2025
Jisu Karisito: Na iNuinui kei na Yalayala ni Siganimate
Epereli 2025


“Jisu Karisito: Na iNuinui kei na Yalayala ni Siganimate,” Liaona, Epe. 2025.

iTukutuku Vakavula ni Liaona Epereli 2025

Jisu Karisito: Na iNuinui kei na Yalayala ni Siganimate

Mai na inuinui kei na yalayala ni Siganimate, sa vakasinaita kina o Jisu Karisito na gagadre ni yaloda ka sauma na taro ni lomada.

taba ni vunikau sega na vuana

Droini mai vei Michael Dunford

Yalovinaka bulia e dua na gauna vakanomodi kei na vanua ni ivakaruru vakayalo ni ko wilika na itukutuku oqo.

E vakavuqa ni dau kosakosa na noda vuravura, e dau vakatubu leqa kei na dokadoka. Ia ni da dolava, yalodina, ka lomasoli vei keda kei na Kalou, sa na yaco me dina na inuinui kei na yalayala ni Siganimate vei Jisu Karisito. Ena gauna vakaoqori, keimami vakamamasu:

“Au na raici ira vakacava tale na lewe ni noqu matavuvale, noqu itokani, noqu daulomani?”

“Ena dua na vuravura lekaleka ‘Au digitaki au’ veimaliwai, evei au na kunea ka vakila kina na vakacegu, inuinui, kei na veimaliwai kei na Kalou (raica na Vunau kei na Veiyalayalati 107:19), o ira era tu wavoliti au, kei au?”

“E tiko beka e dua au rawa ni lomana—ka na lomani au dina? E rawa beka ni tubu ka tawamudu na veimaliwai ni veiyalayalati, sega ni vaka e dua na italanoa vakaloloma ia ena ivau e kaukauwa cake mai na ivesu ni mate, na marau vakaidina ka tawamudu?”

“Na vanua e levu kina na mosi, rarawa, kei na veika tawadodonu, au na rawa vakacava ni cau ki na bula sautu, duavata, kei na kila ka vei Jisu Karisito kei na Nona kosipeli vakalesui mai kei na Lotu?”

Ena gauna ni Siganimate oqo, au wasea kina na noqu ivakadinadina me baleti Jisu Karisito kei na Nona yalayala kei na inuinui.

Na Yalayala ni Taukena na Veiyalayalati kei na Kena iNaki

Na Kalou, na Tamada Tawamudu mai Lomalagi; o Jisu Karisito, na Luvena Lomani; kei na Yalo Tabu eratou sa voleka sara vei keda. Na nodratou rarama tawavakaiyalayala ka tawamudu, yalololoma, kei na loloma veivueti sa veicurumaki tu kei na inaki ni veibuli kei na isulu ni noda bula (raica na Alama 30:44; Mosese 6:62–63).

Ena Matabose mai Lomalagi ena bula taumada, “era lagasere vata na kalokalo ivolasiga, ka ra kaila vata ena reki na luvena tagane [kei na yalewa] kecega na Kalou” (Jope 38:7). Keirau digitaka na digidigi. Ia oqo eda sa lako ena vakabauta. Mai na veika eda sa sotava, eda na raica kina na totoka, matata, reki, kei na inaki yalataki ni Kalou ena loma ni veilecayaki, yalolailai, kei na bolebole ni bula oqo.

E sega ni kena inaki meda lako voli duadua ena veilecayaki e sega ni vakaiyaqataki. E rawa ni da veivosaki kei lomalagi, tara cake na vakabauta ka vakaitaukeitaki ena matavuvale kei na nodra itikotiko na Yalododonu, ka yaco me noda dina, galala duadua, dina duadua, ka rekitaki ena talairawarawa ki na ivakaro ni Kalou ena lomasoli kei na reki. Veisorovaki—vaka duabau taki—mai vei, kei, ena vukui Jisu Karisito, sa rawa kina me da itaukei ni veiyalayalati oqo.

