Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Au
Ko Hono Fakaʻaongaʻi ʻo e Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Au—Maʻá e ʻApí mo e Lotú


“Ko Hono Fakaʻaongaʻi ʻo e Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Au—Maʻá e ʻApí mo e Lotú,” Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Au—Maʻá e ʻApí mo e Lotú: Fuakava Motuʻa 2026 (2026)

ongomātuʻa ʻokú na ako fakataha

Ko Hono Fakaʻaongaʻi ʻo e Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Au—Maʻá e ʻApí mo e Lotú

Ko Hai ʻOku Fakataumuʻa Ki Ai ʻa e Maʻuʻanga Tokoni Ko ʻEní?

Ko e Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Aú ʻoku maʻá e taha kotoa pē ʻoku loto ke ako mei he folofolá—fakafoʻituitui, mo fakafāmili, pea ʻi he ngaahi kalasi ʻa e Siasí. Kapau kuo teʻeki ke ke ako maʻu pē ʻa e folofolá ʻi he kuohilí, ʻe ala tokoni ʻa e maʻuʻanga tokoni ko ʻení ke ke kamata leva. Kapau kuó ke anga ʻaki hono ako maʻu pē ʻa e folofolá, ʻe ala tokoni ʻa e maʻuʻanga tokoni ko ʻení ke ke maʻu ha ngaahi aʻusia ʻoku ʻuhingamālie angé.

Fakafoʻituituí mo e Ngaahi Fāmilí ʻi ʻApi

Ko e feituʻu lelei taha ke ako ai ʻa e ongoongoleleí ko ʻapi. ʻE lava ke poupouʻi koe ʻe hoʻo kau faiako ʻi he lotú, pea ʻe lava ke poupou atu ʻa e kāingalotu kehe ʻi he uōtí. Ka ke ke lava ʻo moʻui fakalaumālié, te ke fiemaʻu mo ho fāmilí ha fakaivia fakaʻaho mei he “folofola lelei ʻa e ʻOtuá” (Molonai 6:4; vakai foki, Russell M. Nelson, “Lea Fakafeʻiloakí,” Liahona, Nōvema 2018, 6–8).

Fakaʻaongaʻi ʻa e maʻuʻanga tokoni ko ʻení ʻi ha founga pē ʻe ala tokoni kiate koé. ʻOku fakaʻilongaʻi ʻe he ngaahi fokotuʻutuʻú ha ngaahi moʻoni taʻengata ʻoku maʻu ʻi he Fuakava Motuʻá. ʻOku nau fokotuʻu atu foki ha ngaahi fakakaukau mo ha ngaahi ʻekitivitī ke tokoni ki hoʻo ako fakafoʻituitui ʻa e folofolá, ako mo ho fāmilí, pe ngaahi kaungāmeʻá. ʻI hoʻo akó, muimui ki he fakahinohino ʻa e Laumālié ke ʻilo ʻa e ngaahi moʻoni taʻengata ʻoku ʻuhingamālie kiate koé. Fekumi ki he ngaahi pōpoaki ʻa e ʻOtuá maʻaú, pea muimui ki he ngaahi ueʻi ʻokú ke maʻú.

Kau Faiako mo e Kau Ako ʻi he Lotú

Ko e Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Au—Maʻá e ʻApí mo e Lotú ko e naunau fakalēsoni ia ki he ngaahi kalasi he Sāpaté ʻa e Palaimelí, Lautohi Faka-Sāpate ʻa e toʻu tupú mo e kakai lalahí, ngaahi kalasi ʻa e Kau Finemuí, mo e ngaahi fakataha ʻa e kōlomu ʻo e Lakanga Taulaʻeiki Faka-ʻĒloné. Kapau ʻokú ke faiako ʻi ha taha ʻo e ngaahi kalasi ko ʻení, ʻoku poupouʻi atu koe ke ke fakaʻaongaʻi e ngaahi fokotuʻutuʻu ʻi he maʻuʻanga tokoni ko ʻení ki hoʻo ako fakatāutahá pea ʻi hoʻo teuteu ke faiakó. Kamata ʻaki haʻo ngaahi aʻusia pē ʻaʻau ʻi he folofolá. ʻE hoko hoʻo teuteu mahuʻinga tahá ʻi he taimi ʻokú ke fekumi ai ʻi he folofolá mo fekumi ki he ueʻi ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní. Kumi ʻa e ngaahi moʻoni taʻengata ʻoku nau tokoniʻi koe ke ke hoko ʻo hangē ange ko e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí. ʻOku lava ke tokoniʻi koe ʻe he Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Aú ke ke ʻiloʻi ha ngaahi moʻoni heni ʻe niʻihi pea mahino ʻa e puipuituʻa ʻo e ngaahi folofolá.

