2025
Tē pe’e nei tātou ia Iesu Mesia nā roto i te ’āmuira’a atu iāna i roto i tāna ’ohipa
Tiunu 2025


« Tē pe’e nei tātou ia Iesu Mesia nā roto i te ’āmuira’a atu iāna i roto i tāna ’ohipa », Liahona, Tiunu 2025.

Parau poro’i tā’āva’e nō te Liahona, Tiunu 2025

Tē pe’e nei tātou ia Iesu Mesia nā roto i te ’āmuira’a atu iāna i roto i tāna ’ohipa

E rave tātou i te hō’ē tuha’a i roto i te ’ohipa a te Fa’aora ’a rōtahi ai tātou i ni’a i tāna mau ’ōpuara’a, ’a ha’apa’o ai i tāna mau fa’auera’a, ’e ’a here ai i te tahi ’e te tahi.

te Mesia ’e te ha’apa’o ture tao’a rahi

Tuha’a nō Christ and the Rich Young Ruler [Te Mesia ’e te ha’apa’o ture tao’a rahi], nā Heinrich Hofmann

’Ia bāpetizo-ana’e-hia tātou, e ha’amata tātou i te rave i te i’oa o Iesu Mesia i ni’a ia tātou iho. Te aura’a o te hō’ē tuha’a o teie ’ohipa, ’oia ho’i, tē ’āmui nei tātou i te Fa’aora i roto i tāna ’ohipa. ’Ua pāpa’i te peresideni Dallin H. Oaks, Tauturu Mātāmua i roto i te Peresidenira’a Mātāmua : « Te hō’ē o te mau aura’a faufa’a rahi roa nō te ravera’a i ni’a iho ia tātou i te i’oa o te Mesia ’o te hina’aro mau ïa ’e te parau fafau e rave i ni’a iho ia tātou i te ’ohipa a te Fa’aora ’e tōna bāsileia. »

Te ’ohipa a te Fa’aora ’o « te fa’atupura’a i te tāhuti ’ore ’e te ora mure ’ore o te ta’ata nei » (Mose 1:39). Te tāhuti ’ore ’o te hō’ē ïa hōro’a tāhono’a-’ore-hia tā Iesu Mesia i ha’apāpū a’ena nā roto i tōna ti’afa’ahoura’a. Terā rā, e ’ere hō’ē ā huru te ora mure ’ore ’e te tāhuti ’ore. Te ora mure ’ore ’o te hōro’a rahi roa a’e ïa tā te Atua e nehenehe e hōro’a i te ta’ata nei (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 14:7). ’O te orara’a ïa ē a muri noa atu ’ei ’utuāfare i mua i tōna aro. Nō te fa’ari’i i te ora mure ’ore, tītau-roa-hia ia tātou ’ia riro ’ei pipi ha’apa’o maita’i nā Iesu Mesia. Te aura’a ra e fa’ari’i tātou i te ’evanelia tei fa’aho’i-fa’ahou-hia mai nā roto i te fa’aro’o i te Fa’aora ’e tāna tāra’ehara, te tātarahapara’a, te bāpetizora’a, te fa’ari’ira’a i te hōro’a nō te Vārua Maita’i, te ravera’a ’e te ha’apa’ora’a i te mau fafaura’a o te hiero, ’e te tāpe’ara’a ē tae noa atu i te hope’a. Te tāpe’ara’a ē tae noa atu i te hope’a, ’o te ’āpiti-ato’a-ra’a ïa i te Fa’aora i roto i tāna ’ohipa.

Rave ’ana’anatae

E rave tātou i te hō’ē tuha’a o te ’ohipa a te Fa’aora ’a tauturu ai tātou i te mau tamari’i a te Atua ’ia riro ato’a ’ei pipi ha’apa’o maita’i nā Iesu Mesia. ’Oia ho’i te fa’a’itera’a i tāna ’evanelia, nā roto i te ha’aputuputura’a ia ’Īserā’ela i ha’apūrarahia, nā roto i te ravera’a i te mau hōpoi’a i roto i te ’Ēkālesia a te Fa’aora ’e nā roto i te tūtavara’a ’ia riro mai iāna te huru. ’Aita tō tātou « manuiara’a [i roto i tāna ’ohipa] i ni’a i te huru vetahi ’ē e mā’iti e pāhono mai ia [tātou], i tā [tātou] mau tītaura’a manihini, ’aore rā i tā [tātou] mau ’ohipa ateate ’e te hāmani maita’i. » ’Ua parau te peresideni Russell M. Nelson : « I te mau taime atoʼa e rave ʼoutou i te tahi mea ʼo tē tauturu i te mau taʼata atoʼa—i nā pae e piti o te pāruru—ʼia tu’u hō’ē ta’ahira’a i mua nō te ravera’a i te mau fafauraʼa e te Atua ʼe te fa’ariʼiraʼa i tō rātou mau ʼōroʼa faufaʼa rahi nō te bāpetizoraʼa ʼe nō te hiero, tē tauturu ra ïa ʼoutou i te haʼaputuputura’a ia ’Īserāʼela. »