taba ni vunikau sa seraka mai

Na iNuinui ena Bula kei na iLesilesi i Jisu Karisito

Ena veisiga yadua, na inuinui kei na yalayala ni Siganimate e oka kina na veivakalougatataki kei na ivakavuvuli a wasea o Jisu Karisito ena Nona veiqaravi uasivi sara e vuravura. Tabaki taumada mai na ivakatekivu, a sucu o Jisu Karisito na Luvena e Duabau ga na Kalou (raica na Jekope 4:5; Alama 12:33–34; Mosese 5:7, 9). E a “tubucake ko koya ena vuku kei na yagona talega a sa vinakati koya vakalevu cake tikoga na Kalou kei ira talega na tamata.” (raica na Luke 2:52). Ni vakasaqara ga me cakava na lomai Tamana, a vosota o Jisu Karisito na ivalavala ca, vakabulai na malumalumu, vakaturi ira cake na mate, ka vakacegui ira na tauvimate kei na galili.

Ena dua na gauna, ni oti Nona lolo voli me 40 na siga, a vakadinadinataka o Koya: “Sa tu vei au na Yalo i Jiova, ni sa lumuti au ko koya meu vunautaka na itukutuku vinaka vei ira era sa dravudravua; ka talai au meu vakabulai ira sa yalorarawa meu vunautaka na sereki vei ira na bobula, kei na rai tale vei ira sa mataboko, meu vagalalataki ira era sa mavoa” (Luke 4:18; raica talega Aisea 61:1).

O ya oi keda vakayadua.

Ena iOtioti ni Vakayakavi, a vuya kina o Jisu Karisito na yavadratou na Nona tisaipeli (raica na Joni 13:4–8). Ena Vuravura Makawa kei na Vuravura Vou, na “wai ni bula” kei na “madrai ni bula” a tauyavutaka o Koya na sakaramede. Ena cakacaka vakalotu tabu ni sakaramede, eda masuta na Tamada ka da veiyalayalati me da taura na yaca i Jisu Karisito, dau nanumi Koya tikoga, ka muria na Nona ivakaro, me tiko ga kei keda na Nona Yalotabu (raica na Luke 22:19–20; 3 Nifai 18:7, 10–11).

Ena Were o Kecisemani, na vakararawataki a sotava o Jisu e levu cake sara mai na kena e rawa ni vosota na tamata me rawa kina ni vueti keda ka sorovaki keda. Na dra e lako mai na qara kece ga ni yagona. A sotava o Koya na mosi oqo me baleti keda kece, me da kakua kina ni sotava kevaka eda na veivutuni (raica na Vunau kei na Veiyalayalati 18:11; 19:16).

Ni sa soli yani ka beitaki vakailasu, a vakalialiai ka vakanakuitataki o Jisu Karisito, ka daramaki vakaukauwa ki uluna na isala wa vakavotona (raica na Maciu 27:26, 29; Marika 15:15, 17, 20, 31; Luke 22:63; Joni 19:1–2). “Sa mavoa ena vuku ni noda caka cala na we ni kena ikuita eda sa vakabulai kina” (Aisea 53:5). A “laveti cake ena kauveilatai” me kauti keda mai Vua (raica na 3 Nifai 27:14–15). Ia, ena kauveilatai mada ga, a vosota o Jisu Karisito (raica na Luke 23:34). A kerei Joni me qaravi tinana (raica na Joni 19:26–27). A vakila ni sa vakanadakui (raica na Maciu 27:46; Marika 15:34). Me vakayacori na ivolanikalou oqori, a kaya o Koya ni sa via gunu (raica na Joni 19:28). Ni sa vakayacori na veika kece, o Koya vakataki Koya sa “solia yani na yalona” (Luke 23:46; raica talega na Joni 10:17–18).

