Kauraan te Oota ibukin te Kaantaninga

Ngke a kabwarabwara kaain te Ekaretia i Brazil taekan Mwanen Reirei Nakitoki, akea aia taeka ma a ti kabonganai nauna ake a moan te rietaata: miraculoso (kakai), inspirado (kaungaaki), maravilhoso (kamiimi). Ibukina bwa te mwane e kakoroa nanon ana taeka Beretitenti Gordon B. Hinckley (1910–2008) are e a kaman taku bwa e na: “E na riki bwa te kakabwaia nakon maiuia naake a rootaki—nakoia ataeinimwaane ao ataeinaine, nakon aia utu n taai aika a na roko, nakon te Ekaretia e na kakabwaiaki ma taan kairiiri aika matoatoa n aia tabo,” ao e na tabekiia “ngaa ma ngaa man te maiu n rawawata mani kainnano nakon otan te atatai ao te kaubwai.”¹

Ngke e katanoata te waaki aei Beretitenti Hinckley, taan kairiiri n te Ekaretia n aron Paulo R. Grahl, tarekita n te aono ibukin te tieminari ao te intitute ibukin taekan te aro i Brazil, a bon ikakorakora man tabeaianga n taekan te reirei ao te kareke mwakuri ibukia kaain Brazil ake Aomata aika Itiaki ni Boong Aika Kaitira—ni kaineti riki ma kairake ake a oki ni mitinare.

“Ma bon akea te kaeka ni karokoa te tai are e kaotia te Uea nakon Beretitenti Hinckley bwa ti na riai ni katea te mwaane ae moan te tamaroa aei,” E taku te tari Grahl. “Imwaina, a mwaiti ara roronrikirake ake a oki man aia mwakuri ni mitinare ao aki kona ni kabanea aia reirei ke ni kareke mwakuri. Ngkai a ataia bwa ngkana a oki, e mena ikekei te mwane ngkana a kainnanoia. Bon te kakabwaia ae korakora ao te katekeraoi nakoia kairake. E anga te kaunga nano.”

Tao e kaania 10,000 Aomata aika Itiaki ni Boong aika Kaitira aika a bon tiku ngkai n onimakina te tangomwane man MRN ni kabuburan riki aia reirei ao ni karekean naba aia mwakuri. Iai kaubwain Brazil ae korakora, ao a bon mwaiti aanga n tekeraoi nakoia naake iai aia beeba n reirei—moara riki ngkana te reirei e raonaki ma roronrikirake aika moan te tamaroa aroaroia ake a karikirakei inanon aia tai ni mwakuri ni mitinare.

Unimwaane Pedro Penha, Itingaun n te Aono ao te tarekita ibukin te Intitute n Taekan te Aro i Recife Meang, e taku bwa mitinare ake a bane aia tai iai irouia te rabakau ake a tangiria taan kamwakuri. “A waekoa n tekeraoi man reke aia mwakuri ibukin rabakauia, anuaia ni kamatebwai, taraakia, ao anuaia ae itiaki,” e taku. “A waekoa n rikirake, ao aroaroia e katikia aomata nakon te Ekaretia.”

Imwin banen ana mwakuri ni mitinare n te Brazil São Paulo Mition i Meang inanon 2002, Ricardo Aurélio da Silva Fiusa e kabongana te tangomwane man MRN ni karekea ana beeba ni bwaati ae aua-ririkina ibukin waakin te karikirake.

“E a tia te mwane aei ni buokai n rikirake, ni katauraoi ibukin te mwakuri ao te mareaki, ao ni mwakuri raoi riki n te Ekaretia,” e taku Ricardo. N ai aroia taan karekea te MRN aika mwaiti, e a bon anganaki ana mwakuri imwain ae e reke ana beeba ni bwaati. “E a tia ni kakabwaiai te mwane aei inanon maiu. I bon kakaitau ni karaoa te kabwara taarau ni katoa namakaina iaon au tangomwane bwa aonga naba ni kona ake tabeman ni kabongana naba te mwane.”

E reireina n taetae nakoia aomata Ricardo ngke e mwakuri ni mitinare, ni kamatebwai mwaaka, ao man ongeaba—taian anua ake e a tia ni karikaki iai bwa ataein te reirei ae tamaroa ao te tia mwakuri ae tamaroa naba.

“A mwaiti au tia reirei aika bwakuaku ake a taku bwa iai te bwai teuana ae okoro n arou ae aki kona ni kabwarabwara,” e taku Ricardo, ngaia are e tararuai kabutan waaki ni mwakuri ibukin te kambwana i Port Suape, i maiakin Recife. “I tuangiia bwa ibukin au koaua n au aro.” Te kaeka arei e a karekea te tai ibukin Ricardo n taetae ma ana tia reirei ake a bwakuaku ao tabeman riki ibukin taekan te Ekaretia.

