“6–12 ni Janueri: ‘Dou Vakatudaliga, Koi Kemudou’: Vunau kei na Veiyalayalati 1,” Lako Mai, Mo Muri Au—Me Baleta na iTikotiko kei na Lotu: Vunau kei na Veiyalayalati 2025 (2025)
“Vunau kei na Veiyalayalati 1,” Lako Mai, Mo Muri Au—Me Baleta na iTikotiko kei na Lotu: 2025
6–12 ni Janueri: “Dou Vakatudaliga, Koi Kemudou”
Vunau kei na Veiyalayalati 1
Ena Noveba ni 1831, a se qai yabaki dua veimama ga kina na Lotu vakalesui mai i Jisu Karisito. E dina ni tubu tiko, ia ea se dua na ilawalawa vakabauta sega soti ni kilai ka bula tiko ena vei tauni lalai, ka liutaki mai vua e dua na parofita yabaki ruasagavulu vakacaca. Ia a raici ira na tamata vakabauta oqo na Kalou mera Nona dauveiqaravi ka Nona italai, ka vinakata o Koya mera tabaki ki vuravura na ivakatakila a solia o Koya vei ira.
Na Vunau kei na Veiyalayalati wase e 1 e ikau, se ivakamacala taumada ni Turaga, baleti ira na ivakatakila oqo. E vakaraitaka vakamatata ni dina ga ni a se lailai na lewe ni Lotu, ia ea sega ni dua na ka e lailai me baleta na itukutuku a vinakata na Kalou vei ira na Nona Yalododonu mera wasea. E dua na “domo ni veivakasalataki” vei ira kece “na kai vuravura,” ka vakavulici ira me ra veivutuni ka tauyavutaka na “veiyalayalati tawavakaiyalayala” ni Kalou (tikina e 4, 8, 22). O ira na italai era kauta tiko na itukutuku oqo era “malumalumu ka ra tamata wale.” Ia o ira na italai yalomalumalumu sai koya sara ga na ka e vinakata na Kalou—ena gauna oya kei na gauna oqo—mera kauta tani na Nona Lotu “mai na kena tabogo tu mai na vanua butobuto e tu kina” (tikina e 23, 30).
Vakasama eso ni Vuli e Vale kei na Lotu
“Dou Vakatudaliga, Koi Kemudou”
Na ikau ni dua na ivola e vakamacalataka taumada na ivola. E vakatakila na iulutaga kei na inaki ni ivola ka vukei ira na wilika mera vakarautaki ira ki na wiliwili. Ni o wilika na wase e 1—na “ikau‑ni‑ivola” ni Turaga ki na Vunau kei na Veiyalayalati (tikina e 6)—vakaraica na iulutaga kei na inaki e solia na Turaga baleta na Nona ivakatakila. Na cava o vulica ka ena vukei iko ena nomu vulica na Vunau kei na Veiyalayalati ena yabaki oqo? Me ivakaraitaki, o na vakasamataka beka vakatitobu na cava e kena ibalebale mo “rogoca na domo ni Turaga” ena veivakatakila oqo (tikina e 14) se mo “vakasaqara na ivakaro oqo” (tikina e 37).
Raica talega na ivakamacala taumada ni Vunau kei na Veiyalayalati.
Vunau kei na Veiyalayalati 1:4–6, 23–24, 37–39
Na Turaga e vosa mai maivei ira na Nona italai, okati kina o ira na parofita edaidai.
Na Wase e 1 e tekivu ka tini ena ivakaro ni Turaga ni dau vosa mai o Koya maivei ira na Nona italai digitaki (raica na tikina e 4–6, 23–24, 38). Vola na veika o sa vulica mai na ivakatakila oqo me baleta na:
-
Na Turaga kei na Domona.
-
Na vuna era gadrevi kina na parofita edaidai.
Na cava o vakauqeti mo cakava ena vuku ni veika o kunea rawa?
Na gauna cava o sa rogoca kina na domo ni Turaga mai na domodra na Nona italai? (raica na tikina e 38).