E kila o Jisu Karisito na sala me vukei keda kina ena noda tauvimate, malumalumu, galili, tu duadua, kei na dredre (raica na Alama 7:12). Na veivakararawataki vakaoqo e dau yaco mai me isau ni nodra digidigi eso tale. E kila tale ga o Koya na sala me reki vata kina kei keda ena noda marau kei na vakavinavinaka, na sala me tagi kina vata kei keda ni sa sinai na noda marau. Ena yalololoma, sa kacivi keda o Koya ena Yacana, ena Domona, ki na Nona qelenisipi. E kacivi ira na tamata kecega ena veivanua kecega. E sureti keda meda raica ka kila na bula vakayago ena dua na rai tawamudu. Ni da lako vakadodonu ka maroroya na noda veiyalayalati, sa yalataka o Koya ni na rawa ni cakacaka vata na veika kecega me da vinaka kina (raica na Vunau kei na Veiyalayalati 90:24; Roma 8:28).

Ena Nona gauna kei na Nona sala, ena yaco mai na veivakalesui mai—sega walega ki na kena itutu e liu ia ki na ituvaki e rawa ni ra yaco me vaka. Sa dina sara, ni rawa vei Jisu Karisito me sereki keda mai na veivakabobulataki kei na ivalavala ca, mai na mate kei eli, ka rawa ni vukei keda meda vakataucokotaka na keda ivakatakilakila vakalou ni da sa yaco me levu cake mai na ituvaki eda a nanuma, ena vakabauta kei na veivutuni.

”Na Yalayala ni Sereki

Ena vukui Jisu Karisito, sa sega ni icavacava na mate. Ena Siganimate eda vakaraitaka kina:

Mate druka rusa no.

Qaqa na Karisito.

Ena ivakaro kei na kaukauwa mai vei Tamana, a rawa kina vei Jisu me solia na Nona bula ka taura tale (raica na Joni 10:17). Ni davo koto na yagona ena ibulubulu, a veiqaravi ka tautauyavu o Jisu Karisito ena vuravura ni yalo, ka tukuna “na nodra vakabulai mai na ivau ni mate” (Vunau kei na Veiyalayalati 138:16).

”Ena mataka ni ikatolu ni siga, a tucake mai na ibulubulu. A vosa vei Meri. A rairai vei rau e rua na tisaipeli ena gaunisala ki Emeo, Nona iApositolo, kei na so tale. (Raica na Maciu 28; Marika 16; Luke 24; Joni 20.)

Ena ivakadinadina veilatai, a sureti ira kina na Nona tisaipeli o Koya me ra biuta na nodra lawa ena yasa kadua ni waqa; ena gauna oqo, e dina ni sinai tale ena ika, ia a sega ni kabasu na lawa (raica na Joni 21:6–11; Luke 5:3–7). A vakani ira na tisaipeli ka vakamasuti Pita vakatolu me vakani ira na Nona sipi kei na lami (raica na Joni 21:12–17). A lako cake ki lomalagi, ka tukuna ni o keda kece na Nona tisaipeli ena gauna oya kei keda kece ena gauna oqo sa dodonu me da wasea na itukutuku lagilagi ni Siganimate kei na Nona kosipeli ki na veimatanitu, veimataqali, kei ira na tamata kecega (raica na Maciu 28:19–20; Marika 16:15).

O Jisu Karisito na noda iVakatawa Vinaka ka Lami ni Kalou. A solia na Nona bula ena vukudra, ka solia na Nona bula vei ira na Nona sipi. Ena were kei na kauveilatai, a colata kina o Koya na veika e sega ni vosoti rawa ka veisorovaki ena vukuda. Ena gauna oqo kei na veigauna tawamudu, e vakaraitaka vei keda o Koya ena ivakaraitaki ni “sa dolava na mate na sala ki na tawamudu.”

