“Tīhema 8–14: “E Whakapono ana Mātou”: Ko ngā Tikanga Whakapono me ngā Whakapuakitanga Ōkawa 1 me te 2,” Haere Mai, Whai Mai i Ahau—Mō te Kāinga me te Hāhi: Whakaakoranga me ngā Kawenata 2025 (2025)
“Ko ngā Tikanga Whakapono me ngā Whakapuakitanga Ōkawa 1 me te 2,” Haere Mai, Whai Mai i Ahau—Mō te Kāinga me te Hāhi: 2025
Ngā whakaniko nō Ki ngā Mema Tāne Katoa e Tika ana, nā Emma Allebes
Tīhema 8–14: “E Whakapono ana Mātou”
Ko ngā Tikanga Whakapono me ngā Whakapuakitanga Ōkawa 1 me te 2
Mai i te Kitenga Tuatahi o Hōhepa Mete, kua hono tonu tā te Atua ārahi i Tana Hāhi, he mea nā te whakakitenga. I ētahi wā, kei roto i aua whakakitenga ētahi panonitanga ki ngā kaupapa here me ngā tikanga whakahaere o te Hāhi. I whakapuakina ake e ngā Whakapuakitanga Ōkawa 1 me te 2 e pā ana ki tēnei momo whakakitenga—ko tā tētahi he whakamutu atu i te mārena ki ngā wāhine tokomaha, ko tā tētahi atu he whakawātea i ngā manaakitanga o te tohungatanga ki ngā tāngata nō ngā iwi katoa. Ko ngā panonitanga pēnei te whakatinanatanga o te kōrero he “hāhi pono, he hāhi ora” (Whakaakoranga me ngā Kawenata 1:30), he poropiti pono e ora ana anō tōna, e ārahina ana e tētahi Atua pono e ora ana.
Engari e kore e panonitia ngā mea pono mau tonu, ahakoa ka pērāhia tō tātou māramatanga e pā ana ki taua mea. Ā, hei ētahi wā mā te whakakitenga e mārama ake ki aua mea pono. Ko ngā Tikanga Whakapono tētahi huarahi e pēnei ai. Kua whakatūria ake te Hāhi ki runga i ngā mea pono mau tonu, heoi, e taea te tipu, e taea te panoni “e rite ana ki tā te Ariki e pai ai, e hāngai ana ki tōna aroha ki ngā āhuatanga o ngā tamariki a te tangata” (Whakaakoranga me ngā Kawenata 46:15). Kia pēnei kē rānei te kōrero, “E whakapono ana mātou ki ngā mea katoa kua huraina mai e te Atua, ki ngā mea katoa e huraina ana e Ia, ā, e whakapono ana mātou ka huraina e Ia ngā mea nui maha me ngā mea whakahirahira maha e pā ana ki te Kīngitanga o te Atua” (Ko ngā Tikanga Whakapono 1:9).
Ngā Whakaaro mō te Ako i te Kāinga me te Hāhi
Kei roto i ngā Tikanga Whakapono ngā mea pono tūāpapa o te rongopai kua whakahokia mai nei.
Me pēnei te whakaaro i a koe e rangahau ana i ngā Tikanga Whakapono: Meatia tētahi “akoranga–poto” mō ia tikanga whakapono hei whakamārama atu he aha tāu e whakapono nei. Kei roto i tō “akoranga–poto” tētahi karaipiture, pikitia, hīmene, waiata tamariki rānei, tētahi kōrero mōu ake rānei e hāngai ana ki te pupuri ki tētahi o ngā mea pono e whakaakona mai ana i taua tikanga whakapono.
He aha ngā hua o ēnei mea pono ki roto i tō hononga ki te Matua i te Rangi rāua ko Ihu Karaiti? He aha ngā hua pai mōu kua puta mai i ngā Tikanga Whakapono nā konā kua pai ake tō rangahau rongopai, nā konā rānei kua pai ake tō tohatoha atu i te rongopai ki ētahi atu?
Tirohia anōtia te Pukapuka Aratohu ki ngā Karaiptiure, “Ko ngā Tikanga Whakapono,” Wharepukapuka Rongopai; L. Tom Perry, “The Doctrines and Principles Contained in the Articles of Faith,” Liahona, Noema 2013, 46–48; “Chapter 38: The Wentworth Letter,” in Teachings of Presidents of the Church: Joseph Smith (2011), 435–47.
Ko ngā Tikanga Whakapono 1:9; Whakapuakitanga Ōkawa 1 me te 2
E arahia ana te Hāhi o Ihu Karaiti e te whakakitenga.
