Tenq’ choq’ re li tzolok

Eb’ li jalam-uuch chirix li resilal li Iglees

Li wan chi saʼ
Xtikib’ankil
Xch’olob’ankil
1. Loq’laj K’iche’
2. Tzuul Kumorah, ut li ch’och’ sa’ xweent Palmyra ut Manchester
3. Ochoch re yok’b’il toon che’ re laj Jose Smith, yuwa’b’ej
4. K’uubleb’aal hu re laj Grandin
5. Nima’ Susquehanna
6. Xna’aj li rochoch laj Peter Whitmer, yuwa’b’ej
7. Lix k’ayib’aal laj Newel K. Whitney
8. Rochoch laj John Johnson
9. Santil ochoch re Kirtland
10. Adan-ondi-Ahman
11. Xna’aj li santil ochoch sa’ Far West
12. Tz’alam sa’ Liberty
13. Nimla Ochoch sa’ Nauvoo
14. Li k’ayib’aal re kaqi xan re laj Jose Smith, alalb’ej
15. Santil ochoch re Nauvoo
16. Tz’aalam re Carthage
17. B’eenik toj sa’ rokeb’aal li saq’e
18. Santil ochoch re Lago Salado

Eb’ li jalam-uuch chirix li resilal li Iglees

Eb’ li jalam-uuch chirix li resilal li Iglees

Xtikib’ankil
Eb’ li jalam-uuch a’in reheb’ li xninqal ru na’ajej sa’ li resilal li Iglees neke’xk’ut li na’ajej ke’b’eek wi’ chaq sa’ xtiklajik laj Paab’anel sa’ Roso’jikeb’ li Kutan, b’ar wi’ eb’ li profeet re li kutan a’in ke’wan ut ke’xk’ut li na’leb’, ut b’ar kik’ulman wi’ naab’al li yeeb’il resil sa’eb’ li loq’laj hu.
Xch’olob’ankil
Li reetalil ch’och’ rub’el li aatin a’in naxk’ut xna’ajileb’ li jalam-uuch sa’ li jun tasal a’in. Sa’eb’ li perel chirix a’in, wan jun ch’ina xch’olob’ankil li junjunq chi jalam-uuch rochb’een li rajlil. Chirix a’an yeeb’il resil k’a’ru xk’ulman sa’ li na’ajej a’an li yeeb’il resil sa’eb’ li loq’laj hu, jo’ ajwi’ li jar raqal re li hu tatruuq chixsik’b’al re rilb’al resil li k’a’ru xk’ulman.
1. Loq’laj K’iche’
Li Loq’laj K’iche’ natawman sa’ xweenteb’ li tenamit Palmyra ut Manchester, sa’ Nueva York. Li k’iche’ a’in wan chixk’atq li na’ajej kiwan wi’ li ch’ina ochoch re yok’b’il toon che’ re li junkab’al Smith sa’ 1820, sa’ xjayal li rokeb’aal saq’e.
2. Tzuul Kumorah, ut li ch’och’ sa’ xweent Palmyra ut Manchester
Li jalam-uuch a’in, li yoo chi ilok sa’ xjayal lix nim li saq’e, naxk’ut li Tzuul Kumorah sa’ xweent Manchester, Nueva York. Li tzuul nak’utun sa’ li jalam-uuch sa’ laa nim, chalen taq’a toj ka’ch’in chik chirix lix yi. Li saqi eetalil pek li nak’utun sa’ xjayal lix nim li saq’e sa’ li tzuul naxye resil li anjel Moroni ut lix k’utunik lix Hu laj Mormon. Li tzuul Kumorah wan na 5 kiloom rik’in li loq’laj k’iche’, sa’ xjayal lix tz’e li saq’e ut li releb’aal saq’e. Sa’ xtaqenaqil li jalam-uuch nak’utun li k’aleb’aal Palmyra, 6½ kiloom xnajtil. Li awimq reheb’ laj Smith ut li loq’laj k’iche’ wan sa’ xtaqenaqil li jalam-uuch sa’ laa tz’e.
3. Ochoch re yok’b’il toon che’ re laj Jose Smith, yuwa’b’ej
Ochoch kab’lanb’il sa’ li na’ajej kiwan wi’ chaq junxil li ochoch re yok’b’il toon che’ re laj Jose Smith, yuwa’b’ej, nach’ rik’in Palmyra, Nueva York. Li junkab’al Smith ke’xkab’la li ochoch li 1½ xk’ojaril moko najt ta chirix naq ke’wulak Palmyra. Ke’wan arin li junkab’al chalen 1819 toj 1825.
4. K’uubleb’aal hu re laj Grandin
Lix k’uub’leb’aal hu laj Egbert B. Grandin chi tuqub’anb’il chi ak’il, sa’ Palmyra, Nueva York, b’ar wi’ kik’uub’aman xb’een wa choq’ hu lix Hu laj Mormon sa’ 1830. Laj Martin Harris kixk’e li rawimq chi to’ ut moqon kixk’ayi re xtojb’al xtz’aq xk’uub’ankil chi oob’ mil rajlankil lix Hu laj Mormon. Kitikla xtuqub’ankil li tz’iib’ sa’ Agosto 1829, ut li choyb’il hu kiwan chi k’ay sa’ 26 Marzo 1830.