Nō te fa’ariro i te ’ohipa a te Fa’aora ’ei ’ohipa nā tātou, e rōtahi tātou i ni’a i tāna mau ’ōpuara’a, e ha’apa’o i tāna mau fa’auera’a, ’e e here i te tahi ’e te tahi. ’A rave ai tātou i tāna ’ohipa ’ia au i tāna ravera’a (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 51:2), e mau mea tei vaiihohia nā tātou iho e feruri. ’Ua parau te Fa’aora i te Feiā Mo’a ’o tei ha’aputuputu i te mata’eina’a nō Jackson, i Missouri :

« Inaha ho’i, e ’ere i te mea ti’a iā’u ’ia fa’aue atu i te mau mea ato’a ; nō te mea ’o ’oia ’o tē fa’ahepohia i roto i te mau mea ato’a, e tāvini fa’atau ïa ’oia, e ’ere ho’i i te mea pa’ari ; nō reira, ’aita ’oia e fa’ari’i i te utu’a maita’i.

« ’Oia mau tē parau atu nei au, e mea ti’a i te ta’ata nei ’ia rave ’ana’anatae i te ’ohipa maita’i, ’e ’ia rave ho’i i te mau ’ohipa e rave rahi nā roto i tō rātou iho hinaaro, ’e ’ia fa’atupu fa’arahi ho’i i te parauti’a ;

« Tei roto ho’i ia rātou te mana, i riro ai rātou ’ei ti’a’au ia rātou iho. ’E mai te mea e rave te ta’ata nei i te maita’i e ’ore roa rātou e ’ere i te utu’a maita’i » (Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 58:26–28).

’A pe’e ai tātou i te Fa’aora, ’a ’āmui ai iāna i roto i tāna ’ohipa, ’e ’a tauturu ai ia vetahi ’ē ’ia riro ’ei pipi ha’apa’o maita’i nāna, tē ha’api’i ra ïa tātou i te ta’ata i te mea tāna e ha’api’i atu. Nō te mea ’aita tātou e fa’ati’ahia e ha’api’i i te tahi atu mea (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 52:9, 36), e rōtahi tāmau ïa tātou i ni’a i tāna ha’api’ira’a tumu (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 68:25). Hau atu, e ha’apa’o ta’a ’ē tātou i te feiā veve, i te feiā tei hina’aro i te tauturu ’e i te feiā pāruru ’ore (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 52:40). ’Ua ha’apāpū-maita’i-hia teie mau parau i te taime ’a fa’ahiti ai te Fa’aora ia Isaia i roto i te hō’ē sunago i Nazareta :

« Tei ni’a iho iā’u te Vārua o te Fatu, ’oia i fa’atāhinu mai iā’u ’ei poro haere i te parau maita’i i te ta’ata ri’i, ’ua tono mai ’oia iā’u ’ei fa’aora i te feiā ’ā’au ’oto, ’ei poro haere i te ora nō te tītī, ’e ’ia hi’o fa’ahou te matapō, ’e ’ei tu’u ho’i i te feiā i paruparu,

« ’Ei poro haere i te matahiti e ’itehia mai ai e te Fatu ra » (Luka 4:18–19 ; hi’o ato’a Isaia 61:1–2).

Te matahiti e ’itehia mai ai e te Fatu ’o te taime ïa e ha’apu’ehia mai ai te mau ha’amaita’ira’a ato’a o te fafaura’a a te Atua i ni’a i tōna mau ta’ata. E pe’e tātou ia Iesu Mesia nā roto i te anira’a ia vetahi ’ē ’ia fa’ari’i i te mau ha’amaita’ira’a nō te ravera’a ’e te ha’apa’ora’a i te mau fafaura’a i mua i te Atua, ’e nā roto i te aupurura’a i te feiā veve ’aore rā tei hina’aro ato’a i te tauturu.

