“Ngondu wa Dikumi ne Muibidi 15–21: ‘Dîku Didi Pankatshi pa Dilongolola dia Mufuki’: Dîku: Dimanyisha kudi ba pa Buloba” Luaku, Undonde—Bua mu Dîku ne mu Ekelezia: Dilongesha ne Bipungidi 2025 (2025)

“Dîku: Dimanyisha kudi ba pa Buloba,” Luaku, Undonde—Bua mu Dîku ne mu Ekelezia: 2025

Ngondu wa Dikumi ne Muibidi 15–21: “Dîku Didi Pankatshi pa Bulongolodi bua Mufuki”

Dîku: Dimanyisha kudi ba pa Buloba

Kumpala kua tuetu kuledibua, tuvua bindimba bia dîku—Dîku dia baledi betu ba mu diûlu. Mushindu ewu kutungunuka pa buloba. Mêku apa, mu buimpa buawu, adi malombimbua bua kulonda mushindu wa mu diûlu.

Bushuwa, kakuena mushindu nansha umua ne mêku a pa buloba neikala makana anyi enda bimpa. Kadi bu muvua Mulombodi Mukulu Henry B. Eyring Mulongesha, pesha bana ba Nzambi mushindu muakana wa kuikala bakidila mu buloba ne dinanga dimua pa buloba didi dipatshila dituvua bumvua mu diûlu—dinanga dia baledi (“Gathering the Family of God,” Liahona, Ngondu Muitanu 2017, 20). Bualu Nzambi mumanya ne mêku adi ne bilema ne mikala mabunda kudi muena lukuna, Nzambi wakatuma Muanenda Munangibua bua kutupikula ne kondopa mêku etu. Ne wakatuma bambi ba matuku a ndekelu ne dimanyisha bua kuakuila ne kukolesha mêku. Tetu balonda bambi ne tuteka ditabuija mu Musungidi, pikala dîku dia tshifuaka kadiyi dikumbana bua kuenza dîku dia mu diûlu, kudi ditekemena bua mêku etu—pa buloba ne mu diûlu.

Ngenyi bua Kulonga mu Dîku ne mu Ekelezia

“Dîku didi pankatshi pa bulongolodi bua Mufuki.”

“Dîku: Dimanyisha kudi ba pa Buloba” didi ditokesha pa mêku. Kadi tshidi kabidi pa dilongolola dia lupandu dia Nzambi. Mushindu umua wa kulonga dimanyisha udi wa kufunda biambilu moyo kumpala kua diledibua, moyo wa tshifuaka, ne moyo panyima pa lufu mu katupa ka dibeji ne kufunda bidi dimanyisha dilongesha pa tshimua tshia ku biena bualu ebi. Tshinyi tshiwudi mulonga pawuvua ubala dimanyisha mushindu ewu? Mushindu kayi udibi bikuambuluisha bua kumvua buatshinyi dibaka ne dîku bidi ne mushinga mu dilongolola dia Nzambi? Mushindu kayi udi malelela a mu dimanyisha atuala masungula eba?

Kudi bantu ba bungi badi, bua ngenyi mishilashilangana, mua kuikala ne bowa pa dibaka anyi kukolesha bana. Pikala mulunda ukuambila, “tshiena nansha munanga kubuela mu dibaka anyi kuikala ne dîku,” tshinyi tshiwudi bua kuamba? Kumisangu udi mua kukeba dimanyisha ukeba tshintu tshidi mua kuambuluisha mulunda weba kupeta ditekemena mu bulongolodi bua Nzambi.

Lukonku lukuabu luwudi bua kuikala muebejibua—anyi luwudi mua kudiebeja nkayeba—ludi nunku: “Tshinyi pikala mushindu wa dîku dianyi kawuyi upetangana ne bidi buimvijibua mu dimanyisha dia dîku?” Ebi bidi miaba ibidi iwudi mua kupeta mubelu wa muambi: tshitupa tshia “A Mighty Change” mu mukenji wa Mukulu Dieter F. Uchtdorf “Jesus Christ Is the Strength of Parents” (Liahona, Ngondu Muitanu 2023, 55–59) ne bitupa binayi bia ndekelu bia mukenji wa Mukulu D. Todd Christofferson “Why Marriage, Why Family” (Liahona, Ngondu Muitanu 2015, 52).