5. Nima’ Susquehanna
Li jalam-uuch a’in naxk’ut li Nima’ Susquehanna sa’ xweent li tenamit Harmony, Pennsylvania.
6. Xna’aj li rochoch laj Peter Whitmer, yuwa’b’ej
Li ochoch a’in re yok’b’il toon che’ wan choq’ reetalil li ochoch re laj Peter Whitmer, yuwa’b’ej, sa’ Fayette, Nueva York.
7. Lix k’ayib’aal laj Newel K. Whitney
Lix k’ayib’aal laj Newel K. Whitney k’a’jo’ naq ki’okenk sa’ li ki’uxman sa’ li Iglees sa’ Kirtland. Laj Jose ut li xEmma Smith ke’wan arin chiru jarub’aq kutan. Ke’k’ule’ arin junjunq li xninqal ru k’utb’esinb’il na’leb’. Li Tzoleb’aal reheb’ li Profeet ki’ux sa’ li k’ayib’aal a’in chalen 24 Enero 1833 toj reetal Abril 1833.
8. Rochoch laj John Johnson
Li rochoch laj John ut li xAlice Johnson kitawman sa’ Hiram, Ohio. Li warib’aal a’in wan sa’ li xkab’ xk’ojaril.
9. Santil ochoch re Kirtland
Li santil ochoch re Kirtland wan sa’ Kirtland, Ohio.
10. Adan-ondi-Ahman
Yoo chi ilok sa’ xtz’e li saq’e chiru li ru taq’a Adan-ondi-Ahman, jun li chaq’al ru ut ch’anch’ookil ru taq’a li wan sa’ li ch’och’ Missouri sa’ xnim ut sa’ rokeb’aal li saq’e, moko najt ta rik’in li tenamit Gallatin.
11. Xna’aj li santil ochoch sa’ Far West
Li tenamit a’in, Far West, Missouri, ki’ok choq’ rochocheb’ oxib’ mil malaj oob’ mil chi aj santil paab’anel li ke’xsik’ xkolb’al rib’ chiru li rahob’tesiik sa’eb’ li Condado Jackson ut Clay. Sa’ 1838 li Qaawa’ kixtaqlaheb’ laj santil paab’anel naq te’xkab’la jun li santil ochoch arin (chi’ilmanq Tz. ut S. 115:7–8). Eb’ li ch’uut chi aj rahob’tesinel ke’xrameb’ chixb’aanunkil. Sa’ 31 Octubre re li chihab’ a’an, li Profeet aj Jose Smith ut xkomoneb’ chik li xb’eenil re li Iglees ke’chape’, ut chirix jun raqb’a-aatin sa’ Richmond, ke’tz’ape’ sa’ li Tz’alam sa’ Missouri. Chiru li hab’alq’e sa’ 1838–1839, eb’ laj Santil Paab’anel sa’ Roso’jikeb’ li Kutan ke’isiik chaq Far West ut jalaneb’ chik li na’ajej sa’ Missouri, ut ke’q’axon toj Illinois.
12. Tz’alam sa’ Liberty
Li tz’alam sa’ Liberty, Missouri, maare sa’ 1878. Laj Jose Smith ut oob’ chik li winq ke’tz’ape’ sa’ xyanq lix tz’ak, 1.2 metro xpimul, chi maak’a’eb’ xmaak, chalen 1 Diciembre 1838 toj 6 Abril 1839. (Laj Sidney Rigdon ki’ach’ab’aak sa’ roso’jik Febrero.) Ke’tz’ape’ sa’ li jun k’ojaril li wan taq’a, ut ke’war chiru kehil pek tz’apb’il rik’in chaj, b’ar wi’ ka’ch’in ajwi’ li saqen ut maak’a’ xkolb’aleb’ chiru xkehil li hab’alq’e.
13. Nimla Ochoch sa’ Nauvoo
Laj Jose Smith, alalb’ej, ut lix junkab’al ke’ok chi wank sa’ li Nimla Ochoch sa’ Nauvoo sa’ Agosto 1843. Moqon, kitiqman jun ru’uj li ochoch sa’ li junpak’al sa’ rokeb’ saq’e, ut 22 li warib’aal ke’kana. Chirix Enero, 1844, laj Ebenezer Robinson kixb’eresi li ochoch choq’ to’ninb’il ochochnal, ut li Profeet kikana sa’ waqib’eb’ li warib’aal rochb’een lix junkab’al. Kik’anjelak li ochoch choq’ jun ch’utleb’aal na’ajej choq’ reheb’ laj Nauvoo. Ke’k’ule’ li xninqal ru winq arin xb’aan li Profeet.
14. Li k’ayib’aal re kaqi xan re laj Jose Smith, alalb’ej