E rawa talega ni o raitayaloyalotaka ni dua na itokani ka sega ni kila edua na ka me baleti ira na parofita bula e wilika tiko na wase e 1 vei iko. Na taro cava beka ena tiko vua na nomu itokani? Na veitikina cava soti ona via veitalanoataka kei nomu itokani me vukei koya me matata vinaka vua na veika o vakila me baleta na nodra tiko na parofita edaidai?
Ena rairai talei mo kila ni gauna era a sota kina edua na matabose ni italatala qase ena 1831 mera veivosakitaka na tabaki ni ivakatakila i Josefa Simici, eso na tamata era a saqata na vakasama oya. Era maduataka ni malumalumu ena volavola ko Josefa, ka ra lomaleqataka ni kena tabaki na ivakatakila ena rawa ni vakavuna na leqa levu vei ira na Yalododonu (raica na Yalododonu, 1: 140–43). Kevaka oa lewe ni matabose oqo, o na walia vakacava na kauwai eso oqo? Na veivakararamataki cava o kunea ena wase e 1 ka rawa ni veivuke? (raica, me ivakaraitaki, na tikina e 6, 24, 38).
Vakasamataka mo okata e dua na serenilotu me vaka na “Mai Rogoca na Domo ni Parofita” (Serenilotu, naba 12) ena nomu vuli kei na sokalou. Vakaraica na malanivosa eso ena serenilotu e vakavulica na ivakavuvuli vata ga ka tiko ena veitikina eso ena wase e 1.
Raica talega na Topics and Questions (Ulutaga kei na Taro,) “Prophets (Ira na Parofita),” Gospel Library.
Na Turaga e vosa mai vei keda maivei ira na Nona italai, na parofita.
Vunau kei na Veiyalayalati 1:12–30, 34–36
Na Veivakalesui Mai e vukei au meu sotava na bolebole ni veisiga nikua.
Ena Vunau kei na Veiyalayalati wase e 1, na Turaga e vakamacalataka kina na vuna e vakalesuya mai kina na Nona kosipeli. Raica e vica na vuna o rawa ni vola nio wilika na tikina e 12–23. Ena veika o sa sotava, sa vakayacori rawa vakacava na inaki ni Turaga me baleta na Veivakalesui Mai?
A kila tu na Turaga ni ena noda siga ena levu sara kina na veibolebole dredre (raica na tikina e 17). Na cava o kunea ena tikina e 17–30, 34–36 e vukei iko mo vakila na vakacegu kei na yalodei ka dina ga nira tu na veibolebole oqo?
Raica talega na Russell M. Nelson, “Karona na Veisiga ni Mataka ena Vakabauta,” Liaona, Nove. 2020, 73–76.
Vunau kei na Veiyalayalati 1:19–28
Na Turaga e dau vakayagataki “ira na malumalumu kei ira na tamata wale” me vakayacora kina na Nona cakacaka.
Ni o wilika na Vunau kei na Veiyalayalati 1:19–28, ona rairai vakasamataka vakatitobu beka na kena ibalebale mo dua na italai ni Turaga. Na itovonibula cava soti e vinakata na Turaga me tiko vei ira na Nona italai? Na cava sa rawata tiko na Turaga mai vei ira na Nona italai? E sa vakayacori tiko vakacava na veiparofisai ena veitikina oqo e vuravura raraba kei na nomu bula?
Vakaraici Jisu Karisito. Na inaki ni ivolanikalou sai koya me vakadinadinataka na iVakabula kei na Nona kosipeli. Ni o wilika na Vunau kei na Veiyalayalati 1, vakasamataka mo makataka se vola na tikina eso e vakavulica vei iko eso na ka me baleti Jisu Karisito.
Me baleta na vakasama tale eso, raica na ilavelave ni mekasini na Liaona kei na Me iSakisaki ni iTabagone ni vula oqo.
Vakasama eso ni Nodra Vakatavulici na Gonelalai
Vunau kei na Veiyalayalati 1:4, 37–39
Na Turaga e vakayagataki ira na parofita, me vakasalataki au ena veika rerevaki vakayalo.
