʻilo mei hoʻo ako fakatāutahá ko ha founga lelei ki hono akoʻi ʻa e niʻihi kehé, pea ʻoku tokoni foki ia ke fakamālohia hoʻo mahino ki he meʻa naʻá ke laú. Vahevahe ʻa e meʻa ʻokú ke akó mo e kau mēmipa ʻo e fāmilí mo e ngaahi kaungāmeʻá (fakataautaha pe fakakomipiuta), pea fakaafeʻi kinautolu ke fai ʻa e meʻa tatau.

Fakafelāveʻi ʻa e folofolá ki hoʻo moʻuí

Fakakaukau ki he founga ʻoku ʻaonga ai ki hoʻo moʻuí ʻa e ngaahi talanoa mo e ngaahi akonaki ʻokú ke laú. Hangē ko ʻení, te ke lava ʻo fehuʻi pē kiate koe, “Ko e hā ha ngaahi aʻusia kuó u maʻu ʻoku faitatau mo e meʻa ʻoku ou laú?”

ʻEke ha ngaahi fehuʻi ʻi hoʻo akó

ʻE lava ke ke fakakaukau ki ha ngaahi fehuʻi ʻi hoʻo ako ʻa e folofolá. ʻE lava ke fekauʻaki ʻa e ngaahi fehuʻi ko ʻení mo e meʻa ʻokú ke laú pe ki hoʻo moʻuí fakalūkufua. Fakalaulauloto ki he ngaahi fehuʻi ko ʻení pea fekumi ki he ngaahi talí ʻi he hokohoko atu hoʻo ako ʻa e folofolá.

ko ha talavou ʻoku ako

Fakaʻaongaʻi ʻa e ngaahi tokoni ki he ako folofolá

Ke maʻu ha ʻilo lahi ange ki he ngaahi veesi ʻokú ke laú, fakaʻaongaʻi ʻa e Fakahinohino ki he Ngaahi Folofolá, mo e ngaahi tokoni kehe ki he akó.

Fakakaukau ki he puipuituʻa ʻo e folofolá

Te ke lava ʻo maʻu ha ngaahi fakakaukau mahuʻingamālie fekauʻaki mo ha potufolofola ʻi hoʻo fakakaukau ki hono puipuituʻá, kau ai ʻa e ngaahi tūkunga pe taimi mo e feituʻu naʻe maʻu aí. Hangē ko ʻení, ʻe lava ke tokoni hono ʻilo ʻa e puipuituʻá mo e tui ʻa e kakai naʻe folofola ki ai ʻa e ʻOtuá ke mahino lelei ange kiate koe ʻa e taumuʻa ʻo ʻEne ngaahi folofolá.

Ako ʻa e ngaahi lea ʻa e kau palōfita mo e kau ʻaposetolo ʻo e ngaahi ʻaho kimui ní

Lau ʻa e meʻa kuo akoʻi ʻe he kau palōfita mo e kau ʻaposetolo ʻo e ngaahi ʻaho kimui ní kau ki he ngaahi tefitoʻi moʻoni ʻokú ke maʻu ʻi he folofolá.

ko ha faʻē mo ha foha ʻokú na ako fakataha

Moʻui ʻaki ʻa e meʻa ʻokú ke akó

ʻOku ʻikai totonu ke ngata pē ʻi hono ueʻi fakalaumālie kitautolu ʻe he ako folofolá ka ʻokú ne tākiekina foki kitautolu ke liliu ʻetau tōʻonga moʻuí. Fakafanongo ki he meʻa ʻoku ueʻi koe ʻe he Laumālié ke ke fai lolotonga hoʻo laukongá, pea ngāueʻi ʻa e ngaahi ueʻi ko iá.