E mea fa’a’ana’anatae mau te ’āmuira’a ia Iesu Mesia i roto i tāna ’ohipa nō te mea « e ’ore roa e ti’a i te mau ’ohipa, ’e te mau ’ōpuara’a, ’e te mau hina’aro tumu o te Atua ’ia fa’a’orehia, e ’ore ato’a ho’i te reira e mou » (Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 3:1). Nō te feiā tei paruparu te mana’o, ’ua a’o te Fatu : « Nō reira, ’eiaha e fiu i te ravera’a i te ’ohipa maita’i, nō te mea tē ha’amau nei ’outou i te niu nō te hō’ē ʼohipa faufa’a rahi roa. ’E nā roto i te mau mea iti nei e tupu mai ai tei rahi roa ra » (Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 64:33). E vaiiho tātou i te Fatu ’ia ha’ape’ape’a nō te ’auhune, e rave noa tātou i tā tātou tuha’a.

Te ’ā’au ’e te mana’o ’ana’anatae

E mea ’ōhie a’e te ravera’a i tā tātou tuha’a i tā tātou e mana’o ra, nō te mea ’aita e tītauhia ’ia hōpoi mai i te mau tārēni fa’ahiahia ’aore rā te mau ’aravihi fa’ahiahia nō te ’ohipa a te Fatu. Tāna tītaura’a ’o tō tātou noa parau fafau ’e te ineine ’ia rave. ’Ua parau te Fatu i te Feiā Mo’a i Kirtland, i Ohio : « Inaha, tē tītau nei te Fatu i te ’ā’au ’e te mana’o ’ana’anatae » (Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 64:34). E nehenehe te Fatu e fa’atupu i te ’aravihi i roto i tei ineine ’ia rave, e’ita rā tāna e nehenehe, ’e e’ita ’oia, e fa’atupu i te ineine ’ia rave i roto i tei ’aravihi. ’Oia ho’i, mai te mea e parau fafau ’e te hina’aro mau tō tātou, e nehenehe tāna e fa’a’ohipa ia tātou. Noa atu rā te rahi o tā tātou mau tārēni, e’ita ’oia e fa’a’ohipa ia tātou maori rā e pūpū tātou ia tātou iho i tāna ’ohipa ma te ’ana’anatae i te tauturu iāna.

’Ua fa’a’ite ’o Samuel ’e ’o Anna-Maria Koivisto i te parau fafau ’e te ineine ’ia rave. I muri noa a’e i tō rāua fa’aipoipora’a, ’ua fa’aru’e ’o Koivisto mā ia Jyväskylä, i Firirane, nō te haere i Gōteborg, i Tuete, nō te ’imi i te mau rāve’a rahi a’e nō te tōro’a ’ohipa. I muri a’e i tō rāua taera’a atu, ’ua anihia i te taea’e Koivisto ’ia haere e fārerei i te peresideni Leif G. Mattsson, e tauturu i roto i te peresidenira’a titi nō Göteborg i Tuete. Nō te mea ’aita ’o Samuel e paraparau i te reo tuete, ’ua ravehia te uiuira’a nā roto i te reo peretāne.

I muri a’e i te hō’ē fārereira’a poto, ’ua ani te peresideni Mattsson ia Samuel ’ia tāvini ’ei fa’atere misiōni pāroita i roto i te pāroita nō Utby. ’Ua fa’aha’amana’o atu Samuel i te mea ē : « ’Aita rā vau e paraparau nei i te reo tuete. »

’Ua pi’o te peresideni Mattsson i ni’a i tāna ’iri ’ohipara’a ’e ’ua ui atu : « ’Ua anei ānei au e nehenehe ānei ’oe e paraparau nā roto i te reo tuete, ’aore rā ’ua ineine ānei ’oe e tāvini i te Fatu ? »

Pāhono atu ra Samuel : « ’Ua ani mai ’oe ē ’ua ineine ānei au e tāvini i te Fatu. ’E ’ua ineine au. »

’Ua fa’ari’i Samuel i taua pi’ira’a ra. ’Ua fa’ari’i ato’a Anna-Maria i te mau pi’ira’a. ’Ua tāvini rāua to’opiti ma te ha’apa’o maita’i ’e ’ua ha’api’i mai ’ia paraparau i te reo tuete ma te nehenehe i te roara’a o tā rāua tāvinira’a.

’O te parau fafau ’e te ineine ’ia tāvini i te Fatu te fa’ahōho’ara’a o te orara’a o Samuel ’e ’o Anna-Maria. E mau ’aito mātarohia rāua i roto i te ’Ēkālesia. ’Ua tāvini rāua ma te ha’apa’o maita’i i te mau taime ato’a e anihia ia rāua. ’Ua ha’api’i mai rāua iā’u ē ’ia tāvini ana’e tātou, e fa’a’ohipa tātou i tā tātou mau tārēni e vai ra (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 60:13), ’e i muri iho e tauturu te Fatu ia tātou ’ia fa’atupu i tāna mau ’ōpuara’a.