Tshinyi tshiwudi umvua mupeshibua lungenyi lua nyuma bua kuenza kupitshila ku biwuvua mulonga?

Tangila kabidi Dallin H. Oaks, “The Plan and the Proclamation,” Liahona, Ngondu wa Dikumi ne Umua 2017, 28–31; Biena bualu ne Nkoku, “Family,” Tshisangi tshia Lumu Luimpa.

“[Bantu] bonsu badi bana banangibua baluma ne bakaji ba baledi ba mu diûlu.

Tudi tutamba kuela meji bua dimanyisha dia dîku bu buludiki bua nsombelu wa dîku. Kadi bidi kabidi bilongesha malelela a mushinga pa dîku dia mu diûlu ne bumuntu bua tshiendelela. Buatshinyi bidi ne mushinga bueba bua kumanya ne tudi bonsu ba mu dîku edi? Mushindu kayi udi bulelela ebu butuala masungula awudi wenza?

Tangila kabidi “Ndi Muana wa Nzambi.,” Musambu, no. 301.

“Disanka dia mu nsombelu wa dîku didi mua kuikala dipetshibua mu dishikimija pa malongesha a Yezu Kilisto.”

Ela meji pa bitupa 6 ne 7 bia dimanyisha dia dîku bu mushindu wa “diakalenga mu moyo wa dîku.” Bu muwudi ubala bitupa ebi, jingulula nshindamenu ya “mabaka ne mêku adi aya kumpala.” Udi mua kuela meji pa bilejelu bia nshindamenu eyi iwukadi mumona mu dîku dieba nkayeba anyi mu mêku makuabu. Mushindu kayi udi nshindamenu eyi ikuambuluisha bua kuteka Yezu Kilisto tshishimikidi tshia nsombelu wa dîku?

Pashiya udi bua kuela meji pa malanda a dîku awudi munanga bua kukolesha. Enza ndongamu, ne diambuluisha dia Mupandishi, bua kuenzela lungenyi luwudi mupeta.

Tangila kabidi L. Whitney Clayton, “The Finest Homes,” Liahona, Ngondu Muitanu 2020, 107–9.

tatu ubadila bana benda — Baledi badi ne bua kukolesha bana babu mu dinanga ne mu buakana.

“Tudi tubikila bena ditunga bakana … bua kulama ne kukankamika dîku.”

Tshitupa dia ndekelu tshia dîku dimanyisha kudi ba pa buloba tshidi ne dibikila bua kuenza. Muwudi wela meji mushindu uwandamuna ku dikila adi, bidi bua kukuambuluisha bua kulonga tshiena bualu tshia dimanyisha. Tshilejilu, dimanyisha ntshinyi? Tshinyi tshidi buloba bukutuadila pa mukenji udi mu mukanda ewu? Tshinyi tshidi tshipesha bukitu kudi Bulombodi Bukulu bua Kumpala ne mpuilu wa Bapostolo Dikumi ne Babidi bua kuenza dimanyisha kudi ba pa buloba pa mêku? Udi mua kuenza kabidi lista wa biwudi wela meji bua kuikala mikenji ya nshindamenu bua dimanyisha. Mushindu kayi uwudi mua kutantshisha mikenji eyi mu nsombelu weba, kumbelu kueba, ne mu nsangilu weba?

Tangila kabidi Bonnie L. Oscarson, “Defenders of the Family Proclamation,” Liahona, Ngondu Muitanu 2015, 14–17; “Defenders of the Faith” (video), Tshisangi tshia Lumu luimpa.

Bua ngenyi ya bungi, tangila malu a ngondu ewu a Liahona ne Makazina a Bua Dikankamika dia Bansonga.

Ngenyi bua Kulongesha Bana

Mêku adi ne mushinga mu dilongolola dia Tatu wa mu Diûlu.