Mai na kaukauwa ni Veisorovaki kei na Tucaketale i Karisito, ena cokoti vata tale na yagoda kei na yaloda ena tucaketale vakayago. Eda na lagilagi, vakalesui mai ena matada kei na yagoda, na ligada kei na yavada. Ena vakalesui tale mai na drau ni uluda. Eda na galala mai na mate ni gauna, mate veitauvi, vakacalaka vakayago, kei na leqa ni vakasama. Na Veisorovaki i Karisito e rawa ni vakalougatataki keda meda vorata rawa na veimataqali veitawasei vakayalo kei na mate vakayalo. Kevaka eda veivutuni, eda sa sereki mai na ivalavala ca kei na rarawa kecega ka dolavi ki na taucoko ni loloma kei na reki tawamudu. Savasavavuka, savasava, galala, e rawa ni da lesu tale ena noda isema vakamareqeti vakamatavuvale ki na iserau lagilagi, vakasilesitieli ni Kalou na Tamada kei Jisu Karisito.

Eda na raici ira tale na noda daulomani. Ni da sa mai duavata tale kei ira eda lomana, eda na raici ira vakai keda ena rai tawamudu—ena loloma, kila ka, kei na yalovinaka cecere cake. Na Veisorovaki i Jisu Karisito ena rawa ni vukei keda meda nanuma tiko na veika e bibi ka guilecava na veika e sega. Na noda raica na iVakabula kei na veimaliwai kei na vakabauta cecere cake kei na vakavinavinaka ena kauta mai na vakacegu, laveta cake na icolacola, vakaduavatataka na yalo, ka vakaduavatataka na matavuvale ena gauna oqo kei na veigauna tawamudu.

taba ni vunikau seraka mai

Na iNuinui ni Bula Sautu kei na Reki

Na Siganimate vei Jisu Karisito e oka kina na dolavi ni katubaleka ni lomalagi, levu mai na vua ni vaini, ka yaco me taleitaki na veivanua. Na Siganimate vei Jisu Karisito e oka kina na nodra vakacegui ka qaravi na yada kei na luveniyali, o ira na viakana kei na vakaleqai, o ira era rere, vakacacani, se toboki ena cala. Ni nanumi ira yadudua, e sureti keda o Jisu Karisito meda raica ka veiqaravi ena loloma kei na yalololoma, me vakataki Koya.

Ena veika vinaka kecega, sa vakalesuya mai vakalevu o Jisu Karisito (raica na Joni 10:10; Alama 40:20–24). E yalataka o Koya ni “sa sinai ko vuravura, ka sa rauti ira ka sa vo” (Vunau kei na Veiyalayalati 104:17). Na Nona vakalesui mai ni veika kecega e oka kina na taucoko ni Nona kosipeli, Na Nona lewa kei na kaukauwa ni matabete, kei na cakacaka vakalotu tabu kei na veiyalayalati e kunei ena Nona Lotu, vakatokai ena Yacana, io na Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai.

Na Siganimate vei Jisu Karisito e oka kina e vuqa na vale tabu ni Turaga ka voleka yani vei ira na luve ni Kalou ena vuqa na vanua, ka kauta mai ki yaloda na ivunau ni “ivakabula ena Ulunivanua ko Saioni” (raica na Opetaia 1:21). Na Turaga e vakarautaka e dua na sala veivakasavasavataki, sega ni nanumi koya ga me da cabora e vuravura na veika era gadreva ka gadreva tu na daulomani era sa takali yani ka ra na sega ni rawata rawa vakataki ira.

Oqori na noqu inuinui, yalayala, kei na ivakadinadina. Au vakadinadinataka na Kalou na Tamada; noda iVakabula ka Dauveivueti, o Jisu Karisito; kei na Yalo Tabu. Ena Siganimate kei na veisiga kecega, meda kunea na inuinui tawamudu kei na yalayala ena ituvatuva vakalou ni bula marau ni Kalou, kei na kena salatu ni veiyalayalati ni veisau vakalou mai na bula oqo ki na tawamate rawa kei na bula tawamudu. Ena veisiga yadua me laveta cake na noda icolacola na dei ni Veisorovaki i Jisu Karisito, vukei keda meda vakacegui ira na tani ena nodra rarawa, ka sereki keda meda ciqoma na Nona reki taucoko.

Mai na inuinui kei na yalayala ni Siganimate, sa vakasinaita kina o Jisu Karisito na gagadre ni yaloda ka sauma na taro ni lomada.