“E whakapono ana mātou ka huraina [e te Atua] ngā mea nui maha me ngā mea whakahirahira maha e pā ana ki te Kīngitanga o te Atua” (Ko ngā Tikanga Whakapono 1:9). I runga i taua whakaaro, arotakengia ngā Whakapuakitanga Ōkawa 1 me te 2 me te aro atu ki ngā kupu me ngā rerenga e whakakaha ai i tō whakapono ki te whakakitenga e haere tonu ana. He aha ngā hua o ēnei whakakitenga i tō oranga? He aha ngā hua hei āwhina i te koke whakamuatanga o ngā mahi o te kīngitanga o te Matua i te Rangi?
He aha ngā mea e kite nei koe nā konā mōhio ai e ārahina ana te Hāhi “e te whakaawenga o te Atua Kaha Rawa” i ēnei rā? (Whakapuakitanga Ōkawa 1). Tērā pea māu tētahi, ētahi rānei o ngā kōrero o tētahi huinga whānui o te hāhi kātahi anō ka hori e arotake, e rapu ana i tā te Ariki hei ārahi i Tana Hāhi—me tō oranga. Ko te karere inātata nei a te Tumuaki o te Hāhi tētahi tīmatanga pai.
Me aha koe mehemea ka raru koe, tētahi atu rānei kia mārama, kia whakaae rānei ki tā te Ariki e whakaako nei mā roto i Ana poropiti? He aha e whakawhetai ai tō ngākau mō tētahi poropiti?
Tirohia anōtia Amoho 3:7; 2 Nīwhai 28:30; Allen D. Haynie, “A Living Prophet for the Latter Days,” Liahona, Mei 2023, 25–28; ngā Kaupapa me ngā Pātai, “Prophets,” Wharepukapuka Rongopai; “We Thank Thee, O God, for a Prophet,” Hymns, no. 19.
Me koke whakamua te mahi a te Atua.
I roto i ngā “Excerpts from Three Addresses by President Wilford Woodruff regarding the Manifesto” (kei te pito whakamutunga o te Whakapuakitanga Ōkawa 1), he aha ngā take i homai ai e te poropiti e pā ana ki tā te Ariki whakamutu atu i te mahi mārena ki ngā wāhine tokomaha? He aha ngā akoranga māu i konei e pā ana ki te mahi a te Atua?
Mō ētahi atu kōrero e pā ana ki ngā kōrero hītori tōmua o te Whakapuakitanga Ōkawa 1, tirohia Saints, 2:602–15; “The Messenger and the Manifesto,” i Revelations in Context, 323–31; ngā Kaupapa me ngā Pātai, “Plural Marriage and Families in Early Utah,” Wharepukapuka Rongopai.
Māku e whakawhirinaki ki te Ariki, ahakoa kāore au i te tino mārama rawa.
Kāore tātou e mōhio ana he aha te take kāore i wātea te whakamanatanga tohungatanga me ngā tikanga tapu o te temepara ki ngā mema Awherikana o te Hāhi mō tētahi wā. Hei ngā wā anō e aro ana ki ngā pātai uaua kāore anō kia whakautua e pā ana ki te kaupapa here, he tokomaha te Hunga Tapu Mangumangu i ngā Rā o Muri Nei i whakawhirinaki ai ki te Ariki (tirohia Whakataukī 3:5) ā, i ū pono tonu atu ki a Ia puta noa i ō rātou oranga. Tērā pea he mea hihiko i te ngākau te ako e pā ana ki tō rātou whakapono me ngā āhuatanga i pai ai ki a rātou. Anei ētahi o ā rātou kōrero, ka kitea i history.ChurchofJesusChrist.org:
-
“Jane Elizabeth Manning James”
-
“In My Father’s House Are Many Mansions” (he kōrero mō Green Flake)
-
“You Have Come at Last” (he kōrero mō Anthony Obinna)
-
“Break the Soil of Bitterness” (he kōrero mō Julia Mavimbela)
-
“I Will Take It in Faith” (he kōrero mō George Rickford)
-
“Long–Promised Day” (he kōrero mō Joseph W. B. Johnson)
I a koe e pānui ana i te Whakapuakitanga Ōkawa 2, he aha tāu e ako ai e pā ana ki te tukanga a te Ariki mō te ārahi i ngā kaupapa here o Tana Hāhi? Māku e whakawhirinaki ki te Ariki ahakoa kāore au i te tino mārama rawa.
Tirohia anōtia2 Nīwhai 26:33; “Witnessing the Faithfulness,” i Revelations in Context, 332–41; ngā Kaupapa me ngā Pātai, “Race and the Priesthood,” Wharepukapuka Rongopai; Ahmad Corbitt, “A Personal Essay on Race and the Priesthood,” parts 1–4,history.ChurchofJesusChrist.org; BeOne.ChurchofJesusChrist.org.