Manatuʻi ko hono ako lelei taha ʻo e ongoongoleleí, ʻoku fakatefito ia ʻi ʻapi pea poupou ki ai ʻa e Siasí. ʻI hono fakalea ʻe tahá, ko ho tefitoʻi fatongiá ke poupouʻi ʻa e kakai ʻokú ke akoʻí ʻi heʻenau ngaahi feinga ke ako mo moʻui ʻaki ʻa e ongoongoleleí ʻi ʻapí. ʻOua te ke hohaʻa ki hono maʻu ha ngaahi meʻa makehe ke ʻoange maʻanautolu ʻi he kalasí. Ka ke ʻoange ha ngaahi faingamālie ke nau vahevahe ai ʻenau ngaahi aʻusiá, fakakaukaú, mo e ngaahi fehuʻi fekauʻaki mo e ngaahi potufolofola kuo nau lau ʻi ʻapí. Fakaafeʻi ke nau vahevahe ʻa e ngaahi moʻoni taʻengata kuo nau maʻú. ʻOku mahuʻinga ange ʻeni ʻi hano akoʻi ke ʻosi ʻa e lēsoní.

Ngaahi Kalasi Lautohi Faka-Sāpate ʻa e Toʻu Tupú mo e Kakai Lalahí

Ko ha tefitoʻi ʻuhinga ʻe taha ʻoku tau fakataha ai ʻi he ngaahi kalasi Lautohi Faka-Sāpaté ke fetokoniʻaki mo fepoupouʻaki ʻi heʻetau feinga ke muimui ʻia Sīsū Kalaisí. Ko ha founga faingofua ke fakahoko ai ʻení ko hano fai ha fehuʻi hangē ko ʻení “Ko e hā ha meʻa kuo akoʻi atu kiate koe ʻe he Laumālie Māʻoniʻoní ʻi he uiké ni ʻi hoʻo ako ʻa e folofolá?” ʻE lava ke iku ʻa e ngaahi tali ki he fehuʻi ko ʻení ki ha ngaahi fealēleaʻaki ʻuhingamālie ʻoku nau langaki ʻa e tui kia Sīsū Kalaisi mo ʻEne ongoongoleleí.

Te ke lava leva ʻo fakaafeʻi ha fealēleaʻaki ʻoku fakatefito ʻi he ngaahi fokotuʻu ki he akó ʻi he Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Aú. Hangē ko ʻení, ʻe lava ke fokotuʻu mai ʻe ha fakakaukau fakaako ke fai ha fekumi ʻi he ʻĪsaia 53, ʻo kumi e ngaahi foʻi lea ʻoku nau fakamatalaʻi e misiona ʻo e Fakamoʻuí. Te ke lava ʻo kole ki he kau mēmipa ʻo e kalasí ke nau vahevahe ha faʻahinga fakakaukau pe ongo naʻe ueʻi fakalaumālie ai kinautolu ʻe he ngaahi leá ni. Pe ko haʻo fakaʻaongaʻi ha taimi ke ako fakakalasi ʻa e ngaahi foʻi lea ko ʻení.

Ngaahi Kōlomu ʻo e Lakanga Taulaʻeiki Faka-ʻĒloné mo e Ngaahi Kalasi ʻa e Kau Finemuí

ʻI he taimi ʻoku fakataha ai ʻa e ngaahi kōlomu ʻo e Lakanga Taulaʻeiki Faka-ʻĒloné mo e ngaahi kalasi ʻa e Kau Finemuí ʻi he Sāpaté, ʻoku kiʻi kehe ʻenau taumuʻá mei ha kalasi Lautohi Faka-Sāpate. Makehe mei he fetokoniʻaki ʻa e ongo kulupu ko ʻení ke ako ʻa e ongoongolelei ʻo Sīsū Kalaisí, ʻoku nau toe fakataha foki ke fealēleaʻaki fekauʻaki mo hono fakahoko ʻa e ngāue ʻo e fakamoʻuí mo e hakeakiʻí (vakai, Tohi Tuʻutuʻuni Fakakātoá, 1.2). ʻOku nau fakahoko ʻeni ʻi he malumalu ʻo e fakahinohino ʻa e kau palesitenisī fakakalasí mo fakakōlomú.

ʻI he ʻuhinga ko ʻení, ʻoku totonu ke kamata ʻa e fakataha fakakōlomú pe fakakalasí takitaha ʻaki hano tataki ʻe ha mēmipa ʻo e kau palesitenisī fakakōlomú pe fakakalasí ha fealēleaʻaki fekauʻaki mo e ngaahi ngāué, hangē ko ʻení, moʻui ʻaki ʻa e ongoongoleleí, ngāue fakaetauhi ki he kakai faingataʻaʻiá, vahevahe ʻa e ongoongoleleí, pe kau ʻi he ngāue fakatemipalé mo e hisitōlia fakafāmilí.

Hili ʻa e taimi fealēleaʻaki fakataha ko ʻení, ʻe tataki leva ʻe he faiakó ʻa e kalasí pe kōlomú ʻi hono ako fakataha ʻa e ongoongoleleí. ʻE lava ke vahe ki he kau taki kakai lalahí pe kau mēmipa ʻo e kalasí pe kōlomú ke nau faiako. ʻE hanga ʻe he kau palesitenisī fakakalasí pe fakakōlomú, ʻi haʻanau feongoongoi mo e kau taki kakai lalahí, ʻo vahe ‘a e ngaahi ngafa ko ʻení.