-
Me tekivutaki e dua na veivosaki me baleta na veivakasalataki mai vua na Turaga, sa rawa mo veitalanoataka na ivakasala eda ciqoma mai vei ira na tamata me baleta na veika rerevaki eda sega ni rawa ni raica. Eso na ivakaraitaki e rawa ni oka kina edua na vuloa sisisi, dua na cava e voleka tiko mai, se dua na motoka e cici tiko mai. Ena rawa nio raica vata kei ira na nomu gone eso na ivakaraitaki ni veivakasalataki ka vakatauvatana na veivakasala oqo kei na ivakasala ni qaqarauni e solia vei keda na Turaga. Me vaka ena Vunau kei na Veiyalayalati 1:4, 37–39, e vakasalataki keda vakacava na Turaga? Na cava a sa vakasalataki keda kina o Koya wale tikoga oqo? O na rawa ni sarava se wilika na veitiki ni itukutuku ni koniferedi raraba wale tikoga oqo ka vakaraica na ivakaraitaki eso ni “domo ni veivakasalataki” ni Kalou.
-
Lagata vata e dua na sere baleti ira na parofita, me vaka na iotioti ni qaqa ni “Vakamuria na Parofita” (iVolanisere ni Gonelalai, 58). Wasea na nomu ivakadinadina ni parofita e tukuna na vosa ni Kalou.
Vunau kei na Veiyalayalati 1:17
Na Veivakalesui Mai e vukei au meu sotava na bolebole ni veisiga nikua.
-
Me vakauqeta na veivosaki me baleta na Vunau kei na Veiyalayalati 1:17, o iko kei ira na nomu gone e rawa ni dou raitayaloyalotaka ni dou vakavakarau tiko ki na dua na ilakolako. Na cava dou na kauta vata kei kemudou? Kevaka o sa kila rawa tiko ni na tau na uca se ni na leqa na taya ni motoka se na basi, ena tara vakacava na nomudou vakavakarau ki na ilakolako oqo? Wilika vata na tikina e 17, ka veivosakitaka na veika e kila tu na Turaga ni na yaco vei keda. A vakavakarau vakacava o Koya ki na ka oya? (Ke ganita, vakamacalataka ni “rarawa” e sai koya na leqa vakasauri se ka vakadomobula.) E dau vukei keda vakacava na ivakaro ni Kalou meda sotava na bolebole ni noda gauna?
Vunau kei na Veiyalayalati 1:17, 29
Na Turaga a kacivi Josefa Simici me dua na parofita.
-
Mo vulica na itavi nei Josefa Simici ena kena vakalesui mai na kosipeli ni iVakabula, sa rawa vei iko kei ira na nomu gone mo dou raica e dua na iyaloyalo ni iVakabula kei na nei Josefa Simici (raica na iyaloyalo ena ituvatuva oqo) ka veivosakitaka na veika a solia vei keda na iVakabula maivei Josefa Simici. E rawa ni ratou vakaraica na luvemu eso na ivakaraitaki ena Vunau kei na Veiyalayalati 1:17, 29. Tukuna vei iratou na luvemu na sala o kila kina ni Kalou “sa kacivi Josefa Simici Lailai na noqu tamata ka vosa vua mai lomalagi” (tikina e 17).
© 1998 David Lindsley
Vunau kei na Veiyalayalati 1:30
Na Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai e sai koya na “lotu dina ka bula duadua ga” ni Turaga.
-
Na cava na kena ibalebale me tukuni ni Lotu e “dina ka bula tiko”? Me rawa ni ratou vakasamataka na nomu gone na taro oqo, ena rawa mo vakaraitaka vei iratou eso na veika bula kei na veika e sega ni bula—me vaka e dua na kau bula kei na dua na itei mate. Eda na kila vakacava ni dua na ka e bula tiko? Sa rawa mo qai wilika na Vunau kei na Veiyalayalati 1:30 ka veivosakitaka na cava e rawa ni kena ibalebale ni Lotu e “dina ka bula tiko.”
Me baleta na vakasama tale eso, raica na ilavelave ni mekasini na iTokani ni vula oqo.