Fahiʻanga Papa Hauní

Ko e feituʻu longonoa ko ʻení ʻi he Veʻe Vai Soalá ʻi he Vāhenga Kolotiuela, Mīsulí, ʻa e feituʻu mālōlōʻanga fakaʻosi ʻo e Kāingalotu ʻe toko 17 naʻe fakapoongi ʻi he Fakapō Fakatokolahi ʻi he Fahiʻanga Papa Hauní ʻi he ʻaho 30 ʻo ʻOkatopa, 1838.
Fahiʻanga Papa Hauní
Exterior image of a grassy field at Hawn's Mill.

Taimi-tēpilé
Houa Fakauiké
Mōnite
12:00 AM–11:59 PM
Tūsite
12:00 AM–11:59 PM
Pulelulu
12:00 AM–11:59 PM
Tuʻapulelulu
12:00 AM–11:59 PM
Falaite
12:00 AM–11:59 PM
Tokonaki
12:00 AM–11:59 PM
Sāpate
12:00 AM–11:59 PM

Taimi-tēpilé

Houa Fakauiké
Mōnite
12:00 AM–11:59 PM
Tūsite
12:00 AM–11:59 PM
Pulelulu
12:00 AM–11:59 PM
Tuʻapulelulu
12:00 AM–11:59 PM
Falaite
12:00 AM–11:59 PM
Tokonaki
12:00 AM–11:59 PM
Sāpate
12:00 AM–11:59 PM

Fetuʻutakí

Fetuʻutakí


Ngaahi Tokoní
Tauʻanga Meʻalele

Ngaahi Tokoní

Tauʻanga Meʻalele

Exterior image of a gravel path surrounded by grassy fields. This is part of the Hawn's Mill Historic Site.
Exterior stone sign in Hawn's Mill that reads, "Southwest of Here of October 30th 1838 Occurred. The incident generally known as the Hauns's Mill Massacre."
Exterior sign on a grassy field that reads, "Hawn's Mill Historic Site."
Exterior image of a grassy field at Hawn's Mill.
Image of a river located around the Hawn's Mill historic site.
Exterior image of a grassy field at Hawn's Mill.
Exterior sign on a grassy field that reads, "Hawn's Mill Historic Site."
Exterior image of a grassy field at Hawn's Mill.
ʻI he kamataʻanga ʻo e 1836, naʻe kamata hiki ʻa e kau mēmipa ʻo e Siasi ʻo Sīsū Kalaisi ʻo e Kau Māʻoniʻoni ʻi he Ngaahi ʻAho Kimui Ní mei hona ʻapi fakataimi ofi ki he Vāhenga Keleí ki he Vāhenga Kolotiuela foʻou ne toki fokotuʻú. Naʻe maʻu ngāue ha niʻihi pea naʻe ʻatā mo ha kelekele ofi ki he kelekele ʻo Sēkope Hauní, ʻa ia naʻá ne haʻu ki he ʻēliá ʻi ha ngaahi taʻu kimuʻa peá ne fokotuʻu ha fale fahiʻanga papa ʻi he piko ʻi he Vaitafe Soalá. Neongo naʻe ʻikai kau ʻa Sēkope Hauni ki honau siasí, ka naʻá ne kaungāmeʻa lelei mo hono ngaahi kaungāʻapi Kāingalotú mo e kau ngāue ʻi he fale fahiʻanga papá. ʻI he 1838, naʻe hoko ʻa e Fale Fahiʻanga Papa Hauní ko e uhouhonga ʻo ha kiʻi kolo siʻisiʻi kae tupulaki.

ʻI he ʻaho 30 ʻo ʻOkatopá, 1838, naʻe ʻohofi ʻe ha tangata toʻo meʻatau mei ha vāhenga kaungāʻapi, ʻa e Kāingalotú ʻi he Fahiʻanga Papa Hauní, ʻo fakapoongi ai ha kau tangata ʻe toko 14 mo ha fānau tangata kei talavou ʻe toko 3 pea lavea mo ha toko 14 kehe. Naʻe tanu fakavave e kau pekiá pe ʻave ki ha faʻitoka fakatokolahi ʻi he takele ʻo ha vaitupu mōmoa, koeʻuhi ko hono fakamālohiʻi e Kāingalotú ke nau mavahe mei he ʻēliá, pea iku ʻo mavahe mei he siteiti ʻo Mīsulí ʻi he faʻahitaʻu momoko ko iá. Naʻe mavahe foki ʻa Sēkope Hauni mei Mīsuli, ʻo iku hiki ai ki ʻOlikoni.

Laukonga lahi ange fekauʻaki mo e Fahiʻanga Papa Hauní ʻi he Kau Māʻoniʻoní Voliume 1, Vahe 30.

Ko e Meʻa ke ʻAmanaki Ki Aí


Kuo ʻikai toe maʻu ʻa e fale ʻo Sēkope Hauní mo e fahiʻanga papá ʻi he ʻēliá. ʻOku ʻikai ha hala pe lueʻanga mei he tauʻanga meʻalelé, ka ʻoku kei hoko e vaoʻakau mo e loto ʻataʻatā ofi ki he piko ʻi he vaitafé ko ha feituʻu longonoa mo nonga ki he fakalaulaulotó mo hono manatua ʻo kinautolu ne mole ʻenau moʻuí pea tanu aí. Lolotonga e ngaahi faʻahitaʻu ʻuha lahí, ʻoku hoko e tāfeá ke ʻikai toe lava ai ha kolosi ʻi he ngaahi halá.

Tauʻanga Meʻalelé

  • ʻOku ʻikai ha ngaahi tauʻanga meʻalele pau ʻi he tauʻanga meʻalelé.

Kelekelé mo e Falikí


Tafaʻaki Ki Tuʻá

  • Halá: Makamaka (tuʻunga lelei); tokalelei
  • Halá: Kelekele, musie (tuʻunga lelei); Lēvolo

Fakanofonofó

  • ʻOku ʻikai ha ʻū sea lōloa ʻi he ʻēliá
Fahiʻanga Papa Hauní
Exterior image of a grassy field at Hawn's Mill.

Taimi-tēpilé
Houa Fakauiké
Mōnite
12:00 AM–11:59 PM
Tūsite
12:00 AM–11:59 PM
Pulelulu
12:00 AM–11:59 PM
Tuʻapulelulu
12:00 AM–11:59 PM
Falaite
12:00 AM–11:59 PM
Tokonaki
12:00 AM–11:59 PM
Sāpate
12:00 AM–11:59 PM

Taimi-tēpilé

Houa Fakauiké
Mōnite
12:00 AM–11:59 PM
Tūsite
12:00 AM–11:59 PM
Pulelulu
12:00 AM–11:59 PM
Tuʻapulelulu
12:00 AM–11:59 PM
Falaite
12:00 AM–11:59 PM
Tokonaki
12:00 AM–11:59 PM
Sāpate
12:00 AM–11:59 PM

Fetuʻutakí

Fetuʻutakí


Ngaahi Tokoní
Tauʻanga Meʻalele

Ngaahi Tokoní

Tauʻanga Meʻalele

Fakamatala Fakamuimuitahá ʻi he 14 ʻOka 2025