Ambuluisha bana beba bua kuela meji pa bintu bidi ne mushinga bidibu bua kujinga kuambila muntu yonso pa biobi. Leja bana dibeji dia “Dîku: Dimanyisha kudi ba pa Buloba,” ne umvuija ne bambi ne bapostolo bakadifunda bua kutuambila mushindu kayi mêku adi ne mushinga kudi Tatu wa mu Diûlu. Bua tshinyi mêku adi ne mushinga kudiye? (tangila kabidi video “What Is the Purpose of Family?” [ChurchofJesusChrist.org]).

1:19
What Is the Purpose of Family?
Abanyangana ne bana beba tshintu tshia mu dimanyisha tshiwudi umvua ne tudi bonsu natshi dijinga bua kumanya. Bikila bana beba bua kuamba ngumviulu yabu pa malelela â. Mushindu kayi uvua mua kuikala nsombelu yetu bu katuyi bamanya bintu ebi? Nudi mua kuimba pamua musambu udi ufuanangana ne malelela mapeta mu dimanyisha bu mudi “I Will Follow God’s Plan” (Mukanda wa Misambu ya Bana, 164–65).
Mu tshitupa IV tshia mukenji wenda “The Plan and the Proclamation” (Liahona, Ngondu wa Dikumi ne Umua 2017, 30), Mulombodi Mukulu Dallin H. Oaks wa kasulakaja mushindu uvua dimanyisha dia dîku difundibua. Kumisangu wewa ne bana beba nudi mua kumonununa disulakaji dienda pamua ne kuakula pa mushindu unudi nusakidila Mukalenga bua mudiyi mufila meji a nyuma kudi kasadidi benda bua kutulongesha malelela â pa mêku.
Udi kabidi mua kuleja bana beba bimfuanyi (anyi kubabikila bua kuzola bikuabu) kufuanyikija mu kuzola malela mapeta mu dimanyisha dia dîku. Bidi mua kuikala bimfuanyi bia ntempelo, dîku disambila anyi dinaya pamua, anyi muluma ne mukaji baselangana. Pashisha bana beba badi mua kupeta biambilu mu dimanyisha dia dîku bidi bifuanangana ne bimfuanyi. Tshinyi tshidi Mukalenga mutulongesha pa bintu ebi mu dimanyisha?

mamu ne bana — Tatu wa mu Diûlu mujinga bua mêku ikala ne disanka.

Ikala ne ntema. Muwudi ulongesha malelela malongesha mu dimanyisha dia dîku, suaku utuishibua ne bana ba bungi badi basomba mu mêku adi kâyi apetangana ne bintu buimvuija mu dimanyisha. Ela meji pa mushindu uwudi mua kubakankamika ne kubapesha meji a nyuma.

Ndi “muana wa nyuma muluma anyi mukaji munangibua wa baledi ba mu diûlu.”

Bu mu nudi nuimba pamua “Ndi Muana wa Nzambi” (Mukanda wa Misambu ya Bana, 2–3), udi mua kukupila muaneba ndundu pawudi wamba, “ndi mumanya ne ndi muana wa Nzambi mupeshibua dina dia [dina dia muana].” Pashisha muana awu udi mua kukupila muntu tshintu tshikuabu, wamba miaku imua ne utela dina dia muntu awu. Ambuluisha bana beba bua kupeta tshiambilu “bana ba nyuma banangibua baluma ne bakaji” mu Dimanyisha dia Dîku, ne fila bujadiki bua bulelela ebu.

Mêku adi ne disanka dinena padiwu alonda Yezu Kilisto.

Bua kubanga muyuki pa dikankamika dîku dieba, wewa ne bana beba nudi bua kuakula pa bitutu tuenza bua kukolesha bintu bikuabu—bu mudi menu etu, mibidi yetu, anyi nzubu. Udi pashisha bua kuelakaja ne kuibaka dîku dikola. Ambuluisha bana beba bua kupeta nshindamenu ya Buena Kilisto idi ilombola ku disanka mu moyo wa dîku, mipeta mu tshitupa 7 tshia dimanyisha dia dîku (tangila kabidi tshibeji dia tshibilu mu lumingu elu).

Bua ngenyi ya bungi, tangila malu a ngondu ewu bua Makazina a Mulunda.