Mauricio A. Araújo, temanna maibuakoia kaain Brazil n tia n oki ni mitinare e a tia ni kakabwaiaki man MRN, e taku, “Ma aron rikiraken au mwakuri, I a karekea au tai n rootia aomata man au banna ni katooto. N tabetai ao a taku aomata nakoiu, ‘Nao, ko a bitaki. Ko a bon kakaonimaki nakon kaainabam. Ko karaoa te bwai are ko taekinna.’ Man kabonganaan raoi te MRN ao karaoan raoi mwiokoara, ti karekei kakabwaia ao ti kakabwaiaia tabeman.”

Mauricio, ngaia are e a tia ni mwakuri ni mitinaren te Brazil Rio de Janeiro Mition ni kaania tokin 1990, e a tia ni karekei karikirakeana man te tai are e kabwanina ana kataneiai ae mwanenaki man MRN ni kaineti ma te reitaki man tararuakia aomata ake ko mwakuri ibukia—man te kaboobwai nakon te tia kairiiri n te tiim nakon te manatia n te bootaki ibukia tarekita n te kambwana mai tinaniku ae tararuai babaire ni waakinan te kataneiai iaon São Paulo.

“Te Mwane n Reirei Nakitoki e bon baireaki iroun te Atua,” e taku. “Te mwane bon te kiing ae I kainnanoia ni kabanea au reirei ao mani karikirakeaki n au mwakuri.”

E ngae ngkai Gabriel Salomão Neto bon tiaki kaain te aro, e namakinna ae kakabwaiaki man te Mwane n Reirei Nakitoki naba. “Bon aio te bwai ae moan te tamaroa ae karaoia am ekaretia,” e taku, ngke e taetae ibukia taan kamwakuri aika mwaiti i Brazil.

Mr. Neto, te manatia ao te tia bwaibwai ma raona n te kambwana ni mitiin i São Paulo, iai bukin ae a kakaitau iai. E bon bwaka nanona mani kukurei n rabakauiia kaain te Ekaretia ae Silvia O. H. Parra, are e karekea ana beeba ni bwaati ibukin tararuan ao waakinan te karikirake mani buokaki man te tangomwane man te MRN, are e kamwakuria bwa ana tia koroboki.

“Ti kukurei n te mwakuri are e karaoia neiei. E bon mwakuri korakora mani baiti n tia ana mwakuri. Ti onimakina neiei, ao ti kakoaua neiei,” e taku Mr. Neto. “Te karinmwane are e karaoia te ekaretia iroun neiei e bon materaoi kabaneana—ibukim, ibukin neiei, ao ibukira.”

Kakaitau ibukin te Mwane n Reirei Nakitoki ao ibukin rikina bwa kaain te Ekaretia, Silvia e angareirei n te kiraati n te English classes n ana uoote i São Paulo nakoia kaain te aro ao naake aki kaaina naba te aro. “Ngkai I a tia ni karekea,” e taku neiei, “I tangiria naba n anga.”

Ngkai e kamataata tokanikaina Silvia, tiaki ti ataeinimwaane ake a tekeraoi man te Mwane n Reirei Nakitoki i Brazil. Ibukin karekean te maiu n te mwane, a mwaiti naba aine aika kaain te aro i Brazil ake a riai naba ni kakaei aia mwakuri.

“Mwaitia aine i Brazil a mwakuri tiaki bukina bwa a tangira te kaa ae boou ke kunnikai aika boobuaka ma kanga ibukin te bwai ae kainnanoaki,” e taku Lorival Viana de Aguirra, manatia ibukin ana tienta te Ekaretia ni kamwakuri i Curitiba, i Brazil maiaki. “A tangiria bwa a na kana te amwarake ae raoiroi aia utu ao man tau te kunnikai ibukia natia ao te reirei ae tamaroa.”

Keite de Lima A. Ahmed ao Viviana Torres Noguera a korakai ni kan kanakoraoi bwaai ni kabane e ngae ngke buuia mwaane a mwakuri korakora ibukia aia utu. Ibukia ni kauoman, te MRN bon te kakabwaia ae korakora.

Kaain ana utu Keite ake aki bati ni kakaonimaki a bon nano kokoraki, ma e ngae n anne, ngke e kabaea arana ibukin te waaki ni kataneiai ae 18 namwakaina maanna ibukin tararuan te mwakuri n te iti. Ma e rianako ana bwii inanon ana tai n reirei ao e a kateirakeaki bwa te tia mwakuri ae bwanin ana tai inanon te aekaki n rabakau anne inanon 2007.