A’in lix k’ayib’aal ut lix k’anjeleb’aal laj Jose Smith, alalb’ej, chi kab’lanb’il xkab’ sutil, li natawman sa’ Nauvoo, Illinois. A’an jun reheb’ li kab’l q’axal xnimal ru re li Iglees chiru li kutan ke’wan wi’ Nauvoo. Kik’anjelak jo’ k’ayib’aal, a’ut jo’kan ajwi’ ki’ux aran naab’al li ch’utlaak, li b’eresink tumin, li jolomink tenamit, ut li k’anjel re paab’aal. Laj Jose Smith kiwan jun xk’anjeleb’aal sa’ li xkab’ k’ojaril.
15. Santil ochoch re Nauvoo
Li Santil ochoch re Nauvoo junxil kiyiib’aman rik’in saqi pek re li na’jej a’an. Lix sa’ li ochoch 39 metro xkelam li roq ut 27 metro xnimal li ru. Lix b’een li ru’uj 48 metro xteram sa’ xb’een li ch’och’. Eb’ li komon sa’ li Iglees q’axal ke’xq’axtesi rib’ ut li k’a’ru wankeb’ re chixyiib’ankil li chaq’al ru santil ochoch a’in, ut ke’xtikib’ li k’anjel sa’ 1841. Wankeb’ li ke’k’anjelak chiru k’iila po chi kab’lank; wankeb’ chik li ke’kub’sink re lix tumineb’. Us ta maji’ nachoyman chi tz’aqal, li santil ochoch kinujob’resiik chi b’ut’b’u xb’aaneb’ li komon li ke’chal chixk’ulb’al li k’ojob’anb’il k’anjel sa’eb’ li jar po rub’elaj naq ke’eelelik sa’ xjayal li rokeb’aal saq’e. Naq ke’el chaq Nauvoo naab’al reheb’ laj santil paab’anel sa’ xtiklajik li saq’ehil sa’ 1846 chi yeechi’inb’il sa’ xb’eeneb’ li rahob’tesiik xb’aaneb’ laj rahob’tesinel, kikana jun ch’uut chi aj k’anjel re xchoyb’al li santil ochoch. Sa’ 30 Abril 1846, Eb’ li Elder aj Orson Hyde ut aj Wilford Woodruff re lix Molameb’ li Kab’laju, rochb’een tana jun may chik, ke’rosob’tesi li rochoch li Qaawa’ a’in. Kikanab’aak li santil ochoch sa’ Septiembre naq ke’alinasiik chaq Nauvoo li rela’eb’ li komon li ke’kana chaq; chirix a’an li ch’uut chi aj rahob’tesinel ke’xmux li loq’laj kab’l. Kisache’ lix sa’ xb’aan xam sa’ Octubre 1848. Li santil ochoch kab’lanb’il chi ak’il (sa’ li jalam-uuch a’in), li naxk’am rib’ chi us rik’in li najter, ki’osob’tesiik xb’aan li Awa’b’ej Gordon B. Hinckley sa’ 27–30 Junio 2002.
16. Tz’aalam re Carthage
Li tz’alam kab’l sa’ li tenamit Carthage, Illinois.
17. B’eenik toj sa’ rokeb’aal li saq’e
Kik’uub’aman elk chaq sa’ Nauvoo, Illinois chiru Marzo toj Abril, a’b’anan rik’in naq eb’ li ch’uut chi aj rahob’tesinel ke’xyeechi’i chaq xkamikeb’, li Awa’b’ej Brigham Young kixb’eresiheb’ laj santil paab’anel naq te’ok chi eelelik chi junpak’al li Nima’ Mississippi chalen 4 Febrero 1846. Li Awa’b’ej Young kikana chi ixb’ej re xk’anjelankil li tiqib’aak choq’ reheb’ laj santil paab’anel, ut ink’a’ ki’el chaq Nauvoo toj reetal sa’ xyiitoq Febrero.
18. Santil ochoch re Lago Salado
Li Santil ochoch re Lago Salado, ilb’il chalen sa’ xnim ut sa’ rokeb’aal li saq’e. Ka’ch’in xk’ihal li kutan chirix naq li xb’een teep aj tehol b’e reheb’ laj Santil Paab’anel sa’ Roso’jikeb’ li Kutan ke’ok sa’ li ru taq’a re Lago Salado, li Awa’b’ej Brigham Young kixlap li ch’och’ rik’in lix xuq’ ut kixye: “Arin taqakab’la lix santil ochoch li qaDios.” Kitikla xb’ekb’al li ch’och’ sa’ 14 Febrero 1853. Sa’ 6 Abril 1853, kik’ojob’aman lix pekaleb’ li xuk. Kichoyman ut ki’osob’tesiman li santil ochoch ka’k’aal chihab’ chik chirix a’an sa’ 6 Abril 1893. Li Xb’eenil Awa’b’ejil ut lix Molameb’ li Kab’laju chi Apostol neke’ch’utla arin rajlal xamaan re xk’uub’ankil xna’leb’eb’ ut re xsik’b’al lix na’leb’ li Qaawa’ sa’ xjolominkil ut xwaklesinkil lix awa’b’ejihom li Dios.