’Ia ineine ana’e tātou ’ia tāvini, e tūtava tātou ’eiaha e amuamu ’aore rā e mutamuta, nō te mea ’aita tātou e hina’aro ’ia marau noa atu tā tātou tāvinira’a. E nehenehe te amuamura’a e riro ’ei tāpa’o nō te parau fafau fē’a’a, ’aore rā e tāpa’o ē ’aita tō tātou here i te Fa’aora i tae i te fāito i tītauhia. ’Ia ’ore te reira ’ia ha’apa’ohia, e nehenehe te mutamutara’a e riro mai ’ei ’ōrurera’a hau i ni’a i te Fatu. ’Ua ’itehia teie nu’ura’a i roto i te orara’a o Ezra Booth, te hō’ē melo fa’afāriu mātāmua nō te ’Ēkālesia i Ohio, tei pi’ihia ’ei misiōnare i Missouri.

I tōna fa’aru’era’a ia Ohio i te ’āva’e Tiunu 1831, ’ua riri Ezra i te mea e nehenehe i te tahi mau misiōnare e tere nā ni’a i te pere’o’o hutihia e te pua’ahorohenua ’āre’a ’ōna, e mea nā raro noa ïa i roto i te ahu o te pu’e tau ve’ave’a, ’a poro haere atu ai. ’Ua mutamuta ’oia. I tōna taera’a atu i Missouri, e mana’o ’aravī tōna. E ’ere ’o Missouri mai tāna i mana’o. ’Ua hi’o rā ’ōna ’ati a’e iāna ’e ’ua ’ite ’oia ē « e mea huru fifi ri’i te hi’ora’a i mua. »

Rahi roa atu ra tō Ezra puri, te parau fa’a’ino ’e te mana’o fa’ahapahapa. I tōna fa’aru’era’a ia Missouri, ’aita ’oia i poro haere mai tei anihia iāna ’ia rave, ’ua ho’i ’oi’oi atu ’oia i Ohio, ’aita e ha’amarirau. ’Ua riro tāna mutamutara’a mātāmua ’ei fē’a’ara’a ’e i te pae hope’a ’ua ’ere i tōna ti’aturira’a i tōna mau ’itera’a pae vārua mātāmua. ’Aita i maoro roa ’ua fa’aru’e Ezra i te ’Ēkālesia ’e « i te hope’a ‘’ua fa’aru’e ’oia i te fa’aro’o keresetiano ’e ’ua riro mai ’ei ta’ata ti’aturira’a ’ore.’ »

E nehenehe ato’a te reira e tupu i ni’a ia tātou mai te mea e’ita tātou e ha’apa’o maita’i. Mai te mea ē, e’ita tātou e tāpe’a i te hi’ora’a ātea mure ’ore, ma te fa’aha’amana’o ia tātou iho ē nā vai mau teie ’ohipa, e riro ē, e amuamu tātou, e fē’a’a ’e i te pae hope’a e mo’e roa tō tātou fa’aro’o.

Tē pure nei au ’ia nehenehe ia tātou ’ia mā’iti ’ia pe’e ia Iesu Mesia nā roto i te ’āmuira’a iāna i roto i tāna ’ohipa. ’A nā reira ai tātou, e « hōro’ahia mai ai te maita’i rahi roa i parauhia mai ra » (2 Petero 1:4). Tei roto i teie mau ha’amaita’ira’a te fa’a’orera’a hara (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 60:7 ; 61:2, 34 ; 62:3 ; 64:3), te fa’aorara’a (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 6:13 ; 56:2), ’e te fa’ateiteira’a (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 58:3–11 ; 59:23). ’Oia mau, ’ua parau-fafau-hia mai ia tātou te hōro’a rahi roa a’e tā te Atua e nehenehe e hōro’a—te ora mure ’ore.

Fa’ata’ara’a

  1. Dallin H. Oaks, His Holy Name (1998), 37.

  2. Te ha’aputuputura’a ia ’Īserā’ela ’o te anira’a ïa te mau ta’ata ato’a ’ia riro ’ei feiā fa’aro’o mau ia Iesu Mesia.

  3. ’Ia poro haere i tā’u nei ’Evanelia : E arata’i nō te fa’a’ite i te ’evanelia a Iesu Mesia (2023), 13, Vaira’a buka ’evanelia.

  4. Russell M. Nelson, « Ti’aturira’a nō Ziona » (purera’a nō te feiā ’āpī ’ati a’e i te ao, 3 nō Tiunu 2018), Vaira’a buka ’evanelia.

  5. Hi’o Matthew McBride, « Ezra Booth ’e Isaac Morley », i roto Revelations in Context : The Stories behind the Sections of the Doctrine and Covenants (2016), 130–36.