ʻOku ofi ʻa e tofiʻa Falekoloa Kilipati mo Uitenií ki he loto koló pea naʻe hoko ia ko e konga ʻo e ʻuluaki fakatau kelekele ʻi ʻInitipeniteni ʻi he 1827. Naʻe fakatau ʻe
Sitenei Kilipati mo
Niueli K. Uitenī ʻa e kelekelé pea kamata hono langa ʻo e falekoloá ʻi he 1832. Naʻe hoko ʻa e fale fungavaka piliki kulokulá ko ha falekoloa mo ha feituʻu tānakiʻanga maʻá e Kāingalotú. Naʻe toe hoko foki ia ko ha tukuʻanga koloa ʻa e pīsopé—ko ha tofiʻa naʻe fakatapui ke fakaʻaongaʻi ki he tokonaki maʻá e Kāingalotú.
Naʻe hoko ʻa Kilipati ʻi ʻOhaiō ko ha faifakatau mo ha hoa pisinisi kia Uitenī. Naʻá ne ngāue foki ko ha fakafofonga ʻo e pīsopé (
Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 53). Naʻe fononga ʻa Sitenei mo Siosefa Sāmita mo e kau taki kehe ʻo e Siasí mei Ketilani, ʻOhaiō, ki ʻInitipeniteni, Mīsuli, ʻi he faʻahitaʻu māfana ʻo e 1831. ʻI he fononga ko iá, naʻe fakahinohinoʻi ai ʻe he ʻEikí ʻa Sitenei ke nofo ʻi Mīsuli, ʻa ia naʻá ne toʻo ai e fatongia ʻo hono fakalele ʻo e tukuʻanga koloa ʻa e pīsopé ʻi ʻInitipenitení.
ʻI he Faʻahitaʻu Failau ʻo e 1832, naʻe ʻoatu ai ʻe he ʻEikí ha fakamaʻalaʻala fekauʻaki mo e ngaahi ngāue fakapisinisi ʻa e Siasí ʻi ʻOhaiō mo Mīsuli fakatouʻosi. ʻE fakatahatahaʻi e Siasí ki ha kautaha pē ʻe taha, pe ko e kautaha uouangatahá, ki hono tokoniʻi ʻo e masivá ʻi he kotoa ʻo e Siasí (
Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 78, 82). Naʻe hoko e uiuiʻi ko ʻeni ke fetokonakiʻakí ke ne fokotuʻu ha fakavaʻe ki he tokonaki mo e ngaahi ngāue fakapaʻanga ʻa e Siasí. Neongo ʻoku ʻikai toe fakaʻaongaʻi ʻe he Siasí ʻa e ngaahi foʻi lea tatau, ka ʻoku kei hokohoko atu ʻa e ngaahi polokalama fakamāmani lahi ʻo e uelofeá mo e moʻui fakafalala pē kiate kitá ʻi he ʻahó ni ke ne fakakakato ʻa e ngaahi fakahā ko ʻeni ʻi he kamataʻangá.
ʻI Siulai ʻo e 1833, naʻe maumauʻi ai ʻe ha kau fakatanga ʻa e falekoloa ʻa Kilipatí, ʻo iku ai ki he mole ʻa e tofiʻa mahuʻinga ʻo e Siasí.
Meʻa ke ʻAmanaki Ki Aí
ʻI he ʻaho ní, ʻoku fakaʻaongaʻi ʻa e falé ko ha falekoloa. ʻOku talitali lelei ʻa e kau ʻaʻahí ke nau vakai holo ʻi tuʻa ʻi he ngaahi falé mo faitā pe hū ki ha falé lolotonga e ngaahi houa pisinisi tuʻu paú.