“Te mwane e anganai ae raka riki nakon ae anganai te kataneiai ao au mwakuri; e bon buokai bwa n na namakina ae tamaroa riki ibukiu ao man onimakina au konabwai,” e taku Keite, temanna te moan aine ni kamwakuri ni kakaraoa te tutuo ni iteran kamanoaia taan mwakuri, n te kataneiai, ao karinan te mwakuri ae boou irouia kambwana iaon São José dos Pinhais, irarikin Curitiba. “Te waaki ae roko mai karawa aei e angan au utu te kukurei ae korakora ao te koaua ae matoatoa,” e taku neiei.

Ana karo Keite ao natina, a kukurei n ana mwakuri ake e karaoi ao nanomwaakana ao aron te MRN n tia ni kakabwaia neiei ma ana utu, e a tia n oki mani kakaonimaki inanon te Ekaretia. “A bon kauringaki bwa te Ekaretia e buokia aomata man rikirake n aanga aika mwaiti—tiaki ti n te maiu n tamnei ma ni kawai ni kabane ake a kakawaki ibukin karaoan te maiu ae tamaroa,” e taku neiei.

Viviana ma buuna, Rafael, a mwaing mai Colombia nakon Manaus, te kaawa ae kinaaki ibukin te karikirake iaon Brazil meang, inanon 2002 ibukin kakaean tekeraoia ni karekean maiuia n te kareke mwane. “Tataro, maroro n te utu, karekean waaki ni kairiiri mairouia taan kairiiri n te nakoanibonga, ao irakin waaki n reirei ibukin kareke mwakuri a buokira bwa ti na ataa te bwai ae tangirira Tamara are i Karawa bwa ti na karaoi babaire aika eti n taia aika eti,” e taku Viviana, ngaia are e kairaki iroun te tamnei bwa e na kabongana te tangomwane man MRN n reirei aron karikirake ni kabuta te aonaaba.

Inanon 2007 Viviana e a nako ni mwakuri n tararuan kaobwai mai abatera ibukin te mwaakete ae bubura iaon Manaus. Ana utu neiei a kainnanoa rakan boona, ma te ataei ae nang bungiaki, e na riai ni keerikaki man te mwakuri. Tabeua namwakaina imwin te ataei are—aia kaaman taanga aikai—ni bungiaki, Viviana e bon anganaki te mwakuri bwa te tarekita ibukin te iokinibwai mai abatera n te kambwana teuana. N te tai aei e a tia n rabakau te taetae ni Portuguese, ma oin ana taetae te Spanish e bon aki kabongana inanon karaoan te karikirake ma kaain taetae ni Brazil ao Spanish ake kaain aba ake irarikia.

“Ngke I anganaki te mwakuri, I taku, ‘Iai aman natiu. I aki kona ni mwakuri man 8:00 a.m. nakon 6:00 p.m.,’” e taku Viviana. “E taku au mataniwi bwa e korakora onimakinau n aron au konabwai, ao e taekinna, ‘I kainnanoa temanna ae I kona n onimakinna. Mwakuri man am auti.’ I a bon miimi iai.”

Man kabonganaan te Intanete ao te kaombiuta, e mwakuri Viviana man mweengana ngkana a nako n reirei natina ake a ikawai riki ao natina ae uarereke e a matu. Bon ti n tabetai are e na riai n nakon te aobiti.

E kakoaua Rafael bwa kakabwaiakin ana utu tiaki te bwai ae rianibwai. “Taian kakabwaia ake ti a tia ni karekei a roko man waaki n tataro mwaaka ibukin babaire ao man mwakuri ake a kona n reke man bwaini mwakuri ake e a tia ni katauraoi te Ekaretia,” e taku teuaei.

Gilmar Dias da Silva, te tarekita ibukin MRN iaon Brazil, e taku bwa tabeman kaain te aro iaon Brazil a kaitara ma te kangaanga n te kareke mwakuri imwin banen aia reirei, “ma mwaitia naake a ira waakin ara MRN a waaki ni mwakuri ao mani karikirakei maiuia. E a karika te tokanikai te mwane aei ikai.”

Te tokanikai anne, n aron ana taeka Beretitenti Thomas S. Monson, “e a tia ni kaura otan te kantaninga i mataia naake a tia n namakina te rawawata nakon te maiu ae aki bati n nakoraoi ma naake ngkai a reke aia tai n tekeraoi riki nakon taai aika a na roko.”²