ʻOku totonu ke teuteu ʻa e kakai kuo vahe ke faiakó ʻaki haʻanau fakaʻaongaʻi ʻa e ngaahi fokotuʻu ki he akó ʻi he fokotuʻutuʻu fakalēsoni fakauike ʻo e Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Aú. ʻI he fokotuʻutuʻu fakalēsoni takitaha, ʻoku fakahaaʻi ai ʻe he kiʻi fakaʻilonga ko ʻení fakaʻilonga seminelí ha ʻekitivitī ʻoku felāveʻi tonu mo e toʻu tupú. Ka neongo iá, ʻe lava ke fakaʻaongaʻi ha faʻahinga fokotuʻu pē ʻi he fokotuʻutuʻu fakalēsoní ko ha ʻekitivitī ako maʻá e toʻu tupú.

Ke maʻu ʻa e sīpinga ʻo ha ʻasenita ki he ngaahi fakataha fakakōlomú mo fakakalasí, vakai, fakamatala fakalahi H

Palaimelí

ʻOku kamata hoʻo teuteu ke akoʻi ʻa e Palaimelí ʻi hoʻo ako fakataautaha mo fakafāmili ʻa e folofolá. ʻI hoʻo fai iá, mateuteu ki ha ngaahi ueʻi mo e ngaahi fakakaukau mei he Laumālie Māʻoniʻoní fekauʻaki mo e fānau ʻi hoʻo kalasi Palaimelí. Faʻa lotu, pea ʻe lava ke ueʻi koe ʻe he Laumālié ki ha ngaahi fakakaukau ke tokoniʻi kinautolu ke nau ako ʻa e ongoongolelei ʻo Sīsū Kalaisí.

ʻI hoʻo teuteu ke faiakó, mahalo te ke maʻu ha fakakaukau fakalaumāllie lahi mei hano vakaiʻi e ngaahi fakakaukau fakafaiako ʻi he Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Au—Maʻá e ʻApí mo e Lotú. ʻOku ʻi he fokotuʻutuʻu takitaha ʻi he maʻuʻanga tokoni ko ʻení ha konga ʻoku ui ko e “Ngaahi Fakakaukau ki Hono Akoʻi ʻo e Fānaú.” Fakakaukau ki he ngaahi fakakaukau ko ʻení ko ha ngaahi fokotuʻu te nau tokoniʻi koe ke ke kamata ongoʻi ha ueʻi fakalaumālie. ʻOkú ke ʻiloʻi ʻa e fānau ʻi hoʻo kalasi Palaimelí—pea te ke ʻiloʻi lelei ange kinautolu ʻi hoʻo fengāueʻaki fakataha mo kinautolu ʻi he kalasí. ʻOku ʻafioʻi foki kinautolu ʻe he ʻOtuá, pea te Ne ueʻi fakalaumālie koe ʻaki ʻa e ngaahi founga lelei taha ke akoʻi mo tāpuekina ʻaki kinautolú.

ʻOku malava pē ke ʻosi fakahoko ʻe he fānau ʻi hoʻo kalasí ha niʻihi ʻo e ngaahi ʻekitivitī ʻi he Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Aú mo honau ngaahi fāmilí. ʻOku sai pē ia. ʻOku lelei hono toutou fakahoko ha meʻá. Fakakaukau ke fakaafeʻi ʻa e fānaú ke nau fevahevaheʻaki ʻa e meʻa naʻa nau ako ʻi ʻapí—neongo ʻoku totonu ke ke palani foki mo ha ngaahi founga ke kau mai ai ʻa e fānaú neongo kapau ʻoku ʻikai ke nau ako ʻi ʻapi. ʻOku ola lelei ange hono ako ʻe he fānaú ʻa e ngaahi moʻoni ʻo e ongoongoleleí ʻi he taimi ʻoku toutou akoʻi ai ʻa e ngaahi moʻoni ko ʻení, ʻi ha ngaahi ʻekitivitī kehekehe. Kapau ʻokú ke ʻiloʻi ʻoku ola lelei ha ʻekitivitī ako ki he fānaú, fakakaukau ke toutou fakahoko ia, tautautefito kapau ʻokú ke akoʻi ha fānau iiki ange. Te ke lava foki ʻo toe vakaiʻi ha ʻekitivitī mei ha lēsoni kimuʻa.

ʻI he ngaahi māhina ʻoku Sāpate ʻe nimá, ʻoku poupouʻi atu ʻa e kau faiako Palaimelí ke nau fetongi ʻa e lēsoni kuo fakataimi-tēpileʻi ʻi he Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Aú ʻi he Sāpate nimá ʻaki ha ʻekitivitī ako ʻe taha pe lahi ange ʻi he “Fakamatala Fakalahi E: Maʻá e Palaimelí—Ko Hono Teuteuʻi ʻo e Fānaú ki ha Moʻui Kakato ʻi he Hala ʻo e Fuakava ʻa e ʻOtuá.”