Fakaʻaongaʻi ʻa e hivá

ʻOku maʻu ʻa e ngaahi himi ʻoku fokotuʻu atú mo e ngaahi hiva ʻa e fānaú ʻi he Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Aú. Fakaʻaongaʻi ʻa e hiva toputapú ke fakaafeʻi ʻa e Laumālié pea ke fakaloloto hoʻo tuí mo hoʻo fakamoʻoni ki he ngaahi moʻoni ʻo e ongoongoleleí.

fāmili ʻoku nau hiva fakataha

Ako maʻuloto ha ngaahi potufolofola

Fili ha potufolofola ʻoku ʻuhingamālie kiate koe, ki hoʻo fāmilí, pe ko hoʻo kalasí pea ako maʻuloto ia ʻaki hono toutou lau fakaʻaho pe fai ha foʻi vaʻinga ako maʻuloto.

Vahevahe ha ngaahi lēsoni fakataumuʻa

Kumi ha ngaahi meʻa ʻoku felāveʻi mo e ngaahi vahe mo e veesi ʻokú ke laú. Fakakaukau ki he fekauʻaki ʻa e meʻa takitaha mo e ngaahi akonaki ʻi he folofolá.

Tā fakatātaaʻi, kumi, pe faitaaʻi

Lau ha ngaahi veesi, pea tā leva ha meʻa ʻoku fekauʻaki mo e meʻa naʻá ke laú. Pe ko hoʻo kumi ha fakatātā ʻi he Tohi Fakatātā ʻo e Ongoongoleleí pe ʻi ha toe feituʻu pē ʻi he Gospel Library. Te ke lava foki ʻo faitaaʻi ha meʻa ʻokú ne fakatātaaʻi ʻa e meʻa naʻá ke akó.

Tulamaʻi ha talanoa

Hili hono lau ha foʻi talanoa, fakaafeʻi ʻa e kau mēmipa ʻo e fāmilí pe kalasí ke nau fakatātaaʻi ia. Hili iá, talanoa fekauʻaki mo e founga ʻoku fekauʻaki ai ʻa e talanoá mo e ngaahi meʻa ʻokú ke aʻusiá.

ʻAi ke faingofua pē ʻi ʻapi

Kapau ʻoku ʻi ai ha kau mēmipa ho fāmilí ʻoku ʻikai ke nau fie kau ki he ako folofola fakafāmilí, kumi ha ngaahi founga kehe ke fehokotaki ai mo kinautolu. Hangē ko ʻení, te ke lava nai ʻo vahevahe ha foʻi moʻoni taʻengata ʻi ha founga angamaheni ʻi hoʻomou fepōtalanoaʻakí pe vahevahe ha potufolofola mahuʻinga ʻi ha founga ʻoku ʻikai hangē ha malangá pe fuʻu tōtuʻa? ‘Oku ʻikai fiemaʻu ke sīpinga tatau ʻa e ako folofolá ʻi he fāmili kotoa pē. ʻE ala tali lelei ange ʻe he fānau ʻe niʻihi hono ako fakataautaha ʻa e folofolá. Faʻa lotu mo muimui ki he ngaahi ueʻi ʻa e Laumālié.

Fakataha alēlea fakafaiako maʻá e mātuʻá. Kapau ʻokú ke fiemaʻu ha tokoni lahi ange ʻi hoʻo feinga ke akoʻi hoʻo fānaú, feinga ke ʻiloʻi pe ʻoku fakahoko ʻe homou uōtí ha ngaahi fakataha alēlea fakafaiako maʻá e mātuʻá (vakai, Tohi Tuʻutuʻuni Fakakātoá, 17.5). Ko e ngaahi fakataha ko ʻení ko ha faingamālie ia ki he mātuʻá ke nau fealēleaʻaki mo ako fakataha ai ki he founga ke fakaleleiʻi ai ʻenau faiakó. Te nau lava ʻo aleaʻi ʻa e ngaahi tefitoʻi moʻoni ʻi he Ko e Faiako ʻi he Founga ʻa e Fakamoʻuí, ko e ngaahi fakakaukau ʻi he ngaahi peesi ko ʻení ki hono fakatupulaki ʻo e ako folofola fakafāmilí, pea mo e ngaahi fokotuʻu ki hono ako mo akoʻí, ʻa ia ʻoku maʻu ʻi he Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Aú.