E pai ana kia kī ake “kāore au i te mōhio.” I a koe e ngana nui ana ki te āwhina i ngā tāngata kia whakautua ā rātou pātai e pā ana ki te rongopai, ehara i te mea kei te hiahia te Ariki kia mōhio koe ki ngā mea katoa. I ngā wā kāore koe e mōhio ana me pēhea e whakautu i tētahi mea, whākina mai. Kātahi koe ka tohua atu ngā ākonga ki ngā akoranga kua whakakitea mai, me te tuku whakaaturanga e pā ana ki ngā mea e mōhio nei koe.
Hei whakaaro anō, tirohia tā tēnei marama whakaputanga o te makahīni Liahona me For the Strength of Youth .
Ngā Whakaaro mō te Whakaako Tamariki
E whakapono ana ahau ki te rongopai a Ihu Karaiti.
-
Me rapu, ā, me waiata i ngā hīmene, i ngā waiata tamariki rānei e āwhina ai i ō tamariki kia mārama ki tētahi, ki ētahi rānei o ngā Tikanga Whakapono. Tērā pea mā rātou koe e āwhina ki te whiriwhiri i ngā hīmene me ngā waiata. Āwhinatia ō tamariki kia kite atu i te hāngaitanga o ngā waiata ki ngā Tikanga Whakapono.
-
Mā koutou ko ō tamariki e tuhituhi i ngā pātai e pātaitia ana e ngā tāngata e pā ana ki te rongopai a Ihu Karaiti, ki Tana Hāhi rānei. Kātahi ka taea te mahitahi ki te whakautu i aua pātai mā te whakamahi i ngā Tikanga Whakapono. Me tahuri tātou ki hea hei ngā wā he pātai ō tātou e pā ana ki te rongopai?
Ko ngā Tikanga Whakapono 1:9; Whakapuakitanga Ōkawa 1 me te 2
E whakahaerehia ana e te Ariki Tana Hāhi mā roto i Tana poropiti.
-
Hei āwhina i ō tamariki kia mārama ki te tikanga whakapono tuaiwa, tērā pea me hoatu e koe ētahi karaipiture me tētahi pikitia o tētahi poropiti e ora ana ki a rātou (tētahi putanga rānei o tētahi huinga hāhi whānui inātata o te Liahona). Tonoa rātou kia hikina ake ngā karaipiture i a koe e pānui ana i ngā kupu “ngā mea katoa kua huraina mai e te Atua” me te pikitia, te makahīni rānei i a koe e pānui ana i te “ngā mea katoa e huraina ana e Ia ināianei”(Ko ngā Tikanga Whakapono 1:9). He aha e whakahirahira ai ngā poropiti onamata me ngā poropiti o nāianei?
-
Me ako ō tamariki me pēhea ngā kupu a ngā poropiti e ārahi nei i a tātou, ka pēneitia mā te whai i ngā tohutohu ki te hanga i tētahi mea, pērā i te kai, i tētahi taputapu tākaro rānei. Māu pea e whakataurite i tēnei ki ngā tohutohu e homai nei e Ihu Karaiti ki a tātou mā roto i te poropiti. He aha ētahi akoranga kua whakaakona mai nei tātou e te Ariki mā roto i Tana poropiti ora i ēnei rā?
Whakapuakitanga Ōkawa 1 me te 2
E āwhinatia ana tātou e ngā poropiti kia mōhio ai tātou ki tā te Matua i te Rangi e pai ai.
-
Mā te mārama ki te hāngaitanga o ngā karaipiture onamata ki te whakakitenga o nāianei e āwhina ai i ō tamariki kia mārama ki ngā Whakapuakitanga Ōkawa. Māu rātou e tono kia pānuitia Ngā Mahi 10:34–35 me te Hākopa 2:27–30 kātahi ka tonoa rātou ki te whakatau iho he aha te karaipiture e hāngai ana ki te Whakapuakitanga Ōkawa 1 (nā konā whakamutua atu te mārena ki ngā wāhine tokomaha) he aha hoki te mea e hāngai ana ki te Whakapuakitanga Ōkawa 2 (i konā whakapuaki ake ka wātea te whakamanatanga o te tohungatanga me ngā tikanga tapu o te temepara ki ngā tāngata nō ngā iwi katoa). Me tuku whakaaturanga e pā ana ki tā te Ariki whakakite mai i Tāna e pai ai ki ngā poropiti onamata me ngā poropiti o ēnei rā.
Hei whakaaro anō, tirohia tā tēnei marama whakaputanga o te makahīni Friend .